BIẾN NHỮNG ƯU THẾ CỦA
KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÀNH ƯU THẾ CẠNH TRANH Khoa học và công nghệ (KH&CN) có những ưu thế rõ ràng về tri thức, con người
và kinh doanh. Nếu được huy động đầy đủ, KH&CN có thể đưa lại những ưu thế cạnh
tranh cho quốc gia. Trên tinh thần như vậy, Chính phủ Canada đã xây dựng một chiến
lược KH&CN mới nhằm đưa Canada lên vị trí dẫn đầu thế giới cho thế hệ hiện tại và mai
sau.
I. KH&CN LÀ NGUỒN GỐC ĐEM LẠI ƯU THẾ CẠNH TRANH QUỐC GIA
Khung chiến lược về KH&CN mới sẽ hướng dẫn Chính phủ cách thức tiếp cận với

một loạt những sáng kiến chiến lược mới, Chính phủ Canada đang khuyến khích cung
cấp các dạng năng lượng sạch hơn, có khả năng tái tạo; khuyến khích nâng cao hiệu năng
sử dụng thiết bị ở các gia đình, trụ sở, doanh nghiệp và giao thông vận tải; nâng cao năng
lực của Canada trong việc ứng phó với thách thức của biến đổi khí hậu.
KH&CN cũng là động lực đứng đằng sau những thành quả y tế đem lại cho người
dân Canada. Nghiên cứu y học đang giải quyết những vấn đề lớn đối với toàn thể nhân
dân Canada - tìm ra những manh mối để chữa trị bệnh ung thư, tim mạch, HIV/AIDS và
một loạt các bệnh cấp tính và mãn tính khác, phát triển các vaccine, tìm hiểu cách thức để
hạn chế sự lây lan của bệnh tật và dịch bệnh. Những dược phẩm mới, những dụng cụ y
học tiên tiến, dưỡng chất, thực phẩm chức năng là kết quả của những công trình nghiên
cứu của các nhà khoa học Canada, giúp tăng cường sức khoẻ của người dân và tạo ra của
cải hỗ trợ cho nền kinh tế. Các công trình nghiên cứu của Chính phủ trong những lĩnh
vực này cho phép những cơ quan chức năng điều chỉnh theo kịp tốc độ phát triển của
khoa học, để những sản phẩm tạo ra đảm bảo về độ an toàn và giúp cho chúng đến được
những đối tượng đang cần với khả năng nhanh nhất.
KH&CN cũng tạo khả năng cho Chính phủ đối phó với những thách thức đặt ra
liên quan đến an toàn, an ninh và quốc phòng, đồng thời giảm thiểu những rủi ro cho
người dân Canada. KH&CN đưa lại sự phát triển các công nghệ mới, giúp trang bị tốt
những công nghệ và tri thức cần thiết cho những lực lượng ứng phó đầu tiên trong những
trường hợp khẩn cấp để thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả. Vì những nguy cơ và rủi
ro mới đang nổi lên, hoặc là từ phía khủng bố, các thảm họa thiên nhiên, hoặc từ những
tai nạn do con người gây ra, những lực lượng cứu hộ cần phải được trang bị tốt để ứng
phó nhanh chóng và hiệu quả, trong khi đảm bảo được sự an toàn cho bản thân và của
những đối tượng mà họ đang cố gắng cứu giúp. KH&CN cũng là công cụ để lập mô hình
và dự báo những thảm họa thiên nhiên, chẳng hạn như động đất, sóng thần, lũ lụt, sạt lở
và cháy rừng, và giúp sẵn sàng ứng phó với những trường hợp này. Những công nghệ tạo
khả năng, bao gồm công nghệ thông tin-truyền thông (CNTT-TT), công nghệ nano
(CNNN) và công nghệ sinh học (CNSH) đang đem lại nhiều tiến bộ có sức chuyển hóa
mạnh mẽ nhất trong KH&CN. CNTT-TT đã đem lại những cuộc cải cách căn bản ở
những lĩnh vực như thương mại, giáo dục và chăm sóc sức khoẻ. Công nghệ này đã cho

đề và thách thức toàn cầu, chẳng hạn như nghèo đói, đô thị hóa, an ninh quốc tế và tình
trạng ấm lên toàn cầu.
 Có được tiếng nói mạnh mẽ hơn trên trường quốc tế
Sự đi đầu của Canada trong lĩnh vực KH&CN cho phép Canada có được tiếng nói
có trọng lượng hơn, được tôn trọng hơn ở trên trường quốc tế về nhiều vấn đề quan tâm
của toàn cầu và của người dân Canada.
2. Bối cảnh hoạt động của KH&CN đang thay đổi
Môi trường kinh doanh hiện đã đổi khác, thậm chí so với hồi cuối thế kỷ 20, khi
nhân loại chuẩn bị bước vào thế kỷ 21. Các quá trình sản xuất ngày càng được phân đoạn
rõ rệt về mặt quốc tế. Chỉ mới gần đây, R&D còn là một trong những mảng trong chuỗi
giá trị ít được quốc tế hóa nhất. Thế mà hiện nay, các doanh nghiệp ngày càng tăng
cường thiết lập các cơ sở R&D của mình ở nhiều địa điểm khác nhau trên khắp thế giới.
Để duy trì những việc làm có tiền lương cao, các doanh nghiệp Canada sẽ phải vươn lên
chiếm lĩnh những mảng có giá trị cao hơn trong các chuỗi sản xuất quốc tế. Điều này đòi
hỏi sự đầu tư mạnh mẽ hơn của khu vực tư nhân vào những phát triển KH&CN mới nhất
và vào nhân lực có kỹ năng.
Nhân tài hiện nay cũng có độ cơ động cao hơn rất nhiều so với trước đây. Tình
trạng dân số già đi, kết hợp với những cơ hội gia tăng cho người dân Canada có thể đến
làm việc ở bất cứ nơi nào trên thế giới đang đặt ra thách thức lớn cho Canada, buộc
Canada phải tạo ra những điều kiện cần thiết để thu hút, neo giữ và phát triển tài năng
cho đất nước.
Ngày nay, năng lực KH&CN phân bố rộng khắp hơn ở trên thế giới, với những
quốc gia như Trung Quốc và Ấn Độ đang ngày càng thâm nhập vào mảng này của chuỗi
giá trị, dựa vào ưu thế giá nhân công rẻ và một số lượng khá đông đảo những cán bộ trình
độ cao của họ. Để tồn tại trong một thế giới có sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, Canada
cần phải có những nhà khoa học, các cơ sở nghiên cứu, thiết bị nghiên cứu, tài năng và
các doanh nghiệp không hề thua kém về mức độ xuất sắc so với tiêu chuẩn thế giới.
Canada đã tạo dựng được một nền tảng nghiên cứu và tài năng vững chắc. Nay Canada
cần phải đưa nó lên một mức mới cao hơn nhờ những lựa chọn chiến lược và tập trung
nguồn nhân lực vào những hướng có lợi nhất.

- Tăng cường ứng dụng và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu
Các quốc gia đang củng cố môi trường kinh doanh của mình để khuyến khích đầu
tư vào đổi mới nhiều hơn. Ngoài củng cố các chính sách khung thị trường, các Chính phủ
còn tiếp tục định hướng lại sự hỗ trợ của mình để thúc đẩy hoạt động đổi mới của doanh
nghiệp thông qua các phương tiện trực tiếp (trợ cấp, cho vay), hoặc gián tiếp (các khuyến
khích thuế đối với R&D và cấp vốn giai đoạn đầu). Áo, Phần Lan, Đức và Hà Lan đã tiến
xa hơn bằng cách hợp lý hóa và kết hợp các Chương trình đổi mới của mình để chúng
đơn giản hơn, tạo dễ dàng cho doanh nghiệp sử dụng. Các nước khác đã chú trọng việc
chuyển giao tri thức từ trường đại học cho doanh nghiệp, kể cả việc tiêu chuẩn hóa cách
bố trí sở hữu trí tuệ, để các doanh nghiệp có thể tiếp cận tốt hơn và thương mại hóa
những kết quả nghiên cứu do Chính phủ tài trợ.
- Thiết lập những ưu tiên nghiên cứu mang tầm chiến lược
Nhiều quốc gia, bao gồm Mỹ, Ôxtrâylia, Phần Lan, Niu Dilân, Hàn Quốc, Italia,
Aixơlen và Anh đã nhận dạng những ưu tiên nghiên cứu trong lĩnh vực mà họ có thể cạnh
tranh dựa trên những điểm mạnh của mình. Những ưu tiên nghiên cứu mang tầm chiến
lược này là nhằm vào những cơ hội và thách thức đặc thù của mỗi quốc gia và thường
cũng nhấn mạnh đến các lĩnh vực công nghệ then chốt. Các quá trình lựa chọn những lĩnh
vực ưu tiên thường bao hàm việc định ra những mục tiêu xã hội và phân bố các mục tiêu
đó, thông qua những quá trình cạnh tranh để đảm bảo những ý tưởng tốt nhất có được vị
trí xứng đáng. Việc lựa chọn các ưu tiên ở cấp này tránh được tình trạng phải quay trở lại
sử dụng những thực tiễn trước đây là "chọn ra những người thắng cuộc" ở cấp dự án hoặc
cấp công ty, và cũng tránh cho các Chính phủ phải đối diện với những rủi ro thị trường có
thể xảy đến.
- Hỗ trợ sự cộng tác và quan hệ đối tác KH&CN
Các quốc gia đang ngày càng nuôi dưỡng sự cộng tác giữa các doanh nghiệp và
giữa doanh nghiệp với các tổ chức nghiên cứu ở khu vực công. Họ cũng nhấn mạnh hơn
đến sự cộng tác quốc tế, ví dụ bằng cách chia sẻ kết cấu hạ tầng nghiên cứu và các dự án
nghiên cứu để nhằm vào những thách thức toàn cầu.
- Đảm bảo có được nhân lực tài năng
Các quốc gia trên khắp thế giới đang ý thức được tầm quan trọng của việc có được

mình. Mức đầu tư của khu vực tư nhân ở Canada, được tính bằng tỷ lệ phần trăm GDP,
vẫn thấp hơn mức của Nhật Bản, Mỹ, Đức và Pháp. Tương tự, số lượng patent được cấp
ở Canada thấp hơn so với nhiều nước OECD khác. Các doanh nghiệp Canada cũng đầu tư
ít hơn vào máy móc và thiết bị, hàm chứa những đổi mới gần đây nhất, so với nhiều đối
thủ cạnh tranh. Vì những khoản đầu tư này là động lực then chốt của năng suất, nên điều
hết sức quan trọng là khu vực tư nhân phải tăng cường đầu tư vào KH&CN và các công
nghệ tiên tiến. 54% R&D ở Canada là do khu vực doanh nghiệp thực hiện, thấp hơn
nhiều so với mức trung bình của OECD là 68%; Canada xếp hạng thứ 14 trong OECD về
chi tiêu cho R&D của khu vực doanh nghiệp, được tính ở tỷ lệ phần trăm GDP;
Canada xếp hạng 16 trong OECD về số patent chất lượng cao/triệu dân; Canada xếp hạng
19 trong OECD về đầu tư vào máy móc và thiết bị, được tính theo tỷ lệ phần trăm GDP.
Các nhà kinh tế, các cấp chính quyền, các cơ quan tham vấn và ngành công nghiệp
thống nhất cho rằng Canada có thể làm được nhiều hơn để biến những tiến bộ KH&CN
thành các nguồn ưu thế cạnh tranh.
 Đầu tư của các doanh nghiệp Canada vào máy móc/thiết bị thấp hơn so với các
đấu thủ cạnh tranh quốc tế.
Về mặt này, Canada xếp hạng chót trong khối G7. Đầu tư vào các máy móc/thiết
bị mới chứa đựng bên trong những ý tưởng/công nghệ gần đây nhất và là một phương
thức quan trọng để nhận được công nghệ nội sinh và nước ngoài. Tỷ số kiệt vốn (Capital
Depletion) trong ngành chế tạo của Canada luôn luôn thấp hơn 0,5 - một mức cho thấy sự
đầu tư mới được coi là đủ để thay thế giá trị vốn đã sử dụng. Đầu tư của các doanh
nghiệp Canada vào CNTT-TT cũng ở mức thấp so với Mỹ. Đây là một điều đặc biệt đáng
lo ngại, do 2/3 tỷ lệ tăng năng suất của Canada từ 1990-2000 là nhờ các ngành ứng dụng
mạnh CNTT-TT. Theo Báo cáo của Ban xem xét chính sách viễn thông, tỷ lệ đầu tư của
khu vực doanh nghiệp Canada cho CNTT-TT so với GDP chỉ bằng 66% mức đầu tư của
Mỹ vào năm 2004, trong khi năm 1987 là 75%. Sự yếu kém tương đối của Canada so với
Mỹ về tổng đầu tư vào máy móc/thiết bị chủ yếu là do sự đầu tư thấp vào CNTT-TT.
Chính phủ liên bang sẽ hỗ trợ cho tăng năng suất thông qua KH&CN bằng cách
tạo mọi điều kiện thuận lợi để khuyến khích sự đầu tư của khu vực tư nhân, khuyến khích
các doanh nghiệp đổi mới và tung các sản phẩm của mình ra thị trường thế giới, Chính

nhất nhờ đảm bảo để các tiêu chí hiệu quả và hiệu suất trở thành những cân nhắc
then chốt trong việc phát triển và thực hiện những quy định, thông qua một chỉ thị
mới của Nội các về hợp lý hóa quy định;
- Thúc đẩy để hệ thống tài chính có được vai trò mũi nhọn, tạo điều kiện để các
doanh nghiệp phát huy mọi tiềm năng đổi mới;
- Cân nhắc những cách tiếp cận mới và khác biệt để kích thích sự cung cấp vốn mạo
hiểm ở Canada, kể cả việc tìm cách thu hút các đầu tư thể chế ở các quỹ của
Canada. Ngân sách 2007 đã thông báo về một thỏa thuận về nguyên tắc đối với
những điểm chủ yếu của Hiệp định thuế mới giữa Canada và Mỹ, kể cả việc giải
quyết những rào cản thuế để các doanh nghiệp Canada dễ tiếp cận hơn với nguồn
vốn mạo hiểm ở Mỹ.
- Chính phủ liên bang sẽ tăng cường các quan hệ đối tác nghiên cứu và thương mại
hóa ở các khu vực công và tư bằng cách:
- Thành lập những mạng lưới nghiên cứu mới, do doanh nghiệp lãnh đạo theo
Chương trình Các mạng lưới của các trung tâm xuất sắc (NCE), nhằm kết hợp với
nhau các chuyên gia đến từ các khu vực Chính phủ, tư nhân và hàn lâm ở trên
khắp thế giới để hỗ trợ những nghiên cứu ứng dụng thuộc các lĩnh vực ưu tiên của
môi trường, năng lượng, CNTT-TT và y tế, thông qua một quá trình ở cấp quốc
gia, mang tính cạnh tranh. Như đã thông báo trong Ngân sách 2007, Chính phủ sẽ
trợ cấp 11 triệu USD trong 2 năm 2008-2009 để đẩy nhanh sự tạo thành các mạng
lưới NCE do doanh nghiệp lãnh đạo;
- Thành lập các Trung tâm xuất sắc trong Chương trình Nghiên cứu và Thương mại
hóa. Trong mối quan hệ đối tác cùng với các cấp chính quyền khác và khu vực tư
nhân, sự hỗ trợ của liên bang sẽ giúp Canada đạt được mức năng lực tới hạn trong
những lĩnh vực chiến lược về cơ hội nghiên cứu và ưu thế cạnh tranh. Như đã
thông báo trong Ngân sách 2007, Chính phủ sẽ cung cấp 350 triệu USD trong
vòng 3 năm để hỗ trợ 8 trung tâm quy mô lớn về nghiên cứu và thương mại hóa ở
những lĩnh vực ưu tiên mà Canada có tiềm năng dẫn đầu thế giới, đồng thời tài trợ
cho những Trung tâm khác đáp ứng các tiêu chuẩn xuất sắc của quốc tế, được xác
định thông qua các cuộc cạnh tranh được xem xét bởi các đồng nghiệp quốc tế;

cho y tế, môi trường, xã hội và kinh tế. Chính phủ sẽ tiến hành công việc đó bằng cách:
- Chú trọng một cách chiến lược vào hoạt động nghiên cứu và quyền lợi quốc gia,
dựa trên các triển vọng kinh tế-xã hội;
- Duy trì vị trí dẫn đầu về thực hiện R&D ở khu vực công trong khối các nước G7;
- Nâng cao giá trị tiến bộ, trách nhiệm giải trình và trách nhiệm của 3 Hội đồng Trợ
cấp của Canada;
- Khai phá những cách tiếp cận mới đối với KH&CN ở cấp liên bang.

Những cam kết chính sách
Chính phủ Canada sẽ tập trung các nguồn lực để đạt được sự xuất sắc về nghiên cứu ở
đẳng cấp thế giới cho các cơ hội kinh tế-xã hội và môi trường, bằng cách:
- Hướng các nguồn lực và những lĩnh vực ưu tiên, trong đó Canada có thể tạo được
vị trí dẫn đầu về nghiên cứu và thương mại: (1) KH&CN môi trường, (2) các tài
nguyên thiên nhiên và năng lượng, (3) y tế và các khoa học sự sống, và (4) CNTT-
TT. Các cơ quan tài trợ của liên bang sẽ phối hợp những nỗ lực của mình để hỗ trợ
cho các mảng ưu tiên nghiên cứu và báo cáo về tiến độ nghiên cứu. Như đã thông
báo trong Ngân sách 2007, Chính phủ sẽ cung cấp 85 triệu đôla/năm ở các nguồn
lực mới cho các Hội đồng Trợ cấp để phục vụ cho những nghiên cứu được ưu tiên,
30 triệu đôla cho Quỹ Rick Hansen để duy trì vị trí tiên phong của Canada về
nghiên cứu cột sống, 500 triệu đôla trong 7 năm cho công nghệ phát triển bền
vững để giúp Canada trở thành nước dẫn đầu thế giới về phát triển và thương mại
các nhiên liệu tái tạo thế hệ mới, và 100 triệu đôla cho Chương trình Genome
Canada để đưa Canada lên vị trí thứ nhất về nghiên cứu hệ gen học và protein học.
Chính phủ liên bang sẽ duy trì vị trí hàng đầu về thực hiện R&D trong số các nước G7
bằng cách:
- Có những đầu tư mới cho R&D, kể cả thông qua các Hội đồng Trợ cấp, ở những
lĩnh vực trong đó Canada có tiềm năng trở thành nước dẫn đầu thế giới. Ngân sách
2007 đã thông báo tăng cường hỗ trợ cho nghiên cứu thuộc các lĩnh vực ưu tiên;
- Đảm bảo để các tổ chức giáo dục đại học có được các thiết bị và phương tiện
nghiên cứu mũi nhọn cạnh tranh được với những tổ chức tốt nhất thế giới. Như đã

dạng những thực tiễn tốt nhất, trên cơ sở tư vấn với những đối tượng hưởng lợi
đến từ các trường đại học và viện nghiên cứu; sau khi những thực tiễn này đã được
nhận dạng, chúng sẽ được áp dụng một cách phù hợp.
Chính phủ Liên bang sẽ bảo vệ quyền lợi chung và tăng tác động của các khoản đầu tư
vào KH&CN liên bang bằng cách:
- Chú trọng vào các hoạt động KH&CN của bản thân Chính phủ, ở những trường
hợp mà Chính phủ liên bang có khả năng tốt nhất để đem lại các lợi ích cho người
dân Canada, và đảm bảo để các bộ phận/cơ quan của mình tiếp cận được với năng
lực KH&CN cần thiết để hoàn thành các trọng trách và điều chỉnh ở những lĩnh
vực chẳng hạn như y tế, môi trường và an toàn.
- Thành lập một Nhóm chuyên gia độc lập để báo cáo với Chủ tịch Uỷ ban Tài
chính của Chính phủ về các phương án chuyển giao các phòng thí nghiệm liên
bang thuộc diện phi điều chỉnh sang cho các trường đại học hoặc khu vực tư nhân
và nhận dạng khoảng 5 phòng thí nghiệm trở lên có thể làm những ứng cử viên
ban đầu cho quá trình chuyển giao này.
- Đẩy mạnh sự cộng tác trong cộng đồng KH&CN liên bang và phát triển các cách
tiếp cận được hoàn thiện để tăng cường chuyển giao nghiên cứu, tài năng, tri thức
và thương mại hóa ở các bộ phận/cơ quan khoa học, các trường đại học, cao đẳng
và khu vực tư nhân. Với tư cách là một phần trong nỗ lực này, Chính phủ sẽ xem
xét các chính sách sở hữu trí tuệ để đảm bảo chúng không kìm hãm sự cộng tác
KH&CN và chuyển giao công nghệ đồng thời thúc đẩy cộng tác của các bộ
phận/cơ quan khoa học thông qua việc phục hồi Uỷ ban KH&CN phụ tá cho các
Thứ trưởng.

3. Ưu thế con người
Những con người có tài năng, trình độ và sức sáng tạo là yếu tố quan trọng nhất để
đem lại thành công cho nền kinh tế quốc gia. Chính là nhờ vào tài năng của người dân

- Hiện đại hóa công tác lập chương trình thị trường lao động, làm việc cùng với các
địa phương để dỡ bỏ những rào cản gây trở ngại cho tính cơ động của lực lượng
lao động và cải thiện việc công nhận giấy ủy nhiệm của nước ngoài và các hệ
thống công nhân nước ngoài tạm thời để tạo điều kiện dễ dàng hơn cho các chủ
doanh nghiệp nhận được những kỹ năng cần thiết, giúp họ duy trì được khả năng
cạnh tranh. Ngân sách 2007 đã có một hành động quyết định, với một cấu trúc đào
tạo thị trường lao động mới và những sáng kiến để liên kết chặt chẽ hơn Chương
trình nhập cư với các nhu cầu của thị trường lao động;
- Nâng cao chất lượng giáo dục cho người dân Canada bằng cách: cung cấp kinh phí
ổn định và có khả năng dự báo cho các tỉnh và địa phương phục vụ cho giáo dục
sau trung học; cùng làm việc với các tỉnh và địa phương để phát triển các mục tiêu
chung và tăng cường trách nhiệm giải trình, hiện đại hóa hệ thống tài trợ sinh viên
của Canada và tiến hành marketing hệ thống giáo dục sau trung học của Canada để
thu hút những sinh viên nước ngoài sáng giá nhất. Trong Ngân sách 2007, Chính
phủ sẽ tăng cho Quỹ Chuyển giao Xã hội 800 triệu USD/năm bắt đầu từ năm
2008-09 (sau đó cứ mỗi năm lại tăng tiếp 3%) để cho các địa phương nâng cao
chất lượng và sức cạnh tranh của hệ thống giáo dục sau trung học, tiến hành xem
xét Chương trình cho sinh viên vay, và cung cấp 2 triệu USD trong vòng 2 năm để
thúc đẩy Canada trở thành một điểm đến được lựa chọn cho các sinh viên quốc tế
đến theo học đại học/trên đại học;
- Tăng cường hỗ trợ hình thức thực tập nghiên cứu nội trú để nhiều sinh viên được
tiếp xúc với môi trường hoạt động của khu vực tư nhân; khuyến khích nhiều doanh
nghiệp tuyển dụng các sinh viên tốt nghiệp KH&CN và tăng số lượng những sinh
viên tốt nghiệp có cả 2 kỹ năng nghiên cứu và kinh doanh. Như đã thông báo trong
Ngân sách 2007, Chính phủ sẽ hỗ trợ hơn 1000 suất thực tập/năm khi vận hành
đầy đủ, theo một chương trình mới;
- Tăng hỗ trợ các suất học bổng, kể cả trong lĩnh vực KH&CN để khuyến khích giới
trẻ theo đuổi các cấp học cao hơn ở Canada, hỗ trợ các sinh viên Canada tốt
nghiệp ở mức xuất sắc có nguyện vọng ở nước ngoài và thu hút những sinh viên
tốt nghiệp và các nhà khoa học có học vị trên tiến sĩ xuất sắc đến học tập và