Huế - Bánh tét làng Chuồn
Nổi tiếng từ bao đời nay, không chỉ mọi người dân ở Huế mà còn nhiều người
trong cả nước đều biết đến bánh tét làng Chuồn ở xã Phú An, huyện Phú Vang,
tỉnh Thừa Thiên Huế. Bánh tét nơi đây, đã đưa hương vị của làng quê ấm áp, hòa
cùng niềm vui xuân mới đến với mỗi gia đình.
Bánh tét làng Chuồn là nghề truyền thống từ xưa đến nay, từ đời này sang đời
khác. Kỹ thuật gói và nấu bánh tét ở làng Chuồn không có gì khác lạ so với nhiều
địa phương khác, nhưng bánh tét ở đây lại đặc biệt về vật liệu. Tại làng này, từ
xưa đã khoanh vùng khoảng 20 mẫu ruộng để cấy nếp ngon. Đó là loại nếp thơm,
gọi tên là nếp Tây và tài khéo làm bánh tét làng Chuồn cũng được thể hiện trong
mọi khâu.
Trước hết là chọn nếp: nếp ngon đều hạt, giã trắng, sàng kỹ tấm cám, không lẫn
gạo hay bông cỏ, hạt cát. Nếp được ngâm kỹ, vút thật sạch, để ráo nước (để bảo
đảm giữ bánh được chừng nửa tháng). Lá gói bánh là lá chuối sứ không già lắm,
có mặt rộng độ bền chắc. Lạt giang vót mỏng dễ cột chặt làm cho bánh ổn định
hình thể, và không thấm nước nhiều làm nhão bánh. Nhụy đậu xanh cũng chọn
loại đậu xanh mỡ (loại hạt đậu lớn đều), ngâm vút làm nhụy sống. Mỡ lợn là loại
mỡ giấy xắt thỏi dài vuông vức góc cạnh. Tiêu, hành, muối nêm vừa ướp đều
trong mỡ, thêm một ít muối trộn đều trong nếp.
Khi gói thao tác khéo, để nhụy bánh nằm đúng trung tâm. Đòn bánh gói đẹp giữ
vững hình trụ tròn đều, các nuộc lạt buộc khéo đều nhau. Để bánh có màu xanh tự
nhiên còn phải bỏ một lượng lá “mật lục” (lá hoang ở bờ bụi có hình thùy, chót lá
tóp nhỏ, thân và cành có gai thưa) vào nồi trước khi nấu. Trong quá trình nấu bánh,
phải thay nước ít nhất hai lần để khỏi úa màu lá. Giữ lửa đều 12 tiếng làm cho
bánh nhừ, giữ được lâu mà hạt nếp vẫn không "sống" trở lại.
Tét bánh bằng chỉ hay sợi gấc làm mặt bánh mịn màng phẳng đẹp, sắp khéo vào
dĩa trông như những vầng trăng tròn tươi sáng tỏa hương. Khi ăn, ta cảm nhận vị
mềm dẻo của bánh, hương thơm dịu của bánh, vị béo bùi của nhụy bánh và vị cay
của tiêu hành, thành một vị tổng hòa thơm ngon, hấp dẫn.
Với hương vị riêng, mang đậm nét văn hóa dân tộc, bánh tét làng Chuồn đã trở
thành món ăn không thể thiếu trong những ngày Tết của người dân Huế nói riêng

Nguyễn thêm một phường Bao La mới lại phát sinh, nay là thôn Thủy Lập, xã
Quảng Lợi, huyện Quảng Điền, nằm ven bờ Nam phá Tam Giang. Do cùng
nguồn gốc, nên cả hai nơi đều có nghề đan lát sản phẩm tre. Dưới thời phong
kiến, Bao La là nơi cung cấp chủ yếu sản phẩm gia dụng bằng tre của dân
Thừa Thiên Huế. Từ chiếc rá vo gạo, đến loại rổ rửa rau, đựng cá đến các loại
giần sàng của nghề xay xát, nong nia để phơi phong nông sản, thủy sản cũng
như chiếc nôi trẻ con, chiếc giường, cái chõng, với kỹ thuật đan lát khéo léo và
giá cả thích hợp với túi tiền kiệm ước của nhân dân.
Đây là một nghề phụ thu hút mọi lứa tuổi lao động trong gia đình thôn xóm.
Người khỏe mạnh tìm mua, đốn vác tre, kết bè đưa về làng. Người già cưa tre,
chẻ nan, vót lạt, trẻ em đan lát, phụ nữ gánh sản phẩm tỏa đi khắp các chợ ở
làng quê, thị trấn.
Nhưng từ sau 1985, sản phẩm nhựa từ các thành phố lớn tràn ngập nông thôn,
đã chiếm lĩnh thị trường, làm thu hẹp nghề đan lát Bao La.
Trong định hướng khôi phục ngành nghề truyền thống, các cấp chính quyền
địa phương đã tổ chức cho người dân các lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật
đan lát các sản phẩm mới, thích hợp với nhu cầu thị hiếu xã hội như lẵng đơm
hoa, lẵng trang trí, các loại giá treo đèn trang trí…Dân nghề đan lát Bao La
đang nỗ lực tiếp cận kỹ thuật mới, để làm cho làng nghề tiếp tục phát triển.
- Gốm Phước tích
Đi từ phía Bắc vào hay trong Nam ra, trên tuyến Quốc lộ 1A đến ngã ba chợ Mỹ
Chánh, theo Quốc lộ 49 khoảng 800m, qua cầu Phước Tích rẽ tay phải là đến làng
Phước Tích. Làng Phước Tích thuộc xã Phong Hòa, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa
Thiên Huế được thành lập vào năm 1470 và nổi danh khắp kinh thành Huế về
nghề gốm. Nghề gốm ở Phước Tích đã có bề dày hơn 500 năm tuổi, từng là vật
phẩm tiến vua, từng nuôi sống bao thế hệ người dân ở ngôi làng bé nhỏ nép mình
bên dòng Ô Lâu trong xanh, hiền hòa.
Cụ Nguyễn Duy Mai - một trong 15 nghệ nhân còn sót lại của làng kể: "Gốm
Phước Tích từng là một đặc sản nổi tiếng khắp miền Trung. Không chỉ sản xuất
dưới dạng các loại gia dụng như trách, chậu, om, niêu, ấm, tộ, cối tiêu, bình vôi,