Môn : Những Nguyên Lý Cơ Bản Của Chủ Nghĩa Mác-Lenin
Bài Mở Đầu
Câu 1: Chủ nghĩa Mác-Lenin là một học thuyết cách mạng và khoa học.Đúng hay sai? Tại sao?
Trả lời:Đúng
Phần 1.Thế giới quan và phương pháp luận triết học của chủ nghĩa Mác-Lenin
Chương 1:Chủ nghĩa duy vật biện chứng
**Câu 1: Vật chất theo quan niệm của triết học giống với vật chất cụ thể (VD:Nước là vật chất)
đúng hay sai?.Tại sao?
Trả lời:=>Sai.Vì:
Quan niệm của triết học Mac-Lenin về vật chất:”vật chất là mội phạm trù triết học dùng để chỉ
thực tại khách quan được đem lại cho con người ta cảm giác và được cảm giác của chúng ta chụp
lại,chép lại phản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác”
• Thứ nhất:Vật chất theo quan niệm của trù triết học là khái niệm chỉ toàn bộ thế giới vật
chất (TGKQ) nó mang tính khái quát cao, vì vậy nó vô cùng vô tận và tồn tại một cách
trừu tượng. Còn V/C theo nghĩa thông thường (vật thể) là những dạng vật chấtcụ thể thì
có quá trình phát sinh phát triển và mất đi cho nên nó hữu hạn vì thé we Ko thể đồng nhất
cái vô hạn với cái hữu hạn, cái cụ thể với cái trừu tượng, cái chung với cái riêng được vì
vật chất theo quan niệm TH là cái chung còn vật thể là cái riêng là biểu hiện đa dạng của
vật chất nói chung (TH)
**Câu 2: Ở động vật cũng có ý thức giống con người. nhận định đó đúng hay sai? Tại sao?
Trả lời:=>Sai.Vì:
+ Ở động vật bậc cao bộ não khá phát triển.Vd:vượn,chó,khỉ,…nhưng chỉ dừng lại sự phản ánh
tâm lý loài, là hoạt động bản năng, còn ý thức của con người là sự phả ánh TGKQ một cách năng
động sáng tạo bởi não người- một tổ chức V/C được tôt chức cao- thông qua hoạt động thực tiễn
của con người tức hoạt động xã hội, hoạt động lao động làm cải biến tự nhiên một cách có mục
đích để phục vụ cho quá trình tồn tại và phát triển của mình. do đó nhạn định trên là sai vì động
vật không có lao động và hoạt động xã hội
+ Sự ra đời của ý thức chủ yếu do hoạt động cải tạo thế giới khách quan thông qua quá trình lao
động
**Câu 3: Nội dung của ý thức chính là nội dung của vật chất đã được ý thức hóa.Nhận định đó
đúng hay sai? Tại sao?
+ Tuy nhiên Ý thức tác động lại vật chất thông qua hoạt động thực tiễn của con người theo hai
chiều hướng tích cực hoặc tiêu cực
VD:Rừng là nguồn tài nguyên quý giá,rừng có khả năng che phủ và chống giảm bớt thiên tai vì
vậy phần lớn con người đã có ý thức bảo vệ rừng thông qua việc trồng rừng và tuyên truyền để
bảo vệ rừng,Nhưng cũng có một số người vì tài nguyên rừng mang lại và vì lợi ích của bản thân
mình mà nhẫn tâm chặt phá rừng và để lại hậu quả nghiêm trọng
** Câu 5: Ý nghĩa phương pháp luận được rút ra từ mối quan hệ giữa vật chất và ý thức?.cho ví
dụ?
Trả lời:Ý nghĩa:
+ Trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn phải xuất phát từ thực tế khách quan, lấy
thực tế khách quan làm căn cứ cho hoạt động của mình
+ Thực hiện nguyên tắc tôn trọng khách quan, phát huy tính năng động chủ quan trong nhận thức
và thực tiễn đòi hỏi phải phòng, chống và khắc phục bệnh chủ quan duy ý chí
Ví dụ:Nhà nước muốn xây dựng điều luật,chính sách xã hội phải xuất phát từ thực tế khách quan
Chương 2 : Phép biện chứng duy vật
**Câu 1: “Không ai tắm hai lần trên cùng một dòng sông”.Phát biểu trên của Heraclit thuộc về
quan điểm nào?.Hãy phát biểu quan điểm đó ?
Trả lời:
+ Phát biểu của Heraclit thộc về quan điểm phép biện chứng tự phát thời cổ đại
+ PBC tự phát thời cổ đại: phản ánh tính chất chung của thế giới là vận động biền đổi không
ngừng nhưng chủ yếu dựa trên cơ sở quan sát mang tính trực quan, cảm tính, chưa phải là kết
quả của nghiên cứu và thực nghiệm khoa học
**Câu 2: Trong sửa đổi lề lối làm việc, chủ tịch hồ chí minh viết:…“nhận xét cán bộ không nên
nhận xét ngoài mặt,chỉ nhận xét một lúc,một việc,mà phải xét kĩ lưỡng toàn bộ công việc của cán
bộ”.
Luận điểm trên thuộc quan điểm nào của phép biện chứng duy vật?. Phát biểu nội dung quan
điểm đó?
Trả lời:
- Quan điểm toàn diện của nguyên lý về mối liên hệ phổ biến
- Nội Dung:
+ Biết phân loại và có giải pháp giải quyết những mâu thuẫn khác nhau
+ Muốn nhận thức được bản chất của sự vật phải phát hiện ra mâu thuẫn,vì mâu thuẫn quy định
bản chất của sự vật
+ Sự vật khác nhau, bản chất khác nhau, thì mâu thuẫn cũng khác nhau, cho nên cách giải quyết
mâu thuẫn cũng khác nhau, tránh rập khuôn, máy móc
+ Muốn thay đổi bản chất sự vật thì phải giải quyết mâu thuẫn theo hướng đấu tranh của các mặt
đối lập, tránh cải lương, điều hòa
**Câu 5: Đảng ta có chủ chương: “xây dựng nền văn hóa mới phải kế thừa và phát huy nền văn
hóa của dân tộc”.Chủ chương đó dựa trên quy luật nào của phép biện chứng duy vật?. Phân tích
ý nghĩa phương pháp luận của quy luật đó?
Trả lời:
- Quy luật phủ định của phủ định
- Phân tích ý nghĩa
+ Cho phép chúng ta nhận thức được khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng
+ Sự phát triển của sự vật là tất yếu khác quan, phải nhận thức đúng chu kì phát triển của sự vật,
con người có thể góp phần thúc đẩy hay kìm hãm sự phát triển của sự vật
+ Cái mới, cái tiến bộ có khả năng chiến thắng cái cũ là tất yếu
**Câu 6: Phân biệt cái riêng, cái chung, cái đơn nhất? Cho ví dụ?
- Phân biệt:
+ Cái đơn nhất: là phạm trù triết học dùng để chỉ những mặt, những thuộc tính…chỉ có một sự
vật, một kết cấu vật chất mà không lặp lại ở sự vật, hiện tượng, kết cấu vật chất khác
Ví dụ:dấu vân tay,…
+ Cái riêng: là một phạm trù triết học dùng để chỉ một sự vật, một hiện tượng, một quá trình
riêng lẻ nhất định
Ví dụ:ghế gỗ,ghế nhựa,…
+ Cái chung: là một phạm trù triết học, dùng để chỉ những mặt, những thuộc tính chung không
những có ở một kết cấu vật chất nhất định mà còn được lặp lại trong nhiều sự vật, hiện tượng hay
quá trình riêng lẻ khác
Ví dụ:con người,cái bàn,cái ghế,…
+MQH, cái riêng là cái toàn thể còn cái chung, cái đơn nhất là bộ phận phản ánh những mặt
+ Thực tiễn là nguồn gốc,cơ sở,mục đích của nhận thức,hình thành nên quá trình nhận thức cho
nên việc kiểm tra tính đúng dắn của tri thức là phải dựa vào thực tiễn, chứ không phải theo lối
lập luận chủ quan
VD: Thuyết tương đối của A.Anhstanh chỉ được công nhận khi các thực nghiệm vật lý phát hiện
ra sự phản xạ hạt nhân tạo nên tia α và β
Chương 3:Chủ nghĩa duy vật lịch sử
**Câu 1: Trong lực lượng sản xuất, người lao động là yếu tố quan trọng nhất.Đúng hay sai? Vì
sao?
Trả lời:Đúng
Vì:- Người lao động là chủ thể đóng vai trò quyết định quá trình sản xuất, người lao động
vừa là động lực vừa là mục đích cuối cùngcủa phát triển KT-XH :
+lợi ích của người lao động là động lực phát triển lực lượng sản xuất
+ kỹ năng kỹ, tay nghề, kinh nghiệm của người lao động là nguồn vốn quan trọng nhất của
sản xuất
+ Trình động của người lao động là điều kiện để phát triển lực lượng sản xuất
Lực lượng sản xuất bao gồm người lao động và tư liệu sản xuất.nếu chỉ có tư liệu sản xuất thôi
mà không có sự tham gia của người lao động thì sẽ không sản xuất được vật chất.Vì vậy trong
các nhân tố cấu thành nên lực lượng sản xuất nhân tố người lao động giữ vai trò quan trọng nhất
vì tư liệu lao động là sản phẩm lao động của con người và do người lao động tạo ra => Người lao
động là yếu tố quan trọng nhất trong lực lượng sản xuất
**Câu 2: Ngày nay khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Đúng hay sai? Vì sao?
Trả lời:Đúng
Vì:Trong sự phát triển của lực lượng sản xuất,khoa học-công nghệ ngày càng đóng vai trò to lớn
và quan trọng trong lực lượng sản xuất.Khoa học công nghệ được vật hóa vào trong các yếu tố
của LLSX và QHSX.Ngày naykhoa học phát triển trở thành nguyên nhân trực tiếp của nhiều
biến đổi to lớn trong sản xuất và trong đời sống xã hội
Những phát minh khoa học trở thành điểm xuất phát cho sự ra đời của những nghành sản xuất
mới,máy móc thiết bị và công nghệ mới,nguyên vật liệu mới và nguồn năng lượng mới.Chính
khoa học trở thành môt khâu quan trọng trong quá trình sản xuất với sự ứng dụng tin học và điều
khiển tin học trong quá trình sản xuất
phát triển KT-XH đúng xu thế và phù hợp với điều kiện khách quân của mỗi quốc gia
**Câu 5: Cơ sở hạ tầng của một xã hội là điện, đường, trường, trạm, cầu cống.Đúng hay sai? Vì
sao?
Trả lời:Sai
Vì:
Cơ sở hạ tầng của một xã hội cụ thể bao gồm những quan hệ sản xuất thống trị,những quan hệ
sản xuất tàn dư của xã hội cũ và quan hệ sản xuất là mầm mống của xã hội tương lai Còn
điện,đường,trường,trạm,cầu cống là hạ tầng kĩ thật kinh tế-xã hội.
• Cơ sở hạ tầng là toàn bộ những quan hệ sản xuất hợp thành cơ cấu kính tế của xã hội nhất
định trong đó có một kiểu quan hệ sản xuất đặc trưng cho xã hội đó
• Cơ sở hạ tầng phản ánh chức năng xã hội của các quan hệ sản xuất với tư cách là cơ sở
kinh tế của các hiện tượng xã hội
• Cơ sở hạ tầng của một xã hội cụ thể bao gồm QHSX tàn dư do PTSX tàn dư để lại VD:
Trong XHPK thì QHSX CHNL vẫn tồn tại, Ở VN hiện nay QHSXPK vẫn còn (cho thuê ruộng
đát trong NN)
QHSX thống trị do PTSX đặc trưng cho CĐXH đó sinh ra VD: CNTB,
, QHSX mầm mống là QHSX đang hình thành nhưng chưa khặng định được ưu thế hơn hẳn với
các QHSX hiện hành
**Câu 6: Kiến trúc thượng tầng không có vai trò gì đối với cơ sở hạ tầng của xã hội.Đúng hay
sai? Vì sao?
Trả lời:Sai
Vì:
+ Tuy cơ sở hạ tầng có vai trò quyết định đối với kiến trúc thượng tầng nhưng toàn bộ kiến trúc
thượng tầng cũng như các yếu tố cấu thành nó đều có tính độc lập tương đối và tác động mạnh
mẽ đối với cơ sở hạ tầng.
+ Sự tác động của kiến trúc thượng tầng đối với cơ sở hạ tầng diễn ra theo hai chiều:
Nếu kiến trúc thượng tầng tác đọng phù hợp với quy luật kinh tế khách quan hì nó thúc đẩy
mạnh mẽ sự phát triển kinh tế.
Nếu tác động ngược lại thì nó kìm hãm sự phát triển kinh tế xã hội
**Câu 7: Ý thức xã hội thường lạc hậu hơn so với tồn tại xã hội.Đúng hay sai? Vì sao?
đời thay thế công cụ bằng đá =>năng suất lao động tăng lên=>trao đổi hàng hóa dần xuất
hiện=>của cải dư thừa.Những nhười có chức,có quyền chiếm đoạt của cải dư thừa làm của
riêng=>chế độ tư hữu ra đời=>xuất hiện giai cấp mới
Ngoài ra tù binh bắt được trong chiến tranh không bị giết như trước mà được sử dụng để làm nô
lệ để phục vụ những người giàu và có địa vị trong xã hội=>chế độ chiếm hữu nô lệ ra đời=>xuất
hiện giai cấp mới
**Câu 10: Nhà nước mang bản chất của giai cấp thống trị.Đúng hay sai? Vì sao?
Trả lời:Đúng
Vì:Để khống chế,đàn áp những cuộc đấu tranh của những người lao động làm thuê,những người
nô lệ và để nhằm duy trì sự bóc lột của mình thì giai cấp thống trị phải sử dụng đến sức mạnh
bạo lực có tổ chức => nhà nước ra đời.Nhà nước ra đời nhằm duy trì trật tự và củng cố lợi ích
của giai cấp thống trị.Sự ra đời của nhà nước không phải là để giải quyết mâu thuẫn mà là duy trì
trật tự xã hội
+ NN do gc thống trị trổ chức ra và bảo vệ, củng cố lợi ích của gc thống trị vì vậy nó mang bản
chất của giai cấp thống trị, không có NN chung chung phi giai cấp, như Ăngghen nói: NN chẳng
qua chỉ là một bộ máy của gc này dùng để trấn áp một gc khác
**Câu 11: Nguyên nhân sâu xa của cách mạng xã hội là nguyên nhân kinh tế.Đúng hay sai? Vì
sao?
Trả lời:Đúng
Vì:Trong xã hội có giai cấp mâu thẫn giữa LLSX với QHSX lỗi thời biểu hiện về mặt xã hội
thành mâu thuẫn giữa giai cấp cách mạng đại diện cho LLSX mới và giai cấp thống trị đại diện
cho QHSX lỗi thời,mâu thuẫn này tất yếu dẫn đến đấu tranh giai cấp giành chính quyền nhà
nước
QHSX không còn phù hợp với LLSX.giai cấp thống trị áp bức bóc lột giai cấp vô sản,sự mâu
thuẫn này dẫn đến đấu tranh.Do vậy cách mạng xã hội là đỉnh cao của đấu tranh giai cấp và là
bước nhảy vọt tất yếu trong sự phát triển của xã hội có giai cấp.Nguyên nhân sâu xa của cuộc
cách mạng xã hội là nguyên nhân kinh tế(mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất tiến bộ và quan hệ
sản xuất lỗi thời)
**Câu 12: Cách mạng xã hội đồng nhất với đổi mới, cải cách, đảo chính.Đúng hay sai? Vì sao?
Trả lời:Sai
Trong lưu thông: luôn chuyển hàng hóa từ nơi có giá trị thấp đến nơi có giá trị cao, mua rẻ bán
đắt
+ Trong trao đổi:Giá cả của hàng hóa luôn quay quanh trục giá trị vì vậy trao đổi phải dựa trên
nguyên tắc ngang giá, đúng giá. Sự vận động của quy luật giá trị thông qua sự vận động của giá
cả hàng hóa
Quy luât giá trị điều ttiết SX và lưu thông hàng hóa, là nhân tố quan trọng nhất phát triển LLSX,
ứng dụng KHKT, tạo ra nhiều HH của cải xã hội
+ Tạo ra áp lực cạnh tranh là nguyên nhân phân hóa giầu nghèo, do đó đòi hỏi người SX phải
năng động, sáng tạo làm cho KT-XH luôn trong thế phát triển động
**Câu 3: Hai thuộc tính của hàng hóa vừa thống nhất vừa mâu thuẫn với nhau.Đúng hay
sai?.Tại sao?
Trả lời:Đúng
+ Hai thuộc tính của hàng hóa là giá trị và giá trị sử dụng.Mối quan hệ giữa hai thuộc tính là mối
quan hệ thống nhất của hai mặt đối lập.Do vậy có quan hệ thống nhất và quan hệ mâu thuẫn với
nhau
+ Người làm ra hàng hóa chỉ quan tâm đến giá trị hàng hóa do mình làm ra,nếu có chú ý đến giá
trị sử dụng cũng chính là để có được giá trị.Ngược lại người mua hàng hóa lại chỉ chú ý đến giá
trị sử dụng của hàng hóa,nhưng muồn tiêu dùng giá trị sử dụng đó người mua phải trả giá trị của
nó cho người bán.Nghĩa là quá trình thực hiện giá trị tách rời quá trình thực hienj giá trị sử
dụng:giá trị được thực hiện trước, sau đó giá trị suwe dụng mới được thực hiện
**Câu 4: Sản xuất hàng hóa có nhiều ưu thế hơn sản xuất tự cung tự cấp.Đúng hay sai?.Tại sao?
Trả lời:Đúng
+ Sản xuất hàng hóa tự cung tự cấp:là quá trình sản xuất hàng hóa phục vụ cho lợi ích của
mình,không mang ra trao đổi
+ Sản xuất hàng hóa:là sản xuất hàng hóa để bán,thu lợi nhuận.Do vậy nhu cầu của thị trường là
động lực để thúc đẩy sản xuất phát triển
+ Vì cạnh tranh ngày càng gay gắt,buộc người sản xuất phải năng động trong sản xuất-kinh
doanh,phải thường xuyên cải tiến kĩ thuật,đổi mới công nghệ,cải tiến quản lý,thúc đẩy lực lượng
sản xuất phát triển
+ Sự phát triển của sản xuất xã hội với tính chất mở cửa của các quan hệ hàng hóa tiền tệ làm
trị,từ tiền thành hàng và ngược lại,còn tổng giá trị và cũng như phần giá trị nằm trong tay mỗi
bên tham gia trao đổi trước sau vẫn không thay đổi
Trường hợp trao đôi không ngang giá:
- Thứ nhất:mua thấp hơn giá trị được lợi khi là người mua và thiệt là người bán
- Thứ hai:Bán cao hơn giá trị được lợi khi là người bán và thiệt khi là người mua
- Thứ ba:Mua rẻ, bán đắt.Xét trên phạm vi toàn xã hội thì tổng giá trị toàn xã hội không tăng lên
=>Vậy lưu thông và bản thân tiền tệ trong lưu thông không tạo ra giá trị va giá trị thặng dư
+ Xét ngoài lưu thông:Tiền để nằm im(trong két sắt), hàng hóa để trong kho cũng không tạo ra
được giá trị thặng dư
**Câu 2: Sức lao động là hàng hóa đặc biệt.Đúng hay sai?.Tại sao?
Trả lời:Đúng.Sức lao động cũng là một hàng hóa vì nó có giá trị và giá trị sử dụng
+ Sức lao động:là toàn bộ thể lực và trí lực của con người được sử dụng trong quá trình lao động
+K/N GT SLĐ
Giá trị hàng hóa sức lao động khác với hàng hóa thông thường ở chỗ nó còn bao gồm yếu tố tinh thần và
lịch sử nên thường thay đổi.Giá trị hàng hóa sức lao động phụ thuôc vào:
+ Giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động có tính chất đặc biệt, nó là nguồn gốc sinh ra giá trị,
tức là nó có thể tạo ra giá trị mới hơn giá trị bản thân nó.Đó là chìa khóa để giải thích mâu thuẫn
của công thức chung của TB.Chính đặc tính này đã làm cho sự xuất hiện của hàng hóa sức lao
động tở thành điều kiện để tiền tệ chuyển hóa thành tư bản
+ SLĐ tồn tại trong cơ thể sống của con người phụ thuộc vào nhiều yếu tố tâm lý, thể chất, tinh
thần của con người
+ Bán không bán đứt được mà chỉ bán một số gi[f nhất định trong ngày
+ SLĐ không thể tồn kho như các loại HH khác
**Câu 3: Việc phân chia tư bản thành tư bản bất biến và tư bản khả biến đã vạch ra bản chất bóc
lột của CNTB.Đúng hay sai?.Tại sao?
Trả lời:Đúng
+ Tư bản là giá trị mang lại giá trị thặng dư bằng cách bóc lột công nhân làm thuê
+ Tư bản bất biến là bộ phận tư bản biến thành tư liệu sản xuất mà giá trị của nó được bảo toàn
và chuyển nguyên liệu vào sản phẩm, tức là giá trị không thay đổi về lượng trong quá trình sản
xuất(nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu,…)
động, nên cũng nghĩ rằng cái mà họ mua là lao động
- Thứ ba:Lượng của tiền công phụ thuộc vào thời gian lao động hoặc số lượng sản phẩm sản xuất
ra, điều đó làm cho người ta lầm tưởng rằng tiền công là giá cả của lao động
+ Tiền công đã che đậy mọi dấu vết của sự phân chia ngày lao động thành thời gian lao động tất
yếu và thời gian lao động thặng dư, thành lao động được trả công và lao động không được trả
công, do đó tiền công che đậy mất bản chất bóc lột của chủ nghĩa tư bản
**Câu 6: Chi phí sản xuất và giá trị hàng hóa khác nhau cả về chất và lượng.Đúng hay sai?.Tại
sao?
Trả lời:Đúng
Vì:
- Giá trị hàng hóa là chi phí lao động của người sản xuất hàng hóa. Nó là hao phí lao động
thực tế của xã hội để sản xuất hàng hóa. Công thức của GTHH: C + V + M
- Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa là chi phí ứng ra để mua TLSX và SLĐ. Công thức của
nó là: C + V
- So sánh GTHH và chi phí sản xuất ta thấy có sự khác nhau cả về chất và lượng.
Về lượng: Chi phí sản xuất luôn nhỏ hơn Giá trị hàng hóa ( C + V < C + V + M )
Về chất: Chi phí sản xuất chỉ phản ánh hao phí tư bản của nhà tư bản bỏ ra để sản xuất
hàng hóa. Còn chi phí thực tế ( giá trị hàng hóa) phản ánh đầy đủ hoa phí lao động xã hội
cần thiết để sản xuất hàng hóa và nó tạo ra giá tri hàng hóa.
+ Đối với xã hội, để tiến hành sản xuất hàng hóa, xã hội cần chi phí một lượng hao phí lao động
nhất định bao gồm:
Lao động sản xuất hàng hóa = LĐ quá khứ + LĐ sống
Tạo thành giá trị hàng hóa: G = c + v + m
+ Đối với nhà tư bản, để tiến hành sản xuất hàng hóa trên họ chỉ cần ứng một lượng tư bản để
mua tư liệu sản suất và sức lao động, gọi là chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa, kí hiệu là K
K = c + v
- Về chất: G:chi phí lao động thực tế để sản xuất HH
K:chi phí về tư bản để sản xuất hàng hóa
- Về lượng G > K
+ Nhà tư bản quan tâm đến K, tiết kiệm chi phí này bằng mọi giá vì K là giới hạn thực sự của lỗ
nhân là nhứng người lao động không có hoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất, làm
thuê cho giai cấp tư sản và bị bóc lột giá trị thặng dư.
Trong CNXH, giai cấp công nhân cùng nhân dân lao động từng bước làm chủ những tư
liệu sản xuất chủ yếu, lµ giai cấp lãnh đạo xuất hiện trong quá trình xây dựng CNXH và bảo vệ
tổ quốc XHCN
Những đặc điểm mới của giai cấp công nhân: Có 3 đặc điểm cơ bản:
1) Một bộ phận công nhân đã có cổ phần, hoặc của cải khá nhiều, do chính sách cải tạo
QHSX cảu CNTB để xoa dựu mâu thuẫn trong xã họi Tư bản và do năng xuất và trình độ của
những công nhân đó tạo ra.
2) Công nhân ngày càng có trình độ cao: CN áo trắng, công nhân bán tự động, tự động
hóa, thậm chí bao gồm cả những kỹ sư, nhà khoa học, trí thức cũng có thể là công nhân làm thuê
cho tư bản.
3) Công nhân ngày càng thâm nhập sâu rộng vào nhiều ngành nghề, nhiều lĩnh vự kinh
tế, cả những ngành dịch vụ.
**Câu 2: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là do ý muốn chủ quan của giai cấp công nhân
và các Đảng cộng sản.Đúng hay sai?.Vì sao?
Trả lời:Sai
Vì:Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là do những yếu tố khách quan quy định
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là do điều kiện khách quan chi phối.
- Địa vị kinh tế xã hội khách quan của giai cấp công nhân chỉ ra rằng giai cấp công nhân vừa là
chủ thể trực tiếp, vừa là sản phẩm căn bản của nền sản xuất, là giai cấp gắn với nền sản xuất tiên
tiến nhất dưới CNTB. Với tính chất như vậy, nó là lực lượng quyết định phá vỡ quan hệ sản xuất
TBCN.
- Sau khi giành được chính quyền giai cấp công nhân đại biểu cho sự tiến hóa của lịch sử, là
người duy nhất có khả năng xây dựng phương thức sản xuất mới cao hơn phương thức sản xuất
TBCN.
Cụ thể:
+ Về kinh tế, là con đẻ của nền sản xuất công nghiệp hiện đại, giai cấp công nhân được nền công
nghiệp hiện đại rèn luyện, đoàn kết và tổ chức lại thành một lược lượng xã hội hung mạnh, đại
diện cho lược lượng sản xuất tiên tiến mang tính chất xã hội hóa cao.
dân, do Đảng cộng sản lãnh đạo
• Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới
Chương 8: Những vấn đề chính trị xã hội trong tiến trình cách mạng xã hội chủ
nghĩa
**Câu 1: Mỗi chế độ dân chủ trong lịch sử đề mang bản chất của giai cấp thống trị.Đúng hay
sai?.Tại sao?
Trả lời:Đúng
Vì:Dân chủ là hình thức tổ chức của Nhà nước do nhà nước tạo dựng lên.Mà nhà nước là do giai
cấp thống trị xây dựng lên nên dân chủ mang bản chất của giai cấp thống trị.
+ Bước chuyển từ chế độ công xã nguyên thủy sang chế độ chiếm hữu nô lệ đã đánh dấu bước
ngoặt quan trọng của dân chủ.Từ quyền lực của nhân dân được thực hiện một cách tự nguyện, tự
quản sang một hình thức mới gắn với nhà nước.Từ đây dân chủ được thể chế hóa bằng chế độ
nhà nước, bằng pháp luật, được thực hiện chủ yếu bằng cưỡng chế của nhà nước của giai cấp
thống trị.
+ Như vậy, nền dân chủ hay chế độ dân chủ là hình thái dân chủ gắn với bản chất, tính chất của
nhà nước; là trạng thái được xác định trong những điều kiện lịch sử cụ thể của xã hội có giai
cấp.Nền dân chủ do giai cấp thống trị đặt ra được thể chế hóa bằng pháp luật.
=>Do đó nền dân chủ luôn gắn với nhà nước như là cơ chế để thực thi dân chủ và mang bản chất
của giai cấp thống trị.
**Câu 2: Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có cơ sở kinh tế là chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất chủ
yếu.Đúng hay sai?.Tại sao?
Trả lời:Sai
Vì:Bản chất kinh tế của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản
xuất chủ yếu, phù hợp sự phát triển ngày càng cao của lực lượng sản xuất, trên cơ sở khoa học –
công nghệ hiện đại nhằm thỏa mãn ngày càng cao những nhu cầu vật chất và tinh thần của nhân
dân lao động
**Câu 3: Trình bày những đặc trưng của nhà nước XHCN?
Trả lời:
- Nhà nước XHCN đại diện lợi ích của đa số nhân dân lao động và thực hiện sự trấn áp
những kẻ chống đối phá hoại sự nghiệp cách mạng XHCN.
lập dân tộc và đưa đất nước tiến lên theo con đường tiến bộ xã hội.
+ Những biểu hiện tiêu cực của quyền này trong giai đoạn hiện nay: mâu thuẫn sắc tộc, mâu
thuẫn tôn giáo đòi ly khai, chạy đua vũ trang gây bất ổn, khủng bố, lật đổ Tân Cương Trung
Quốc, Thủ đoạn thành lập nhà nước Đề ga tự trị ở Tây nguyên, Nước Mông (mèo) ở Tây Bắc,
Nước Chăm tự trị hay Khơme tự trị ở Trung và tây nam bộ
ở Việt Nam cũng như một số nước trên thế giới có một số thế lực thù địch trong và ngoài nước
chống phá đã lợi dụng quyền tự quyết dân tộc để thao túng, kích động, vận động, lôi kéo… một
bộ phận dân cư li khai ra khỏi dân tộc quốc, nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc có thể gây xa
xung đột, bạo lực, nội chiến hoặc chiến tranh.
**Câu 5: Có thể đồng nhất 3 khái niệm:Tôn giáo, tín ngưỡng và mê tín dị đoan không?.Tại sao?
Trả lời:Không thể đồng nhất 3 khái niệm.
Vì:
+ Tôn giáo:là một hình thái ý thức xã hội phản ánh hoang đường và hư ảo hiện thực khách
quan.Qua sự phản ánh của tôn giáo mọi sức mạnh tự phát của tự nhiên và xã hội đều trở lên thần
bí.
+ Tín ngưỡng:là hệ thống niềm tin và sự ngưỡng mộ mà con người tin vào để giải thích thế giới
và mang lại sự bình an cho cá nhân và cộng đồng.
+ Mê tín dị đoan:là niềm tin vào lực lượng siêu nhiên một cách mù quáng biến thành hành động
tiêu cực ảnh hưởng xấu tới bản thân và xã hội.
=>Ba khái niệm trên có sự khác biệt nên không thể đồng nhất chúng.
**Câu 6: Kinh tế và văn hóa, không cái nào quyết định cái nào.Nhận định đó đúng hay sai?.Tại
sao?
Trả lời:Sai
Vì kinh tế và văn hóa có mối quan hệ biện chứng: Kinh tế quyết định văn hóa và văn hóa có thể
tác động trở lại kinh tế
+ Văn hóa vừa là kết quả phát triển của nề kinh tế xã hội chủ nghĩa, đồng thời vừa là động lực
của sự phát triển kinh tế - xã hội, tạo ra những tiền đề quan trọng nâng cao phẩm chất, năng lực,
học vấn, giác ngộ chính trị cho quần chúng nhân dân lao động.
• KT quyết định văn hóa: Lý giải văn hóa với tư cách là một bộ phận thuộc về kiến trúc
thượng tầng vì vậy nó do cơ sở hạ tầng quy định: Sự hình thành, vận động, phát triển và