Chương trình Giảng dạyKinhtế Fulbright
Niên khóa 2005-2006
Phát triểnkinhtếở Đông và Đông Nam Á I
Lora Sabin Châu VănThành
1
Bài giảng 10
1
Phát triểnkinhtế Đ&ĐNA:
Mô hình thị trường cũ, 1960-
1997
Bài giảng 10:
Sứckhỏevàsự phát triển,
8/12/2005
2
Nộidung
• Sứckhỏevàsự phát triểnkinhtế
1) Sứckhỏelàmộtyếutốđầuvàocủa phát triểnkinhtế
2) Phát triểnkinhtế và những thay đổivề sứckhỏe
• Sứckhỏevàsự phát triển ở ĐA
• Các xu thế chính
• Thựctrạng
• Trọng tâm thảoluận:
• Bài viếtcủaSen
• Những ưu tiên về y tếở ViệtNam
Chương trình Giảng dạyKinhtế Fulbright
Niên khóa 2005-2006
Phát triểnkinhtếở Đông và Đông Nam Á I
Lora Sabin Châu VănThành
2
Bài giảng 10
3
vào quan trọng củatăng trưởng kinh tế
• Chúng ta biết: Sứckhỏetốthơn góp phầntạotăng
trưởng thông qua:
• Cảithiệnnăng suấtlaođộng bằng cách tăng thể lực, sức
chịu đựng và sự tậptrungcủangườilaođộng
• Giảmtổnthất do công nhân bị bệnh
• Cho phép sử dụng những nguồnlựctự nhiên vốn không
thể sử dụng do bệnh tật, nhưđất đai (sốtrét)
• Cảithiệnvốnvànăng suất con người trong tương lai
bằng cách tăng tỉ lệ ghi danh đihọc ở trẻ em và giúp các
em họctốthơn
6
Sứckhỏelàmộtyếutốđầu vào của
phát triển: Quan điểm chung
• Nhiềutrường hợp“cất cánh” thành công trong lịch
sử kinh tếđã đượchỗ trợ bởinhững đột phá trong
các lĩnh vựcsứckhỏecộng đồng, kiểmsoátbệnh tật,
và cảithiệndinhdưỡng:
• Nước Anh trong cuộcCáchmạng Công nghiệp
• MiềnNam US đầu 1920s
• ĐA bắt đầu 1950s và 1960s
• Các nướcchịugánhnặng bệnh tậtthường gặpphải
những rào cản nghiêm trọng đốivớisự tiếnbộ kinh
tế
• Bệnh tậtlàmgiảm thu nhậpcáchộ gia đình
• Bệnh tậtlàmgiảmtổng thu nhậpcủamộtnước
• Bệnh tậtgắnliềnvớităng trưởng kinh tế yếukém
Chương trình Giảng dạyKinhtế Fulbright
Niên khóa 2005-2006
Phát triểnkinhtếở Đông và Đông Nam Á I
0.11.03.7
GDP <= 750
IMR > 150
100 < IMR
<= 150
50 < IMR
<= 100
IMR <=
50
Thu nhậpban đầu,
1965
(PPP-điềuchỉnh
1990 US$)
Note: tỉ lệ tăng trưởng là bình quân giản đơn các tỉ lệở nhiềunước.
Nguồn: Báo cáo của the Commission on Macroeconomics and Health, 2001
Chương trình Giảng dạyKinhtế Fulbright
Niên khóa 2005-2006
Phát triểnkinhtếở Đông và Đông Nam Á I
Lora Sabin Châu VănThành
5
Bài giảng 10
9
Phát triểnkinhtế và những thay
đổivề sứckhỏe
Tổng quát: Hiệntrạng cảithiệnsứckhỏe…nhưng vẫn
còn những cách biệtlớn
1960 1998
World
53.4 66.9
All Developing Countries 46.0 64.7
Bài giảng 10
11
Phát triểnkinhtế và những thay
đổivề sứckhỏe
• Sự phát triểnthường đưa đếnnhững cảithiệnvề sức
khỏe, NHƯNG
• Có thểđạt đượcnhững cảithiệnvề sứckhỏe mà không
cần đếntăng trưởng và thông qua những chương trình sức
khỏe phù hợp, đặcbiệtvề chămsóctrẻ em và bà mẹ, các
loạibệnh lây nhiễmcóthể ngănngừa được
• Công bằng là mộtvấn đề lớn, và những bấtcôngbằng
trong y tế hầunhư luôn nghiên về hướng bấtlợi cho người
nghèo
• Bất công bằng trong y tế là phổ biếntrênthế giới
12
Mộtyếutố: Chi tiêu y tế
vàmức GDP (2000)
Source: World Bank, World Development Indicators
5910.22,75124,731Cao
515.81094,754Trung bình
254.8221,745Thấp
% chi tiêu
công theo
tổng chi
tiêu
Chi tiêu y
tế (%
GDP)
Chi tiêu y tế
bqđn
vựcy tế cơ bản
• Chính phủ có thể chi tiêu nhiềuhơn cho y tế,
gồm:
• Tiêm chủng
• Kiểmsoátbệnh truyềnnhiễm
• Nâng cao mứctiếpcậndịch vụ
• Giáo dụccôngcộng về những cănbệnh “tốnkém”
(bệnh tim, ung thư, béo phì)
• Phòng chống, điềutrị và tác động di dân liên quan
đến HIV/AIDS
Chương trình Giảng dạyKinhtế Fulbright
Niên khóa 2005-2006
Phát triểnkinhtếở Đông và Đông Nam Á I
Lora Sabin Châu VănThành
8
Bài giảng 10
15
Sứckhỏevàsự phát triển
ở ĐA: Thách thứccủa HIV/AIDS
Đạidịch HIV/AIDS là thách thứclớnnhất
đốivớisự phát triểntrongthời đại chúng
ta”
“Bằng cách chế ngự … các dịch vụ y tế và xã hội,
tạorahàngtriệutrẻ mồ côi, bằng cách phá huỷ
mộtphầnlựclượng lao động và giáo viên khỏe
mạnh, AIDS đang gây ra cuộckhủng hoảng kinh
tế -xã hộimàhậuquả sẽđadọasựổn định
chính trị.”
Tổng thư ký LHQ Kofi Annan, 1-2/2000
16
• Đến 2010:
• Ướctínhsố ngườisống với HIV/AIDS: 300,000+
18
Sứckhỏevàsự phát triển
ở ĐA: Bài họctừ châu Phi
Thờigian
35
40
45
50
55
60
65
1950-55 1960-65 1970-75 1980-85 1990-95
Tuổithọ bình quân
S. Africa
Botswana
Uganda
Zambia
Zimbabwe
Chương trình Giảng dạyKinhtế Fulbright
Niên khóa 2005-2006
Phát triểnkinhtếở Đông và Đông Nam Á I
Lora Sabin Châu VănThành
10
Bài giảng 10
19
HIV/AIDS: Bài họctừ châu Phi
& ch
âu Á