Tăng huyết áp - Kẻ giết người thầm lặng
Nhân dịp Ngày phòng chống tăng huyết áp thế giới 17/5/2010,
chúng tôi muốn cung cấp một số thông tin cơ bản và cập nhật về
tăng huyết áp (THA), căn bệnh nguy hiểm và ngày càng có xu
hướng tăng lên một cách rất rõ rệt ở nước ta để mọi người cùng có
ý thức phòng, chống một cách tích cực và hữu hiệu nhằm giảm
thiểu tối đa những biến chứng âm thầm và rất nguy hiểm do căn
bệnh này gây ra.
THA - một bệnh lý rất phổ biến trong cộng đồng
THA đang trở thành một vấn đề thời sự vì sự gia tăng nhanh chóng
của căn bệnh này trong cộng đồng. Thực vậy, theo ước tính của Tổ
chức Y tế thế giới (WHO), đã có khoảng 1,5 tỷ người trên thế giới
bị THA. Theo thống kê tại Hoa Kỳ năm 2006, có khoảng 74,5 triệu
người Mỹ bị THA, tức là cứ khoảng 3 người lớn lại có 1 người bị
THA. Nhưng một điều đáng lưu tâm hơn là tỷ lệ những người bị
THA còn đang gia tăng một cách nhanh chóng ở cả các nước đang
phát triển thuộc châu Á, châu Phi. Ngay ở Việt Nam, theo một điều
tra gần đây nhất của Viện Tim mạch Quốc gia tại 8 tỉnh và thành
phố của nước ta thì tỷ lệ THA của những người từ 25 tuổi trở lên
đã là 27,4%.

Các bác sĩ Viện tim mạch hội chẩn một ca
bệnh.
THA - Kẻ giết người số một
Trong báo cáo về sức khoẻ hàng năm của WHO năm 2002 đã nhấn
mạnh THA là "kẻ giết người số một". Thực vậy, vào năm 2008,
người ta ước tính có khoảng 17,5 triệu người trên thế giới bị tử
vong do THA và các biến chứng tim mạch. Theo một điều tra tại
Hoa Kỳ năm 2006 đã cho thấy có 56.561 người Mỹ bị tử vong vì
THA. Một nghiên cứu tại nước Đức vào cuối những năm 80 của
thế kỷ trước đã cho thấy những nguy cơ gây tử vong trong một

kiểm tra HA thường xuyên, nhất là những người có những yếu tố
nguy cơ về tim mạch, là hết sức cần thiết và quan trọng.
3 nghịch lý trong bệnh THA
Mặc dù chúng ta đã hiểu rõ sự phổ biến và mức độ nguy hiểm của
bệnh THA nhưng cho đến tận bây giờ, THA vẫn tồn tại 3 nghịch
lý, đó là:
THA là bệnh rất dễ phát hiện (bằng cách đo HA khá đơn giản)
nhưng người ta thường lại không được phát hiện mình bị THA từ
bao giờ. THA là bệnh có thể điều trị được nhưng số người được
điều trị không nhiều. THA là bệnh có thể khống chế được với mục
tiêu mong muốn, nhưng số người điều trị đạt được HA mục tiêu lại
không nhiều.
Thực vậy, theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới, chỉ có 30% số
người bị THA được điều trị và trong số những bệnh nhân được
điều trị này thì cũng chỉ có 12% số bệnh nhân được kiểm soát tốt
về HA (dưới
140/90mmHg
).
Vì sao lại tồn
tại những
nghịch lý
này?
Đây thực sự
là vấn đề
không phải
đơn giản.
Chúng ta cần
nhìn nhận
một cách
thẳng thắn

Câu trả lời là hoàn toàn có thể. Vấn đề phụ thuộc vào chính bản
thân của mỗi người chúng ta rất nhiều.
Ở nước ta, trước tình hình gia tăng nhanh chóng và những biến
chứng nặng nề của bệnh THA, ngày 19/12/2008, Thủ tướng Chính
phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ký quyết định phê duyệt chương trình
phòng chống THA trở thành Chương trình mục tiêu quốc gia giai
đoạn 2006 - 2010. Ban Điều hành quốc gia phòng chống THA với
nòng cốt là các cán bộ của Viện Tim mạch Việt Nam đã tích cực
tham gia triển khai các hoạt động trong cộng đồng như truyền
thông, giáo dục sức khoẻ, khám sàng lọc THA, xây dựng các mô
hình phòng chống THA từ tuyến xã, phường tới tuyến Trung ương.
Chúng ta hy vọng là với tất cả những cố gắng của toàn xã hội, của
cả cộng đồng, việc kiểm soát THA sẽ mang lại những lợi ích đáng
kể. Việc cổ vũ lối sống lành mạnh và thay đổi những lối sống có
hại cho mỗi cá nhân là vũ khí hữu ích hàng đầu trong cuộc chiến
chống lại "kẻ thù thầm lặng này".
GS.TS. NGUYỄN LÂN VIỆT