Hội Chứng rối loạn chức năng đa
cơ quan – Phần 1 I.Đại cương
1.Khái niệm chung
+Hội chứng rối loạn chức năng đa cơ quan
(Multiple Organ Dysfunction Syndrome: MODS)
- Là kết cục không mong muốn của quá trình hồi sức chống sốc không thành
công.
- Chỉ có những bệnh nhân không tử vong nhanh chóng do nhiễm trùng hoặc
xuất huyết, mới sống một thời gian đủ dài để biểu hiện các dấu hiệu của
MODS.
+Vào đầu những năm 1990,
- Các thuật ngữ thường được dùng để mô tả nhiễm trùng huyết và rối loạn
chức năng cơ quan theo cách hiểu cũ đã không còn phù hợp nữa.
- Một hội nghị đồng thuận được tổ chức tại Hoa Kỳ để thống nhất đưa ra các
thuật ngữ mới phù hợp hơn.
. Hội chứng lâm sàng trước đây thường gọi là nhiễm trùng huyết - được thay
thế bằng hội chứng đáp ứng viêm hệ thống (systemic inflammatory response
syndrome: SIRS), và
. Thuật ngữ nhiễm trùng huyết (sepsis) mới - chỉ dùng khi nguyên nhân của
SIRS được cho là do nhiễm trùng.
+Thuật ngữ MODS được sử dụng thay cho
- thuật ngữ suy đa cơ quan (Multiple Organ Failure: MOF)
- vì nó nhấn mạnh đến cả tiến trình rối loạn chức năng cơ quan
- chứ không chỉ nói đến hậu quả cuối cùng của quá trình này là suy cơ quan.
2.Định nghĩa
+MODS - định nghĩa như là sự
. thay đổi chức năng cơ quan
. trong bối cảnh nhiễm trùng huyết,

- Tuần hoàn:
. huyết áp tâm thu <90mmHg hoặc
. huyết áp trung bình <70 mmHg còn đáp ứng với liệu pháp truyền dịch.
. Huyết áp trung bình = 1/3 x (huyết áp tâm thu + 2 x huyết áp tâm trương )
- Thận:
. thể tích nước tiểu < 0,5 mL/kg/giờmặc dù đã được bù đủ dịch
- Máu:
. tiểu cầu < 80.000/mm3, hoặc giảm hơn 50%;
. so với mức độ tiểu cầu cao nhất trong 3 ngày trước đó
- Toan chuyển hoá: pH≤7,30;
. hoặc lượng kiềm thiếu hụt > 5 mEq/L và
. lactat > 2,5 mmol/L
+Sốc nhiềm khuẩn (septic shock):
Tình trạng nhiễm khuẩn nặng:
- Huyết áp tâm thu < 90mmHg hoặc giảm hơn 40 mmHg so với huyết áp nền
kéo dài ít 1 giờ mặc dù đã được bù đủ dịch.
- Phải dùng thuốc vận mạch để duy trì huyết áp tâm thu > 90 mmHg hoặc
huyết áp trung bình > 70 mmHg.
- Lactate máu > 4mmol/L
II. Sinh lý bệnh
1.Các hệ thống phòng vệ của cơ thể bao gồm:
- đại thực bào và các sản phẩm của chúng như TNF, IL-1, IL-6;
- bạch cầu trung tính và các sản phẩm của quá trình phóng hạt;
- tiểu cầu và các yếu tố đông máu trên bề mặt chúng;
- các dẫn xuất của arachidonic acid;
- các tế bào lympho T và B cùng với các sản phẩm của chúng
- và nhiều chất khác nữa.
*MODS đã được xem xét với các thuyết sau
2.Thuyết do nhiễm trùng không kiểm soát được
- Đầu tiên, nguyên nhân của MODS được cho là do nhiễm trùng không kiểm

(như các gốc tự do ôxy hóa, các endopeptidase), được giải phóng gây nên
tổn thương cơ quan, và càng huy động nhiều hơn nữa các bạch cầu trung
tính đến chỗ tổn thương.
4.Thuyết mất cân bằng miễn dịch
- Một quan niệm mới gần đây được đưa ra:
. trong nhiễm trùng huyết, không chỉ có hiện tượng tăng viêm mà còn có
hiện tượng kháng viêm.
. Đôi khi hiện tượng kháng viêm này còn mạnh hơn cả tình trạng tăng viêm.
- Mất cân bằng giữa đáp ứng gây viêm và đáp ứng kháng viêm có thể gây
nên
. hoặc phản ứng viêm xảy ra mãnh liệt
. hoặc phản ứng viêm rất yếu và thay vào đó là một tình trạng ức chế miễn
dịch.
- Cả hai cực này đều có thể đưa đến MODS và tử vong.