1
Tiểu luận TRÌNH BÀY CHỨC NĂNG, CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ
NHIỆM VỤ CỦA CÁC TỔ CHỨC NAFTA, ASEAN VÀ EU
2 I. HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO BẮC MĨ (NAFTA)
NAFTA (North America Free Trade Agreement) là Hiệp định Thương
mại Tự do Bắc Mỹ được thành lập ngày 12/8/1992 và chính thức có hiệu lực
vào ngày 01/01/1994, gồm có ba nước tham gia gồm Mỹ, Canada và Mexico.
1. Chức năng:
Giúp cho nền kinh tế của ba nước Mỹ, Canada và Mexico được dễ dàng
hơn, cụ thể là Mỹ và Canada dễ dàng chuyển giao công nghệ sang Mexico và
ngược lại Mexixo có thể dễ dàng chuyển giao nguồn lực sang hai nước kia.
2. Vai trò và nhiệm vụ:
- Giảm rào cản thuế quan và phi thuế quan để thúc đẩy thương mại.
- Tạo điều kiện tăng trưởng tốt và ổn định cho các nước thành viên.
- Xây dựng một hệ thống các quyền và nghĩa vụ tương ứng phù hợp với
các quy định chung về Thuế quan, Thương mại và công cụ song phương,
đa phương cho sự hợp tác của các quốc gia thành viên.
là thị trường tiêu thụ rất nhiều các mặt hàng xuất khẩu của nhiều nước như Việt
Nam, Thái Lan,…khi NAFTA ra đời để bảo hộ sản xuất trong khối tổ chức đặt
ra các tiêu chuẩn về các mặt hàng xuất khẩu sang NAFTA rất cao, làm ảnh
hưởng tới kim ngạch xuất khẩu của nhiều quốc gia và NAFTA có dân số lớn vì
vậy làm hạn chế thị trường của nhiều quốc gia….
6. Thực trạng về kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và NAFTA:
Việt Nam đang tăng cường quan hệ với các nước trông tổ chức NAFTA để
tận dụng được sự tiến bộ về kĩ thuật để thúc đẩy nền sản xuất trong nước, cùng
với đó các nước trong khối NAFTA có dân số đông, hứa hẹn là một thị trường
tiềm năng cho các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam….
II. HIỆP HỘI CÁC QUỐC GIA ĐÔNG NAM Á (ASEAN):
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Association of Southeast Asian
Nations) viết tắt là ASEAN, là một liên minh chính trị, kinh tế, văn hóa và xã
hội của các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á.
1. Lịch sử ra đời:
- Có tiền thân là một tổ được gọi là Hiệp hội Đông Nam Á (ASA) thành
lập năm 1961.
- Thành lập chính thức vào ngày 8/8/1967.
- Hiện nay, tổ chức gồm 10 thành viên: Indonesia, Malaysia, Philippines,
Singapore, Thái Lan, Brunei, Việt Nam, Lào, Myanma, Campuchia.
- Việt Nam gia nhập tổ chức này vào 7/1995.
2. Cơ cấu tổ chức:
Bộ máy hoạt động của ASEAN gồm có:
4
1. Hội nghị Thượng đỉnh Asean
2. Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Asean
- Mở rộng thị trường trên khu vực Đông Nam Á và tiến ra thế giới. Một khi
tạo mối quan hệ tốt đẹp với các nước Đông Nam Á, chúng ta có thêm
nhiều sự ủng hộ trên trường quốc tế và thuận tiện cho các đàm phán,
ngoại giao và trao đổi hàng hóa. Thị trường được mở rộng đẩy mạnh xuất
nhập khẩu và kéo theo các ngành sản xuất trong nước phát triển.
- Tạo uy tín để mở rộng mối quan hệ với các nước láng giềng và các nước
lớn như Mỹ, Nga, Nhật… để tiến đến quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.
- Thương hiệu quốc gia vững chắc sẽ tham gia được các tổ chức có uy tín
và đem lại lợi ích quốc gia như WTO.
5
6. Thử thách và khó khăn:
Tổ chức có ít quốc gia và đa số thành viên k phải là nước mạnh về kinh tế
chính trị nên chưa có được tiếng nói riêng. Vì vậy các thành viên cần nổ lực hơn
nữa thúc đẩy phát triển khu vực.
III. LIÊN MINH CHÂU ÂU (EU):
Liên minh châu (EU) được thành lập bởi Hiệp ước Maastricht vào ngày 1
tháng 11 năm 1993 dựa trên Cộng đồng châu Âu (EC). Có trụ sở chính đặt tại
Bruc-xen. Với dân số khoảng493 triệu người. GDP khoảng: 13.000 tỷ
USD(2006).
Liên minh châu Âu đã phát triển một thị trường chung thông qua hệ thống
luật pháp tiêu chuẩn áp dụng cho tất cả các nước thành viên nhằm đảm bảo sự
lưu thông tự do của con người, hàng hóa, dịch vụ và vốn. EU duy trì các chính
sách chung về thương mại, nông nghiệp, ngư nghiệp và phát triển địa phương.
16 nước thành viên đã chấp nhận đồng tiền chung, đồng Euro, tạo nên khu vực
đồng Euro. Liên minh châu Âu đã phát triển một vai trò nhất định trong chính
sách đối ngoại, có đại diện trong Tổ chức Thương mại Thế giới, G8, G-20 nền
kinh tế lớn và Liên hiệp quốc.
- Về kinh tế, hiện nay EU là một trong số các đối tác thương mại hàng đầu
Việt nam, kim ngạch hai chiều đạt gần 10 tỉ USD năm 2006 và luôn tăng
trưởng ở mức cao 15-20%/năm.
- Các nhà đầu tư EU đã có mặt ở hầu hết các ngành kinh tế quan trọng của
Việt Nam với 562 dự án, tổng vốn đăng ký khoảng 7,6 tỉ USD.
- Các dự án đầu tư của châu Âu có hàm lượng và tỷ lệ chuyển giao công
nghệ cao, phương pháp quản lý tiên tiến, đóng góp đáng kể vào tăng
trưởng kinh tế quan trọng của Việt Nam.
- Đặc biệt, liên tục trong những năm qua, EU luôn là một trong những đối
tác viện trợ ODA lớn nhất cho Việt Nam. Các khoảng viện trợ của EU
luôn đáp ứng các lĩnh vực ưu tiên như xóa đói giảm nghèo, y tế, giáo dục,
đào tạo nguồn nhân lực và hội nhập quốc tế.
- Bên cạnh đó, các hoạt động hợp tác,trao đổi trong lĩnh vực văn hóa, giáo
dục, khoa học công nghệ ngày càng phong phú và đa dạng, đưa quan hệ
hai bên phát triển một cách toàn diện.
4. Cơ hội :
Đối với riêng đối tác EU, một số điểm khác biệt sau đây có thể rất có ý
nghĩa với Việt Nam:
- Thứ nhất, về thương mại hàng hóa, EU thường cam kết miễn thuế nhập
khẩu đối với hầu hết các dòng sản phẩm và dịch vụ của mình để đổi lại
mức độ cam kết tương ứng của các đối tác.
- Thứ hai, EU không quá chú trọng tới độ dài của danh mục mở thị trường
dịch vụ của đối tác mặc dù thúc đẩy mức độ mở cửa cao. là một thuận lợi
cho Việt Nam khi mà chúng ta vẫn còn tương đối e dè trong mở cửa thị
trường dịch vụ.
- Thứ ba, những vấn đề khác về các rào cản phi thuế quan (TBT, SPS,
chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ, hải quan…) các FTA của EU
đều có xu hướng tuân thủ các nguyên tắc trong WTO và chỉ bổ sung các
8
Đề tài tốt nghiệp “ Khu vực mậu dịch tự do Bắc Mĩ (NAFTA) và mối liên hệ
kinh tế - thương mại Việt Nam – NAFTA những năm gần đây” của sinh viên
Trương Huyền Trang.
CÂU HỎI BỔ SUNG:
Câu 1: Nguyên tắc hoạt động của các thành viên trong các tổ chức NAFTA,
ASEAN, EU như thế nào?
Trả lời:
Nguyên tắc hoạt động của Asean:
1. Các nguyên tắc làm nền tảng cho quan hệ giữa các Quốc gia thành viên
và với bên ngoài:
a. Cùng tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, toàn vẹn lãnh thổ và
bản sắc dân tộc của tất cả các dân tộc.
b. Quyền của mọi quốc gia được lãnh đạo hoạt động của dân tộc mình,
không có sự can thiệp, lật đổ hoặc cưỡng ép của bên ngoài.
c. Không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau;
d. Giải quyết bất đồng hoặc tranh chấp bằng biện pháp hoà bình, thân
thiện;
e. Không đe doạ hoặc sử dụng vũ lực.
f. Hợp tác với nhau một cách có hiệu quả.
2. Các nguyên tắc điều phối hoạt động của Hiệp hội:
đầu, thân thiện, không tuyên truyền tố cáo nhau quan báo chí, giữ gìn
đoàn kết ASEAN và giữ bản sắc chung của Hiệp hội.
Nguyên tắc hoạt động của EU:
Nhằm thực hiện những mục tiêu chung đã được đề ra trong các hiệp ước,
EU đã xây dựng cho mình một hệ thống thể chế “ siêu quốc gia” để điều hành,
giám sát quá trình liên kết của các quốc gia thành viên. Hệ thống thể chế này
bao gồm 5 cơ quan chính sau:
- Hội đồng châu Âu: bao gồm những người đứng đầu nhà những nước,
chính phủ các nước thành viên và chủ tịch Uỷ ban châu Âu. Hội đồng
châu Âu có nhiệm vụ xác định những định hướng lớn của EU và đóng vai
trò như mọi diễn đàn chính trị.
- Hội đồng bộ trưởng: bao gồm Bộ trưởng các nước thành viên. Đây là
cơ quan lập pháp tối cao của EU, chịu trách nhiệm quyết định các chính
sách lớn của Liên minh, đưa ra các quy chế, chỉ thị mang tính bắt buộc
đối với các thành viên, đồng thời cũng chịu trách nhiệm về hợp tác liên
minh chính phủ.
- Uỷ ban châu Âu: là cơ quan hành pháp của EU, gồm 20 uỷ viên được
uỷ nhiệm trên cơ sở sự thoả thuận của các nước thành viên và phải được
Quốc hội châu Âu tán thành. Uỷ ban châu Âu đề xuất lên Hội đồng Bộ
trưởng các biện pháp phát triển chính sách chung và theo dõi việc tôn
trọng các hiệp ước.
- Nghị viện châu Âu: là cơ quan lập pháp của EU, bao gồm 626 nghị sĩ
của các nước thành viên và được chia ra thành 18 uỷ ban. Nghị viện châu
Âu có chức năng thông qua ngân sách, kiểm tra, giám sát việc thực hiện
các chính sách của EU, cùng hội đồng châu Âu quyết định trong một số
lĩnh vực. Nghị viện cũng có quyền bãi miễn uỷ viên Uỷ viên ban châu
Âu.
- Toà án châu Âu: đặt trụ sơ tại Luxembourg, gồm 15 thẩm phán và 9
sóng nhập khẩu, và dịch vụ.
Tham khảo từ:
Câu 2: Cách giải quyết mâu thuẫn giữa các thành viên trong ba tổ chức này như
thế nào?
Trả lời:
Như chúng ta đã biết bất cứ tố chức nào khi thành lập đề có bộ quy tắc
hoạt động của nó, hay nói cách khác là Hiến Chương hay các Hiệp Định của nó
để đảm bào sự thống nhất trong hành động và là định hướng để tổ chức đó phát
triển. Ví dụ như tổ chức ASEAN có Hiệp ước thân thiện và hợp tác ở Đông
Nam Á (Hiệp ước Ba-li), Hiến chương ASEAN, Liên minh Châu Âu EU thì có
ba Hiệp ước chính là: Hiệp ước maastrichs, Hiệp ước Amsterdam và Hiệp ước
Nice, đối với tổ chức NAFTA thì hoạt động dựa trên Hiệp định tự do Bắc Mĩ…
Các quy tắc này giúp các nước thống nhất trong quá trình hoạt động của
mình. Nếu trong quá trình hoạt động của các tổ chức nếu xảy ra mâu thuẫn sẽ
dựa trên các quy tắc và thông qua các cơ quan có thẩm quyền để điều chỉnh và
tiến hành hòa giải (trên những lĩnh vực khác nhau thì có những quy tắc khác
11
nhau). Có thể lấy một ví dụ điển hình cách giải quyết mâu thuẫn của ASEAN là
dựa trên các quy tắc:
- Đối thoại, trao đổi ý kiến và thương lượng: đây là bước đầu tiên trong
tiến trình giải quyết mâu thuẩn, nhưng nếu qua bước này mà mâu thuẫn
vẫn không giải quyết được thì Hiến chương quy định các bên có thể giải
quyết tranh chấp bằng các phương thức môi giới, trung gian, hòa giải
hoặc trọng tài.
- Giải quyết các tranh chấp giữa các thành viên thông qua các văn kiện có
liên quan: Thứ nhất, đối với các tranh chấp liên quan đến văn kiện của
ASEAN thì các thành viên có tranh chấp sẽ giải quyết các tranh chấp theo
cơ chế đã quy định trong văn kiên; Thứ hai, các tranh chấp mà có liên
quan hệ trong chính trị. ASEAN chưa thấy rõ được sự hợp tác của các
nước trong khu vực vì quan điểm chính trị rất khác nhau. NAFTA phải
đối mặt với sự đấu đá giữa các đảng phái và sự bất ổn ở ba nước thành
viên.
- Mức độ liên kết nội khối: sự thông thương hàng hóa, dịch vụ của EU
được thể hiện ở mức cao nhất. Các nước trong khối liên minh Châu Âu
(EU) chủ yếu buôn bán hàng hóa với nhau chiếm 50% sản lượng, một số
nước lên đến 80%. ASEAN chủ yếu thu hút vốn đầu tư nước ngoài.
NAFTA các doanh nghiệp lớn trong khối vẫn thường xuyên đấu đá lẫn
nhau.
- Sự thống nhất của các tổ chức: EU dùng đồng tiền chung, mở của thị
trường, và bãi bỏ hàng rào thuế quan và phi thuế quan trong khu vực, có
sự thống nhất về thương mại , chính sách. A SEAN và NAFTA chỉ dựa
trên tinh thần hợp tác cùng phát triển, còn có tính độc lập cao giữa các
nước.
EU luôn đề cao an ninh chính trị chung. ASEAN và NAFTA thì có sự định
hướng khác nhau do cơ sở pháp lý không chặt chẽ, lỏng lẽo. NAFTA do chênh
lệch về trình độ phát triển của các thành viên tạo nên sự hạn chế trogn thỏa
thuận cũng như doanh nghiệp Canada và Mexico không hài lòng với tổ chức vì
vậy triển vọng hợp tác Bắc Nỹ trở nên xa vời.
Tham khảo từ: