Quản lí công tác giáo dục kĩ năng sống thông qua
hoạt động Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
tại trường tiểu học Lý Thường Kiệt, Hà Nội

Nguyễn Thị Quỳnh Anh

Trường Đại học Giáo dục
Luận văn ThS ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn: PGS.TS Đinh Thị Kim Thoa
Năm bảo vệ: 2012 Abstract: Nghiên cứu lí luận của việc quản lí giáo dục kĩ năng sống (GDKNS) cho
học sinh tiểu học thông qua hoạt động Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh. Khảo
sát, đánh giá thực trạng việc GDKNS và các biện pháp quản lí GDKNS thông qua
hoạt động Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh cho học sinh trường tiểu học Lý
Thường Kiệt - Quận Đống Đa - Thành phố Hà Nội (trọng tâm). Đề xuất những biện
pháp quản lí GDKNS thông qua hoạt động Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
cho học sinh tiểu học nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện mục tiêu, nội dung GDKNS,
đồng thời phát huy vai trò của Đội trong giáo dục.

Keywords: Quản lý giáo dục; Kỹ năng sống; Giáo dục tiểu học; Đội thiếu niên tiền
phong Hồ Chí Minh; Hà Nội

Content
1. Lý do chọn đề tài
Sự phát triển nhanh chóng của các lĩnh vực kinh tế, xã hội và giao lưu quốc tế đã và
đang tạo ra những tác động đa chiều, phức tạp ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát
triển nhân cách của thế hệ trẻ. thế hệ trẻ ngày nay sống trong môi trường đan xen những cái
tốt và xấu, trẻ em thường phải đương đầu với những rủi ro, đe dọa sức khỏe và hạn chế cơ
hội học tập.

4. Giả thuyết nghiên cứu
GDKNS là một quá trình tổ chức rèn luyện, có sự tham gia của nhiều lực lượng giáo
dục xã hội. Đối với học sinh tiểu học thì hoạt động Đội TNTPHồ Chí Minh là một lực
lượng, một tổ chức giáo dục phù hợp và có nhiều ưu thế thực hiện mục tiêu của GDKNS
nhưng lâu nay chúng ta chưa quan tâm. Nếu lãnh đạo nhà trường có những biện pháp quản
lí khoa học, tận dụng được ưu thế của Đội TNTPHồ Chí Minh trong trường tiểu học để
GDKNS cho học sinh thì chẳng những hiệu quả GDKNS sẽ đạt hiệu quả thực chất hơn,
đồng thời góp phần đổi mới sinh hoạt Đội, phát huy được vai trò của Đội trong giáo dục tiểu
học.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu lí luận của việc quản lí GDKNS cho học sinh tiểu học thông qua hoạt
động Đội TNTPHồ Chí Minh
Khảo sát, đánh giá thực trạng việc GDKNS và các biện pháp quản lí GDKNS thông
qua hoạt động Đội TNTPHồ Chí Minh cho học sinh trường tiểu học Lý Thường Kiệt - Quận
Đống Đa - Thành phố Hà Nội (trọng tâm)
Đề xuất những biện pháp quản lí GDKNS thông qua hoạt động Đội TNTPHồ Chí
Minh cho học sinh tiểu học nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện mục tiêu, nội dung GDKNS,
đồng thời phát huy vai trò của Đội trong giáo dục.
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Xác định những biện pháp và quy trình quản lí của nhà trường về GDKNS
thông qua hoạt động của Đội TNTPHồ Chí Minh.
- Về không gian: trường tiểu học Lý Thường Kiệt - Quận Đống Đa - Thành phố Hà Nội làm
địa bàn nghiên cứu là chủ yếu.
- Đối tượng điều tra khảo sát: Cán bộ quản lí (CBQL), GV, HS, phụ huynh học sinh (PHHS)
trường tiểu học Lý Thường Kiệt và một số trường tiểu học thuộc quận Đống Đa.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
- Phương pháp phỏng vấn

học giáo dục Việt Nam.
Một trong những người có những nghiên cứu mang tính hệ thống về kĩ năng sống và
GDKNS ở Việt Nam là tác giả Nguyễn Thanh Bình. Tác giả và cộng sự đã triển khai nghiên
cứu tổng quan về quá trình nhận thức kĩ năng sống và đề xuất yêu cầu tiếp cận kĩ năng sống
trong giáo dục và GDKNS ở nhà trường phổ thông, đồng thời tìm hiểu thực trạng GDKNS cho
người học từ trẻ mầm non đến người lớn thông qua giáo dục chính quy và giáo dục thường
xuyên ở Việt Nam. Tác giả đã xây dựng được khung lí luận về giáo dục KNS từ xác định thuật
ngữ, mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung, nguyên tắc, phương pháp giáo dục cho đến đánh giá kết quả
và tác động của giáo dục KNS.
Nghiên cứu của các tác giả Đặng Quốc Bảo, Phạm Minh Hạc có giá trị quan trọng
trong việc lập quan điểm phương pháp luận cũng như định hướng và tiếp cận trong việc
nghiên cứu kĩ năng sống, GDKNS cho thế hệ trẻ, nhưng không trực tiếp đề cập đến vấn đề
kĩ năng sống, GDKNS như đối tượng nghiên cứu.
Ngành giáo dục đã triển khai chương trình GDKNS vào hệ thống giáo dục chính quy và
không chính quy. Nội dung giáo dục của nhà trường phổ thông được định hướng bởi mục tiêu
GDKNS. Theo đó, các nội dung GDKNS được triển khai theo các cấp học và được chủ yếu
thông qua chương trình các môn học và các hoạt động GDKNS của nhà trường cùng với một số
chương trình dự án do nước ngoài tài trợ.
- Chủ yếu các đề tài phân tích làm rõ tính cấp bách của vấn đề kĩ năng sống, GDKNS chưa
tập trung giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu lý luận một cách có hệ thống về phương pháp,
hình thức GDKNS cho học sinh, sinh viên nói chung và học sinh tiểu học nói riêng.
- Các đề tài đã đề cập đến những hình thức GDKNS cụ thể và chưa có kết quả thử nghiệm
rõ ràng, cụ thể nên tính thuyết phục chưa cao.
- Hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh vốn có rất nhiều hoạt động rèn luyện KNS và có ưu
thế thực hiện GDKNS theo mục tiêu giáo dục tiểu học.
- GDKNS là việc đòi hỏi sự tham gia của rất nhiều lực lượng xã hội bao gồm cả gia đình,
nhà trường, và xã hội và bằng nhiều hình thức khác nhau. Cần thiết phải khai thác nội lực
của chính hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh nhằm thực hiện có hiệu quả nội dung giáo dục
KNS cho học sinh ở bậc tiểu học.
1.2 .Một số khái niệm sử dụng để nghiên cứu đề tài

điều kiện để tổ chức các hoạt động theo kiểu nhóm nhỏ, vừa chơi, vừa học.
1.4 . Những vấn đề cơ bản của hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội TNTP Hồ
Chí Minh
1.4.1. Vị trí, vai trò của hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội TNTPHồ Chí Minh
* Vị trí:
Tổ chức hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội thực sự là cần thiết, là một đòi
hỏi tất yếu của quá trình giáo dục và không có gì có thể thay thế được. Có thể nói, hoạt động
GDKNS thông qua hoạt động Đội TNTPHồ Chí Minh đối với lứa tuổi tiểu học chiếm một
vị trí quan trọng trong quá trình giáo dục. * Vai trò
- Củng cố kết quả hoạt động dạy - học ở trên lớp, biến tri thức thành kĩ năng. Đối
chiếu, để kiểm nghiệm tri thức đã học, bổ sung, cập nhật thông tin làm cho tri thức đó trở
thành của chính các em.
- Tạo nên sự hài hoà, cân đối trong quá trình sư phạm tổng thể nhằm thực hiện mục
tiêu giáo dục của cấp học.
- Củng cố, vừa phát triển quan hệ giao tiếp giữa các lớp trong trường và với cộng
đồng xã hội, góp phần giáo dục tinh thần hợp tác vì mục tiêu chung.
- Thu hút và phát huy được tiềm năng của các lực lượng giáo dục trong và ngoài
nhà trường để nâng cao hiệu quả giáo dục học sinh. Đồng thời cũng giúp các nhà giáo
dục phát hiện được năng khiếu của học sinh, giúp các em phát triển năng khiếu, sở
thích của bản thân trong học tập và cuộc sống.
1.4.2. Mục tiêu của hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh
* Mục tiêu về nhận thức:
- Củng cố, bổ sung và nâng cao thêm hiểu biết về các lĩnh vực khác nhau của đời
sống xã hội, hoàn thiện những tri thức đã được học trên lớp, mở rộng nhãn quan với thế giới
xung quanh, với cộng đồng xã hội.
- Vận dụng những tri thức đã học để giải quyết các vấn đề do thực tiễn đời
sống đặt ra, tạo cơ hội kiểm nghiệm những tri thức đó, làm cho nó đi vào tiềm thức

- Rèn cho học sinh các kỹ năng tự quản các hoạt động tập thể.
- Rèn luyện cho học sinh biết cách tự điều chỉnh hành vi phù hợp với các yêu cầu xã
hội, kỹ năng sống hoà nhập và nhiều kỹ năng khác nữa.
1.4.3. Nội dung của hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội
Tháng 9 - 10: Truyền thống nhà trường
Tháng 11: Kính yêu thầy cô giáo
Tháng 12: Uống nước nhớ nguồn
Tháng 1 - 2: Giữ gìn truyền thống văn hoá
dân tộc
Tháng 3: Yêu quý mẹ và cô giáo
Tháng 4: Hoà bình và hữu nghị
Tháng 5: Bác Hồ kính yêu
Tháng 6: Hè vui khoẻ và bổ ích
1.4.4. Hình thức tổ chức hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội

Thông qua các: Tiết chào cờ đầu tuần, tiết sinh hoạt lớp cuối tuần, tiết hoạt động
GDKNS thông qua hoạt động Đội hàng tuần
1.5. Quản lí hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội ở trƣờng tiểu học
1.5.1. Quản lí về kế hoạch thực hiện hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội
1.5.2. Quản lí về đội ngũ thực hiện hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội
Quản lý đội ngũ GVCN và đội ngũ Tổng phụ trách Đội
1.5.3. Quản lí về cơ sở vật chất và các điều kiện thực hiện hoạt động GDKNS thông
qua hoạt động Đội
* Về GV: Yêu cầu GV thực hiện nghiêm túc, không được tuỳ tiện trong quá trình
thực thi chương trình, cần có chế độ thoả đáng cho GVCN, thường xuyên tổ chức chuyên
đề để bồi dưỡng cho GV về nội dung và hình thức tổ chức hoạt động.
* Về sách: Sách hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội là cẩm nang dành
cho GVCN, Ban giám hiệu, cán bộ Đoàn - Đội. Trong thư viện cần phải có đầy đủ các loại
sách tham khảo bổ trợ các môn học, sách giáo dục đạo đức, pháp luật, sổ tay học tập, ... để
GV lựa chọn nội dung cho các hoạt động, đặc biệt là các hội thi tìm hiểu.

* : là mỗi HS, mỗi cá nhân
a : là lớp học, trong đó HS học

M3

M2

M1
*
a
b
c
b : là các lớp cùng khối, cùng trường
c : là các tập thể tự quản của HS trong lớp, trường như Đội, Hội, các câu lạc bộ...
M1, M2, M3...là các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường như các thầy cô, gia
đình, xã hội...
: vai trò, ý nghĩa của quản lí giáo dục
1.7.2. Phát huy vai trò của tổ chức Đội trong nhà trường tiểu học
Việc tăng cường tích hợp GDKNS vào hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh sẽ làm
cho HS khi tham gia hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh thấy bổ ích hơn. Giúp HS nhận
thức được vai trò, vị trí của Đội và hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh trong trường tiểu
học.
1.8. Đặc điểm của học sinh tiểu học
N.X.Leytex đã khắc họa: “Tuổi tiểu học là thời kì của sự nhập tâm và tích lũy tri
thức, thời kì mà sự lĩnh hội chiếm ưu thế. Chức năng trên được thực hiện thắng lợi nhờ
các đặc điểm đặc trưng của lứa tuổi này - sự tuân thủ tuyệt đối vào những người có uy tín
với các em (đặc biệt là thầy, cô giáo), sự mẫn cảm, sự lưu tâm, đặc biệt là thái độ vui chơi
ngây thơ đối với các đối tượng mà các em được tiếp xúc”.
1.9. Đặc điểm phong trào Đội của các trƣờng tiểu học
1.9.1. Các hoạt động có tác dụng trực tiếp đến công tác GD-học tập