Bài 4: Kháng chiến toàn quốc chống thực
dân Pháp xâm lược (19/12/1946 -
20/7/1954)

Thắng lợi đầu tiên của ta làm cho tinh thần binh sĩ địch dao động, thực
dân Pháp ở Hà Nội, Sài Gòn và Chính phủ Pháp bàng hoàng.

Đợt tiến công thứ hai bắt đầu ngày 30-3. Quân ta chiếm được phần lớn
cứ điểm quan trọng ở phía Đông, chia cắt, bao vây, khống chế được
tiếp viện của địch. Quân Pháp được tăng thêm 4 tiểu đoàn, chống cự
quyết liệt. Đế quốc Mỹ tăng viện gấp cho Pháp 179 máy bay và giặc lái,
dự định mở chiến dịch "con diều hâu" dùng máy bay ném bom hạng
nặng để cứu nguy cho quân Pháp ở Điện Biên Phủ.

Ngày 19-4, Bộ Chính trị nhận định hai đợt tiến công của ta đã giành
được thắng lợi, nhưng thắng lợi còn hạn chế và ta đã phải chịu nhiều
tổn thất; trong một số cán bộ đảng viên xuất hiện tư tưởng hữu
khuynh, ngại khó, thiếu ý thức trách nhiệm. Bộ Chính trị quyết định
tăng cường chi viện cho Điện Biên Phủ, cử nhiều uỷ viên Trung ương
Đảng ra mặt trận, chuyển một bộ phận cán bộ của cuộc vận động thực
hiện chính sách ruộng đất sang phục vụ chiến dịch và mở đợt sinh hoạt
chính trị nâng cao tinh thần chiến đấu cho cán bộ, chiến sĩ ở mặt trận.

Ngày 1-5-1954, quân ta mở đợt tiến công thứ ba nhằm tổng công kích,
tiêu diệt toàn bộ quân địch ở Điện Biên Phủ. Sau ba ngày đêm chiến
đấu, bộ đội ta chỉ còn cách sở chỉ huy địch 300 mét. Thấy rõ nguy cơ bị
tiêu diệt, địch định phá vòng vây tháo chạy sang Lào nhưng không kịp.
17 giờ 30 ngày 7-5-1954, tướng Đờ Caxtơri (De Castries) và toàn bộ
tham mưu tập đoàn cứ điểm bị bắt sống, 12.000 quân địch ra hàng.
Chiến dịch Điện Biên Phủ đã toàn thắng.


chiến chống cuộc "chiến tranh bẩn thỉu" của đế quốc Pháp.

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược được kết thúc bằng
cuộc đấu tranh về ngoại giao.

Sau khi Quốc hội Pháp biểu quyết ủng hộ Chính phủ Pháp tìm giải pháp
thương lượng cho cuộc chiến tranh, ngày 26-11-1953, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã trả lời phỏng vấn của phóng viên báo Etxprétxen (Thuỵ Điển)
nói rõ quan điểm của Đảng và Chính phủ ta về thương lượng: cơ sở của
việc đình chiến ở Việt Nam là Chính phủ Pháp phải thật thà tôn trọng
nền độc lập thật sự của nước Việt Nam.

Ngày 8-5-1954, một ngày sau khi quân Pháp thảm bại ở Điện Biên Phủ,
Hội nghị quốc tế về chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương khai mạc ở
Giơnevơ (Thuỵ Sĩ). Tham dự Hội nghị có đại diện của 9 bên: Liên Xô,
Trung Quốc, Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Pháp, Mỹ, Anh và ba đoàn
của chính quyền bù nhìn Việt Nam, Lào, Campuchia. Tại Hội nghị, đồng
chí Phạm Văn Đồng trưởng đoàn đại biểu của Chính phủ Việt Nam Dân
chủ Cộng hoà tuyên bố lập trường về một giải pháp hoàn chỉnh: đình
chỉ chiến sự trên toàn bán đảo Đông Dương đi đôi với một giải pháp
chính trị cho vấn đề Việt Nam, vấn đề Lào và vấn đề Campuchia trên cơ
sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của
mỗi nước ở Đông Dương. Chủ trương của phía Pháp là chỉ giải quyết
vấn đề quân sự, tách vấn đề Lào và vấn đề Campuchia khỏi vấn đề Việt
Nam. Do lập trường các bên khác nhau, mỗi đế quốc lại có ý đồ riêng
nên đến trung tuần tháng 6-1954, Hội nghị hầu như giẫm chân tại chỗ.
Một số vấn đề tồn tại là: đường ranh giới tập kết ở Việt Nam; thời hạn
tổng tuyển cử ở Việt Nam; thời hạn rút quân Pháp khỏi miền Bắc Việt
Nam, Lào và Campuchia.


quyền Pháp bị triệu hồi; 8 tổng chỉ huy quân đội Pháp kế tiếp nhau thua
trận. Thực dân Pháp buộc phải thừa nhận độc lập, chủ quyền, thống
nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, Lào, Campuchia và phải rút quân
khỏi ba nước.

Ách thống trị tàn bạo của chủ nghĩa thực dân Pháp ở ba nước Đông
Dương bị đập tan. Thắng lợi của nhân dân Việt Nam đã mở đầu sự phá
sản của chủ nghĩa thực dân cũ, trước hết là hệ thống thuộc địa của
Pháp; cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.

Những kinh nghiệm và thành tựu mà Đảng và nhân dân ta thu được
trong kháng chiến là những đóng góp quý giá vào kho tàng lý luận giải
phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Những lực lượng cách mạng mà Đảng
ta đã xây dựng là những vốn liếng bảo đảm cho nhân dân ta tiến lên
hoàn thành thắng lợi sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước sau này.
Đánh giá về ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
xâm lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói:

"Lần đầu tiên trong lịch sử, một nước thuộc địa nhỏ yếu đã đánh thắng
một nước thực dân hùng mạnh. Đó là một thắng lợi vẻ vang của nhân
dân Việt Nam, đồng thời cũng là một thắng lợi của các lực lượng hoà
bình, dân chủ và xã hội chủ nghĩa trên thế giới".
Cuộc kháng chiến chống Pháp đã để lại cho Đảng ta và nhân dân ta
những kinh nghiệm lịch sử quý báu:

1. Xác định đúng và quán triệt đường lối kháng chiến toàn dân, toàn
diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh, nhất định thắng lợi trong toàn Đảng,
toàn dân, toàn quân và trong toàn bộ quá trình kháng chiến.

2. Vừa kháng chiến, vừa xây dựng chế độ mới.