Người kể chuyện trong tiểu
thuyết "Bọn làm bạc giả" Trước khi A. Gide xuất bản tiểu thuyết Bọn làm bạc giả vào năm 1926, ông đã
công bố một loạt tiểu thuyết, thường được ông gọi là récit (truyện kể) như: Kẻ vô
luân (L'Immoraliste, 1902); Cánh cửa hẹp (La Porte étroite, 1909); Khúc nhạc đồng quê
(La Symphonie pastorale, 1919). Đặc biệt hơn là cuốn Những tầng hầm của Vatican (Les
Caves du Vatican,1914), được tác giả xác định là sotie, một thuật ngữ cũ mang tính chất
hài. Các truyện kể này về cơ bản đều theo lối truyện truyền thống, đơn tuyến và có mối
liên hệ chặt chẽ với tiểu thuyết thế kỷ XIX. Trừ Những tầng hầm của Vatican, người kể
chuyện (NKC) trong ba truyện kể: Kẻ vô luân, Cánh cửa hẹp và Giao hưởng đồng
quê đều từ ngôi thứ nhất, số ít, xưng “Tôi” (Je). Kẻ vô luân bắt đầu bằng một bức thư
ngắn chưa đầy bốn trang khổ nhỏ. Còn trong Cánh cửa hẹp, nhân vật "tôi" đã kể về mình:
"tôi chưa đầy 12 tuổi khi cha tôi mất ". Khúc nhạc đồng quê có hình thức của nhật
kí
(1)
. Như vậy, trong cả ba cuốn sách, ngay từ trang đầu tiên, tác giả đã cho xuất hiện nhân
vật chính và lý do tồn tại của câu chuyện thông qua nhu cầu được phát ngôn của nhân vật
chính đồng thời là NKC xưng "tôi", thể hiện rõ nhất qua các động từ nói, kể (parler, dire,
raconter). Việc sử dụng hình thức NKC ở ngôi thứ nhất đã khiến câu chuyện mang màu
sắc tự thú, bộc bạch.
Điều này chúng ta có thể thấy rõ hơn qua lời bộc lộ của ông trong Lời tựa cuốn Kẻ vô
luân (là một trong số rất ít cuốn sách của Gide có Lời tựa). Như chính Gide khẳng định đó
là "một câu chuyện mang tính khái quát, không chỉ giới hạn là một cuộc phiêu lưu cá
lẻ" (LPT nhấn mạnh). Như vậy "tầm" của cuốn sách đã được xác định rõ. Ngoài việc khẳng
định "câu chuyện mang tính khái quát", trong Lời tựa Gide còn xác định rõ chỗ đứng khách
quan của mình trong tác phẩm. Trong tác phẩm của mình, ông đã cố gắng không lạm dụng

tác giả thể hiện qua NKC giấu mặt đã vượt xa việc "kể lại" một hiện thực nào đó. NKC đã
không làm việc của một người "sao chép" với mục đích đúng như thật. Anh ta để mặc cho sự
phức tạp, rối rắm của hiện thực lôi kéo mình đi. Vậy là tác giả tiếp tục thực hiện những ý
tưởng của mình trong sáng tác đã được ông tâm niệm trong Lời tựa của tác phẩm Kẻ vô luân:
"Nhưng tôi không muốn coi cuốn sách này như một lời lên án hay lời biện hộ và tôi tránh
việc xét đoán". Nhà văn vẫn mong muốn và cố gắng giữ vị trí khách quan của mình.
Trong Những tầng hầm của Vatican, chúng ta thấy có những điểm chung với các tác
phẩm Kẻ vô luân, Cánh cửa hẹp, Khúc nhạc đồng quê như vẫn còn lưu giữ những đặc tính
của tiểu thuyết truyền thống (liên quan đến cốt truyện và nhân vật) và mang tính tự thuật rõ
rệt (hình bóng của tác giả có thể tìm thấy qua các nhân vật Michel, Jérôme, viên mục sư,
Lafcadio). Mặt khác tác phẩm đặc biệt này chứa trong mình nó những tìm tòi đổi mới của
nhà văn mà một trong những điểm đáng chú ý là việc xây dựng NKC phức tạp, mang lại
cho câu chuyện được kể trong tác phẩm sự đa dạng sinh động hơn các tiểu thuyết đơn tuyến
khác.

Những tìm tòi đổi mới trong tiểu thuyết của A.Gide thể hiện rõ nhất trong tiểu
thuyết Bọn làm bạc giả (Les Faux - Monnayeurs). Ông xuất bản cuốn tiểu thuyết này vào
lúc ông 57 tuổi (năm 1926) với lời đề tặng: "Tôi thân tặng Roger Martin du Gard cuốn tiểu
thuyết đầu tiên của tôi, minh chứng cho một tình bạn sâu sắc".
Trước khi đề cập đến những đổi mới về tiểu thuyết của A.Gide qua nghệ thuật xây
dựng NKC trong tác phẩm Bọn làm bạc giả của ông, chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu quan
niệm mới về tiểu thuyết của nhà văn qua Nhật ký của Bọn làm bạc giả, công bố một năm
sau khi cuốn tiểu thuyết ra đời. Đó là một cuốn sách viết về nghề văn, chính vì vậy nó được
nhà văn tặng cho bạn của ông là Jacques de Lacretelle và tặng cho "những ai quan tâm đến
các vấn đề của nghề nghiệp".
Dự định về cuốn tiểu thuyết đang được thai nghén, tác giả viết: " chắc chắn sẽ là
điên rồ nhóm gộp lại trong một cuốn tiểu thuyết tất cả những gì cuộc sống bày ra cho tôi và
dạy tôi. Thật rậm rạp biết bao cuốn sách mà tôi mong ước, tôi chỉ nghĩ đến việc cho tất cả
vào đó. Thế mà mong ước ấy vẫn cứ xâm chiếm lấy tôi. Tôi như người nhạc sĩ tìm cách đặt
gối lên nhau, xếp chồng lên nhau, theo cách của César Franck, một motif thong thả, khoan