Công ngh nuôi c yệ ấ
mô t bào th c v tế ự ậ

I. Cơ sở nuôi cấy mô tế bào thực vật
II. Nhân giống vô tính in vitro
III. Nuôi cấy giao tử,tạo cây đơn bội invitro
IV. Nuôi cấy tế bào trần
V. Thụ phấn và nuôi cấy phôi in virto
VI. Ưu và nhược điểm của nuôi cấy mô tế
bào thực vật

Nuôi cấy mô tế bào thực vật : khái niệm
chung cho các nguyên liệu thực vật
hoàn toàn sạch vi sinh vật
được nuôi trong mt dinh dưỡng nhân tạo
trong điều kiện vô trùng

I.Cơ sở nuôi cấy mô tế bào thực
vật
•
Tính toàn năng của tế bào thực vật:
từ 1 dạng tế bào bất kì trong cơ thể thực
vật(lá,thân,hoa…)cũng đều có khả năng
phát triển thành 1 cơ thể hoàn chỉnh

•
Sự phân hóa của tb:
sự chuyển hóa các tb phôi sinh thành tb mô
chuyên biệt,đảm nhận các chức năng khác
nhau

vitro
vitro
Nhâm giống
Nhâm giống
in
in
vitro
vitro
Chuyển cây ra vườn
Chuyển cây ra vườn
ươm
ươm
Quy trình nhân giống vô tính
Quy trình nhân giống vô tính
in vitro
in vitro
Chuẩn bị cây mẹ
Chuẩn bị cây mẹ

•
Ưu điểm:
nhân giống cây ở quy mô công nghiệp
nhân nhanh với hệ số nhân giống cao
sản phẩm cây giống đồng nhất,sạch bệnh
tiết kiệm thời gian,thu hoạch lớn

•

Các bao phấn được nuôi cấy trên môi trường có
agar hoặc môi trường lỏng và sự phát sinh phôi xảy
ra trong bao phấn.

•
Hạt phấn được tách rời khỏi bao phấn hoặc bằng
phương pháp cơ học hoặc do nứt nẻ tự nhiên của
bao phấn và được nuôi trên môi trường lỏng.

Quy trình nuôi cấy
•
Chọn bao phấn: hoa đầu tiên,hạt phấn thể 4 nhân
sau lần nguyên phân thứ nhất
•
Xử lý nụ hoa: bằng nhiệt độ kích thích sự phân chia
hạt phấn
•
Chọn mt tái sinh thích hợp
•
Chọn lọc cây đơn bội: đếm số lượng NST,đo
hàm lượng DNA,so với cây mẹ

Sơ đồ tạo cây đơn bội từ nuôi cấy
bao phấn
Tách các bao phấn
Khử trùng bề mặt
Nhuộm acetoarmine để xác định
GĐPT của hạt phấn
Nuôi cấy trên
mt đặc

•
Tách lớp mặt dưới lá
•
Ngâm mẫu trong hỗn hợp enzym
•
Tinh sạch tế bào trần
•
Nuôi cấy tế bào trần trong môi trường thích hợp

2.Tạo cây đơn bội bằng nuôi cấy noãn chưa thụ tinh
Nguyên lý:
nuôi cấy noãn chưa thụ tinh phát triển thành cây đơn bội
là sự sinh sản đơn tính cái
Theo 2 phương pháp
•
Nuôi cấy noãn chưa thụ tinh tách rời
•
Nuôi cấy cùng lúc nhiều noãn trên 1 phần của lõi bắp
Gặp khó khăn trong việc tách tb noãn cũng như dễ làm
tổn thương mô

2.Tái sinh cây từ protoblast:
•
Tạo vách tế bào: khi đưa tb trần vào trong mt tái
sinh sau 1-2 tuần
•
Phát triển mô sẹo vào tạo cây hoàn chỉnh:
chuyển tb sang mt đặc tạo mô sẹo tái sinh chồi 
cây hoàn chỉnh


con đường: tự phát hay cảm ứng

•
Chọn dòng tb: Bằng biện pháp bỏ thành
cellulose và đưa cơ thể thực vật về trạng
thái từng tế bào riêng rẽ với kích thước
không lớn hơn nhiều so với cơ thể vi sinh
vật đã cho phép tiến hành kỹ thuật chọn
dòng vi sinh vật đối với thực vật bậc cao

V.Thụ phấn và nuôi cấy phôi in virto
•
Thụ phấn trong tự nhiên:
Hạt phấn chín rơi vào núm nhụy nảy
mầm,tạo ống phấn.
Hai tinh tử 1n tới noãnthụ tinh kép (tạo
phôi + hợp bào nội nhũ tam bội)

•
Bất hợp giao tử trước khi thụ tinh:
1 hạt phấn lạ rơi vào núm nhụy  nhụy tạo ra
chất ức chế ngăn cản sự phát triển hoặc làm
biến dạng ống phấn,ngăn thụ tinh
•
Bất hợp giao tử sau khi thụ tinh:
hạt phấn lạ rơi vào núm nhụy  thụ phấn vẫn
diễn ra nhưng hạt không phát triển
(do giữa nội nhũ và phôi hình thành cơ chế ức
chế sự phát triển của phôi)