CH
CH
ƯƠ
ƯƠ
NG IV
NG IV
CÁCH MẠNG
CÁCH MẠNG
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
XÃ HỘI CHỦ NGHĨANỘI DUNG TỰ HỌC
1. Quan niệm về cách mạng xã hội chủ nghĩa.
- Nghĩa hẹp
- Nghĩa rộng
2. Nguyên nhân của cách mạng XHCN.
3. Động lực của cách mạng XHCN.
4. Sự chuyển biến từ cách mạng dân tộc dân chủ
nhân dân lên cách mạng XHCN ở Việt Nam.
CÂU HỎI THẢO LUẬN
1. Hiện nay cách mạng XHCN có phải là tất
yếu không ? Vì sao ?
2. Tại sao nói Việt Nam quá độ lên CNXH là
một tất yếu ? Nêu một số thành tựu xây
dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 20 năm
qua?
I. CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
VÀ TÍNH TẤT YẾU CỦA NÓ
Phong kiến-Tư bản 1848, 1871, 1917, 1945, 1949, 1959 CMXH
Thiết lập CCVS Xây dựng xã hội mới

luật, mâu thuẫn với quan hệ tài sản trong
đ
đ
ó từ tr
ó từ tr
ư
ư
ớc
ớc
đ
đ
ến
ến
nay lực l
nay lực l
ư
ư
ợng sản xuất ấy vẫn phát triển. Những quan hệ
ợng sản xuất ấy vẫn phát triển. Những quan hệ
đ
đ
ó vốn tr
ó vốn tr
ư
ư
ớc kia là hình thức phát triển của lực l
ớc kia là hình thức phát triển của lực l
ư
ư
ợng

Tính quy luật chung của sự phát triển xã hộiQHSXTS >< LLSXXH = QHSXXH
QHSXTS >< LLSXXH = QHSXXH

“ Sự tập trung t
“ Sự tập trung t
ư
ư
liệu sản xuất và xã hội hóa lao
liệu sản xuất và xã hội hóa lao
đ
đ
ộng
ộng
đ
đ
ã
ã
đ
đ
ạt
ạt
đ
đ
ến cái

>
Nhà máy
Nhà máy
(Khủng hoảng KT- KHTC)
(Khủng hoảng KT- KHTC)
CT cổ phần-CT
CT cổ phần-CT
đ
đ
ộc quyền
ộc quyềnC. MÁC:
C. MÁC:
“ Đây là sự thủ tiêu ph
“ Đây là sự thủ tiêu ph
ươ
ươ
ng thức sản
ng thức sản
xuất t
xuất t
ư
ư
bản chủ nghĩa ngay trong lòng PTSXTBCN…”
bản chủ nghĩa ngay trong lòng PTSXTBCN…”
NHỮNG ĐIỀU KIỆN CỦA CÁCH MẠNG
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
Cách mạng xã hội chủ nghĩa muốn nổ ra

đ
đ
oạn chủ nghĩa
oạn chủ nghĩa
đ
đ
ế quốc, lịch sử thế giới phân chia thành
ế quốc, lịch sử thế giới phân chia thành
hai cực: Các quốc gia t
hai cực: Các quốc gia t
ư
ư
bản chủ nghĩa và các dân tộc thuộc
bản chủ nghĩa và các dân tộc thuộc
đ
đ
ịa. Mâu thuẫn giữa các n
ịa. Mâu thuẫn giữa các n
ư
ư
ớc t
ớc t
ư
ư
bản,
bản,
đ
đ
ế quốc với các n
ế quốc với các n

bên kia là nhiều công nhân làm thuê h
bên kia là nhiều công nhân làm thuê h
ơ
ơ
n. Của cải xã hội càng
n. Của cải xã hội càng
nhiều, thì nhân khẩu thừa t
nhiều, thì nhân khẩu thừa t
ươ
ươ
ng
ng
đ
đ
ối hay
ối hay
đ
đ
ội quân hậu bị công
ội quân hậu bị công
nghiệp càng
nghiệp càng
đ
đ
ông… Đó là quy luật tuyệt
ông… Đó là quy luật tuyệt
đ
đ
ối, phổ biến của tích
ối, phổ biến của tích

ảo nó cũng tạo ra cái giai cấp xã hội
ảo nó cũng tạo ra cái giai cấp xã hội
ngày càng
ngày càng
đ
đ
ứng tr
ứng tr
ư
ư
ớc sự cần thiết thực hiện cách mạng xã hội
ớc sự cần thiết thực hiện cách mạng xã hội
chủ nghĩa.
chủ nghĩa. C.Mác và Ph. Ăngghen,
C.Mác và Ph. Ăngghen,
về mặt khoa học không thể
về mặt khoa học không thể
chỉ ra
chỉ ra
đư
đư
ợc trạng thái chín muồi của chủ nghĩa t
ợc trạng thái chín muồi của chủ nghĩa t
ư
ư
đ
đ
ã nhận
ã nhận
thức rõ: Còn rất lâu mới dẫn
thức rõ: Còn rất lâu mới dẫn
đ
đ
ến sự chín muồi cho
ến sự chín muồi cho
việc xóa bỏ ph
việc xóa bỏ ph
ươ
ươ
ng thức sản xuất t
ng thức sản xuất t
ư
ư
bản chủ nghĩa.
bản chủ nghĩa.


đ
đ
ộ t
ộ t
ư
ư
bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân có lợi
bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân có lợi
ích c
ích c
ơ
ơ
bản thống nhất với lợi ích giai cấp nông dân, tầng
bản thống nhất với lợi ích giai cấp nông dân, tầng
lớp trí thức, những ng
lớp trí thức, những ng
ư
ư
ời thợ thủ công… Điều
ời thợ thủ công… Điều
đ
đ
ó tạo ra
ó tạo ra
những
những
đ
đ
iều kiện cho giai cấp công nhân có khả n
iều kiện cho giai cấp công nhân có khả n

ó… giai cấp vô
ó… giai cấp vô
sản, không còn có thể tự giải phóng khỏi ách của giai cấp bóc lột
sản, không còn có thể tự giải phóng khỏi ách của giai cấp bóc lột
áp bức mình, tức là giai cấp t
áp bức mình, tức là giai cấp t
ư
ư
sản, nếu không
sản, nếu không
đ
đ
ồng thời và vĩnh
ồng thời và vĩnh
viễn giải phóng toàn xã hội khỏi ách bóc lột và áp bức, khỏi tình
viễn giải phóng toàn xã hội khỏi ách bóc lột và áp bức, khỏi tình
trạng phân chia giai cấp và
trạng phân chia giai cấp và
đ
đ
ấu tranh giai cấp”.
ấu tranh giai cấp”. 4. TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG XÃ HỘI
4. TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA
CHỦ NGHĨA
> CNXH
> CNXH

“ Giai cấp vô sản tự xây dựng thành giai cấp
“ Giai cấp vô sản tự xây dựng thành giai cấp
thống trị, là giai
thống trị, là giai
đ
đ
oạn giành lấy dân chủ”
oạn giành lấy dân chủ”Giành chính quyền là vấn
Giành chính quyền là vấn
đ
đ
ề c
ề c
ơ
ơ
bản của mọi
bản của mọi
cuộc cách mạng.
cuộc cách mạng.Những c
Những c
ă
ă
n cứ :
n cứ :
-
-
Trong n
Trong n
ư
ư
ớc
ớc
- Ngoài n
- Ngoài n
ư
ư
ớc
ớcCMXHCN-> CHUYÊN CHÍNH VÔ SẢN
CMXHCN-> CHUYÊN CHÍNH VÔ SẢN
“ Giai cấp vô sản sẽ dùng sự thống trị của mình
“ Giai cấp vô sản sẽ dùng sự thống trị của mình
đ
đ
ể
ể
từng b
từng b
ư
ư

ợc tổ chức thành giai cấp thống trị,
ợc tổ chức thành giai cấp thống trị,
và
và
đ
đ
ể t
ể t
ă
ă
ng thật nhanh số l
ng thật nhanh số l
ư
ư
ợng những lực l
ợng những lực l
ư
ư
ợng
ợng
sản xuất lên”.
sản xuất lên”. NHÀ N
NHÀ N
Ư
Ư
ỚC CCVS
ỚC CCVS

và đối kháng giai cấp của nó, xuất hiện một liên
hợp, trong đó sự phát triển tự do của mỗi người là
điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi
người”
HTKT-XHTS HTKT-XHCS
HTKT-XHTS HTKT-XHCS
CMXHCN > chính quyền > XHCS
CMXHCN > chính quyền > XHCS
- Mục tiêu giai
- Mục tiêu giai
đ
đ
oạn thứ nhất của cách mạng
oạn thứ nhất của cách mạng
XHCN là giành lấy chính quyền về tay giai
XHCN là giành lấy chính quyền về tay giai
cấp công nhân và nhân dân lao
cấp công nhân và nhân dân lao
đ
đ
ộng. -
ộng. -
Mục tiêu giai
Mục tiêu giai
đ
đ
oạn thứ hai của cách mạng
oạn thứ hai của cách mạng
XHCN là “ xóa bỏ mọi chế
XHCN là “ xóa bỏ mọi chế

khác cũng sẽ bị xóa bỏ”.
khác cũng sẽ bị xóa bỏ”.
2. Nội dung của cách mạng xã hội chủ nghĩa.
2. Nội dung của cách mạng xã hội chủ nghĩa. Cách mạng xã hội chủ nghĩa
Cách mạng xã hội chủ nghĩa
đư
đư
ợc tiến hành trên
ợc tiến hành trên
tất cả các lĩnh vực của
tất cả các lĩnh vực của
đ
đ
ời sống xã hội:
ời sống xã hội:
KTTT
KTTT
- Hình thái ý thức xã hội
- Hình thái ý thức xã hội
- Chính trị
- Chính trị
QHSXXHCN = LLSX phát triển cao
QHSXXHCN = LLSX phát triển cao
Ph. Ăngghen:
Ph. Ăngghen:
“
“

ầy
ầy
đ
đ
ủ nhờ sử dụng có kế hoạch và phát triển h
ủ nhờ sử dụng có kế hoạch và phát triển h
ơ
ơ
n nữa những
n nữa những
LLSX to lớn hiện
LLSX to lớn hiện
đ
đ
ã có sẵn bằng chế
ã có sẵn bằng chế
đ
đ
ộ lao
ộ lao
đ
đ
ộng bắt buộc nh
ộng bắt buộc nh
ư
ư
nhau
nhau
đ
đ

a quần chúng
a quần chúng
nhân dân lao
nhân dân lao
đ
đ
ộng từ
ộng từ
đ
đ
ịa vị nô lệ, làm thuê, bị
ịa vị nô lệ, làm thuê, bị
áp bức bóc lột trở thành ng
áp bức bóc lột trở thành ng
ư
ư
ời làm chủ nhà
ời làm chủ nhà
n
n
ư
ư
ớc, làm chủ xã hội.
ớc, làm chủ xã hội.
CHÍNH TRỊ ?
CHÍNH TRỊ ?
- Quyền lực:
- Quyền lực:
“ Quyền lực chính trị, theo
“ Quyền lực chính trị, theo

thức, những nhiệm vụ và nội dung hoạt
thức, những nhiệm vụ và nội dung hoạt
đ
đ
ộng
ộng
của nhà n
của nhà n
ư
ư
ớc”.
ớc”.
Kinh tế:
Kinh tế:
Nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa
Nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa
thắng lợi của cách mạng xã hội chủ nghĩa là
thắng lợi của cách mạng xã hội chủ nghĩa là
phải phát triển kinh tế, không ngừng nâng
phải phát triển kinh tế, không ngừng nâng
cao n
cao n
ă
ă
ng xuất lao
ng xuất lao
đ
đ
ộng, cải thiện
ộng, cải thiện

đ
đ
ã tập trung trong tay những cá nhân liên hợp
ã tập trung trong tay những cá nhân liên hợp
thành
thành
đ
đ
oàn thể thì quyền lực công cộng cũng
oàn thể thì quyền lực công cộng cũng
mất tính chất chính trị của nó”.
mất tính chất chính trị của nó”.

T
T
ư
ư
t
t
ư
ư
ởng – v
ởng – v
ă
ă
n hóa:
n hóa:

ộng về mặt
ộng về mặt
tinh thần thông qua từng b
tinh thần thông qua từng b
ư
ư
ớc xây dựng thế
ớc xây dựng thế
giới quan và nhân sinh quan mới, hình thành
giới quan và nhân sinh quan mới, hình thành
những con ng
những con ng
ư
ư
ời mới xã hội chủ nghĩa:
ời mới xã hội chủ nghĩa:
“ Giàu
“ Giàu
lòng yêu n
lòng yêu n
ư
ư
ớc, th
ớc, th
ươ
ươ
ng dân, có bản lĩnh chính trị,
ng dân, có bản lĩnh chính trị,
nhân v
nhân v

Quan điểm của C. Mác – Ph. Ăngghen:
Cuộc cách mạng của giai cấp công nhân là
quá trình liên tục, không ngừng, nhưng phải trải
qua nhiều giai đoạn khác nhau trong phạm vi
một nước cũng như trên thế giới.
1848 1871
CMDCTS CMXHCN - XÂY DỰNG XHCS
( Giai cấp công nhân giữ tính độc lập, luôn ý
thức được sứ mệnh lịch sử của mình )
III . LÝ LUẬN CÁCH MẠNG KHÔNG NGỪNG C. Mác:
C. Mác:“ Đối với chúng ta, vấn
“ Đối với chúng ta, vấn
đ
đ
ề không
ề không
phải là cải biến chế
phải là cải biến chế
đ
đ
ộ t
ộ t
ư
ư

ư
ư
ớc Đế
ớc Đế
quốc chủ nghĩa Thuộc
quốc chủ nghĩa Thuộc
đ
đ
ịa
ịa
Anh, Pháp, Nga
Anh, Pháp, Nga
90% châu Phi
90% châu Phi
Đức, Áo, Ý
Đức, Áo, Ý
51,5% châu Á Mỹ,
51,5% châu Á Mỹ,
Mỹ, Nhật bản
Mỹ, Nhật bản
56,8% châu Úc
56,8% châu Úc
27,5% châu Mỹ
27,5% châu Mỹ
Quan
Quan
đ
đ
iểm của Lê-nin
iểm của Lê-nin

ớc TBCN hoặc thậm chí một n
ớc TBCN hoặc thậm chí một n
ư
ư
ớc
ớc
lạc hậu…”
lạc hậu…”Trong lòng n
Trong lòng n
ư
ư
ớc Nga “
ớc Nga “
đ
đ
ế quốc-phong kiến-quân phiệt” cùng
ế quốc-phong kiến-quân phiệt” cùng
một lúc xuất hiện tiền
một lúc xuất hiện tiền
đ
đ
ề của hai cuộc cách mạng:
ề của hai cuộc cách mạng:
- Cách mạng xã hội chủ nghĩa.
- Cách mạng xã hội chủ nghĩa.
- Cách mạng dân chủ.
- Cách mạng dân chủ.