Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam-Bài 2
ĐẢNG LÃNH ĐẠO CAO TRÀO
CÁCH MẠNG 1930 – 1931 1. Cao trào cách mạng 1930 - 1931 với đỉnh cao Xôviết Nghệ - Tĩnh

Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 - 1933 nổ ra trong hệ thống các
nước tư bản chủ nghĩa, tàn phá nền kinh tế ở các nước này, đẩy lùi sản
xuất về mức cuối thế kỷ XIX. Giai cấp tư sản ở các nước đế quốc trút
gánh nặng khủng hoảng lên vai nhân dân trong nước và nhân dân các
nước thuộc địa, nửa thuộc địa. Mâu thuẫn giữa công nhân với tư bản,
giữa nông dân với địa chủ, giữa các nước thuộc địa, nửa thuộc địa với
các nước đế quốc, giữa các nước đế quốc với nhau trở nên gay gắt.
Liên Xô - nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên trái đất, phát triển nhanh
chóng về kinh tế, xã hội, văn hoá và quốc phòng. Tính ưu việt của chế
độ xã hội chủ nghĩa đã cổ vũ các dân tộc bị áp bức, nhân dân lao động
các nước tư bản vùng lên đấu tranh.

Ở Đông Dương, thực dân Pháp chống đỡ những tai hoạ của cuộc khủng
hoảng bằng cách tăng cường bóc lột nhân dân. Công nhân và nông dân
là những nạn nhân trực tiếp và chịu nhiều tai hoạ nhất. Công nhân thất
nghiệp ngày càng đông. Nông dân càng bị bần cùng. Nạn đói diễn ra
trầm trọng. Hàng vạn người phải rời bỏ làng xã. Thợ thủ công phá sản.
Nhà buôn nhỏ đóng cửa. Viên chức bị sa thải hàng loạt. Nhiều nhà tư
sản dân tộc và địa chủ nhỏ cũng không tránh khỏi sa sút và phá sản. Mâu
thuẫn giữa nhân dân ta với thực dân Pháp và tay sai rất sâu sắc.

Đảng Cộng sản Việt Nam mới ra đời lãnh trách nhiệm thúc đẩy phong
trào quần chúng phát triển thành cao trào cả nước.



Ngày 1-8-1930, Đảng mở cuộc vận động kỷ niệm ngày "Quốc tế đỏ" đấu
tranh chống chiến tranh đế quốc, ủng hộ Liên Xô.

Tháng 9-1930, từ những cuộc đấu tranh ban đầu đòi quyền lợi dân sinh,
dân chủ, quần chúng tiến lên đấu tranh chính trị, nhiều cuộc biểu tình có
lực lượng tự vệ vũ trang bảo vệ. Một số cuộc biểu tình đã diễn ra để kỷ
niệm Cách mạng Tháng Mười và Công xã Quảng Châu. Các đảng viên
cộng sản đi đầu trong đấu tranh. Đến tháng 3-1931, Đảng đã có 2.100
đảng viên, phần lớn xuất thân từ công nhân, nông dân nghèo. Cao trào
cách mạng công nông đã lôi cuốn nhiều trí thức tham gia. Công hội,
Nông hội, Đoàn thanh niên cộng sản, Hội phụ nữ giải phóng phát triển.
Cao trào cách mạng công nông nổ ra sôi nổi và quyết liệt nhất ở Nghệ
An và Hà Tĩnh. Trong khi đối đầu với những cuộc khủng bố đẫm máu
nhất của thực dân Pháp, quần chúng cách mạng đã giành quyền làm chủ
ở một số nơi, sau đó gọi là Xôviết Nghệ - Tĩnh.

Xôviết Nghệ - Tĩnh ra đời ở một vùng hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi:
có truyền thống cách mạng kiên cường; nhân dân sống trong điều kiện
thiên nhiên khắc nghiệt, lại bị áp bức bóc lột nặng nề; có một đảng bộ
vững mạnh, các đoàn thể cách mạng phát triển rộng khắp; khu công
nghiệp Bến Thuỷ - Vinh là nơi tập trung công nhân có liên hệ tự nhiên
chặt chẽ với nông dân trong vùng tạo điều kiện cho Nghệ Tĩnh sớm xây
dựng được khối liên minh công nông vững chắc. Cuộc đấu tranh của
công nhân đã phân hoá các tầng lớp trên. Tầng lớp trí thức và một số
phú nông, tiểu địa chủ có cảm tình với cách mạng, ủng hộ hoặc tham gia
đấu tranh. Xứ uỷ Trung Kỳ cùng với Đảng bộ Nghệ Tĩnh đã trực tiếp chỉ
đạo cuộc đấu tranh đòi các quyền dân sinh, dân chủ kết hợp với đấu
tranh chống khủng bố trắng, nhất là sau các cuộc biểu tình ngày 1-5-
1930 và ngày 12-9-1930.

giành quyền làm chủ mới có thể giải quyết tận gốc những yêu cầu cơ
bản về cuộc sống của mình.

Hoảng sợ trước sức mạnh của "Nghệ Tĩnh đỏ", thực dân Pháp điên
cuồng khủng bố. Chúng đưa đến Nghệ Tĩnh lực lượng khá lớn sĩ quan
và lính Pháp để đàn áp nhân dân, gây tội ác tầy trời, đồng thời lừa bịp
xảo quyệt, mở chiến dịch chiêu hàng, phát "thẻ quy thuận" nhằm đánh
vào tâm lý mệt mỏi của một bộ phận quần chúng, cô lập đảng viên cộng
sản. Phong trào cách mạng chịu những tổn thất về nhiều mặt.

Tháng 9-1930, Trung ương Đảng đã thông tri cho Xứ uỷ Trung Kỳ: bạo
động lập Xôviết là chưa đúng với hoàn cảnh cho phép, nhưng cần phải
chống khủng bố, chuyển hướng hoạt động và chuyển hướng tổ chức, giữ
vững lực lượng và ảnh hưởng của Đảng. Đối với toàn Đảng, Trung ương
chỉ thị tránh bạo động riêng lẻ ở một vài địa phương, phải hết sức bênh
vực "Nghệ Tĩnh đỏ".

Đồng chí Nguyễn Ái Quốc khi ấy đang hoạt động ở nước ngoài, đã ca
ngợi cuộc đấu tranh của quần chúng Nghệ Tĩnh và góp ý với Trung
ương Đảng về mục tiêu đấu tranh trước mắt là giành quyền lợi hàng
ngày, chứ không phải là tiến hành khởi nghĩa. Ngày 29-9-1930, Người
gửi thư cho Quốc tế Cộng sản đề nghị kêu gọi các Đảng Cộng sản và
công nhân trên thế giới lên án đế quốc Pháp khủng bố trắng ở Đông
Dương.

Hưởng ứng chủ trương của Đảng, nhiều địa phương trong cả nước sôi
nổi đấu tranh bằng nhiều hình thức, phối hợp với phong trào công nông
Nghệ Tĩnh và ủng hộ Xôviết Nghệ - Tĩnh. Chỉ trong tháng 9 và tháng
10-1930, cả nước đã có 362 cuộc đấu tranh (29 cuộc ở miền Bắc, 316
cuộc ở miền Trung, 17 cuộc ở miền Nam). Tuy nhiên, phong trào đấu