Tuổi thọ của vua chúa Việt Nam Thời gian trị vì
Tính từ thời Âu Lạc đến thời nhà Nguyễn, nước ta trải qua 20 triều đại như sau:
Thục & Âu Lạc, Triệu, Sau Công Nguyên (Giao chỉ, Tây Hán, Đông Hán, Hai Bà
Trưng, Đông Ngô, Bà Triệu), Lý và Vạn Xuân, Tùy Đường, Ngô, Hậu Ngô, Đinh,
Tiền Lê, Lý, Trần, Hồ, Hậu Trần, Lê Sơ, Mạc, Hậu Lê, Tây Sơn, Chúa Trịnh,
Chúa Nguyễn, và triều Nguyễn.
Tính trung bình, thời gian trị vì của các vua chỉ có 17 năm. Khoảng 47% các vua
có thời gian “tại chức” dưới 10 năm, ~25% có thời gian trị vì từ 11 đền 20 năm, và
chỉ có 13% vua ngồi ở ngai vàng trên 30 năm. Các vua chúa có thời gian trị vì lâu
năm là Triệu Vương (70 năm), Lý Nhân Tông (55 năm), Trịnh Tùng (53 năm), Lê
Hiển Tông (46 năm). Ngay cả Tự Đức mà ngồi ngai vàng đến 35 năm. Có 2 vua
chỉ ngồi ngai vàng dưới 1 năm là Dục Đức và Hiệp Hòa (cả hai thuộc triều
Nguyễn).
Phân tích theo triều đại thì thấy triều nhà Lý có thời gian trị vì trung bình cao nhất
(23.6 năm), kế đến là Chúa Trịnh (21.9 năm), Chúa Nguyễn (19.8 năm), Triệu
(19.2 năm), Lý Vạn Xuân (19 năm). Triều đại có thời gian trung bình trị vì ngắn
nhất là Hậu Trần (3 năm), nhà Hồ (3.5 năm), và Ngô Quyền (5 năm).
Tuổi thọ
Số liệu tuổi thọ chỉ có cho 90 vua chúa. Tính trung bình, tuổi thọ của 90 vua chúa
này là 44.2 năm. Khoảng 39% (n = 35) có tuổi thọ thấp hơn 40 tuổi, và chỉ có 12%
(n = 10) thọ trên 60 tuổi. Vua có tuổi thọ cao nhất là Trịnh Tùng (74 năm), Lê
Hiển Tông (70 năm), chúa Nguyễn Phúc Tần (68 năm), Lý Nhân Tông (63 năm).
Vua có tuổi thọ thấp nhất là Nguyễn Kiến Phúc (15 tuổi), Lê Gia Tông (15), Lê
Túc Tông (17) và Lê Nhân Tông (19).
Phân tích theo triều đại cho thấy triều Chúa Trịnh có tuổi thọ trung bình khá cao
(59 tuổi), kế đến là Chúa Nguyễn (55 tuổi). Triều đại có vua thọ thấp nhất là Tây
Sơn (30 tuổi), Lê Sơ (30 tuổi), Tiền Lê (37). Còn các triệu đại lâu đời và danh
tiếng như Lý (46 tuổi), Trần (45 tuổi), và Nguyễn (47 tuổi) chỉ trên dưới trung

188 tác gia Việt Nam từ cuốn Từ điển Văn học Việt Nam của Lại Nguyên Ân và
Bùi Văn Trọng Cường. Các tác gia này tính từ thời cổ đến thế kỉ 19, tức là cùng
khoản thời gian của số liệu tuổi thọ nhà vua, để dễ so sánh.
Tính trung bình, tuổi thọ trung bình của 188 tác gia này là 62 tuổi. Khoảng 25%
tác gia có tuổi thọ dưới 50 tuổi, và 25% tác gia thọ trên 72 tuổi. Người có tuổi thọ
ngắn nhất là Ngô Thì Ức, sinh năm 1709 và mất năm 1736, tức chỉ thọ 27 tuổi.
Người có tuổi thọ cao nhất là Huỳnh Quỳ, sinh năm 1828 và mất năm 1926, tức
thọ 98 tuổi.
Như vậy, văn sĩ có tuổi thọ cao hơn vua chúa.
So với thế giới
So với tuổi thọ trung bình của dân số thời đó thì ra sao? Trang wikipedia có một
thống kê về tuổi thọ trung bình trên thế giới từ thời tiền sử đến nay như sau:

Thế kỉ Tuổi thọ trung
bình
Neanderthal (350 đến 500 ngàn năm
trước)
20
Upper Paleolithic (10 đến 40 ngàn năm
trước)
33
Neolithic (8500 năm trước CN) 20
Bronze Age (3000 năm trước CN) 18
Classical Greece Thế kỉ 4 và 5) 20-30
Classical Rome (Thế kỉ 5 ?) 20-30
Pre-Columbian North America 25-35
Medieval Britain (Thế kỉ 5-6) 20-30
Early 20th century 30-40
Current world average 66.12 (2008 est.)
Như vậy, nói chung, tuổi thọ các vua chúa ta ngày xưa có vẻ trên trung bình so với