BÁO CÁO TỐT NGHIỆP
Đề tài
Sự lãnh đạo của Đảng trong cuộc đấu tranh
xây dựng chính quyền thời kỳ 1945 - 1946
1
Đề tài: "Sự lãnh đạo của Đảng trong cuộc đấu tranh xây dựng
chính quyền thời kỳ 1945 - 1946"
“Khi Pháp đã cố ý gây chiến tranh, chúng ta không thể nhịn nữa
thì cuộc kháng chiến toàn quốc bắt đầu”.
Cuộc kháng chiến của nhân dân cả nước ta bùng nổ khi những khả
năng đàm phán hoà bình với thực dân Pháp không còn nữa, khi thực dân
Pháp buộc nhân dân ta phải đứng dậy bảo vệ nền độc lập, tự do vừa mới
giành được.
Sau khi đánh chiếm thành phố Hải Phòng và thị xã Lạng Sơn(20-
11-1946), gây ra hai vụ thảm sát tàn khốc đồng bào ta ở hai phố Yên
Ninh, Hàng Bún( ngày 17 và 18-12-1946) chính phủ Pháp ngày càng
lao sâu vào con đường gạt bỏ mọi khả năng thương lượng để xâm lược
Đông Dương bằng vũ lực. Chủ trương gây chiến ở Hà Nội một lần nữa
nói lên mưu đồ chiến lược của thực dân Pháp quyết tâm cướp lại toàn bộ
nước ta,sau khi đã chiếm đóng một phần phía nam tổ quốc ta. Cuối tháng
12 năm 1946, đầu tháng 1 năm 1947, bộ trưởng thuộc địa Mu-tê thay
mặt chính phủ Pháp, sang Đông Dương điều tra tình hình, Mu-tê đã cự
tuyệt lời đề nghị gặp gỡ và đàm phán của chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngay từ
ngày 18-12-1946, đại diện của chính phủ Pháp ở Hà Nội đã cắt đứt mọi
liên hệ với đại diện chính phủ ta.
Mưu đồ xâm lược toàn bộ nước ta, sau đó được đại biểu Pháp phát
biểu công khai và trắng trợn trong cuộc hội kiến giữa đại diện Pháp với
chủ tịch Hồ Chí Minh và bộ trưởng Hoàng Minh Giám ngày 11-5-1947.
Trong cuộc hội kiến này, Pháp đòi quân ta phải nộp vũ khí và đặt dưới sự
chỉ huy của quân đội Pháp, đòi để quân đội Pháp đi lại và đóng quân tự
2

nền công nghiệp hiện đại, có quân đội chính quy gôm 100.000 quân viễn
chinh đóng tại một số vị trí chiến lược trên đất nước ta. Chúng đủ vũ khí,
phương tiện hiện đại, có cán bộ chỉ huy thành thạo, có kinh nghiệm
chiến tranh xâm lược thuộc địa, có nhiều thủ đoạn, âm mưu xảo quyệt và
đã quen với chiến trường Việt Nam lại được bọn đế quốc Anh, Mỹ giúp
sức. Vì thế, cuộc kháng chiến của nhân dân ta phải lâu dài, gian khổ.
Nhưng cuộc kháng chiến toàn quốc của ta bắt đầu khi nhân dân ta
giành được quyền làm chủ của mình trên toàn quốc. Dưới chế độ mới,
nhân dân ta đã được hưởng những quyền lợi chính trị, kinh tế và xã hội
trước đây chưa bao giờ có. Nhân dân ta quyết tâm bảo vệ đến cùng chủ
quyền và chế độ mới. Dân tộc Việt Nam có truyền thống chống xâm lược
rất vẻ vang và đã có kinh nghiệm chống thực dân Pháp ở Nam Bộ. Lực
lượng vũ trang của ta mới được xây dựng. Nhưng là những chiến sĩ xuất
thân từ công nhân, nông dân và những người lao độngcó lòng yêu nước
nồng nàn và chí căm thù giặc sâu sắc, được toàn dân ủng hộ. Lực lượng
cách mạng của ta là lượng có tổ chức. Quân và dân ta chiến đấu ngay
trên đất nước ta. Đảng ta tuy hoạt động bí mật nhưng vẫn nắm vững
quyền lãnh đạo cách mạng, lãnh đạo Nhà nước, có kinh nghiệm hơn 15
năm đấu tranh chống đế quốc. Đế quốc Pháp là một đế quốc già nua, bị
bại trận và bị kiệt quệ sau chiến tranh, lại phải tiến hành một cuộc chién
tranh ở xa nước Pháp gần 10.000 km. Mâu thuẫn giữa lực lượng tiến bộ
và lực lượng phản động ở Pháp ngày càng sâu sắc; phong trào đấu tranh
4
vì hoà bình, dân chủ và tiến bộ xã hội của nhân dân Pháp và phong trào
đòi độc lập của nhân dân các thuộc địa Pháp ngày càng phát triển mạnh
mẽ.
Cuộc kháng chiến của nhân dân ta lại diễn ra trong thời đại mà
phong trào độc lập dân tộc, hoà bình, dân chủ và chủ nghĩa xã hội đang ở
trong thế tiến công chủ nghĩa đế quốc, lại gắn bó với cuộc đấu tranh giải
phóng dân tộc của nhân dân hai nước Lào và Cam-pu-chia anh em đã

ước và dã tâm xâm lược củan thực dân Pháp, nói rõ mục đích chiến
đấu chính nghĩa của nhân dân ta.
Hồ Chủ Tịch khẳng định:
“ Cuộc kháng chiến rất lâu dài và gian khổ. Dù phải hy sinh bao
nhiêu và thời gian kháng chiến đến bao giờ, chúng ta cũng nhất định
chiến đấu đến cùng, đến bao giơ đất nước Việt Nam được hoàn toàn độc
lập và thống nhất”.
Đường lối kháng chiến của Đảng sau đó được đồng chí Trường
Chinh giải thích và phát triển đầy đủ trong cuốn sách được lấy tên là “
Kháng chiến nhất định thắng lợi” .
Trong tác phẩm này, đồng chí Trường Chinh vạch rõ kẻ thù
chính của nhân dân ta là thực dân Pháp xâm lược, nhân dân Pháp là
bạn của ta. Mục đích của cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam
không thể dừng lại ở chỗ đòi Pháp tôn trọng hiệp định đã ký hoặc trở
lại vị trí trước ngày 20-10-1946, mà là giành độc lập và thống nhất thật
sự. Đồng chí khẳng định lập trường của nhân dân ta là:
6
“ Nếu Pháp công nhận Việt Nam độc lập trong khối liên hiệp
Pháp” thì thôi; bằng không thì Việt Nam sẽ thành một nước độc lập thoát
ly hẳn khỏi liên hiệp Pháp, một khi cuộc kháng chiến của Việt Nam toàn
thắng”.
Giành độc lập và thống nhất là mục tiêu trung tâm của kháng
chiến. Nhưng cuộc kháng chiến của nhân dân ta chống thực dân Pháp
xâm lược là sự tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân bằng
hình thức chiến tranh, cho nên cuộc kháng chiến còn có mục tiêu vì dân
chủ tự do, vì hoà bình thế giới. Nhiệm vụ chống phong kiến, thực hiện
dân chủ và chính sách ruộng đất vẫn phải đi đôi với nhiệm vụ chống đế
quốc. Nhưng vì giải phóng dân tộc là yêu cầu nóng bỏng và cấp bách
nhất,cho nên yêu cầu dân chủ không thể dặt ngang hàng với yêu cầu độc
lập dân tộc.

một mặt phải củng cố nhà nước cộng hoà dân chủ, tăng cường bộ máy
kháng chiến, thống nhất quân, chính, dân, quân sự phải phục tùng chính
trị; mặt khác, phải kiên quyết trấn áp bọn phản cách mạng, triệt mầm
chia rẽ phá hoại trong nhân dân, đưa những phần tử phản bội phá hoại,
cơ hội, ươn hèn, quan liêu, quân phiệt, bè phái ra kỏi bộ máy kháng
chiến; ra sức củng cố hậu phương. Để dốc lực lượng của 25 triệu đồng
bào vào cuộc chiến đấu, phải thống nhất tư tưởng và hành động trong
cán bộ và nhân dân, phải phê phán các khuynh hướng bi quan, thất bại,
chủ quan khinh địch, ỷ lại bên ngoài.
8
Về mặt quân sự, phương châm chiến lược của toàn bộ cuộc kháng
chiên là đánh lâu dài, vừa đánh vừa giữ gìn thực lực, bồi dưỡng và phát
triển lực lượng của ta, huấn luyện quân và dân vừa đánh vừa học, chuyển
thiếu thành đủ, chuyển yếu thành mạnh, đồng thời làm cho địch bị tiêu
diệt và tiêu hao, mỏi mệt và chán nản, đến nỗi thế địch từ mạnh chuyển
thành yếu, từ thắng chuyển thành bại. Chiến thuật của chiến tranh nhân
dân là tích cực tiến công, giải quyết mau trong từng trận. Muốn tích cực
tiến công phải năng dùng du kích với các cách đánh của nó là tập kích,
phục kích, quấy rối, phá hoại, dùng vận động chiến với lối đánh lưu động
và tiêu diệt của nó. Trong toàn bộ cuộc kháng chiến và trong cả nước, du
kích chiến là cách đánh phổ biến nhất. Dần dần vận động chiến được áp
dụng nhiều hơn cho tới lúc chiếm ưu thế. Cuộc kháng chiến lâu dài của
nhân dân ta sẽ trải qua ba giai đoạn: phòng ngự, cầm cự, tổng phản công.
Trong quá trình kháng chiến có thể “ có những cuộc đàm phán mới xen
vào”. “ Đấy cũng là một trong những đặc điểm của nó".
Muốn kháng chiến lâu dài và giành thắng lợi, phải xây dựng lực
lượng vũ trang nhân dân hùng hậu. Lực lượng ấy sẽ bao gồm: quân chủ
lực, bộ đội dịa phương và nhân dân. Quân đội ta là quân đội nhân dân,
cho nên phải hết sức coi trọng công tác chính trị, thực hiện cán bộ và
binh sĩ nhất trí, quân với dân là một, đồng thời coi trọng công tác vận

tranh nuôi chiến tranh; mặt khác xây dựng kinh tế ta theo hướng : vừa
kháng chiến vừa kiến quốc, tự cung tự cấp về mọi mặt. Chính sách kinh
tế kháng chiến của ta là nâng cao sức sản xuất đáp ứng nhu cầu thời
10
chiến “ăn no, mặc ấm, đánh khỏe”, bước đầu xây dựng kinh tế quốc
doanh và kinh tế hợp tác xã, coi trọng công nghiệp và thủ công nghiệp,
chú ý công nghiệp quốc phòng, tăng thu giảm chi, thực hành tiết kiệm,
giảm nhẹ dần sự gánh vác của nhân dân, củng cố tiền tệ, giữ vững giá
hàng, có khuyến khích, có thưởng phạt.
Kháng chiến về mặt văn hoá có hai nhiệm vụ: đánh đổ văn hoá ngu
dân, nô dịch và xâm lược của thực dân Pháp; xây dựng nền văn hoá mới
của nước Việt Nam, dựa trên nguyên tắc dân tộc, khoa học và đại chúng.
Mọi hoạt động văn hoá lúc này phải nhằm vào khẩu hiệu: “Yêu nước và
căm thù giặc”. Nhiệm vụ của mặt trận văn hoá kháng chiến là bằng mọi
hình thức động viên toàn dân gia chiến đấu “ làm cho nhân dân hiểu vì
sao phải đánh, đánh để làm gì, làm thế nào để đánh thắng, đánh nhất định
khổ, nhưng nhất định thắng lợi”. Thực hiện khẩu hiệu người có tiền giúp
tiền, kẻ có sức giúp sức, người có tài trí giúp tài trí, không một sức nào
bỏ phí, không một sức nào đứng ngoài cuộc chiến đấu, không một sức
nào thừa.”(3). Chống nạn mù chữ, phát triển giáo dục, vận động đời sống
mới, tổ chức công tác vệ sinh phòng bệnh trong nhân dân, quét sạch tàn
tích nô lệ thực dân trong văn hoá, tiếp thu có chọn lọc nền văn hoá cổ
truyền và văn hoá nước ngoài.
“ Cuộc chiến tranh này là một cuộc đảo lộn lớn. Nó giúp ta “ cách
mạng hoá” văn hoá một cách táo bạo Thành thị nơi trung tâm văn hoá
trước đây, bây giờ bị địch chiếm, biến thành đen tối, dã man, đầy rẫy văn
hoá trụy lạc, ngu dân. Trái lại, thôn quê trước đây là nơi tối tăm hủ lậu,
bây giờ đang trở thành những vùng văn minh, tiến bộ Trong cuộc chiến
tranh vĩ đại này, ai không đuổi kịp phong trào, ai không thích ứng với
hoàn cảnh tiến triển nhanh chóng nhất định sẽ bị đào thải.”.

dục
3. Tài liệu học tập chính trị – nhà xuất bản Chính trị Quốc Gia.
4. Tạp chí cộng sản
5. Website www.dangcongsan.com.vn
13