Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
MỤC LỤC
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
LỜI NÓI ĐẦU
Kinh doanh thương mại ra đời tạo điều kiện cho ngành sản xuất ngày
càng phát triển. Kể từ khi ra đời cho tới nay, kinh doanh thương mại ngày
càng tạo được những thành quả rất đáng khích lệ cho ngành sản xuất. Là một
Tổng Công ty chuyên sản xuất mặt hàng thuốc lá điếu, Tổng Công ty Thuốc
lá Việt Nam đã sớm nhận ra điều đó, và việc thành lập Công ty Dịch vụ và
Vật tư Thuốc lá mà sau này trở thành Công ty Thương mại Thuốc lá trực
thuộc Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam đã trở thành điều tất yếu đối với
những nhà lãnh đạo trong Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam.
Giống như đối với các công ty thương mại khác, Công ty Thương mại
Thuốc lá cũng rất chú trọng vào công tác nhập mua, bảo quản, xuất bán hàng
hoá và được gọi chung là công tác lưu chuyển hàng hoá. Công tác lưu chuyển
hàng hóa được tiến hành tốt sẽ tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh được
thông suốt.
Việc hạch toán lưu chuyển hàng hóa là nội dung chủ yếu trong hạch
toán kế toán của một Công ty Thương mại. Do vậy, sau một thời gian thực tập
tại Công ty Thương mại Thuốc lá, em đã lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện kế
toán lưu chuyển hàng hoá tại Công ty Thương mại Thuốc lá” làm Chuyên
đề thực tập tốt nghiệp. Kết cấu Chuyên đề, ngoài phần Mở đầu và Kết luận thì
nội dung bao gồm 3 chương:
Chương I: Tổng quan về Công ty Thương mại Thuốc lá
Chương II: Thực tế kế toán lưu chuyển hàng hoá tại Công ty Thương
mại Thuốc lá
Chương III: Một số ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện kế toán lưu
chuyển hàng hóa tại Công ty Thương mại Thuốc lá.
Vì kinh nghiệm thực tế không có nhiều, Chuyên đề thực tập lại được

Điều lệ tổ chức và hoạt động của Công ty Dịch vụ và Vật tư Thuốc lá. Kể từ
đây, Công ty Dịch vụ và Vật tư Thuốc lá đã có Điều lệ tổ chức và hoạt động
riêng, tiến hành những hoạt động hết sức phong phú nhằm giúp Tổng Công ty
Thuốc lá Việt Nam trong việc tiêu thụ, mua bán các sản phẩm, vật tư, dịch vụ
liên quan tới công tác sản xuất, tiêu thụ thuốc lá điếu Vinataba. Trong phạm
vi hoạt động của mình, Công ty đã tiến hành các hoạt động trong khuôn khổ
chỉ tiêu mà Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam chỉ định thực hiện. Và trong
những năm hoạt động của mình, Công ty luôn hoàn thành và hoàn thành vượt
mức chỉ tiêu Tổng Công ty giao.
Đến ngày 30 tháng 8 năm 2000, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng Công
ty Thuốc lá Việt Nam ra Quyết định số 14/TLVN-QĐ-TC về việc giao thêm
nhiệm vụ kinh doanh thuốc lá điếu các loại cho Công ty Dịch vụ và Vật tư
3
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
Thuốc lá, trong đó có cả kinh doanh thuốc lá nhập khẩu, hoạt động này chính
thức được đưa vào triển khai tại Công ty Dịch vụ và Vật tư Thuốc lá kể từ
ngày 01 tháng 9 năm 2000.
Việc giao thêm nhiệm vụ mua bán kinh doanh các loại thuốc lá điếu
cho Công ty Dịch vụ và Vật tư Thuốc lá đã biến Công ty trở thành một công
ty mang những đặc trưng của một công ty thương mại. Chính vì vậy, ngày 01
tháng 01 năm 2001, Công ty Dịch vụ và Vật tư Thuốc lá chính thức đổi tên
thành Công ty Thương mại Thuốc lá theo quyết định số 23/TLVN-QĐ-TC
ngày 17 tháng 11 năm 2000 của Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng Công ty
Thuốc lá Việt Nam. Tên giao dịch của Công ty là TOBACCO TRADING
COMPANY với tên viết tắt là TTC. Kể từ thời điểm này, Công ty chính thức
trở thành khâu trung gian giữa khách hàng mua thuốc lá với các nhà máy sản
xuất thuốc lá trong toàn Tổng Công ty. Việc đổi tên công ty là nhu cầu tất yếu
cho quá trình phát triển của Công ty, từ đây Công ty đã thực hiện nhiệm vụ
tập trung quản lý công tác tiêu thụ sản phẩm thuốc lá Vinataba- là sản phẩm
chính của Tổng Công ty; thực hiện chuyên môn hoá từng lĩnh vực kinh doanh,

nghiệp; Bằng khen của Bộ Công nghiệp về an toàn vệ sinh lao động, phòng
chống cháy nổ; Bằng khen về nộp ngân sách của Uỷ ban nhân dân thành phố
Hà Nội.
- Năm 2003: Công ty được tặng bằng khen của Bộ Công nghiệp về an
toàn vệ sinh lao động, phòng chống cháy nổ; Bằng khen về nộp ngân sách của
Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội.
- Năm 2004: Công ty được tặng bằng khen của Bộ Công nghiệp về an
toàn vệ sinh lao động, phòng chống cháy nổ.
5
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
- Năm 2005: Công ty đã được tặng cờ thi đua xuất sắc của Bộ Công
nghiệp; Bằng khen về công tác lao động tiền lương của Bộ Lao động Thương
binh xã hội.
Để đạt được những thành tích được ghi nhận như trên, Công ty Thương
mại Thuốc lá đã phấn đấu nỗ lực rất nhiều để đạt được những thành tựu đó.
Một số thành tích của Công ty qua các năm được phản ánh qua bảng sau:
Bảng 1.1: Một số chỉ tiêu năm 2006- 2008 tại Công ty
Thương mại Thuốc lá
Đơn vị tính: Triệu VNĐ
Chỉ tiêu Năm 2006 Năm 2007 Năm 2008
Doanh thu thuần 608.955 2.731.397 3.536.923
Giá vốn hàng bán 581.444 2.727.874 3.108.625
Lợi nhuận sau thuế TNDN 902 15.060 10.032
Tổng TS 306.252 301.995 302.318
Thu nhập bình quân
CBCNV (triệu đồng/người)
2,932 3,062 4,128
1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh thương mại tại Công ty
Thương mại Thuốc lá
1.2.1 Lĩnh vực hoạt động của Công ty Thương mại Thuốc lá:

giới thiệu, tiếp thị và tiến hành khuyến mãi.
Nhà nước tăng mức thuế tiêu thụ đặc biệt của nhãn hàng thuốc lá điếu
từ 55% lên 65% làm ảnh hưởng tới tình hình tiêu thụ các sản phẩm thuộc
nhãn hàng này, từ đó trực tiếp ảnh hưởng tới doanh thu tiêu thụ và lợi nhuận
đạt được.
7
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
Lời cảnh báo có hại cho sức khoẻ ghi trên vỏ bao thuốc lá làm hạn chế
nhu cầu tiêu thụ thuốc lá, ảnh hưởng không tốt tới tình hình tiêu thụ của Công
ty.
Tình hình tiêu thụ sản phẩm thương hiệu Vinataba của Công ty phụ
thuộc cơ bản vào nhu cầu của thị trường trong khi các nhà máy- đầu mối cung
cấp đầu vào chủ yếu sản phẩm cho Công ty lại sản xuất theo kế hoạch Tổng
Công ty giao, vì thế đã làm cho cung cầu mất cân đối tại một số thời điểm làm
ảnh hưởng không nhỏ đến khâu điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh
trong Công ty.
Trên thị trường, thuốc lá nhập lậu đưa vào trong nước ngày càng tăng,
ảnh hưởng không nhỏ tới tình hình tiêu thụ sản phẩm thuốc lá.
Thị phần tiêu thụ các loại sản phẩm thuốc lá cao cấp trên thị trường
tăng mạnh, cạnh tranh gay gắt với sản phẩm Vinataba trên thị trường.
Những tháng đầu 2008, lạm phát tăng cao làm chi phí bán hàng tăng
mạnh, sức mua hàng giảm sút, Tổng Công ty điều chỉnh giá Vinataba tăng 2
lần làm khách hàng bán không còn đạt lãi cao như trước, ảnh hưởng không
nhỏ tới doanh số tiêu thụ; những tháng cuối năm, tình hình suy thoái kinh tế
đã ảnh hưởng mạnh tới cầu thị trường các loại sản phẩm nói chung và sản
phẩm thuốc lá nói riêng. Những điều đó đã tác động không tốt tới tình hình
tiêu thụ và tạo lợi nhuận của các sản phẩm thuốc lá bao.
*) Thuận lợi:
Sản phẩm thuốc lá thương hiệu Vinataba có uy tín trong nhiều năm và
đã trở thành một thương hiệu nổi tiếng trên thị trường nội địa cũng như thị

doanh tháng tới.
9
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
Căn cứ kết luận và chỉ đạo của Ban Giám đốc trong cuộc họp giao ban,
các đơn vị tiến hành tổ chức thực hiện theo những quyết định đó.
Xây dựng và duy trì thông tin nội bộ thông qua cuộc họp giao ban.
Quy định chế độ báo cáo thường xuyên hàng ngày, hàng tuần, tháng,
quý, năm.
Thông tin được trao đổi thông qua đại hội công nhân viên chức của
Công ty. Từ đại hội công nhân viên chức toàn Công ty, mọi thông tin được
thông qua phê duyệt và chuyển tới tất cả các phòng ban trong Công ty. Như
vậy, quyết định từ ban lãnh đạo công ty sẽ được chuyển tới các cá nhân trong
Công ty thông qua các hình thức khác nhau, đảm bảo thông tin được thông
suốt, rõ ràng. Điều này đã tác động rất lớn tới hiệu quả kinh doanh toàn Công
ty.
1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý tại Công ty Thương mại
Thuốc lá
Là một công ty hạch toán phụ thuộc với đơn vị chủ quản là Tổng Công
ty Thuốc lá Việt Nam, Công ty Thương mại Thuốc lá tổ chức bộ máy quản lý
với đầy đủ các phòng ban trong đơn vị được phân theo chức năng mà đứng
đầu là Giám đốc Công ty, chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động của Công ty
với Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam. Tổ chức bộ máy Công ty Thương mại
Thuốc lá được bố trí theo mô hình tập trung và có thể khái quát bằng sơ đồ
sau đây
10
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
Sơ đồ 1.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý tại Công ty Thương mại
Thuốc lá
1.3.1 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Giám đốc Công ty Thương mại
Thuốc lá:

Tổ chức-
Hành
chính
Phòng
Thị trường
11
Phó GĐ
phụ trách
Thị trường
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Phó Giám đốc Công ty:
Giúp việc cho Giám đốc là các Phó Giám đốc phụ trách các phần việc
khác nhau theo nhiệm vụ. Hiện tại tại Công ty Thương mại Thuốc lá, chức
danh Phó Giám đốc bao gồm 3 Phó Giám đốc phụ trách các chuyên môn khác
nhau: Phó Giám đốc phụ trách Hành chính chỉ đạo trực tiếp Phòng Tổ chức
Hành chính và chịu trách nhiệm về công tác tuyển dụng đối với cán bộ công
nhân viên trong Công ty; Phó Giám đốc phụ trách Thị trường làm công tác
quản lý thị trường đối với các nhãn hàng hoá tại Công ty. Khi cần thiết, Phó
Giám đốc phụ trách Thị trường sẽ triển khai mở rộng mạng lưới phân phối,
mở rộng thị trường đối với các hàng hoá; Ngoài ra, Công ty còn có Phó Giám
đốc phụ trách các vấn đề chung trong hoạt động của toàn Công ty.
Các Phó Giám đốc giúp việc cho Giám đốc và chịu trách nhiệm trước
Giám đốc về các công việc đã được phân công theo Điều lệ tổ chức của Công
ty, phụ trách từng phần việc cụ thể theo yêu cầu đặt ra, thực hiện các công
việc khác theo sự phân công của Giám đốc, thay mặt Giám đốc điều hành
công việc của Công ty khi Giám đốc đi vắng. Mỗi một Phó Giám đốc chịu
trách nhiệm về một mảng công việc cụ thể.
1.3.3 Chức năng, vai trò, nhiệm vụ của các phòng chuyên môn nghiệp vụ
trong Công ty Thương mại Thuốc lá:
Tham gia giúp việc cho Giám đốc trong việc quản lý hoạt động của

1.3.3.2 Phòng Kinh doanh Đa ngành (Phòng KDĐN):
Là phòng có nhiệm vụ phát triển thêm các sản phẩm kinh doanh. Ngoài
mặt hàng chủ yếu là thuốc lá điếu, phòng có nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất
những giải pháp mới trong vấn đề thị trường để nhanh chóng xây dựng và
phát triển sản phẩm kinh doanh mới.
13
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
Phòng có chức năng tham mưu cho Giám đốc trong công tác nghiên
cứu hệ thống sản phẩm kinh doanh đa ngành, tiến hành theo dõi, phân tích
diễn biến thị trường qua các kênh thông tin khác nhau nhằm mở rộng các sản
phẩm cũng như các hình thức kinh doanh mới.
1.3.3.3 Phòng Kinh doanh (Phòng KD):
Có nhiệm vụ tham mưu cho Giám đốc Công ty và trực tiếp tham gia
vào công tác thực hiện quản lý điều hành hoạt động kinh doanh về các lĩnh
vực lập kế hoạch tiêu thụ, tiêu thụ, vận chuyển cũng như kiểm tra chất lượng
sản phẩm.
*) Ban Kiểm tra chất lượng sản phẩm:
Trực thuộc Phòng Kinh doanh còn có một bộ phận gọi là Ban Kiểm tra
chất lượng sản phẩm, Ban này có nhiệm vụ quản lý kho hàng hóa, bảo quản,
nhập xuất sản phẩm theo đúng số lượng, chủng loại, đảm bảo an toàn kho
hàng hóa, phòng chống cháy nổ. Ngoài ra, Ban còn phối hợp với khách hàng,
các đơn vị quản lý Nhà nước và các địa phương trong việc chống hàng giả,
phối hợp với phòng kỹ thuật của Tổng Công ty quản lý theo dõi chất lượng
sản phẩm kho hàng hóa nhằm đạt tiêu chuẩn theo quy định hiện hành của
Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam về tiêu chuẩn chất lượng và quy cách sản
phẩm mang nhãn hiệu Vinataba.
Định kỳ hoặc đột xuất, Ban còn phối hợp với Viện kinh tế kỹ thuật
thuốc lá tổ chức kiểm tra chất lượng sản phẩm hàng hoá đang lưu thông trên
thị trường. Ban Kiểm tra chất lượng sản phẩm cũng như Phòng Kinh doanh đã
có những hoạt động tích cực trong việc phòng chống hàng nhái, hàng giả,

1.4.1 Tổ chức bộ máy kế toán
15
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
Hoạt động kế toán trong Công ty Thương mại Thuốc lá được phân theo
từng phần hành cụ thể, mỗi phần hành lại được phụ trách bởi một kế toán viên
chịu trách nhiệm cho toàn bộ những hoạt động liên quan phần hành đó. Về
thực chất, Phòng Tài chính- Kế toán của Công ty Thương mại Thuốc lá đã
thực hiện lưu trữ và cung cấp toàn bộ những thông tin liên quan tới hoạt động
của công ty khi có yêu cầu của nhà quản lý.
Công ty Thương mại Thuốc lá là một doanh nghiệp có quy mô hoạt
động vừa, để phù hợp với đặc điểm kinh doanh và đáp ứng yêu cầu quản lý,
công tác kế toán của Công ty được tổ chức theo mô hình tập trung, nghĩa là
công tác kế toán được thực hiện toàn bộ trên phòng Tài chính- Kế toán, tất cả
các chứng từ phát sinh trong mọi hoạt động của Công ty sẽ được tập trung về
tại phòng, từ đó phân theo từng phần hành cụ thể để kế toán phần hành lấy
làm căn cứ nhập số liệu vào phần mềm.
Tại Công ty Thương mại Thuốc lá, các nghiệp vụ kinh tế được tập
trung xử lý trong phòng Tài chính- Kế toán dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Kế
toán trưởng. Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của Công ty có thể được cụ thể
hoá qua sơ đồ 1.2.
Nhiệm vụ của từng nhân viên phụ trách kế toán trong phòng Kế toán-
Tài chính Công ty Thương mại Thuốc lá được cụ thể hoá theo từng phần hành
kế toán mà kế toán viên đó đảm nhiệm, chịu sự quản lý chủ yếu và trực tiếp từ
Kế toán trưởng kiêm trưởng phòng Tài chính- Kế toán của Công ty.
1.4.1.1 Kế toán trưởng kiêm Trưởng phòng Tài chính- Kế toán Công ty
Thương mại Thuốc lá:
Chịu trách nhiệm đối với toàn bộ hoạt động của phòng, bao gồm cả
công tác đối nội và đối ngoại, công tác tổ chức đào tạo, công tác thi đua khen
thưởng của Phòng Tài chính- Kế toán; ký các chứng từ thu chi, hoá đơn bán
hàng, hoá đơn hàng khuyến mãi, các báo cáo tài chính được lập ra.

thế chấp
Kế toán
tiền mặt
Kế toán
ngân hàng
Kế toán
lương và
khoản
trích theo
lương
17
Kế toán trưởng
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
1.4.1.3 Kế toán tiền mặt tại quỹ
Phải thực hiện theo dõi và phản ánh những biến động của quỹ tiền mặt
một cách chính xác, rõ ràng và phải chịu trách nhiệm cho tính đúng đắn của
các khoản tiền trong quỹ.
1.4.1.4 Kế toán lương và các khoản trích theo lương
Có nhiệm vụ phản ánh chi phí tiền lương của toàn bộ cán bộ công nhân
viên trong Công ty dựa trên tổng hợp của phòng Tổ chức- Hành chính vào các
tài khoản theo đúng quy định và tiến hành phân bổ các khoản trích theo lương
vào giá thành sản phẩm cũng như chi phí kinh doanh các sản phẩm kinh
doanh của Công ty.
1.4.1.5 Kế toán bán hàng
Tham gia thực hiện các thủ tục tiêu thụ và thanh lý hợp đồng tiêu thụ,
lập các chứng từ liên quan tới tiêu thụ sản phẩm, lập kê khai thuế giá trị gia
tăng đầu ra hàng tháng.
1.4.1.6 Kế toán mua hàng
Thực hiện các công việc liên quan đến quá trình mua hàng hoá, theo
dõi hoá đơn mua hàng, thống kê công nợ đến hạn đối với các nhà máy thuộc

kế hoạch và thế chấp còn phải lập tờ khai thuế GTGT nộp cho cơ quan thuế.
1.4.1.10 Kế toán TSCĐ và cửa hàng giới thiệu sản phẩm:
Chịu trách nhiệm phán ánh tình hình tăng giảm TSCĐ của toàn bộ
Công ty, hàng tháng tiến hành trích khấu hao TSCĐ tính vào giá thành và chi
phí hoạt động kinh doanh toàn bộ Công ty.
Ngoài ra, Kế toán TSCĐ và cửa hàng giới thiệu sản phẩm cũng theo
dõi toàn bộ các cửa hàng giới thiệu sản phẩm trong loạt cửa hàng giới thiệu
sản phẩm mang nhãn hiệu Vinataba của Công ty.
1.4.1.11 Thủ quỹ:
19
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
Tiến hành bảo quản tiền mặt tại két của Công ty, tiến hành thu chi theo
từng nghiệp vụ có phát sinh biến động tăng giảm tiền mặt trong khuôn khổ
Công ty Thương mại Thuốc lá.
Các cán bộ tài chính cũng như các nhân viên kế toán trong phòng Tài
chính- Kế toán của Công ty Thương mại Thuốc lá đều thực hiện riêng một
nhiệm vụ và giữ một vai trò riêng. Tuy nhiên, tất cả đều thực hiện cho một
mục tiêu là ghi nhận một cách trung thực và hợp lý các nghiệp vụ kinh tế phát
sinh dưới sự quản lý và chỉ đạo trực tiếp của Kế toán trưởng. Theo đó, bộ máy
kế toán của Công ty sẽ cung cấp một cách đầy đủ, chính xác tình hình tài
chính, kinh doanh cũng như hiệu quả hoạt động của các phòng ban trong
Công ty.
1.4.2 Tổ chức hệ thống sổ kế toán
Vì Công ty Thương mại Thuốc lá đang áp dụng hình thức sổ Chứng từ
ghi sổ nên tại Công ty đang sử dụng hệ thống sổ sách bao gồm:
- Sổ đăng ký Chứng từ ghi sổ
- Chứng từ ghi sổ
- Sổ Cái các Tài khoản
- Sổ Chi tiết liên quan
- Các chứng từ sổ sách liên quan…

Ghi chú:
Kế toán viên làm thủ công:
Máy tính tổng hợp, lên sổ:
Chứng từ gốc
Sổ Cái
Tài khoản
Bảng cân đối
số phát sinh
Sổ chi tiết
Tài khoản
Nhập dữ liệu vào máy:
- Các chứng từ đã được xử lý
- Các bút toán kết chuyển, điều chỉnh
- Các tiêu thức phân bổ;...
Phân loại,
xử lý chứng từ
Máy xử lý và thực
hiện lên sổ sách cuối
kỳ, in các thông tin
theo yêu cầu quản lý
Báo cáo
tài chính
Bảng tổng hợp
chi tiết
22
Sinh viên: Lê Thị Dung Lớp Kế toán 47C
Chương 2: THỰC TẾ KẾ TOÁN LƯU CHUYỂN HÀNG HOÁ TẠI
CÔNG TY THƯƠNG MẠI THUỐC LÁ
2.1 Đặc điểm hàng hoá và quá trình lưu chuyển hàng hoá tại Công ty
Thương mại Thuốc lá