ĐẶC ĐIỂM SIÊU ÂM TỔN THƯƠNG
GAN NGHI DO SÁN LÁ GAN LỚN

TÓM TẮT:
Với 44 ca có hình ảnh siêu âm gan được các tác giả miều tả là dạng thâm nhiễm
gan khu trú cùng các huyết thanh chẩn đoán Fasciola dương tính vàbạch cầu ái
toan máu ngoại biên tăng cao, các tác giả tán thành thông báo của bệnh viện Chợ
Rẩy và đề nghị biện pháp phát hiện và chẩn đoán nhiễm Fasciola ở tại Miền Trung
Việt Nam.

SUMMARY:
Authors did agree with an announcement of CHO RAY Hospial’s colleagues on
Fasciola infection in men in the central of VietNam while presented 44 cases of
liver focal infiltrating scanning by ultrasound with positive serodiagnostics of
Fasciola and high elevated rate of eosinophil white blood cells. Authors also
proposed the ways to detect Fasciola infection in men Vietnam

I- ĐẶT VẤN ĐỀ:

Từ năm 1996, một số trường hợp bệnh nhân từ cá tỉnh Miền trung Việt Nam, nhất
là Khánh Hòa, có các tổn thương chủ mô gan khá đặc biệt trên siêu âm. Các bệnh
nhân này được điều trị dài ngày như áp – xe gan tại địa phương mà không đáp ứng
về lâm sàng, và hầu như không thay đổi hình ảnh siêu âm. Huyết thanh chẩn đoán
amíp các trường hợp này thường âm tính hoặc yếu (hiệu giá 1/128-1/800) và dịch
chọc hút thường là mủ vàng đục, lượng ít và chủ yếu có chế bào viêm, chủ yếu là
bạch cầu đa nhân trung tính. Với chất dịch chọc hút dược lâm sàng không nghĩ do
vi trùng. Theo thông báo ban đầu củ bệnh viện Chợ Rẫy (3) những bệnh nhân này
được cho là nhiễm Sán lá gan lớn Fasciola sp. Cơ sở chẩn đoán dựa vào hình ảnh
siêu âm, kết quả huyết thanh chẩn đoán Fasciola gigantica), và tìm dwọc trứng
Fasciola trong phân (02/20 trường hợp).
Hiện nay trong khi có các báo cáo về các trường hợp nhiễm Schistosomia và

Chí Minh 4 ca (9.09%), Cam Ranh 1 ca (2.27%). Đa số bệnh nhân có ăn gỏi cá
sống và ruột mắm lóc kiểu Miền Trung. Những bệnh nhân ở TP Hồ Chí Minh và
các tỉnh phía Nam thường có lúc công tác hoặc cư trú tạm thời vùng duyên hải
Miền trung
Hình ảnh siêu âm của 44 lượt khám siêu âm, xem bảng 1

Triệu chứng chung Số ca T
ỉ lệ %
n=44
Cấu trúc chủ mô gan không đồng nhất 44 100.0
Có vị trí dưới bao 7 15.90
Ở phân thùy 5-6 15 34.09
Có nhiều ổ áp xe nhỏ 21 47.73
Nền tổn thương có echo kém 15 34.09
Nền tổn thương có echo dày 7 15.90
Có vôi hóa nhỏ li ti 0
Hạch rốn gan 0
Có dạng giống hemangioma 0
Dày vách đường mật khu trú 13 29.55
Dày vách túi mật 0
Có dấu hiệu vòng Olympic 1 2.27
Có tụ dịch ngoài gan 0
Có hình ảnh dị vật đường mật 1 2.27
Bảng 1: Các triệu chứng siêu âm tổn thương gan do sán lá gan lớn.

Theo y văn, ở người bị nhiễm Fasciola có tổn thương về gan (hepatic fascioliasis)
và tổn thương về đường mật (biliary fasciolasis). Truy nhiên trong lô nghiên cứu
của chúng tôi chưa từng thấy được tổn thương đường mật bằng siêu âm, và biểu
hiện tổn thương đường mật cũng hiếm gặp.
Cơ chế gấy bệnh của Fasciola Hepatica

nghiệm nhiều trong việc chẩn đoán và theo dõi điều trị loại bệnh lý này, việc tiếp
tục nghiên cứu và thu thập dữ kiện là cần thiết để kết luận được có bệnh lý nhiễm
Fasciola ở người tại Việt Nam không. Tài liệu tham khảo:
 A.ATA, MOHAMMED N.ELKHASHAB – A.MOURAD, S.EHS, S.ESH,
S.ESH, S.TELEP: Ultrasonographic Findings in Patients with Hepatic
Fasciola, 2878P, Cdrom of The World Congresses of Gastroenterology, los
Angeles, 1994.
 FRIEDMAN, AC, DACHMAN, AH : Radiology of the Liver, Biliary Tract
and Pancreas, pp. 144-145, Mosby, 1994.
 VO XUAN QUANG : Hình ảnh siêu âm của bệnh gan do Fasciola, Y học
Thành Phố Hồ Chí Minh, Tập 2, số 1, tr.32-39, 1998.