MỤC LỤC

MỤC LỤC.................................................................................................................1
1. MỞĐẦU.................................................................................................................1
1.1 Lý do chọn đề tài...........................................................................................1
1.2 Mục đích nghiên cứu....................................................................................2
1.3 Đối tượng nghiên cứu.....................................................................................2
1.4 Phương pháp nghiên cứu...............................................................................2
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM...........................................................2
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.....................................................2
2.1.1 Kỹ năng là gì?........................................................................................2
2.1.2 Kỹ năng sống là gì?...............................................................................2
2.1.3 Vì sao phải rèn luyện KNS cho học sinh?............................................3
2.2. Thực trạng giáo dục kỹ năng sống của nhà trường trước khi áp dụng sáng
kiến kinh nghiệm.................................................................................................3
2.2.1 Đối với giáo viên.....................................................................................3
2.2.2 Đối với học sinh.......................................................................................4
2.2.3 Kết quả khảo sát kĩ năng sống của học sinh đầu năm học 2015-2016 4
đối với 100 học sinh được chọn trong nhà trường.........................................4
2.3.Một số biện pháp quản lí giáo dục kỹ năng sống trường THCS Nga Thạch
...............................................................................................................................5
2.3.1 Nâng cao nhận thức và hiểu biết của giáo viên về vai trò của giáo dục
kĩ năng sống trong nhà trường:........................................................................5
2.3.2 Tổ chức tốt hoạt đông giáo dục ngoài giờ lên lớp.................................6
2.3.2.1 Giáo dục kỹ năng sống qua các hoạt động trò chơi, văn nghệ, TDTT
...........................................................................................................................6
2.3.2.2 Giáo dục KNS thông qua chương trình phát thanh măng non.........9
2.3.2.3 Tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào tiết sinh hoạt lớp...................11
2.3.3 Giáo dục KNS thông qua sinh hoạt câu lạc bộ Học sinh...................13
2.3.4 Tích hợp giáo dục kĩ năng sống qua các môn học..............................14
2.3.4.1 Giáo dục KNS vào tiết dạy giáo dục công dân................................15

sung, hoàn chỉnh cho các nhiệm vụ giáo dục Đạo đức, Trí tuệ, Thể chất, Thẩm
mỹ. Do đó không nên xem giáo dục KNS chỉ bó hẹp trong phạm vi nhà trường
mà phải có sự gắn kết với gia đình, cộng đồng và xã hội.
Người làm công tác giáo dục phải đánh giá đúng những biểu hiện của kỹ
năng sống trong học sinh với tư cách là chủ thể, có ý thức sâu sắc về hoạt động
học tập, rèn luyện nhân cách. việc trang bị KNS đáp ứng yêu cầu hoà nhập, giúp
cho sự phát triển toàn diện cho các em, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm
được tiến hành đồng thời với đổi mới phương pháp dạy học được chúng tôi xác
định trong năm học.
Nhận thức rõ tầm quan trọng và sự cần thiết của việc giáo dục kĩ năng sống, với
mong muốn giáo dục, rèn luyện cho học sinh những kĩ năng cần thiết giúp các
em hoàn thiện phát triển nhân cách theo các chuẩn mực đạo đức xã hội...Do đó
để nâng cao hiệu quả giáo dục kĩ năng sống trong nhà trường năm học 2015
-2016 tôi đã tìm tòi, nghiên cứu, vận dụng “Một số biện pháp quản lí giáo dục
kĩ năng sống cho học sinh trường THCS Nga Thạch”.

1


1.2 Mục đích nghiên cứu
Đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng
nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Để
hướng tới mục tiêu đổi mới giáo dục “ Học để biết, Học để làm, Học để tự
khẳng định mình và học để chung sống”. Cần phải giáo dục học sinh không
những giỏi về kiến thức văn hoá, kỹ năng thực hành thí nghiệm mà còn phải
giúp cho học sinh có được những kỹ năng sống cần thiết để khi ra trường có khả
năng hoà nhập xã hội, có kỹ năng chung sống hoà bình, kỹ năng giao tiếp, ứng
xử…
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Giáo viên và học sinh trường THCS Nga Thạch-Nga sơn-TH

2.1.3 Vì sao phải rèn luyện KNS cho học sinh?

Khi tham gia vào bất kỳ hoạt động nghề nghiệp nào phục vụ cho cuộc sống
đều đòi hỏi chúng ta phải thỏa mãn những kỹ năng tương ứng. Rèn luyện KNS
cho HS là nhằm giúp các em rèn luyện KN ứng xử thân thiện trong mọi tình
huống; thói quen và KN làm việc theo nhóm, KN hoạt động xã hội; Giáo dục
cho học sinh thói quen rèn luyện sức khỏe, ý thức tự bảo vệ bản thân, phòng
ngừa tai nạn giao thông, đuối nước
Với độ tuổi học sinh trung học cơ sở về mặt phát triển tâm, sinh lý các em dễ
rơi vào tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật ảnh hưởng xấu cho môi trường học
đường và xã hội. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, nhưng một
trong những nguyên nhân chính là các em thiếu kỹ năng sống. Các em chưa bao
giờ được dạy cách đương đầu với những khó khăn của cuộc sống như cha mẹ ly
hôn, kết quả học tập kém …đã bị lôi cuốn vào lối sống thực dụng, đua đòi. Các
em không được dạy để hiểu về giá trị của cuộc sống và những KNS. Chính vì
vậy, giáo dục kỹ năng sống là một điều rất quan trọng trong việc hình thành
nhân cách của thế hệ trẻ. Việc giáo dục giúp các em tự tin, chủ động, khả năng
ứng xử trước mọi tình huống xảy ra trong cuộc sống và là hành trang vững bước
trên đường đời.
Do đó, chúng ta cần tập trung rèn luyện cho các em các nhóm KNS sau đây:
Kĩ năng giao tiếp và ứng xử.
Kĩ năng thể hiện tự tin trước đám đông.
Kĩ năng tự điều chỉnh bản thân.
Kĩ năng đối diện và ứng phó với khó khăn trong cuộc sống.
Kĩ năng đánh giá người khác.
Kĩ năng hợp tác và chia sẻ.
Kĩ năng tự nhận thức và đánh giá bản thân.
2.2. Thực trạng giáo dục kỹ năng sống của nhà trường trước khi áp dụng
sáng kiến kinh nghiệm.
2.2.1 Đối với giáo viên

đối với 100 học sinh được chọn trong nhà trường

Mức độ

Kỹ năng sống

Đạt

Chưa đạt

SL

%

SL

%

Kĩ năng giao tiếp và ứng xử.

25

25%

75

75%

Kĩ năng thể hiện tự tin trước đám đông



30%

70

70%

Kĩ năng hợp tác và chia sẻ

35

35%

65

65%

Kĩ năng tự nhận thức và đánh giá bản thân

30

30%

70

70%

Kết quả khảo sát đã cho thấy với tỷ lệ kĩ năng sống như trên có thể nói là
chưa phù hợp với hiện tại. Việc hình thành cho học sinh kĩ năng sống là nhiệm
vụ của gia đình, nhà trường và xã hội. Đối với học sinh THCS, vai trò của nhà

Đối với học sinh THCS, giáo viên có vai trò vô cùng quan trọng đặc biệt là
giáo viên chủ nhiệm lớp và giáo viên tổng phụ trách Đội, bởi vì mỗi lớp học có
một giáo viên chủ nhiệm lớp, đảm nhiệm các hoạt động chuyên môn học, làm
công tác chủ nhiệm lớp, là người thay mặt hiệu trưởng quản lí toàn bộ các mặt
hoạt động, chất lượng giáo dục của một lớp.Vì vậy ngoài việc dạy chữ, thì việc
giáo dục, hình thành cho học sinh lớp mình các kĩ năng sống là hoàn toàn phụ
thuộc vào giáo viên chủ và tổng phụ trách Đội.
Những năm học vừa qua, thực hiện kế hoạch trường học thân thiện, đồng thời
thực hiện nội dung giáo dục kĩ năng sống mà nghành triển khai, nhà trường cũng
đã triển khai thực hiện thông qua việc: giáo dục lồng ghép trong các môn học ,
ở mỗi bài học có một câu hỏi liên hệ về một vấn đề gì đó có liên quan và qua các
hoạt động NGLL mà lớp hoặc Đội triển khai. Giáo viên tổ chức cho học sinh
thực hiện các hoạt động trên để hoàn thành kế hoạch chứ chưa chú tâm đến việc
thông qua hoạt động dạy học hay HĐNGLL ấy để hình thành cho học sinh các
kĩ năng vận dụng trong cuộc sống hàng ngày.
5


Các kĩ năng của học sinh không phải do tuyên truyền giáo dục mà có ngay được
phải trải qua quá trình rèn luyện mới được hình thành…
Chính vì vậy, người giáo viên phải phải hiểu rõ được vai trò của việc giáo dục
kĩ năng sống, con đường hình thành kĩ năng sống cho học sinh,các loại kĩ năng
cần rèn luyện đối với học sinh lớp mình phụ trách.
Để giúp giáo viên nâng cao nhận thức của mình trong việc giáo dục, rèn luyện
kĩ năng sống cho học sinh, ngay từ đầu năm học , tôi đã chủ động phối hợp với
chuyên môn nhà trường tổ chức chuyên đề: giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
THCS, mua bổ sung tài liệu, cung cấp thêm tư liệu cho từng khối lớp về vấn đề
giáo dục kĩ năng sống cho học sinh…Qua nội dung chuyên đề nhiều giáo viên
mới vỡ lẽ ra rằng: giáo dục và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh THCS không
hề đơn giản và có vai trò vô cùng quan trọng…Từ việc thay đổi nhận thức, việc


+Tình huống 1: Một người bạn thân rủ bạn bỏ học để đi chơi điện tử, bạn
không muốn đi, nhưng không muốn bạn ấy mất lòng. Bạn sẽ từ chối như thế
nào?
+Tình huống 2: Bạn được cô giáo giao nhiệm vụ làm lớp phó phụ trách
học tập, bạn cảm thấy bạn không đủ năng lực để nhận nhiệm vụ này, trong khi
có nhiều bạn khác học giỏi, có thể đảm đương nhiệm vụ tốt hơn. Bạn từ chối cô
giáo như thế nào để cô không nghĩ bạn trốn tránh nhiệm vụ hay kiêu căng.
*Giáo viên tổ chức các hoạt động xử lý tình huống
Thông qua các hoạt động đó, rèn luyện cho các em kỹ năng nhận diện vấn
đề; biết xác định tình huống, tự khẳng định; biết cách từ chối khi bị người xấu
lôi kéo, dụ dỗ; xử lý linh hoạt, sáng tạo các tình huống....

Rèn luyện kỹ năng hoạt động nhóm

Ví dụ 2: Tháng 11 Chủ đề : Biết ơn thầy giáo, cô giáo
* Tuần 2 tháng 11 sinh hoạt với chủ đề: Chúng em múa hát về thầy, cô giáo
- Mục đích giáo dục:
+ Học sinh biết kính trọng, biết ơn, yêu quý các thầy giáo, cô giáo;
+ Tạo không khí hồ hởi học tập, rèn luyện trong lớp học;
+ Giáo dục KNS : Hình thành và rèn luyện cho học sinh kĩ năng tự tin, kĩ
năng giao tiếp ứng sử, chung sống hoà thuận….
* Tuần 3 tháng 11 tổ chức Đồng diễn thể dục, Hội thi “Tìm ngôi sao sáng”
-Mục tiêu hoạt động
+ Góp phần củng cố kiến thức, kĩ năng các môn học;
+ Phát triển tính chủ động, tích cực học tập của học sinh;
+ Rèn kĩ năng giao tiếp, sự quyết đoán trong công việc và ứng sử linh hoạt.

7



Trong một lần đi chơi với các bạn, Lan bất ngờ gặp mẹ mình đang thu gom
phế liệu. Lan phớt lờ không nhìn mẹ. Hãy cho biết nhận xét của em về Lan. Nếu
là em, em sẽ làm gì trong tình huống này?
-Học sinh thảo luận đưa ra phương án xử lý tình huống của mình.
Hoạt động 5 : Tổng kết
-Giáo viên chủ nhiệm, cán bộ lớp nhận xét về kết quả của tiết hoạt động.
* Thi viết về “Người tốt quanh ta”.
- Mục tiêu giáo dục kĩ năng sống thông qua cuộc thi:
+ Kĩ năng trình bày suy nghĩ.
+ Kĩ năng đặt mục tiêu vươn lên trong cuộc sống và học tập cho chính bản
thân thông qua tấm gương được nêu trong bài viết.
- Nội dung: Viết về tấm gương người tốt việc tốt trong trường
- Thể lệ:
+ Trình bày trên trang A4 có thể viết tay hoặc đánh máy
+ Phải có hình vẽ hoặc hình chụp việc làm tốt để minh hoa
- Các bước tiến hành:
+Mỗi học sinh viết bài.
+Lớp thảo luận lựa chọn 5 bài tốt nhất dự thi cấp trường
+ Hội đồng chấm xếp giải theo thứ tự nhất, nhì, ba và khuyến khích
- Các bài viết đạt giải được phát trong chương trình“ Phát thanh măng non”.
- Kết quả bước đầu đạt được: Các em học sinh các lớp tham gia viết bài với số
lượng và chất lượng bài viết khá tốt. Các em đã thấy được những tấm gương
tốt của các bạn quanh mình.
Qua hội thi các em học tập được nhiều điều tốt đẹp biết coi trọng những
điều hay lẽ phải, biết phê phán từ chối những hành vi xấu và rèn luyện kỹ năng
khái quát, tổng hợp, xử lý tình huống, kỹ năng trình bày suy nghĩ.. .

Học sinh THCS Nga Thạch với chủ đề: Người tốt quanh ta.



10


2.3.2.3 Tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào tiết sinh hoạt lớp

Để giáo dục KNS cho học sinh trong tiết sinh hoạt lớp có hiệu quả, tôi
yêu cầu giáo viên chủ nhiệm lớp, ngoài việc tổ chức đánh kết quả học tập, thực
hiện tốt nội quy của lớp giáo viên phải dành thời gian lắng nghe ý kiến, tâm tư
nguyện vọng của học sinh, từ đó chia sẻ động viên khuyến khích, tạo cơ hội để
để học sinh phấn đấu khi các em có những ý nghĩ sai lệch. Thực hiện sự chỉ đạo
như trên một số giáo viên chủ nhiệm đã hướng học sinh đi vào thực hiện nề nếp
học tập, sinh hoạt một cách có hiệu quả.,
Ví dụ1: Giáo dục trật tự an toàn giao thông đường bộ của lớp 8B
+Giáo viên cho học sinh xem một số trích đoạn clip về tình trạng người tham gia
giao thông không chấp hành đúng luật, một số vụ tai nạn giao thông...học sinh
bày tỏ ý kiến, hiểu biết của mình theo nội dung sau:
-Tình hình tai nạn giao thông đường bộ hiện nay.
-Các yếu tố ảnh hưởng đến tai nạn giao thông
-Nguyên nhân tai nạn giao thông do học sinh tham gia giao thông
-Tình hình tai nạn giao thông của học sinh.
-Cách đi xe đạp an toàn
Sau khi giáo viên cùng học sinh phân tích 5 nội dung cơ bản trên.
Giáo viên tổng kết bài học
-Số người gặp tai nạn giao thông cao, nguyên nhân chủ yếu là do người điều
khiển phương tiện không chấp hành đúng luật an toàn giao thông.
-Đi xe đạp không an toàn gây nên nhiều nguy hiểm cho chính mình và cho cả
những người tham gia giao thông khác.
-Tích cực học tập nắm vững luật giao thông.
-Thường xuyên luyện tập để có kỹ năng điều khiển xe tốt.



2.3.3 Giáo dục KNS thông qua sinh hoạt câu lạc bộ Học sinh

Tổ chức các câu lạc bộ học sinh là một biện pháp quan trọng để thực hiện
nội dung giáo dục rèn luyện KNS cho học sinh ở các trường phổ thông hiện nay.
Hoạt động CLB được xem là hình thức phù hợp nhất để tạo sân chơi bổ ích cho
HS bởi HS luôn có nhu cầu muốn khẳng định, muốn được thể hiện, luôn mong
muốn khám phá các năng lực của bản thân và muốn phát huy những năng lực, sở
trường của mình về một số lĩnh vực nào đó. CLB trong trường học là nơi tổ
chức các hoạt động phong phú, phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi, đáp ứng
các nhu cầu, lợi ích của HS, tạo môi trường cho những sáng kiến, tài năng của
các em được bộc lộ, phát triển. Tuy mỗi CLB có mục đích cụ thể khác nhau
nhưng đều có mục đích chung là giúp HS nâng cao nhận thức, rèn luyện kỹ năng
và giáo dục đạo đức, lối sống cho các em.
Vì vậy, việc tăng cường tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động
CLB là một định hướng rất quan trọng để góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục
toàn diện của nhà trường nói chung, GD rèn luyện KNS nói riêng.
Trong năm học vừa qua trường tổ chức CLB tuổi vị thành niên – đáp ứng
nhu cầu khám phá bản thân phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi HS. CLB học
sinh thanh lịch – góp phần nâng cao sự hiểu biết cho HS về sự lịch thiệp, về cái
đẹp, nét thanh lịch của người có học, những cách ứng xử có văn hóa…Hình thức
tổ chức CLB rất đa dang, tôi giới thiệu một vài hình thức mà nhà trường thực
hiện đạt hiệu quả tốt nhất.
a. Câu lạc bộ “Kỹ năng sống”
Mục tiêu: Phát triển toàn diện về:“Nhân cách–Trí tuệ- Thể chất”. Câu lạc
bộ “Kỹ năng sống” - muốn trang bị những kỹ năng cần thiết nhất cho các em
học sinh yêu thích sinh hoạt và đặc biệt là phát huy khả năng của bản thân, tự tin
trước đám đông và chủ động xử lý trong mọi tình huống cần thiết. Sinh hoạt câu
lạc bộ với phương châm: “Vui là chính, học là mười”, tiết sinh hoạt thật sự bổ

Qua buổi sinh hoạt câu lạc bộ toán học với chủ đề “ ĐỐ VUI TOÁN HỌC”.
Tôi thấy tất cả HS của các nhóm rất hăng hái tranh tài qua các bài toán vui, toán
mẹo.
Qua các buổi sinh hoạt câu lạc bộ đã giúp cho HS có được tư duy vững
vàng và tự tin hơn trong việc học và thảo luận nhóm.
2.3.4 Tích hợp giáo dục kĩ năng sống qua các môn học

Trong khi nội dung giáo dục kĩ năng sống chưa được đưa vào thành một
chương trình riêng mà giáo dục chủ yếu thông qua lồng ghép, tích hợp trong các
hoạt động NGLL và một số môn học như Vật lý, Sinh học, ngữ văn, Lịch sử,
Giáo dục công dân....Chúng tôi đã triển khai thực hiện như sau:
Tích hợp giáo dục KNS vào các tiết học là lồng ghép nội dung giáo dục
KNS vào các bài dạy cụ thể. Không thể thực hiện lồng ghép vào tất cả các tiết
học, mà chỉ có thể áp dụng ở một số tiết học, tùy theo từng môn học, bài học mà
có sự lồng ghép tích hợp ở các mức độ khác nhau. Đây là nội dung khó và phụ
14


thuộc rất nhiều vào tài biến hóa của giáo viên và của nội dung bài học. Khi tích
hợp giáo viên phải sử dụng ngôn từ kết nối sao cho lô gic, hài hòa....từ đó giáo
dục kĩ năng sống, giá trị sống một cách tự nhiên mà không bị gò ép tách rời.
Để giáo dục KNS cho học sinh một cách hiệu quả chúng tôi yêu cầu giáo
viên thực hiện tốt những yêu cầu cụ thể như sau.
+ Xây dựng kế hoạch, xác định vị trí tiết học, thời gian, nội dung kỹ năng
sống, phương pháp tiến hành được thực hiện trong tiết dạy.
+Yêu cầu sinh hoạt tổ chuyên môn đi sâu thảo luận, trao đổi kinh nghiệm vận
dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực, phát huy tính độc lập sáng tạo,
tạo cơ hội để các em được nói, được trình bày trước tập thể, qua đó hình thành
và phát triển KNS cho các em.
Điều đáng lưu ý là nội dung chương trình là bước cản cho việc lồng ghép

tranh ảnh(nếu có), tìm hiểu trước nội dung bài học để tạo sự chủ động trong việc
tìm kiếm, xử lí và tiếp nhận thông tin trong mỗi bài học và luôn sẵn sàng, tự tin
khi tham gia hoạt động nhóm, giải quyết tình huống hay các trò chơi đó là cách
thức, là cơ hội để các em rèn luyện cho mình những kĩ năng cần thiết.
c. Các bước tiến hành bài dạy
Bước 1: Xác định mục tiêu bài học, nghiên cứu nội dung bài ở SGK,
tham khảo hướng dẫn giảng dạy ở SGV... để định hướng kiến thức cần đạt qua
bài học.
Ví dụ: Xác định mục tiêu cần đạt qua bài “Tự tin” (GDCD 7)
Về kiến thức:
-Học sinh hiểu được thế nào là tự tin.
-Nêu được một số biểu hiện của tính tự tin, ý nghĩa của tính tự tin.
Về kĩ năng:
-Biết thể hiện sự tự tin trong những công việc cụ thể.
Về thái độ:
-Tự tin ở bản thân mình không a dua, dao động trong hành động.
-Học tập và làm theo tấm gương tự tin của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Bước 2: Nghiên cứu tài liệu, xác định những KNS cơ bản cần được giáo dục.
Tham khảo các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng tùy
theo đối tượng và điều kiện dạy học cho phù hợp.
Bước 3: Tiến hành soạn bài theo bố cục gồm 4 phần:
-Khám phá: Kích thích học sinh tự tìm hiểu xem các em đã biết những gì về bài
học sắp tới;
Ở bài học này giáo viên cho học sinh tiếp xúc với một câu trong nhật ký
Đặng Thùy Trâm giúp các em thể hiện được kỹ năng phân tích và trình bày.
-Kết nối: Giới thiệu thông tin, kiến thức và kĩ năng mới thông qua việc tạo cầu
nối liên kết giữa cái đã biết và cái chưa biết;
Học sinh xem một đoạn phim “Bài học về sự tự tin” qua đó rèn luyện cho
học sinh kỹ năng phân tích, quan sát và tư duy phê phán
-Luyện tập: tạo cơ hội cho học sinh vận dụng kiến thức và kĩ năng vào tình

em hiểu biết, hành vi, thói quen ứng xử xã hội sao cho có văn hoá; hiểu biết và
chấp hành luật pháp; hiểu biết về thể chất, tinh thần của bản thân mình.... Từ đó
có được niềm tin vào bản thân, vào xã hội và cuộc sống
2.3.5. Tăng cường phối hợp giáo dục gia đình với nhà trường và xã hội
Gia đình và nhà trường chính là “Hai cái nôi đời” lớn nhất nuôi dưỡng,
giáo dục chúng ta trưởng thành. Do vậy, từ giáo dục gia đình và nhà trường, các
chuẩn mực về đạo đức, các kỹ năng sống được hình thành và phát triển.
17


Gia đình là tế bào của xã hội, là môi trường quan trọng giáo dục nếp sống
và hình thành nhân cách. Gia đình chăm sóc về vật chất nhưng cũng phải luôn
quan tâm đến mặt tinh thần của con em như: việc học tập và rèn luyện, các mối
quan hệ bạn bè, các hình thức vui chơi, sự phát tiển tâm sinh lý... hướng dẫn và
tìm cách đáp ứng nhu cầu hợp lý cho con em mình.
Thời gian gần đây sự phối hợp giữa gia đình với nhà trường và xã hội
trong việc giáo dục đạo đức và KNS cho học sinh không còn chặt chẽ. Nhiều gia
đình, trong đó, cha mẹ không quan tâm đến việc giáo dục nhân cách cho con cái,
mà phần lớn đều có tâm lý chung là chuyển giao nghĩa vụ này cho nhà trường và
các thầy cô giáo. Điều này vô tình đã tạo ra sự xa cách, lãnh cảm, không có sự
thân mật giữa các bậc cha mẹ với con cái, đó cũng chính là nguyên nhân dẫn đến
tình trạng học sinh mắc phải bệnh trầm cảm, nhiều em cảm thấy mình bị lạc
lõng và bị bỏ rơi nên lao vào con đường nghiện game online, các trò chơi điện
tử, các tệ nạn xã hội... Điều này ảnh hưởng không nhỏ tới việc giáo dục đạo đức
và rèn luyện KNS cho học sinh.
Trước thực tế ấy, tăng cường phối hợp giáo dục gia đình với nhà trường
và xã hội là việc làm hết sức cần thiết, trong đó nhà trường giữ vị trí trung tâm,
có vai trò định hướng, uốn nắn, đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt động
giáo dục đạo đức và các KNS, tạo nên một môi trường thân thiện tích cực.
Gia đình có vai trò quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, kĩ năng sống

KNS cho học sinh đã trở thành nguyên tắc cơ bản của nền giáo dục Việt Nam,
đảm bảo sự thống nhất trong nhận thức cũng như hoạt động giáo dục, tạo sức
mạnh thúc đẩy sự phát triển nhân cách, đạo đức lối sống của học sinh.
Tấm gương của cha mẹ, người thân trong gia đình cũng như các thầy cô
giáo luôn có tác dụng giáo dục vô cùng to lớn. Gia đình chính là môi trường
không cần nhiều lời nói nhưng tác động mạnh mẽ đến mỗi thành viên. Do đó
mỗi gia đình là một trường học thu nhỏ để giáo dục con cháu về nhân cách, lối
sống ứng xử nề nếp, tôn trọng và có đức độ. Mối quan hệ giữa giáo dục gia đình
– nhà trường và xã hội là mối quan hệ mật thiết, gắn bó hữu cơ, tác động tương
hỗ thúc đẩy lẫn nhau giúp cho sự phát triển toàn diện của mỗi học sinh.
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Hiệu quả giáo dục kĩ năng sống không đo đếm được bằng những con số
chính xác, nhưng được biểu hiện cụ thể thông qua nề nếp sinh hoạt, học tập; qua
giao tiếp ứng xử hàng ngày mà tôi cùng giáo viên và phụ huynh được chứng
kiến: Trong giờ chơi, trong học tập và hoạt động tập thể các em hoà đồng với
nhau, trong giao tiếp các em thể hiện nét văn minh, lịch sự, thân thiện, số học
sinh thiếu tự tin, nhút nhát, ngại nói trước tập thể giảm đi nhiều.
Kỹ năng tham gia hoạt động tập thể, các em biết phối hợp với mọi người
cùng thực hiện hoạt động chung, nâng cao ý thức tự chủ, tự tin và chủ động
giao tiếp với mọi người.
Các em có ý thức tốt hợn trong việc giữ vệ sinh môi trường, làm sạch đẹp
trường, lớp, trồng và chăm sóc cây xanh một cách tích cực, tự giác.
Xin nêu số liệu trong năm học 2015-2016 làm minh chứng:
Kết quả khảo sát cuối năm về một số kĩ năng sống đối với 100 học sinh:

Mức độ

Kỹ năng sống

Đạt

13
17

15%
13%
17%

19


Kĩ năng đối diện và ứng phó với khó khăn 80
trong cuộc sống

80%

20

20%

Kĩ năng đánh giá người khác

85

85%

15

15%

Kĩ năng hợp tác và chia sẻ

a. Giáo dục kỹ năng sống trong trường học góp phần rèn luyện, hình
thành cho học sinh sống có trách nhiệm hơn và biết lựa chọn cách ứng xử phù
hợp, ứng phó với các sức ép, thách thức trong cuộc sống; thúc đẩy hành vi mang
tính xã hội, giảm bớt tỷ lệ phạm pháp.
b. Giáo dục kỹ năng sống đem đến cho người học sự hứng thú, sôi nổi và
niềm vui trong học tập. Người học đã hứng thú và tự giác thì việc giáo dục kỹ
năng sống cho người học sẽ thực chất và hữu ích và không phải là công việc
“một sớm, một chiều” mà đòi hỏi phải có quá trình, kiên nhẫn và bằng cả tâm
huyết, ở mọi lúc mọi nơi.
c.Kỹ năng sống rất đa dạng và mang đặc trưng vùng, miền đòi hỏi người
giáo viên phải vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo cho phù hợp với nhu cầu,
trình độ của học sinh và đặc điểm, hoàn cảnh của nhà trường, địa phương.
d.Giáo dục KNS cho học sinh không phải chỉ là việc của giáo viên, nhà
trường mà là của cả cộng đồng xã hội. Cần có sự phối hợp thống nhất của nhiều
lực lượng trong và ngoài nhà trường.

e. Con đường đề giáo dục kỹ năng sống cho học sinh chính là hoạt động,
bao gồm hoạt động học tập và các hoạt động phong trào, sinh hoạt đoàn thể.
Chúng ta cần giáo dục học sinh trong tập thể và bằng tập thể. Từ đó, biến quá
trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục.
f. Giáo dục kỹ năng sống còn tạo mối quan hệ thân thiện, cởi mở giữa
thầy, trò, sự hứng thú tự tin, chủ động sáng tạo trong học tập, nâng cao chất
20


lượng, hiệu quả giáo dục. Học sinh được giáo dục kỹ năng sống xác định được
bổn phận và nghĩa vụ của mình đối với bản thân, gia đình và xã hội.
Trên đây chỉ là kinh nghiệm của bản thân rút ra trong quá trình chỉ đạo
giáo dục dục kĩ năng sống cho học sinh mà tôi đã thực hiện tại đơn vị của mình
và thấy có hiệu quả.