Sáng kiến kinh nghiệm

Một số biện pháp chỉ đạo giáo
dục kỹ năng sống cho học sinh
đầu cấp


PHẦN MỞ ĐẦU
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài.
Bác Hồ nói

“Có tài mà không có đức là vô dụng
Có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó”

Ghi nhớ lời dạy của Bác Hồ. Đảng ta khi đánh giá một con người luôn lấy đức
làm gốc. Một con người không có đức dù tài cán đến đâu cũng không thể làm nổi
việc gì có ích cho dân, cho nước. Xuất phát từ thực tiễn xã hội hiện nay, tác động
của ngoại cảnh có ảnh hưởng lớn đến tư tưởng đạo đức của học sinh ngay từ khi
bước vào trường học. Đối với học sinh lớp Một khi cắp sách tới trường, tất cả mọi
hoạt động, các mối quan hệ với các em còn mới mẻ. Do vậy việc hình thành cho
các em những chuẩn mực hành vi là rất quan trọng. Chuẩn mực đạo đức xã hội bao
gồm những hành vi thói quen đạo đức, mối quan hệ giữa con người với con người
trong xã hội. Gần gũi với các em nhất là mối quan hệ gia đình, nhà trường, cộng
đồng và môi trường tự nhiên.
Nhân cách đạo đức của các em khi đến trường rất trong sáng ngây thơ, chưa có khả
năng nhận biết phân tích, chưa hiểu sâu, hiểu rõ mọi tình huống vấn đề. Nếu người
thầy không uốn nắn tốt thì như cây thiếu ánh sáng sẽ phát triển cong vẹo.
Xuất phát từ mục tiêu các môn học. Dạy học các môn học trong đó dạy đạo đức
là dạy học sinh những hành vi ứng xử phù hợp với các chuẩn mực đạo đức xã hội


bằng động tác thì các em mới hiểu, các em trầm lặng ít hoạt động, thích ngồi nhìn
các bạn học, chơi, nô đùa. Nhiều bậc phụ huynh chưa chú ý dạy con em mình
những phép ứng xử nhỏ nhất, cần thiết nhất trong cuộc sống giao tiếp hàng ngày,
khiến cho các em rất ngại nói, ngại giao tiếp.
Chính vì những lý do trên song song với việc trang bị kiến thức cho các em thì
giáo dục kỹ năng sống cho các em qua các môn học là rất quan trọng.
Xuất phát từ những lý do trên tôi chọn đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo rèn kỹ
năng sống cho học sinh đầu cấp”.
3. - MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.
Việc nghiên cứu đề tài “ Một số biện pháp chỉ đạo rèn kỹ năng sống cho học sinh
đầu cấp”. Trước hết giúp cho tôi hiểu rõ hơn về công tác chỉ đạo của mình nhằm
nâng cao chất lượng cho học sinh trong trường tiểu học.
Khi nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sau một năm học lớp Một có thể trang


bị cho các em một số hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mực, hành vi đạo đức và
pháp luật phù hợp với lứa tuổi trong mối quan hệ của các em với bản thân, gia
đình, nhà trường, cộng đồng và ý nghĩa của việc thực hiện theo các chuẩn mực đó.
Từng bước hình thành kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và những
người xung quanh theo các chuẩn mực đã học, kỹ năng lựa chọn và thực hiện các
hành vi ứng xử phù hợp trong các mối quan hệ và tình huống đơn giản, cụ thể của
cuộc sống, biết nhắc nhở bạn bè cùng thực hiện, hình thành thái độ tự trọng, tự tin,
yêu thương, tôn trọng con người, yêu cái thiện, cái đúng, cái tốt, không đồng tình
với cái ác, cái sai, cái xấu.
Giúp cho các em có vốn kinh nghiệm sống phong phú, tự nhận biết các hành vi
đạo đức từ thực tế xung quanh các em qua các bài học, tranh ảnh, tiểu phẩm, sắm
vai, các hoạt động ngoài giờ lên lớp, vận dụng vốn kinh nghiệm đó vào cuộc sống
thực tế hàng ngày.
Giúp giáo viên say mê với công việc, yêu nghề mến trẻ.
3. - GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI.

thiết về rèn luyện kỹ năng sống qua các bài học cụ thể.
+ Về mặt thực tiễn:
- Tìm hiểu học sinh lớp một: Lý lịch học sinh nơi cư trú, trò chuyện giao tiếp để
nắm bắt tình hình học sinh, tìm hiểu mặt yếu của học sinh, từ đó xây
dựng

kế hoạch bồi dưỡng cho các em. Giáo viên phải yêu
nghề mến trẻ là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.

B. - PHẦN NỘI DUNG.
CHƯƠNG I
NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
I. Thực trạng của học sinh lớp một trường Tiểu học Tân Lợi
- Để biết được vốn kinh nghiệm sẵn có của các em tôi bắt tay vào tìm hiểu tình
hình học sinh lớp 1.
Tổng số học sinh lớp Một là 159 em: Trong đó có 11 em gia đình hộ nghèo, 30
em gia đình điều kiện khó khăn, phần lớn là con em công nhân cao su, vì vậy ít có


điều kiện quan tâm đến các em . Phần lớn các em chưa được gia đình chú ý quan
tâm bồi dưỡng vốn kinh nghiệm trong giao tiếp nên đến lớp các em thường hay
nhút nhát. khi đến lớp là khóc. Gọi lên bảng không dám lên, không dám giơ tay
phát biểu xây dựng bài cô gọi chỉ gật và lắc đầu, hoặc "ơi","hở". Nhiều em còn
chưa biết nói lời thưa gửi thể hiện lễ phép.
- Do đặc điểm nơi cư trú của học sinh, các em ở rải rác nhiều ấp, sóc. Các em
nhút nhát, không cởi mở ngại giao tiếp với các bạn và cô giáo. Nhiều em ở ấp Sóc
trào đồng bào dân tộc, vung sâu từ nhỏ nên vốn kinh nghiệm sống còn hạn chế.
Các em chưa biết cách ứng xử đơn giản nhất với cô giáo và các bạn. Nhiều em
chưa nói được cụ thể họ tên mình, họ tên bố mẹ, chưa phân biệt được anh em
trong nhà với anh em họ.

thực tế cao.


* Nhà trường, đoàn đội.
- Chưa tổ chức được nhiều hoạt động ngoại khoá: Như thi kể chuyện đạo đức, học
tập tấm gương người tốt việc tốt để học sinh được thưc hành hành vi đã học vào
những tình huống cụ thể trong cuộc sống.
- Nội dung sinh hoạt chưa được rút kinh nghiệm, thay đổi nội dung sinh hoạt
theo từng tháng.
Từ những thực trạng trên việc rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp Một là rất cần
thiết, tạo tiền đề cho các em phát triển khả năng giao tiếp và học tập tốt các môn
học
CHƯƠNG II
Một số vấn đề lý luận về “ Rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp Một”
I. - CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Biện pháp rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh đầu cấp.
Rèn kỹ năng
Kỹ năng sống
Rèn kỹ năng sống cho học sinh qua các môn học.
*Kỹ năng: Tức là qua các bài học xây dựng các chuẩn mực hành vi, các chuẩn đó
được vận dụng vào thực tế cuộc sống và nó trở thành thói quen của mỗi người.
* Kỹ năng sống: Vận dụng những chuẩn mực đã học vào cuộc sống thực tế hàng
ngày như đi học về chào ông chào bà, lễ phép chào hỏi thầy cô khi gặp v.v… Tức


là các điều học được vận dụng vào những tình huống cụ thể trong cuộc sống.
* Rèn kỹ năng sống cho học sinh đầu cấp: là thông qua các bài học cung cấp các
hành vi cho các em. Các hành vi đó được luyện tập thực hành và trở thành thói
quen là vốn kinh nghiệm sống cho các em qua các môn học.
CHƯƠNG III



Thực hiện theo kế hoạch của phòng giáo dục và nhà trường. Về không gian lớp
học trang trí một môi trường học tập thân thiện gần gũi với các em. Các em được
tự mình trang trí lớp học qua các bài mẫu, bài vẽ, bài nặn theo từng chủ đề đã học .


Về giáo viên phải đến lớp sớm trò chuyện với các em, hỏi thăm về gia đình tâm tư
tình cảm, sở thích của từng em. Qua đó giáo viên nắm bắt được từng đối tượng học
sinh trong lớp từ đó đề ra biện pháp giáo dục phù hợp với các em. Tạo không khí
lớp học nhẹ nhàng, thân thiện, gần gũi giữa cô - trò, giữa trò – trò.
Biện pháp 2 : Giáo viên là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
- Giáo viên luôn gương mẫu từ cử chỉ, lời nói, việc làm, cách ăn mặc, đi đứng
cho học sinh noi theo. Cô không những như người mẹ thứ hai mà còn phải như
người chị của các em. Thường xuyên quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ, nhường nhịn,
gần gũi, ân cần với các em. VD: Bẻ lại cổ áo, chải lại tóc, hướng dẫn các em đi


giày.v.v... giải quyết những thắc mắc của các em, động viên khen ngợi, nhân điển
hình tốt trước lớp
- Giáo viên cần có những hành vi thể hiện rõ chủ đề đã học với học sinh.VD:
Cô cảm ơn em, cô xin lỗi...
Biện pháp 3: Nghiên cứu kỹ năng sống cần rèn qua từng bài học.
- Giáo viên nghiên cứu chương trình môn học, mục tiêu cần đạt qua từng bài,
xác định kỹ năng cần rèn cho học sinh.
Biện pháp 4: Thông qua các giờ học trên lớp cung cấp từng hành vi cho các
em.
Việt Nam tham gia hội nhâp WTO nền kinh tế rất phát triển keo theo nhiều
biến đổi trong xã hội. Tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng, đạo đức xuống cấp. Nên
việc giáo dục đạo đức cho học sinh ngay tư khi bước vào trường học là vô cùng

Biện pháp 5: Rèn kỹ năng sống qua các giờ học.
- Qua các giờ học giáo viên chú ý nhắc nhở các em thực hành hành vi đã học
VD: Trong các giờ học, học sinh chưa có cử chỉ thể hiện đúng hành vi đạo đức


như: Đưa sách vở cho cô đưa bằng một tay không biết nói lời ''thưa'', ''gửi''. Giáo
viên sửa lại hành vi đúng cho các em thể hiện lễ phép với thầy cô giáo và người
trên: Em đưa lại bằng hai tay và nói thưa cô em nộp bài ạ.
- Các em được tham gia học nhóm, đóng vai, báo cáo kết quả thảo luận trong
các giờ tự nhiên xã hội thể dục, tiếng việt để thực hành hành vi đạo đức đã học.


- Khi đến lớp giáo viên chú ý nhắc nhở các em quần áo đầu tóc gọn gàng, sách vở
đồ dùng ngăn nắp. giáo viên quy định cách sắp xếp đồ dùng sách vở trong ngăn
bàn, chỗ treo cặp rõ ràng, cụ thể, vị trí nón, quần áo ..v..v... Một vài ngày đầu giáo
viên phân công các tổ trưởng theo dõi kiểm tra, cuối mỗi giờ học giáo viên nhận
xét tuyên dương những em đã thực hiện tốt trước lớp, giáo viên giúp đỡ động viên
những em còn lúng túng chưa thật gọn gàng. Dần dần hành vi trở thành thói quen
gọn gàng của các em.
Biện pháp 6: Tư vấn cho phụ huynh hướng dẫn các em thực hành hành vi ở
nhà.


- Tổ chức họp phụ huynh thông báo đặc điểm tình hình của trường, lớp, nêu
tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho học sinh , tính cấp bách của vấn đề
kỹ năng sống cho học sinh qua các môn học. Thống nhất cùng phụ huynh phương
pháp giáo dục đạo đức ở nhà. Phụ huynh được tập huấn, nghiên cứu chương trình
học, kỹ năng qua từng bài học. Phụ huynh có nhiệm vụ nhắc nhở con em mình
thực hiện hành vi đã học ở nhà. Hướng dẫn phụ huynh nhắc nhở con em mình thực
hiện hành vi theo từng bài học và thời khoá biểu quy định. Đó là những kỹ năng

Tuần 12: THKN đứng tư thế chào cờ.
Tuần 14: THKN đi học đều và đúng giờ không tự ý bỏ học.


Tuần 16: THKN giữ trật tự trong trường học, lớp học, khi ra vào lớp.
Tuần 18: THKN cuối kỳ 1.
Tuần 20: THKN lẽ phép, vâng lời thầy giáo, cô giáo.
Tuần 22: THKN biết đoàn kết thân ái với bạn khi học, khi chơi, biết giúp đỡ bạn.
Tuần 24: THKN đi bộ đúng quy định, thực hiện tốt an toàn giao thông.
Tuần 25: THKN giữa kỳ II.
Tuần 26: THKN biết cảm ơn khi được giúp đỡ.
Tuần 28: THKN chào hỏi khi gặp mặt, tạm biệt khi chia tay.
Tuần 30: THKN bảo vệ hoa và cây xung quanh trường, nơi công cộng.
Biện pháp 9: Kết hợp với đoàn thanh niên xã, Ấp, tổ chức các hoạt động cho
các em trong dịp hè.
- Đoàn thanh niên, đội thiếu niên nhà trường tham mưu với đoàn thanh niên xã,
Ấp, tổ chức nhiều hoạt động trong dịp hè để các em được tham gia như văn nghệ,
lao động dọn vệ sinh ấp, đường làng, quét dọn nhà bia tưởng niệm liệt sỹ. Đó là
hình thức giáo dục đạo đức cho các em trách nhiệm với địa phương nơi cư trú.
Biện pháp 10: Rèn kỹ năng thương xuyên liên tục.
- Việc rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp Một, đòi hỏi giáo viên phải đầu tư thời
gian, kiên trì, chú tâm nhắc nhở hướng dẫn các em thực hiện hành vi đúng, sửa
chữa uốn nắn những hành vi chưa chuẩn. Tất cả những hành vi đó phải làm thường
xuyên liên tục vì các em rất chóng quên. Giáo viên cần chú ý từng việc làm, cử chỉ,


lời nói của các em ở mọi lúc, mọi nơi, ở trường, ở nhà để các em ghi nhớ và thực
hiện theo hành vi đúng để trở thành thói quen đạo đức tốt cho các em.
C. - KẾT LUẬN
Sau thời gian áp dụng các biện pháp chỉ đạo rèn kỹ năng sống qua các môn học

lòng người khác.