Hãy tìm tòi khám phá và đặt câu hỏi
Hãy tìm tòi khám phá và đặt câu hỏi
“Luôn đặt câu hỏi cho những điều mình đang kiếm tìm và hãy hiểu rằng không có
gì tự nhiên mà có.”
- Ray Kassar
Tôi sinh ra ở Brooklyn, New York, học trường nam sinh. Nhờ sự giới thiệu của
thầy giáo tiếng Anh cùng với bảng điểm trung học đạt loại xuất sắc mà tôi nhận
được học bổng vào Đại học Brown. Đó là vào những năm Chiến tranh Thế giới
thứ II đang diễn ra nên họ rút ngắn chương trình học và tôi tốt nghiệp đại học năm
tôi mới mười chín tuổi.
Sau khi ra trường, chưa biết mình sẽ làm gì nhưng tôi có rất nhiều tham vọng. Tôi
muốn mình làm được một việc gì đó thật lớn lao. Cha tôi là một người an phận và
luôn bằng lòng với những gì mình có. Mẹ tôi thì chỉ muốn mọi điều tốt nhất cho
chúng tôi nhưng không hề thúc ép nên chúng tôi không phải chịu một áp lực buộc
phải thành công bằng mọi giá.
Cha tôi không ủng hộ việc học đại học, ông cho đó là một sự lãng phí thời gian.
Mẹ tôi thì tự hào về trình độ học vấn và học bổng của tôi. Gia đình cha tôi di cư từ
Syria vào năm 1911 và kinh doanh trong ngành tơ lụa. Do hậu quả của thời kỳ suy
thoái kinh tế nên những nhà máy sợi của gia đình tôi ở Patterson, New Jersey đều
bị phá sản. Cha tôi phải làm những công việc độ nhật qua ngày, kể cả tài xế taxi.
Chúng tôi không có nhiều tiền nhưng lúc nào cũng cảm thấy hạnh phúc vì gia đình
tôi rất thương yêu nhau.
Cha không muốn chúng tôi làm thêm các công việc vào mùa hè. Ông nghĩ gia đình
chúng tôi không đến nỗi phải quá túng quẫn để chúng tôi phải làm như vậy. Tuy
nhiên, lúc học đại học, tôi cần tiền để tự trang trải chi phí cá nhân nên đã lén gia
đình xin làm nhân viên trực tổng đài điện thoại cho hội sinh viên trường từ 12 giờ
đêm đến 8 giờ sáng để kiếm hai mươi lăm đô la mỗi tuần, một số tiền khá lớn đối
với một sinh viên, tương đương ba, bốn trăm đô la ngày nay.
Sau khi tốt nghiệp, tôi vỡ ra nhiều điều bất ngờ. Số là Bob Love, bạn cùng phòng
của tôi là con của nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc điều hành Tập đoàn Công
nghiệp Burlington. Vậy mà tôi chẳng biết gì vì Bob luôn cháy túi, thường xuyên

Ba năm sau, đã đến lúc chọn ra một giám đốc mới. Có ba ứng viên. Một là Bill
Klopman, giám đốc ngành may mặc, đến một người nữa, và sau đó là tôi, người
thua họ đến cả một con giáp. Họ đã chọn Bill Klopman mặc dù chính tôi là người
đem về hai phần ba lợi nhuận cho công ty. Tôi cho rằng có một thông điệp trong
quyết định của họ và quyết định xây dựng một con đường cho riêng mình. Tôi
nghỉ việc. Đó là một sự ra đi đầy chí khí. Tôi mở một công ty nhập khẩu hàng may
sẵn từ Ai Cập và gọi nó là RA Kassar Corp. Đó là công ty đầu tiên ở Mỹ kinh
doanh xuất nhập khẩu ngành may mặc và việc kinh doanh tiến triển rất thuận lợi.
Lần nọ, khi còn làm ở Burlington, tôi ăn trưa với Bill Sarnoff, một người bạn thân
hồi học Harvard. Cậu ấy bảo tôi rằng Tập đoàn Truyền thông Warner vừa mua lại
công ty Atari và đang tìm một giám đốc điều hành. Tôi cảm thấy bị đánh giá thấp
vì Atari chỉ đáng giá 27 triệu đô la, cớ sao tôi phải nghỉ ở Burlington và sang đó?
Rồi sau khi tôi mở công ty RA Kassar Corp, cậu ấy lại nằn nì mời tôi đến gặp
Manny Gerard ở Văn phòng Công ty Warner. Tôi đành phải đồng ý cho qua
chuyện. Manny quả là một nhà thương thuyết số một. Ông ấy mời tôi đến
California, bảo tôi cứ xem qua nhà máy và cho họ một số nhận xét. Tôi đến
Sunnyvale, gặp nhà sáng lập Atari là Nolan Bushnell và quan sát một lượt. Đó là
một thế giới hoàn toàn mới đối với tôi, mọi thứ đều được tự động hóa theo công
nghệ tiên tiến nhất. Tôi rất thích thú nhưng lại bảo với họ rằng tôi không phải là
người thích hợp vì tôi không biết nhiều về máy móc. Họ bảo họ chỉ cần một người
có đầu óc kinh doanh như tôi mà thôi. Rồi họ đề nghị tôi đưa ra điều kiện. Tôi nói
tôi không thể bỏ công ty của mình nhưng sẵn sàng đến Atari làm việc một, hai
ngày mỗi tháng, và tôi cần có tài xế riêng để đưa đón. Họ đồng ý mọi yêu cầu của
tôi.
Sau tháng đầu tiên, tôi nhận thấy công việc không tiến triển như tôi nghĩ và làm
như thế là thiếu công bằng cho Công ty Warner. Thực sự tôi không thể có những
đánh giá toàn diện về Atari nếu chỉ đến làm việc một, hai ngày mỗi tháng. Vì tôi
đã có một người thay thế điều hành khá tốt Kassar những lúc tôi đi vắng nên tôi
quyết định ở lại Atari trong sáu tháng. Họ đánh giá cao sự trung thực của tôi và
đồng ý. Đến cuối tháng thứ sáu, họ cứ đinh ninh rằng tôi sẽ khuyên họ giải thể

tác sản xuất trò chơi điện tử phóng tác theo bộ phim E.T. (Sinh vật ngoài trái đất)
mà ông ấy vừa ký với đạo diễn Spielberg với giá hai mươi triệu đô la. Tôi bác bỏ
ngay ý tưởng ấy nhưng ông ấy vẫn cứ khăng khăng bảo chúng tôi phải sản xuất
xong trò chơi đó trong vòng sáu tuần (thay vì sáu tháng như tôi đề nghị). Spielberg
có ghé qua chỗ chúng tôi đôi ba lần để trợ giúp và chúng tôi cũng hoàn thành được
một game. Steve cương quyết bảo chúng tôi gửi đi năm triệu game đó vào Giáng
sinh năm 1982. Chúng tôi giao năm triệu game và bị trả về toàn bộ.
Thương vụ thất bại thảm hại và mọi người đồn đãi ngày càng rộng ra làm Steve
phật ý. Ông ấy đến và nhận toàn bộ trách nhiệm. Tôi mời ông ấy vào phòng mình
và nói rằng dường như ông không hài lòng với cách làm việc của tôi và nếu đúng
như vậy ông cứ nói thẳng và tôi sẽ ra đi. Ông bảo tôi làm việc rất tốt. Tôi nói nếu
thế thì ông đừng can thiệp vào chuyện của chúng tôi nữa, cứ để chúng tôi tự
chủ. Chỉ có thế nhưng vào tháng 6 năm 1983, họ gọi tôi đến New York, hôm đó là
thứ Năm, để gặp Manny Gerard. Anh ta chẳng thể nói được một câu cho rõ ràng là
tôi bị sa thải. Anh ta vòng vo rằng có lẽ tôi nên xin thôi việc, rằng Steve muốn anh
ta đuổi tôi ra khỏi Atari. Tôi khá bối rối - không phải vì bị sa thải mà vì cách hành
xử không chuyên nghiệp của họ. Ngày hôm sau, Manny gọi đến khách sạn
Mayfair Regent và nói với tôi rằng Steve đề nghị tôi ở lại thêm ba tháng nữa vì họ
chưa tìm được người thay thế. Tôi bảo: “Manny này, anh đang làm cái quái quỷ gì
thế? Anh vừa sa thải tôi hôm qua và bây giờ anh lại muốn tôi ở lại!”. Tôi đáp:
“Không đời nào!” và bay sang châu Âu mười ngày. Họ thuê người khác và công
việc kinh doanh của họ sa sút từ đó.
Steve Ross là một con người cực kỳ phức tạp. Ông ấy vừa dễ mến nhưng cũng rất
thâm trầm. Tôi nghĩ ông ấy căng thẳng vì “thằng tí hon” Atari chiếm tới 60% lợi
nhuận của Tập đoàn Warner và 40% tổng doanh số của họ. Bỗng dưng tin tức về
Atari trên các phương tiện truyền thông đại chúng lấn át cả tên tuổi của Warner
Communications. Tôi được báo chí nói đến rất nhiều và Steve không thích điều đó.
Ông ấy có cái tôi quá lớn và vấn đề là ở chỗ đó. Tôi hoàn toàn không hối tiếc gì về
những năm tháng ở Atari. Kinh nghiệm tôi có được thật tuyệt vời. Tôi đã mở đầu
một nền công nghiệp mới giúp đất nước này tiến lên như vũ bão và chuẩn bị cho

Cambridge, Massachusetts, có cha làm giáo sư toán ở Đại học Harvard. Ông là
người từng vay mượn 3.000 đô la để đến Bắc Carolina và sáng lập ra Burlington,
sau này trở thành một công ty dệt may lớn nhất thế giới.
Kết luận
Dù Ray Kassar không chịu áp lực phải thành công từ phía gia đình và cũng không
có một định hướng nghề nghiệp rõ ràng từ ban đầu như nhiều doanh nhân thành
đạt khác, nhưng ông luôn tin rằng mình sẽ làm nên chuyện lớn trong đời. Cho nên
khi cơ hội đến, và đến như trong truyện cổ tích, ông nắm bắt ngay lấy nó. Ông
bảo: "Tôi thật may mắn khi ở vào một thời điểm và vị trí thích hợp như thế".
Ray đem tài năng đổi mới và kỹ năng dùng người của mình vào công việc kinh
doanh ở Tập đoàn dệt may Burlington cũng như ở Công ty sản xuất trò chơi điện
tử Atari. Ông còn là người có bản lĩnh và có tài đưa ra các quyết định kinh doanh
đúng đắn ở những thời điểm khó khăn. Mọi thành công của ông đều bắt nguồn từ
một tầm nhìn chiến lược và óc kinh doanh nhạy bén. Tuy nhiên, người tài thường
hay gặp nạn. Việc làm thuê không phải lúc nào cũng trôi chảy và hơn một lần ông
đã quyết định tự mình làm chủ việc kinh doanh của riêng mình.
Lời khuyên của ông thật xác đáng: hãy tìm tòi khám phá trong công việc, hãy biết
đặt câu hỏi, nhưng đừng nhận những gì không thuộc về mình.
Thế giới việc làm đang thay đổi và lòng trung thành của nhân viên đối với công ty
dường như không còn nữa. Đó là nhận xét chung của nhiều tổng giám đốc điều
hành ngày nay. Riêng ở Ray, cuộc đời và sự thành đạt của ông là một tấm gương
khích lệ mọi người đi tìm sự thành công trong nghề nghiệp, cũng như tìm lại giá
trị đáng được tôn vinh của lòng trung thành trong công việc như ngày trước.