PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN YÊN MỸ
TRƯỜNG THCS TÂN VIỆT

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: “SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG TRỰC QUAN TRONG DẠY HỌC
MÔN MĨ THUẬT LỚP 9”

Môn/lĩnh vực : Mỹ thuật
Họ và tên : Đỗ Thu Hương
Chức vụ : Giáo viên
Trường : THCS Tân Việt
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
Năm học 2013-2014
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
2
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
“SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG TRỰC QUAN TRONG
DẠY HỌC MÔN MĨ THUẬT LỚP 9”

A PHẦN MỞ ĐẦU
Chúng ta biết Mỹ thuật là một trong những môn học đặc thù, giữ vai trò quan
trọng trong giáo dục thẫm mỹ ở trường phổ thông hiện nay. Đó là môn học về cái
đẹp, khơi dậy tư duy sáng tạo trong tâm hồn trong sáng, thơ ngây và đáng yêu của
lứa tuổi thiếu nhi. Dạy nghệ thuật nói chung và dạy mỹ thuật nói riêng, không phải
là đưa ra một công thức cứng nhắc để làm, để vẽ mà điều cốt lõi quan trọng là lối
tư duy, tạo điều kiện cho sự phát triển tưởng tượng, khả năng sáng tạo của học
sinh.
Nhu cầu thẩm mỹ ngày càng cao cùng với sự phát triễn của kinh tế xã hội, cho
nên việc nhìn nhận và thưởng thức cái đẹp của đại bộ phận nhân dân là vấn đề tất
yếu khách quan, không chỉ đối với người lớn, tầng lớp trí thức mà là tất cả mọi đối
tượng, mọi tầng lớp trong xã hội. Mỗi lứa tuổi lại có những cách cảm nhận, suy

Năm học 2012 – 2013 và học kì I năm học 2013 – 2014.
3. Phạm vi nghiên cứu:
Là giáo viên bộ môn mĩ thuật của trường THCS Tân Việt tôi xin đề cập
một vài kinh nghiệm của bản thân trong việc “Sử dụng đồ dùng trực quan trong
dạy học môn mĩ thuật lớp 9” tại trường THCS Tân Việt Huyện Yên Mĩ Tỉnh Hưng
Yên.
III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1. Phương pháp nghiên cứu:
Để tìm hiểu thành công đề tài với kết quả áp dụng được hiệu quả thì phương
pháp nghiên cứu góp một phần chủ yếu quan trọng. Đồng thời cần có sự kết hợp
hài hòa giữa các phương pháp sau:
- Phương pháp trực quan, quan sát sư phạm, minh họa.
- Phương pháp điều tra, có phiếu điều tra.
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia.
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
4
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
- Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp gợi trí tò mò cho học sinh.
- Phương pháp đặt vấn đề và giao nhiệm vụ.
- Phương pháp hoạt động nhóm.
Tùy theo nội dung từng bài học mà có sự kết hợp phương pháp dạy học phù
hợp để mang lại hiệu quả tốt cho quá tŕnh dạy và học.
2. Mục đích nghiên cứu:
“Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuật lớp 9”
- Nhằm tạo hứng thú cho học sinh tích cực tìm hiểu học tập môn mĩ thuật.
- Rèn luyện óc sáng tạo cho học sinh.
B. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận :
Do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi là từ "trực quan sinh động đến tư duy

không chần chừ, không sợ sai nhưng lên lớp 9 nét vẽ trở nên ngập ngừng, hình vẽ
khô cứng đơn điệu hay thắc mắc, so sánh với thực tế cuộc sống. Sự hồn nhiên ngây
thơ, chiều sâu của nét vẽ không nhiều cảm xúc.
Chính vì vậy người giáo viên phải nắm bắt được tâm lý của trẻ và nắm bắt
được cách nhìn nhận của trẻ… từ đó tìm ra phương pháp dẫn dắt trẻ đi vào con
đường sáng tạo nghệ thuật một cách tự nhiên hơn. Muốn làm được điều đó thì việc
sử dụng đồ dùng khi dạy mĩ thuật là không thể thiếu. Chính điều này đã thôi thúc
tôi đến với đề tài này .
I. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:
Trong thực tế của ngành giáo dục, giáo viên của bộ môn mĩ thuật trong
những năm gần đây đã được chuyên biệt hóa cao. Tức là đã tương đối đủ chỉ tiêu
giáo viên chuyên dạy môn mĩ thuật trong trường THCS. Như vậy, ở các trường
THCS học sinh đã được học môn mĩ thuật do giáo viên chuyên phụ trách trước kia
giáo viên thường vẫn dạy theo nối truyền đạt cũ là thày nói trò ghi chép vì thế mà
hiệu quả của việc dạy và học chưa cao, khiến cho học sinh tiếp thu một cách thụ
động, qua loa, chiếu lệ, có thái độ không cần thiết. Một số giáo viên vẫn còn coi
môn mĩ thuật là môn phụ, môn có cũng được, không có cũng không sao, dạy thế
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
6
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
nào cũng xong, khiến cho việc khích lệ học sinh còn hạn chế. Phương pháp giảng
dạy bộ môn mĩ thuật, cái khó là rất khó nếu như người đóng vai trò gợi mở cho học
sinh không biết cách tìm tòi, sáng tạo và kích thích sự tư duy của học sinh.
1. Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện đề tài:
Số liệu khảo sát:
Khảo sát học sinh khối 9 trước khi áp dụng phương pháp sử dụng đồ dùng
trong dạy học được kết quả như sau:
Tổng số học
sinh khối 9
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém

+ Chất lượng thiết bị dạy học còn kém cũng dẫn đến tình hình sử dụng thiết bị dạy
không thành công
- Sử dụng thiết bị dạy học còn lúng túng là do giáo viên chưa có trình độ chuẩn về
sử dụng thiết bị, các kỹ năng hầu hết là do giáo viên tự mày mò nghiên cứu, giáo
viên chỉ được hướng dẫn qua loa, không được đào tạo một cách bài bản và kỹ
lưỡng nên rất lúng túng khi kết hợp giảng bài và hướng dẫn học sinh làm bài.
- Một số học sinh vì lười học, chán học mải chơi, hổng kiến thức nên không chuẩn
bị tốt tâm thế cho giờ học.
- Địa phương xã Tân Việt thuộc vùng kinh tế còn khó khăn, hầu hết phụ huynh đều
đi làm ăn xa, ít có thời gian quan tâm kèm cặp con em mình. Bản thân các em còn
phải phụ giúp gia đình ngoài giờ lên lớp, không có thời gian học.
- Đời sống văn hóa tinh thần ngày một nâng cao, một số nhu cầu giải trí như xem ti
vi, chơi game…ngày càng nhiều làm cho một số em chưa có ý thức học, bị lôi
cuốn, sao nhãng việc học tập.
3. Những vấn đề cần giải quyết:
Trước thực trạng khó khăn, điều kiện dạy học chưa đầu đủ và đồng bộ,
phương pháp giáo dục chưa phát huy mạnh được vai trò của học sinh, để môn mĩ
thuật thực sự trở thành niềm thích thú của học sinh. Đồng thời bổ sung kỹ năng vẽ
cho các phân môn. Nhất thiết cần tìm ra nhiều hướng, nhiều phương pháp dạy học
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
8
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
mới gây sự chú ý và thích thú cho học sinh. Để làm được điều này giáo viên cần
chú ý một số điểm sau:
+ Công tác chuẩn bị của giáo viên thật chu đáo cho bài giảng.
+ Hướng dẫn học sinh khái thác chuẩn bị bài.
+ Hướng dẫn học sinh chuẩn bị đồ dùng học tập.
Vấn đề này được giải quyết tốt thì hiệu quả sẽ đem lại một bài giảng thành
công cho bộ môn mĩ thuật.
II. CÁC GIẢI PHÁP:

* Phiếu học tập (cá nhân hoặc nhóm) kết hợp với bảng phụ hoặc máy chiếu. Có
thể sử dụng trong các tiết lý thuyết hay thường thức mĩ thuật.
* Tranh, ảnh, mô hình ( Tranh phiên bản của các họa sĩ trong nước và thế giới, bài
vẽ của học sinh, tranh vẽ và cách hướng dẫn của giáo viên, đồ vật thật…)
* Các phương tiện nghe nhìn: Máy chiếu projector, đầu video, băng hình, máy
tính…
Để một tiết dạy mĩ thuật đạt kết quả cao tôi luôn ý thức cho mình phải có sự
chuẩn bị chu đáo và thực hiện trọn vẹn những vấn đề sau :
- Sử dụng thiết bị dạy học phải phù hợp với mục tiêu bài học.
- Chuẩn bị đồ dùng dạy học chu đáo, khoa học và có hiệu quả.
- Sử dụng đồ dùng dạy học đúng lúc đúng chỗ.
- Khai thác đồ dùng dạy học hết tính năng và tác dụng của nó.
- Không lạm dụng đồ dùng dạy học .
1. Sử dụng thiết bị dạy học phải phù hợp với mục tiêu bài học:
Đồ dùng dạy học có nhiều loại như tranh phiên bản của họa sĩ trong nước và
thế giới, tranh vẽ của họa sĩ và học sinh, mẫu vật thực, máy chiếu đa năng, máy
tính Vì thế khi sử dụng giáo viên phải lựa chọn đồ dùng trực quan phù hợp với
mục đích, yêu cầu bài học, đi theo một trình tự nhất định thì mới đạt được hiệu quả
bài dạy.
Giáo viên phải khéo léo đưa ra những câu hỏi vừa sức với học sinh, tránh
những câu hỏi thách đố để các em rơi vào thế bí điều đó chỉ làm mất thời gian tiết
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
10
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
dạy. Giáo viên phải biết kết hợp nhiều phương pháp khác nhau như miêu tả, tường
thuật, phân tích, hướng dẫn nhằm huy động tối đa kỹ năng làm việc của học sinh:
tai nghe, mắt thấy, biết phân tích suy luận vấn đề.
2 Chuẩn bị đồ dùng dạy học chu đáo, khoa học và có hiệu qủa :
Muốn tiết dạy hiệu quả, thầy truyền đạt được hết kiến thức cần thiết, trò tiếp
thu tốt, lĩnh hội được yêu cầu bài thì việc chuẩn bị đồ dùng dạy học là rất quan

- Ảnh chụp về các loại túi xách
- Một số chiếc túi xách thật ( lưu ý giáo viên chuẩn bị những chiếc túi có nhiều
kích thước, màu sắc, chất liệu, họa tiết trang trí khác nhau) để học sinh được tận
mắt nhìn và sờ vào chiếc túi.
Tranh vẽ: tôi chọn 1 số tranh vẽ của học sinh vẽ theo cách nghĩ cách cảm
nhận và sự quan sát được của các em.
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
12
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
Trong các bài vẽ mẫu cho học sinh tham khảo tôi cũng đưa ra một số bài vẽ
chưa đẹp để học sinh rút kinh nghiệm về cách sắp xếp bố cục, cách tạo dáng và
trang trí khi vẽ :
+ Bài vẽ 1: cái túi xách nhỏ ở giữa tờ giấy.
+ Bài vẽ 2: cái túi xách to chiếm hết tờ giấy.
+ Bài vẽ 3: cái túi xách vừa không quá to hay quá nhỏ đặt ở chính giữa tờ giấy.
Qua quan sát tranh học sinh gợi mở được nhiều điều trong khi vẽ phải chú ý :
bố cục (cách sắp xếp). Ngoài đồ dùng gợi về kiểu dáng và họa tiết tranh trí cho học
sinh thì giáo viên phải chuẩn bị đồ dùng về bố cục, màu sắc và cách tô màu .
Giáo viên đưa ra những câu hỏi:
? Theo em túi xách thường có dạng hình gì ?
? Dáng như thế nào ?
? Túi xách thường làm bằng những chất liệu gì ?
? Màu sắc túi xách như thế nào ?
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
13
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
? Những họa tiết nào được đưa vào trang trí túi xách ?
? Túi xách có vai trò gì ?
Sau khi đưa ra những câu hỏi giáo viên lần lượt giới thiệu những bức tranh
ảnh về các loại túi xách.

sau đó mới cho học sinh quan sát và nhận xét tranh .
Hệ thống câu hỏi :
Em hay quan sát một số bộ trang phục do cô chuẩn bị hãy cho biết
? Đây là những bộ trang phục gì ?
GV giới thiệu một số trang phục đã chuẩn bị về hình dáng, kiểu cách, chất liệu,
mục đích sử dụng.
- GV giới thiệu một số hình ảnh qua máy chiếu đa năng và đặt câu hỏi
? Thời trang là gì ?
GV giới thiệu: Sự thay đổi thời trang xưa  nay (Thời trang là thước đo của xã
hội, kinh tế, văn hóa vì xã hôi, kinh tế phát triển thời trang cũng thay đổi theo sự
phát triển đó)
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
15
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
- GV giới thiệu hình ảnh qua máy chiếu đa năng
? Thời trang giữa các vùng miền có khác nhau không ? vì sao ?
- GV giới thiệu hình ảnh qua máy chiếu đa năng
? Em có nhận xét gì về các mẫu thời tranh và màu sắc ?
? Theo em như thế nào là trang phục đẹp ?
- GV giới thiệu đưa ra ví dụ trang phục đẹp cần phù hợp theo tuổi tác, theo mùa,
giới tính, văn hóa dân tộc, hoàn cảnh( đặc biệt về trang phục học đường,…thông
qua hình ảnh).
- GV giới thiệu hình ảnh qua máy chiếu đa năng
? Ngoài thời trang quần áo còn có các vật dụng đi kèm gì ?
- GV giới thiệu hình ảnh qua máy chiếu đa năng
? Thời trang có ý nghĩa như thế nào với cuộc sống ?
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
16
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
Sau khi đưa ra một hệ thống câu hỏi như trên, trên máy chiếu đa năng và cho

Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
+ Thế nào là tranh phong cảnh ?
(Là tranh vẽ về cảnh vật thiên nhiên ….)
+ Tranh phong cảnh thường có những loại nào ? ( 4 loại )
+ Em có nhận xét gì về từng loại tranh phong cảnh .
+ Em hãy so sánh các loại tranh phong cảnh đó ?
+ Em có nhận xét gì về cách tô màu và màu sắc trong tranh ?
+ Em yêu quý tranh nào ? Tại sao ?
Ví dụ 2: Tiết 14 – Bài 13: Vẽ theo mẫu: Tập vẽ dáng người
Giáo viên giới thiệu một số hình ảnh, yêu cầu học sinh quan sát và đưa ra câu
hỏi:
? Hình này vẽ những hoạt động gì ?
? Các em có nhận ra tư thế của đầu, tay, chân, thân ? người khi đứng, cúi ngồi
quỳ… như thế nào ?
Qua hình ảnh đó gợi ý học sinh tìm ra tỉ lệ các bộ phận và chỉ ra cho học sinh
thấy được trục của từng bộ phận cơ thể người, dáng người ở tư thế đứng, đi, chạy,
nhảy, ngồi, quỳ…
Giáo viên cho học sinh xem tranh vẽ những hoạt động khác nhau của các nhân vật.
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
19
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
5. Không lạm dụng đồ dùng dạy học :
Học sinh trung học cơ sở thích những cái mới, cái lạ để bắt chước theo, thích
ghi nhận nhiều nhưng lại ít có khả năng chọn lọc. Vì vậy giáo viên phải thường
xuyên đổi mới đồ dùng và không nên lạm dụng đồ dùng nếu không sẽ phản tác
dụng dẫn đến nhàm chán.
Ví dụ Tiết 18 – bài 18: Vẽ tranh: Đề tài tự chọn
Tôi thấy ở bài này nhiều giáo viên chưa biết chọn lọc để giảng bài vẽ tự chọn
cho hiệu qủa. Có giáo viên đưa ra rất nhiều tranh vẽ mà vẫn cảm thấy thiếu, chưa
đủ, chưa nói được hết những gì bài yêu cầu và khả năng học sinh chưa đạt được sự

b. Đối với học sinh:
- Tích cực, tự giác và chủ động hơn trong việc tiếp thu kiến thức.
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
22
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
- Trong các tiết dạy có sử dụng thiết bị dạy hoc, ứng dụng công nghệ thông tin
học sinh học sôi nổi, hứng thú hơn.
- Đa số học sinh đã vận dụng được lý thuyết vào thực hành, nhớ và khắc sâu
được kiến thức.
Việc sử dụng đồ dùng dạy học kết hợp với các phương pháp sư phạm đã tạo
hiệu quả cao. Bằng chứng sinh động nhất chính là sự say mê học mĩ thuật, sự đón
chờ háo hức đến giờ học mĩ thuật. Nhiều học sinh mong chờ đến tiết học vẽ để thể
hiện tài năng cũng như thể hiện mình qua bài vẽ. Lớp học sôi nôi hứng thú ý thức
học tốt hơn thúc đẩy các môn học khác. Nhiều em mạnh dạn hơn, biết vận dụng
môn học vào cuộc sống một cách có ý thức thẩm mĩ.
Sau mỗi tiết học đều có nhận xét đánh giá. Đặc biệt qua quá trình thu thập kết
quả tôi thấy rất khả quan.
Kết quả
Kết quả sau khi áp dụng đưa phương pháp sử dụng đồ dùng dạy học vào dạy
học. Qua thời gian giảng dạy được áp dụng, với sáng tạo của thày và hoạt động
tích cực của học sinh cùng với một số phượng pháp tổ chức hợp lý, bản thân tôi
thấy kết quả đạt được một cách tích cực với tỉ lệ học sinh hứng thú và đạt giỏi với
những yêu cầu cụ thể, chứng tỏ thành tích đạt được qua trải nghiệm hoàn toàn có
sức thuyết phục. Những con số biểu hiện trong bảng thống kê dưới đây đã nói rất
rõ điều đó, cho tới hết học kỳ I năm học 2013 -1014 cụ thể như sau:
Tổng số học
sinh khối 6
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém
94 10 8.3% 50 52.1% 34 39.6% 0 0% 0 0%
Với kết quả như trên tôi thấy việc dạy học mĩ thuật muốn có kết quả giảng

- Phương pháp trực quan.
- Phương pháp gợi mở.
- Phương pháp vấn đáp.
- Phương pháp hoạt động nhóm
Giáo viên: Đỗ Thu Hương Trường THCS Tân Việt
24
Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học môn mĩ thuât lớp 9
- Kết hợp một số phương pháp khác.
III. Tiến trình dạy học :
1. ổn định lớp học : 1 phút.
- Kiểm tra sĩ số
- ổn định trật tự.
2. Kiểm tra bài cũ : 1 phút.
- Kiểm tra đồ dùng học tập của học sinh.
3. Bài mới : “tạo dáng và trang trí thời trang ”: 38 phút.
Giới thiệu bài:
Thời trang làm cho cuộc sống con người thêm đẹp và văn minh. Thời trang là
lĩnh vực rất rộng, bao gồm cách ăn mặc, cách trang điểm, kết hợp với các vật dụng,
phương tiện đi kèm như đồng hồ, túi xách, xe máy, ô tô,
Mỗi dân tộc trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đều có trang phục
khác nhau, mang bản sắc văn hoá và vẻ đẹp riêng
Trên đất nước Việt Nam có 54 dân tộc anh em sinh sống, mỗi dân tộc có phong
tục tập quán riêng về trang phục cũng có vẻ đẹp khác nhau như áo tứ thân, áo dài
của phụ nữ miền xuôi. trang phục của phụ nữ các dân tộc miền núi.
Vậy để hiểu thêm về thời trang đặc biệt là thời trang quần áo và làm thế nào tạo
ra được các bộ quần áo theo ý thích hôm nay chúng ta cùng học bài “Tạo dáng và
trang trí thời trang”
- GV nêu yêu cầu bài : bài này thực hiện trong hai tiết, tiết 1 tạo dáng áo, quần hay
váy, tiết 2 trang trí và tô màu.
Hoạt động 1