SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

THÚC ĐẨY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC
SINH LỚP 12 TRƯỜNG THPT NGUYỄN
TRÃI TRONG ÔN TẬP
THI TỐT NGHIỆP MÔN NGỮ VĂN I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :

Những năm gần đây , việc HS lớp 12 chỉ quan tâm học các môn tự
nhiên để thi đại học , dẫn đến coi thường , sao nhãng các môn học xã hội
(đã thành thói quen từ lâu) càng trở nên trầm trọng , tạo ra những hệ lụy
ảnh hưởng lớn đến lĩnh vực giáo dục nói riêng , sự phát triển của xã hội
nói chung . Ngữ văn tuy là một trong những môn học luôn có mặt trong
các kì thi , nhưng vẫn không nhận được sự quan tâm thích đáng từ phía
người học . Kết quả thi tốt nghiệp môn học ngày càng bị tuột dốc ở nhiều
tỉnh thành , trong đó có Đồng Nai . Trường THPT Nguyễn Trãi cũng
không ngoại lệ . Điều này tạo nên sự băn khoăn lo lắng cho những người
làm công tác giáo dục ở các cấp , nhất là các giáo viên trực tiếp đứng lớp.
Trước thực trạng nói trên , là giáo viên trực tiếp giảng dạy Ngữ văn 12,
là tổ trưởng chuyên môn phụ trách môn học của trường ,chúng tôi trăn trở,
suy nghĩ rất nhiều về việc tìm ra giải pháp góp phần khắc phục tình trạng
nói trên. Trong học kì I vừa qua , trường chúng tôi tổ chức chuyên đề “Ôn
tập Ngữ văn cho HS khối 12 thi Tốt nghiệp” - ôn tập chung theo đơn vị
trường . Trên cơ sở đó , học kì II các giáo viên tự tổ chức ôn tập cho các

mới chương trình và sách giáo khoa , đổi mới phương pháp dạy học ,
đổi mới kiểm tra đánh giá
- Tổ Ngữ văn của trường Nguyễn Trãi là một tổ đa số thành viên có
năng lực , vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, nhiệt tình trong công
tác giảng dạy, đi đầu trong mọi hoạt động của trường ; từng được nhận
bằng khen, giấy khen của UBND tỉnh Đồng Nai , Sở GD và ĐT Đồng
Nai về danh hiệu tập thể tổ lao động xuất sắc và tiên tiến trong nhiều
năm học . Tổ đã góp phần tích cực trong việc làm nên bề dày thành
tích của trường .
- Bản thân chúng tôi là giáo viên có thâm niên giảng dạy tại trường
Nguyễn Trãi 28 năm (từ 1984 – 2012) , yêu nghề , toàn tâm toàn ý với
sự nghiệp giảng dạy , từng nếm trải mọi vui ,buồn của nghề dạy học
Ngữ văn; chứng kiến từng bước đi lên của trường , sự trưởng thành
của nhiều thế hệ học sinh bay ra từ mái trường .

2. Khó khăn:

- Theo xu thế của thời đại, học sinh trường THPT Nguyễn Trãi đa số
chọn thi khối A, tập trung học các môn tự nhiên để thi đại học nên ít
quan tâm đến các môn xã hội, kể cả môn Ngữ văn .
- Thi tốt nghiệp 6 môn chỉ cần 30 điểm , điểm liệt của mỗi môn là 0 nên
tạo ra tâm lí học lệch của học sinh, lấy các môn tự nhiên bù cho các môn
xã hội . Qui chế không tuyển thẳng đại học đối với những học sinh tốt
nghiệp loại giỏi , không tuyển thẳng vào cao đẳng những HS tốt nghiệp
loại khá ,khiến cho HS không chú trọng học đều các môn nữa.
- Cha mẹ HS chỉ đầu tư cho con học học các môn thi khối tự nhiên,
ngoại ngữ. Đây cũng là một thực trạng khiến nhiều HS bỏ bê các môn xã
hội , không mặn mà với môn Ngữ văn .
- Trường không có kinh phí để thực hiện tăng tiết từ đầu năm ( học tới
đâu ôn luyện tới đó) như các trường bạn . Giáo viên chỉ có đủ thời gian để

phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác
động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho từng học sinh".
Nhằm tiếp tục thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh” và Chỉ thị 06-CT/TW ngày 07/11/2006 của Bộ Chính
trị gắn với thực hiện cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương
đạo đức, tự học và sáng tạo” và phong trào thi đua “Xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực”.
Và thực hiện kế hoạch chỉ đạo chuyên môn 2011 – 2012 của BGH
trường THPT Nguyễn Trãi về: Đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới
kiểm tra đánh giá, nâng cao chất lượng giáo dục; trọng tâm là nâng cao tỉ
lệ thi tốt nghiệp của các môn xã hội nói chung , môn Ngữ văn nói riêng .
Muốn vậy phải tìm ra giải pháp thu hút sự quan tâm của HS đối với môn
học;thúc đẩy các em tích cực hơn với việc học tập , nắm vững kiến thức cơ
bản của môn học Ngữ văn .

2. Nội dung , biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:

Thực ra đây là một vấn đề mà tất cả các Giáo viên đứng lớp , các tổ bộ
môn , các trường học đều quan tâm . Mỗi Giáo viên , mỗi tổ , mỗi trường
đều áp dụng những biện pháp , cách thức riêng để hướng đến cùng một
mục đích: nâng cao chất lượng giảng dạy , để nâng cao tỉ lệ trong các kì
thi tốt nghiệp của môn học .

Sau đây chúng tôi xin trình bày cụ thể một số công việc mà chúng tôi
đã thực hiện trong năm học 2011- 2012 với mục đích nói trên . Xin lưu ý,
đây là những nội dung , giải pháp mà chúng tôi căn cứ vào điều kiện thực
tế của tổ , của trường mà thực hiện .

*Qui trình thực hiện chuyên đề “Ôn tập Ngữ văn cho học sinh khối
12 thi tốt nghiệp” ở học kì I- theo đơn vị trường :

12, cụ thể:

I - Chuẩn bị nội dung chương trình, câu hỏi và phương án trả lời : tháng
9 – 12 năm 2011 (phần học kỳ I).
II - Hình thức, nội dung, địa điểm: sân chơi hiểu biết và vui vẻ về khoa học
– nghệ thuật môn Ngữ Văn, bám sát chuẩn kiến thức bộ môn, phục vụ các kỳ
thi sắp tới, một phần hành trang vào đời cho học sinh; tại sân khấu hội trường
nhà trường.
III - Tổ chức thực hiện:
1 - Hiệu trưởng: Trương Văn Sơn – Chỉ đạo chung.
2 - Hội trưởng Hội C.M.H.S.: Nguyễn Văn Phương - Nhà tài trợ chuyên
đề.
3 - Phó hiệu trưởng: Trịnh Phương Ngọc – Chỉ đạo trực tiếp.
4 - Tổ trưởng Ngữ Văn Thái Thị Kim: trực tiếp tổ chức chuyên đề – Lên
kế hoạch , chuẩn bị nội dung bộ môn, phân công nhiệm vụ thực hiện chuyên
đề cho các thành viên trong tổ , phổ biến thể thức thi đến từng lớp 12 ; đốc
thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề.
5 – Tổ phó Ngữ Văn Nguyễn Thị Bích Đào : cùng tổ chức chuyên đề –
tham gia chuẩn bị nội dung , liên hệ vận động các GV chủ nhiệm 12 hỗ trợ
thực hiện chuyên đề , đốc thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề .
6 – Giáo viên Ngữ Văn: Định Thị Ngọc Ngà - tham gia chuẩn bị nội dung
, đốc thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề; dẫn chương trình ( cùng với
một giáo viên khác hoặc một học sinh- tự chọn)
7 - Giáo viên Ngữ Văn : Bùi Thị Nga , tham gia chuẩn bị nội dung ; đốc
thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề; phối hợp với GV chủ nhiệm khối 12
và ban quản sinh duy trì trật tự kỉ luật .
8 - Giáo viên Ngữ Văn: Trần Thị Ngọc Anh - tham gia chuẩn bị nội
dung; đốc thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề ; phối hợp với GV chủ
nhiệm khối 12 và ban quản sinh duy trì trật tự kỉ luật .
9 - Giáo viên Ngữ Văn: Lê Thị Quỳnh Thương, Nguyễn Thị Tú Anh : Pho

Đoàn trường .
Tổng số: 26 bản Bước thứ hai : Phân công nhiệm vụ các thành viên

Tổ trưởng chuyên môn căn cứ vào năng lực và vị trí công tác của các
thành viên mà giao việc phù hợp cho họ và giới hạn thời gian hoàn thành:
+ Phân công cho các giáo viên đang trực tiếp giảng dạy khối 12 soạn câu
hỏi và đáp án với yêu cầu chuẩn xác , tinh giản , vững chắc – căn cứ vào
Mục tiêu cần đạt của mỗi bài và Tài liệu chuẩn kiến thức và kĩ năng Ngữ
văn 12.
+ Khi các cá nhân soạn xong các câu hỏi ở các bài được phân công , tổ
trưởng lại phân công các thành viên thẩm định – người này đọc bài soạn
của người kia để bổ sung , chỉnh sửa các sai sót.
Sau đây là văn bản về việc thẩm định tài liệu:

TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
TỔ NGỮ VĂN

Biên Hòa, ngày 30- 10 – 2011

VỀ VIỆC THẨM ĐỊNH CÁC CÂU HỎI BIÊN SOẠN CHO CHUYÊN
ĐỀ ÔN TẬP NGỮ VĂN 12
Để tài liệu có thể sử dụng được lâu dài , chất lượng , thiết thực , không chỉ
phục vụ việc ngoại khóa sắp tới mà còn dùng cho học sinh khối 12 ôn tập và
thi có hiệu quả về sau , mong các đồng nghiệp cố gắng giành thời gian thích
đáng ,với lòng nhiệt tình , ý thức cẩn trọng, tác phong khoa học, chúng ta
đồng lòng hợp sức cho ra lò một sản phẩm có chất lượng , tôi mạo muội đề
xuất các bạn thực hiện một việc cần thiết sau :
+ Sau khi các thành viên được phân công thẩm định xong tổ trưởng tập hợp ,
thẩm định lại lần cuối các câu hỏi đã được các thành viên soạn thảo và thẩm
định ; biên sọan thành một tài liệu chung , thống nhất gồm 54 câu hỏi và đáp
án – bao quát hầu hết kiến thức cơ bản của chương trình học kì I , Ngữ văn
12)
+ Phân công các thành viên khác trong tổ lo về công tác tổ chức( in tài
liệu , xin kinh phí , liên hệ với các giáo viên chủ nhiệm , Đoàn thanh niên ,
Quản sinh cùng phối hợp thực hiện ).

Bước thứ ba: Triển khai việc chuẩn bị chuyên đề tới các lớp 12.

Tổ trưởng tổ Ngữ văn tập trung các lớp trưởng của khối 12 để :
+ Phát cho mỗi lớp 1 bộ tài liệu do tổ biên soạn – “Câu hỏi và đáp án ôn
tập thi tốt nghiệp Ngữ văn 12 , học kì I”- và yêu cầu các lớp pho to cho
mỗi HS một bản ; phổ biến cách thức ôn tập như thế nào cho hiệu quả .
+ Phát động phong trào ôn tập trong các lớp: dưới sự chủ trì của các giáo
viên Ngữ văn trực tiếp giảng dạy , phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và
ban cán sự lớp , các lớp tiến hành ôn tập theo các câu hỏi trong tài liệu đã
phát , mỗi lớp chia ra thành thành các đội thi ôn tập với nhau ( theo nhóm
, tổ) ,mỗi tuần ít nhất thực hiện một lần . Mục tiêu hướng tới là: làm sao
cho tất cả HS của lớp đều hăng hái học tập để nắm vững được kiến
thức cơ bản của môn học.
+ Thông báo cụ thể thời gian sẽ tiến hành thực hiện chuyên đề và thể lệ ,
cách thức thực hiện chuyên đề cho các lớp – có văn bản hướng dẫn kèm
theo. Cụ thể là:

thời gian thì cho hiện đáp án lên màn hình và chuyển sang lượt thi của đội
khác.
6 . Điểm xếp thứ hạng của mỗi đội là điểm trung bình cộng của 3 giám
khảo , xếp theo thứ tự từ cao xuống thấp.
7. Một số câu hỏi ( có thưởng) giành cho khán giả - nếu còn thời gian. Bước thứ tư: Thực hiện chuyên đề

- Cử hai học sinh lớp 12 B1 làm người dẫn chương trình: Bùi Vĩnh Ty và
Cao Thị Thanh Hiền .(Chương trình cũng được soạn thảo thành văn bản
gửi tới tận tay những người chịu trách nhiệm thực hiện).
- Cử ba giáo viên dạy Ngữ văn 12 làm giám khảo: Nguyễn Thị Bích Đào ;
Trần Thị Ngọc Anh, Bùi Thị Nga. ( có tờ chấm điểm giành riêng cho giám
khảo- Tổ trưởng thiết kế tiêu chí , in ra và phát cho mỗi người).
- Đối tượng tham gia: Tất cả học sinh khối 12 . Mỗi lớp cử ra một đội để
thi.
Tất cả giáo viên của tổ Ngữ văn ; ban Quản sinh , các giáo viên chủ nhiệm
khối 12 , các khách mời . CHƯƠNG TRÌNH THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI NGỮ VĂN 12
CHIỀU 17 – 12 – 2011 1. Ổn định tổ chức ( chỗ ngồi các lớp , chỗ ngồi của các đội chơi …): Ban
quản sinh, các giáo viên chủ nhiệm
2. Tuyên bố lí do , giới thiêu các thành phần tham dự ( người dẫn chương
trình bắt đầu lên điều hành ) .

thức cơ bản của chương trình Ngữ văn học kì I.
Trong quá trình biên soạn không tránh khỏi những ý kiến trái chiều, sự
thiếu nhiệt tình của một số thành viên , có người còn làm cho xong chuyện
bằng cách tải một mớ tài liệu từ mạng về mà không cần chỉnh sửa , cứ thế
in ra rồi nộp…Cũng không thể trách họ được , vì còn bao nhiêu việc phải
làm , còn phải lo gánh nặng áo cơm nữa.
Nhưng cuối cùng, sau rất nhiều nỗ lực, chúng tôi cũng đã biên soạn
được một bộ tài liệu có chất lượng , phục vụ cho chuyên đề ôn thi trước
mắt và có thể sử dụng lâu dài.

+Việc phối hợp thực hiện: cũng gặp phải nhiều lực cản, nhiều khó khăn
không kể hết.( kinh phí eo hẹp, một số giáo viên chủ nhiệm thiếu nhiệt
tình…)

+ Đối tượng hướng tới - Các học sinh 12: Bận rộn với việc chạy xô ôn
thi khối nơi này nơi nọ , thái độ coi thường , không thích học các môn xã
hội trở thành căn bệnh trầm kha.

- Bởi vậy, với mục đích thúc đẩy học sinh nhiệt tình học tập , không
quay lưng với môn học , kéo các em vào cuộc, chúng tôi cố gắng tạo ra
một sân chơi, thông qua hoạt động thi ôn tập như đã trình bày ở trên,
nhằm khuấy động phong trào học tập cho toàn thể học sinh khối 12
trường Nguyễn Trãi; tạo tiền đề , nền móng cho việc ôn tâp Ngữ văn ở
học kì II theo đơn vị lớp. Chúng tôi xem đó là gợi ý về một cách
thức ôn tập , để giáo viên trong tổ và học sinh các lớp của trường
tiếp tục công việc dạy và học ôn tập Ngữ văn đạt hiệu quả trong
học kì II và các năm học sau.

b.Cách thức ôn tập Ngữ văn 12 ở học kì II – theo đơn vị lớp:


+ Cuối cùng , là lời nhận xét, đánh giá , cho điểm cụ thể của giáo viên đối
với các thành viên tham gia hoạt động chiếm lĩnh tri thức.

Ví dụ: Khi tổ 2 của lớp 12 B1 được giao nhiệm vụ thực hiện bài “ Ôn tập
phần văn học” ( Tiết 1, 2 thứ tư ngày 11- 4- 2012) , các em đã phân công nhau
chuẩn bị và tiến hành các phần việc của bài học hết sức tích cực, kĩ lưỡng,
sáng tạo . Để rồi, trong 2 tiết học các em đã cho ra một sản phẩm hết sức
sinh động, hấp dẫn , qua hình thức chơi mà học rất đa dạng : vẽ sơ đồ tư duy
lên bảng với những hình vẽ minh họa đẹp mắt , diễn tiểu phẩm hài , thi rung
chuông vàng có thưởng , vấn đáp , thuyết trình , bảng hệ thống hóa kiến thức
…
Có thể nói 2 tiết học trôi qua một cách sôi nổi , hào hứng, tập trung . Các
em đã phân công nhau thực hiện các phần việc một cách nhịp nhàng , có sự
hô ứng đồng vọng , hợp tác khoa học …. Tiết học không chỉ đáp ứng được
mục tiêu của bài học mà còn đáp ứng được tinh thần đổi mới phương
pháp dạy học trên nhiều phương diện.

IV. KẾT QUẢ:

Với các giải pháp đã áp dụng vào việc ôn tập cho HS 12 thi tốt nghiệp như
đã trình bày ở trên ,chúng tôi nhận thấy lợi ích trực tiếp thu được là:
- Lôi kéo được hầu hết HS vào cuộc, khơi gợi và thúc đẩy được sự tích
cực nhiệt tình trong của các em vào các hoạt động học tập. Có thể nói
, bước đầu tạo được sinh khí cho việc dạy học Ngữ Văn qua hoạt động
thi đua giữa các cá nhân HS , giữa các nhóm, các tổ , giữa các lớp.
- Tạo cho HS thói quen hợp tác, năng động , linh hoạt trong hoạt động
học tập cũng như sinh hoạt.
- Các giờ học không còn không khí thờ ơ ,nặng nề , nhàm chán, căng
thẳng, sợ hãi, ức chế; thay vào đó là không khí vui tươi , hào hứng, sôi
nổi , đoàn kết , sáng tạo, hưng phấn.

6.5 ->
7.9
>7.9
44 07 25 09 0 02 14 24 4 V.BÀI HỌC KINH NGHIỆM:

Chúng tôi nhận thấy, nếu biết cách tổ chức, tạo điều kiện cho HS hoạt
động thì các lợi ích đem lại nhiều khi vượt khỏi sự mong đợi ban đầu . Đó
không chỉ là việc làm khiến HS phải lưu tâm chú ý đến môn học để nâng
cao chất lượng học tập trước mắt, mà còn tạo cho học sinh một lối suy
nghĩ mới, cách làm mới , tác phong mới , góp phần không nhỏ trong việc
tạo ra một thế hệ HS năng động, sáng tạo có đủ điều kiện trở thành công
dân tốt cho đất nước. Đó mới là mục tiêu cần hướng tới của những người
dạy học Ngữ văn nói riêng , của những người làm công tác giáo dục nói
chung.
Thực ra, nói thì dễ làm mới khó, đó là qui luật . Tuy nhiên ,những điều
chúng tôi trình bày ở trên hoàn toàn là những điều chúng tôi đã nghĩ , đã
thực thi có hiệu quả trên thực tế .

Các giải pháp nói trên, chúng tôi đã áp dụng tại trường THPT Nguyễn
Trãi, áp dụng tại các lớp mà cá nhân trực tiếp phụ trách và bước đầu thu
được kết quả nhất định . Chúng tôi thiển nghĩ , nếu các trường , các lớp có
điều kiện tương tự thì có thể áp dụng được các giải pháp này và hứa hẹn
nhiều khả năng đem lại kết quả tốt.
VI.KẾT LUẬN:

Hãy còn quá sớm để có thể khẳng định một cách chắc chắn rằng: áp
dụng các giải pháp nói trên , tỉ lệ thi tốt nghiệp môn Ngữ văn của
Thái Thị Kim