MỞ ĐẦU
Trong thời đại ngày nay, áp lực là một trong những vấn đề luôn tồn tại trong cuộc
sống của mỗi người, mỗi gia đình trong xã hội. Nhiều sự việc, nhiều thay đổi xảy ra hàng
ngày trong đời sống khiến cho áp lực xuất hiện ở mọi nơi, trong cơ quan, trong trường
học, trong gia đình với nhiều mức độ và tầm ảnh hưởng khác nhau. Việc cảm nhận về
áp lực trong cuộc sống mỗi người không giống nhau, có thể áp lực cũng có một số mặt
tích cực, tuy nhiên điều mà mọi người luôn quan tâm là làm sao giảm thiểu đến mức thấp
nhất tác hại của chúng, làm sao để cuộc sống của chúng ta luôn thanh thản mà vẫn đạt
được những mục tiêu cần phấn đấu.
Đối với học viên cao học nói riêng, áp lực có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt
động học tập, nghiên cứu và sinh hoạt trong cuộc sống, nhất là tại môi trường Thành phố
Hồ Chí Minh, một trong những đô thị năng động và phát triển nhất cả nước. Tiểu luận
“Những giải pháp để giảm các áp lực trong cuộc sống hiện nay đối với học viên cao
học Trường Đại học Kinh tế TP.HCM” dựa vào kết quả khảo sát của 102 học viên cao
học với nhiều lứa tuổi, nhiều ngành nghề nhằm hiểu rõ hơn những áp lực thường gặp
trong cuộc sống của mỗi học viên. Từ đó tổng hợp và phân tích các dạng áp lực trong
cuộc sống mà mỗi người hay gặp phải, tìm ra những giải pháp đối với từng nguyên nhân
gây ra áp lực nhằm ngăn ngừa và giảm bớt những tác hại của áp lực đối với mỗi cá nhân.
Mục tiêu chính của tiểu luận là để giúp mỗi học viên cao học chúng ta thiết lập được sự
cân bằng giữa công việc và những lĩnh vực khác, làm sao có thể vừa đạt hiệu quả cao
nhất trong việc học tập, nghiên cứu vừa tránh được tình trạng căng thẳng quá mức về tâm
lý, gây ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như chất lượng cuộc sống.

1
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC ÁP LỰC TRONG CUỘC SỐNG HIỆN NAY
1.1. Các khái niệm:
1.1.1. Khái niệm về áp lực:
Theo vật lý học, áp lực là lực tác động trên diện tích bề mặt của một vật hay lực ép
vuông góc với mặt chịu lực.
Theo xã hội học, áp lực được hiểu là tất cả những tác động của công việc, đời sống

1.1.2.5. Áp lực về các mối quan hệ cá nhân:
Vấn đề của các mối quan hệ cá nhân như bạn bè, hẹn hò, ly thân, ly dị, cưới hỏi,
tái kết hôn, thiết lập một mối quan hệ mới đều có thể là nguyên nhân tạo nên áp lực cuộc
sống. Tất cả chúng ta đều muốn yêu và được yêu, điều đó hiện hữu một cách tiềm ẩn
trong các mối quan hệ nói trên. Nhưng nhiều sự việc trên đời xảy ra không như ý muốn,
khiến con người chịu những áp lực tâm lý vô hình.
1.1.2.6. Áp lực về sự sống – cái chết, được – mất, hơn – thua:
Nghiên cứu cho thấy, áp lực đau buồn nhất mà tinh thần con người phải gánh chịu
đó là cái chết của người yêu thương (cha mẹ, con cái, vợ chồng) hoặc bạn thân. Áp lực
này khiến con người đánh mất ý chí, cảm thấy suy sụp trong một thời gian dài vì sự thiếu
vắng của những chỗ dựa tinh thần.
Sống trong một thế giới mà sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt, con người
cũng không tránh khỏi chạy theo những hơn thua, được mất. Sự tính toán, so đo
hơn thiệt với những người xung quanh mình là loại áp lực cuối cùng đối với con
người trong xã hội hiện nay.
1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến áp lực cuộc sống hiện nay:
1.2.1. Yếu tố tính cách:
Mỗi người có một tính cách khác nhau, có người vui vẻ hòa đồng, có người điềm
đạm trầm tĩnh, có người lạc quan và cũng có người bi quan… Với mỗi tính cách thì các
mối quan tâm cá nhân cũng như cách mỗi người đương đầu với khó khăn sẽ khác nhau, ví
dụ: khi đã gửi 10 bộ hồ sơ xin việc nhưng vẫn chưa nhận được phản hồi từ nhà tuyển
dụng, người lạc quan sẽ cho rằng có thể là hiện tại công ty đó đã tuyển một người đề nghị
mức lương thấp hơn hoặc mình chưa được may mắn lắm, người bi quan thì lại nghĩ chắc
tại mình quá tệ nên không tìm được việc và bắt đầu cảm thấy tự ti chán nản, mất phương
hướng.
3
Yếu tố tính cách cũng sẽ quyết định mỗi người phải chịu những dạng áp lực gì,
một người siêng năng, cầu tiến, ham học hỏi sẽ ít chịu áp lực trong công việc. Đối với họ,
việc học hỏi những điều mới phục vụ cho công việc là một việc thú vị không phải áp lực,
những người bi quan sẽ dễ bị áp lực nặng nề khi có sự vấp váp trong công việc, cuộc

quyết hàng ngày, sau tám tiếng làm việc tại công ty, thời gian còn lại dành cho các nhu
cầu cá nhân như chăm sóc con cái, dọn dẹp nhà cửa, mua sắm vui chơi với bạn bè và nghỉ
ngơi. Để có thể làm tốt tất cả các công việc, điều kiện tiên quyết không phải là bạn có
thông minh giỏi giang hay không mà là sức khỏe. Cơ thể khỏe mạnh, tinh thần thoải mái
con người sẽ làm việc hiệu quả hơn, ít bị áp lực trong công việc, học tập và dễ dàng vượt
qua các trở ngại trong cuộc sống. Ngược lại, nếu thể chất yếu ớt, hay đau ốm con người
thường có tâm trạng bi quan mệt mỏi, vì vậy khả năng ứng phó với các biến cố trong cuộc
sống cũng tệ hơn.
1.2.5. Yếu tố gia đình:
Đề cập đến yếu tố gia đình thì điều đầu tiên mà chúng ta đề cập đến là hoàn cảnh
gia đình. Nếu hoàn cảnh gia đình có nhiều điểm đặc biệt như quan hệ gia đình rạn nứt, vợ
hoặc chồng ngoại tình, cha mẹ thường xuyên đánh đập và không quan tâm con cái thì
những cá nhân sống trong gia đình đó sẽ chịu nhiều áp lực về tâm lý, dễ dẫn đến thái độ
bất mãn, hành động chống đối, và những hành vi sai lệch với chuẩn đạo đức chung của xã
hội.
Điều thứ hai là sự kì vọng của cha mẹ dành cho con cái, cha mẹ luôn mong muốn
con mình thành công nên thường bắt con học hành và lựa chọn nghề nghiệp theo định
hướng của mình mà không quan tâm đến năng lực thực sự của họ. Điều này tạo áp lực rất
lớn cho những người năng lực không phù hợp, không yêu thích công việc mà cha mẹ lựa
chọn và áp lực ngược lại đối với cha mẹ khi con cái không thể hoàn thành kì vọng của
mình.
Điều thứ ba đến từ yếu tố gia đình là trách nhiệm, trách nhiệm phải phụng dưỡng
tốt ông bà cha mẹ, chăm lo đời sống vật chất tinh thần đầy đủ cũng như định hướng tương
lai giáo dục nhân cách cho con cái. Khi có thành viên trong gia đình đau ốm thì sẽ có áp
lực thứ nhất về tâm lý lo lắng, đau buồn và áp lực chi phí đề trang trải các khoản thuốc
men nếu gia đình không đủ điều kiện kinh tế.
5
1.2.6. Yếu tố môi trường tự nhiên và xã hội:
Xã hội ngày càng phát triển, khoa học công nghệ ngày càng hiện đại con người
được hưởng thụ cuộc sống nhiều hơn nhưng kéo theo nó là vô vàn các hệ lụy khác như ô

số lượng nữ là 55 người (chiềm tỷ lệ 46%) và số lượng nam là 47 người (chiếm tỷ lệ
54%); độ tuổi chủ yếu từ 20-30 tuổi với 85 người (chiếm tỷ lệ 83%), độ tuổi từ 31-40 tuổi
với 12 người (chiếm tỷ lệ 12%), còn lại 5 người trên 40 tuổi (chiếm tỷ lệ 5%). Biểu đồ
minh họa như sau:
Giới tính Độ Tuổi
Tình Trạng Hôn Nhân
Với câu hỏi “Bạn cảm thấy áp lực trong cuộc sống của bạn như thế nào?”, có đến 59
người (chiếm tỷ lệ 58%) cảm thấy áp lực ở mức độ vừa; 27 người cảm thấy áp lực ở mức
độ nhiều (chiếm tỷ lệ 26%) và chỉ có 16 người cảm thấy áp lực ở mức độ ít (chiếm tỷ lệ
16%). Biểu đồ minh họa như sau:
7
Với câu hỏi “Những nguyên nhân nào gây ra áp lực trong cuộc sống của bạn?”, kết
quả có 4 nguyên nhân chủ yếu tồn tại các áp lưc đối với học viên cao học là: tài chính, gia
đình, công việc và học tập. Trong các nguyên nhân, vấn đề tài chính là nguyên nhân chủ
yếu (76 người, chiếm tỷ lệ 75%), thứ hai là vấn đề công việc (62 người, chiếm tỷ lệ 61%),
thứ 3 là vấn đề học tập (51 người, chiếm tỷ lệ 50%), thứ 4 là vấn đề gia đình (50 người,
chiếm tỷ lệ 49%); các nguyên nhân khác chiếm tỷ lệ nhỏ hơn: vấn đề tương lai (35 người,
chiếm tỷ lệ 34%), vấn đề xã hội (28 người, chiếm tỷ lệ 27%), vần đề tâm lý (17 người,
chiếm tỷ lệ 17%). Biểu đồ minh hoa như sau:
Với câu hỏi “Bạn làm thế nào để giảm các áp lực trong cuộc sống?”, các giải pháp
chủ yếu của các học viên cao học là “Sắp xếp công việc khoa học hiệu quả hơn”(68
người, chiếm tỷ lệ 67%), “Trao đổi chia sẻ với bạn bè”(69 người, chiếm tỷ lệ 68%),
“tham gia chơi thể thao”(51 người, chiếm tỷ lệ 50%), còn lại là những giải pháp khác
chiếm tỷ lệ nhỏ hơn, theo dõi qua biểu đồ sau:
2.2. Phân tích và đánh giá thực trạng các áp lực trong cuộc sống hiện nay của học
viên cao học trường ĐH Kinh Tế TP.HCM:
2.2.1. Áp lực tài chính:
Kết quả khảo sát cho thấy áp lực tài chính chiếm tỷ lệ cao nhất trong danh mục các
nguyên nhân gây ra các áp lực trong cuộc sống học viên cao học hiện nay, cụ thể hơn là
áp lực từ việc phải cân đối giữa thu nhập và chi phí nhằm đảm bảo cuộc sống tại đô thị có

Như vậy, việc hoàn thiện bản thân đáp ứng yêu cầu ngày càng đổi mới do công việc đặt
ra chắc chắn phải chiếm phần lớn thời gian của mỗi người, vì vậy điều này cũng tạo ra áp
9
lực khi cá nhân phải hạn chế thời gian dành cho những nhu cầu khác để dành thời gian
cho công việc.
Sự căng thẳng trong công việc còn liên quan đến khối lượng công việc được giao
quá nhiều, tính chất công việc quá thử thách hay quá nhàm chán, cố gắng hoàn thành
nhiệm vụ ở vị trí, chức vụ được giao đảm nhiệm. Hơn nữa, đa số chúng ta đều mong
muốn được cấp trên trọng dụng tạo điều có cơ hội thăng tiến, lương cao…Thêm vào đó
tính chất phức tạp trong mối quan hệ với đồng nghiệp cũng là yếu tố gây ra áp lực mệt
mỏi cho tinh thần và tâm lý làm việc. Vì vậy, việc phải ổn định tâm lý và cân đối quỹ thời
gian hợp lý cho công việc, gia đình, học tập và các nhu cầu bản thân của các học viên cao
học - nhất là những người đã có gia đình - là áp lực rất lớn.
2.2.3. Áp lực học tập:
Sau áp lực tài chính và công việc, áp lực học tập được các học viên cao học xếp vị
trí quan trọng thứ 3. Như phân tích ở trên, xu hướng thay đổi và phát triển không ngừng
của xã hội bắt buộc con người cũng phải ngày càng phát triển và hoàn thiện hơn. Không
nằm ngoài xu hướng chung đó, các học viên cao học cũng xác định việc học tập, trau dồi
kiến thức, nâng cao trình độ là cần thiết và mục tiêu trước mắt trong ngắn hạn là phải
hoàn thành chương trình cao học, đậu tốt nghiệp và được nhận bằng Thạc sỹ kinh tế đúng
thời hạn theo quy định.
Phải đến lớp sau một ngày làm việc mệt mỏi, cố gắng tập trung chú ý để tiếp thu
bài giảng của giảng viên trong 3 giờ thật là không dễ dàng gì. Đặc biệt đối với những
người có áp lực công việc cao, phải xử lý công việc liên tục, căng thẳng thì việc bắt buộc
trí não họ phải hoạt động thêm vài tiếng đồng hồ dần dần gây nên tình trạng tâm lý căng
thẳng, mệt mỏi, khó tập trung, khó tiếp thu.
Hơn thế nữa, chương trình học đòi hỏi học viên phải kết hợp lý thuyết và thực
hành, đầu tư kiến thức và chất xám vào nghiên cứu tài liệu, cập nhật thông tin kinh tế xã
hội để hoàn thành các chuyên đề và làm tốt bài thi hết môn. Việc đáp ứng được những
yêu cầu của chương trình học cũng đặt ra áp lực không nhỏ đối với các học viên về điều

loạt công việc trong cuộc sống, trong học tập, trong gia đình, và nguyên nhân gây nên áp
lực là sự thiếu kiểm soát của con người đối với các công việc này. Bên cạnh đó, con
người thường lo lắng về sự an toàn, sự sống cái chết của chính mình trong tương lai;
mong muốn cuộc sống của mình sẽ thay đổi tốt đẹp hơn; hay gặm nhấm một nỗi đau nào
đó trong tâm hồn; bận tâm về con cái, một thay đổi bất ngờ nào đó trong gia đình Đôi
11
khi, cách chúng ta suy nghĩ hay phiên giải những điều đã hoặc sẽ xảy ra đem đến cho
chính mình rất nhiều căng thẳng và tạo nên áp lực tâm lý vô hình.
Yếu tố môi trường bên ngoài như thiên tai, thời tiết, tiếng ồn, giao thông, bụi, và
sự ô nhiễm là nguyên nhân gây nên áp lực mà con người không thể kiểm soát được.
Ngoài ra, yếu tố xã hội như những đòi hỏi khắt khe của giáo viên, sự kiểm soát của cha
mẹ, mối quan hệ với mọi người xung quanh, hay phải làm những công việc không yêu
thích đều là những nguyên nhân gây áp lực cho cuộc sống.

12
Chương 3
NHỮNG GIẢI PHÁP ĐỂ GIẢM ÁP LỰC TRONG CUỘC SỐNG HIỆN
NAY ĐỐI VỚI HỌC VIÊN CAO HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
TP.HCM
3.1. Mục tiêu của những giải pháp giảm áp lực trong cuộc sống hiện nay đối với học
viên cao học trường ĐH Kinh Tế TP.HCM:
Thứ nhất, giúp cho học viên cao học có được một tinh thần thoải mái và luôn ở tư
thế sẵn sàng để hòan thành tốt các nhiệm vụ trong công việc và đời sống hàng ngày, cũng
như có thể đáp ứng yêu cầu của nhà trường và xã hội đối với một học viên cao học.
Thứ hai, giúp mỗi cá nhân giảm bớt căng thẳng trong đời sống hàng ngày do các
áp lực gây ra. Nhờ đó, trong quá trình làm việc với đồng nghiệp, trao đổi với bạn bè…
mỗi cá nhân có thể kiềm chế đúng mức cảm xúc của mình, giảm bớt xung đột không cần
thiết, góp phần làm các mối quan hệ xã hội trở nên tốt đẹp hơn, văn minh hơn.
Thứ ba, giúp các học viên tránh được những sai sót trong công việc hàng ngày,
góp phần nâng cao chất lượng công việc, đóng góp vào sự phát triển của chính doanh

Thứ nhất là, học cách quản lý thời gian hiệu quả. Cố gắng sắp xếp thời gian cho
các ngày quan trọng như những ngày thuyết trình trên lớp, những kì thi…, đầu tư thời
gian chuẩn bị trước để giảm bớt áp lực thi cử.
Thứ hai là, tập thói quen lập kế hoạch, thực hiện và kiểm tra công việc theo đúng
kế hoạch đã đề ra. Học viên cao học cần lập kế hoạch học tập và làm việc cho một ngày,
một tuần và một tháng bằng cách ghi lại những việc cần phải làm, ưu tiên theo thứ tự
quan trọng của công việc và phương pháp thực hiện các kế hoạch đó.
Thứ ba là, tăng hiệu quả học tập bằng cách học hiệu quả và hợp lý. Học viên có thể
áp dụng một số cách như: xem qua các tài liệu và bài đọc trước giờ học; xem lại các tài
liệu sau giờ học và tổng kết, kiểm tra những gì đã học sau mỗi tuần.
Thứ tư là, tham gia học nhóm để phát huy trí tuệ tập thể, giúp đỡ nhau trong học
tập, đồng thời sẽ giảm bớt những áp lực trong việc học.
14
Cuối cùng là, bên cạnh việc học căng thẳng cũng cần có những hoạt động thư giãn,
vui chơi lành mạnh để lấy lại tinh thần giúp cho việc học thú vị hơn và hiệu quả hơn.
3.2.4. Quản lý gia đình:
Không nên quá mải mê cho sự nghiệp, danh vọng mà bỏ qua yếu tố gia đình. Mọi
việc trong nhà có ổn định thì sự nghiệp mới có thể thăng tiến. Cần phải quan tâm nhiều
tới các thành viên trong gia đình bằng cách:
Thứ nhất, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ. Thường xuyên thăm hỏi tìm hiểu và chia
sẻ những khó khăn với các thành viên trong gia đình họ hàng. Chính điều này sẽ làm cho
các mẫu thuẫn, áp lực từ gia đình giảm đi đáng kể.
Thứ hai, vợ chồng dành nhiều thời để quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ công việc gia
đình với nhau; thường xuyên tiếp xúc, dạy dỗ, bày tỏ tình yêu thương với con cái. Các
học viên quá bận bịu với công việc và học tập nên tổ chức buổi dã ngoại, đi chơi với gia
đình vào các ngày nghỉ ngày lễ để mọi người có khoảng thời gian tập trung lại quây quần,
vui chơi gắn bó với nhau.
3.2.5 Rèn luyện sức khỏe thể chất và giữ tinh thần thoải mái, lạc quan để giảm các áp
lực liên quan đến vấn đề về tâm lý, vấn đề về tương lai, vấn đề môi trường tự nhiên và
xã hội :

16
Qua nghiên cứu lý luận và thực trạng đối với từng đối tượng học viên cao học, các
áp lực trong cuộc sống có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức, ở nhiều mức độ và do nhiều
nguyên nhân khác nhau. Một số học viên cao học chịu áp lực về việc học đồng thời chịu
những áp lực khác trong cuộc sống như áp lực công việc, gia đình, tài chính…
Theo Albert Einstein có 3 nguyên tắc làm việc: “Thoát khỏi những rắc rối để tìm
thấy sự giản đơn; từ hỗn loạn tìm ra sự hài hòa; trong những khó khăn luôn ẩn chứa cơ
hội”. Theo quan điểm này, muốn thành công trong cuộc sống phải luôn lạc quan, tự tin,
có ý chí sẽ tìm ra giải pháp để vượt qua những khó khăn và hướng đến thành công trong
tương lai. Vì vậy, điều trước tiên và quan trọng nhất để vượt qua các áp lực trên là phải
lạc quan và tự tin vào năng lực của chính mình.
Áp lực trong cuộc sống là gia vị để cuộc sống có ý nghĩa hơn. Tuy nhiên, nếu
chúng ta không giảm bớt các áp lực, hiệu quả công việc sẽ không cao đồng thời có khả
năng sẽ dẫn đến căng thẳng trong thời gian dài và có thể gặp phải các bệnh lý tâm thần.
Vì vậy, để cuộc sống nhẹ nhàng, thoải mái hơn, giúp chúng ta làm việc, học tập và chăm
sóc gia đình được tốt hơn, chúng ta nên tạo cho mình thói quen nhìn vào những mặt tích
cực của áp lực, tập thể dục thể thao, thiền, yoga, tham gia các hoạt động vui chơi, xã hội
để giảm áp lực trong cuộc sống. Chúng ta nên sắp xếp công việc hợp lý để có thể làm tốt
được nhiều việc để cuộc sống thêm thú vị và ý nghĩa.
Xin mượn lời của dịch giả Nguyễn Hiến Lê để kết thúc tiểu luận này: “Quẳng gánh
lo đi mà vui sống”.
17