Chương 9: Tiếng ồn giao thông đô thị
I. Các khái niệm cơ bản.
1. Đặc tính của tiếng ồn.
2. Độ ồn giao thông.
3. Quan hệ giữa độ ồn và cường độ xe chạy.
4. Quan hệ giữa độ ồn và khoảng cách.
5. Phân cấp khu vực về độ ồn và độ ồn cho phép trong thiết kế.
II. Các biện pháp giảm tiếng ồn giao thông.
**********************************
I. Các khái niệm cơ bản.
1. Đặc tính của tiếng ồn.
Tiếng ồn đô thị chủ yếu do các phương tiện giao thông vận tải như xe máy, ô
tô, xe lửa, máy bay gây ra. Tiếng ồn được gây ra còn do các xí nghiệp, nhà máy và
công trường xây dựng hoặc các loa đài phát thanh và phương tiện truyền thông.
Tại đô thị nước ta tiếng ồn của các phương tiện giao thông gây ra không chỉ có
tiếng động cơ mà còn là tiếng còi xe, đặc biệt là ở những điểm ùn tắc.
Tiếng ồn giao thông đô thị chủ yếu phát ra vào ban ngày dưới dạng “dải”
(“băng”) dọc theo đường và sóng ồn ra hai bên theo từng đợt xe chạy.
Do đặc tính đó mà được phép sử dụng ngưỡng tiếng ồn tăng thêm 15dB so
với tiếng ồn do các nguyên nhân gây ra tiếng ồn liên tục và tập trung khác.
Độ ồn giao thông lớn nhất quan sát được vào khoảng 90 – 95 dB là trên đường
cao tốc thành phố với lưu lượng xe chạy khoảng 2 – 3 000 xe/h (có thể lớn hơn).
Tiếng ồn tại các đô thị của VN hiện nay đã vượt mức cho phép 2 – 15dB.
Trong điều kiện độ ồn lớn và liên tục người dân có thể bị ảnh hưởng đến
thính giác, ù tai, đau đầu, mệt mỏi, mất ngủ, các bệnh tim mạch, gây cáu gắt Tuổi
thọ của người dân sống trong các thành phố lớn, nơi liên tục chịu tác động của
tiếng ồn, cũng bị giảm xuống. Theo thống kê của các nhà khoa học Áo, tuổi thọ
trung bình có thể bị giảm từ 8 đến 12 năm do tác động của tiếng ồn. Chịu tác động
nhiều nhất là những người lớn tuổi.
1
2. Độ ồn giao thông.

- Thời gian đo tiếng ồn: tùy theo mỗi nước
Nguyên tắc: chọn lúc có nhiều xe qua lại (giờ cao điểm)
- Vị trí đặt máy đo tiếng ồn:
+ CH Pháp và nhiều nước Châu Âu: cách mép mặt đường 3m
+ Liên Xô cũ: • cách tim làn xe ngoài cùng 7m
• độ cao đo so với mặt đường là 1,2m
Một số số liệu về tiếng ồn (Mức độ ồn và cảm giác):
Nguồn sinh tiếng ồn Mức độ ồn, dB.A Cảm giác
+ Động cơ phản lực của máy bay, cách 100m. 120 Nhức óc
2
+ Ôtô khi tăng tốc, cách 10m
+ Xưởng cơ khí
+ Trao đổi, tranh luận sôi nổi
+ “Yên tĩnh” ở ngoài đồng ban đêm
+ Trường quay phim khi ghi hình
85
65
60
25
20
Rất ồn
Khá khó chịu
Ồn trung bình
Yếu
Rất yếu
- Ngưỡng khó chịu: không cố định, phụ thuộc vào tâm sinh lý, độ tuổi của mỗi
người. Theo nghiên cứu của cơ quan môi trường châu Âu tiếng ồn vượt quá 65dB
dễ làm cho con người rơi vào trạng thái mất ngủ, cáu gắt và thậm chí kích động.
Ngưỡng ồn
Trạng thái Ngưỡng ồn, dB.A

- Việt Nam:
Trên cơ sở số liệu đo đạc trên đường Bắc Thăng Long – Nội Bài, Viện
KHKTGTVT đã xây dựng được quan hệ sau:
+ Đối với trạm thu phí
L = 30 + 21,64logN
+ Đối với khu dân cư ven đường
L = 58,2 + 8,085logN
4. Quan hệ giữa độ ồn và khoảng cách.
Độ giảm mức độ ồn ∆L tại khoảng cách R so với tim làn xe ngoài cùng
)lg(10
o
R
R
L
=∆
Trong đó:
R
o
– khoảng cách từ điểm đo “chuẩn” tới làn xe chạy trên đường, nếu có nhiều làn
xe thì lấy:
R
o,tb
= 1/2.(R
og
+ R
ox
)
Với: R
og
– khoảng cách từ điểm đo “chuẩn” tới làn xe gần nhất

+ Loại cửa sổ thông thường: giảm được 20 dB.A
+ Loại cửa sổ thông thường, bịt khe hở: giảm được 25 dB.A
+ Loại cửa sổ 2 lớp kính dày: giảm được 35 dB.A
• Đặt tường chống ồn
+ Tường đơn giản: giảm được 9 – 12 dB.A
+ Tường loại 150 kg/m2 (BTXM): giảm được 40 dB.A
+ Tường loại 300 kg/m2 (BTXM): giảm được 50 dB.A
Trên nhiều tuyến đường cao tốc của các nước phương Tây, những đoạn đi
gần thành phố người ta xây lên nhiều bức tường kính dài vài cây số để ngăn chặn
tiếng ồn từ động cơ xe phát ra không làm ảnh hưởng tới khu dân cư, đặc biệt là vào
ban đêm.
• Biện pháp đối với các phương tiện giao thông:
Kiểm tra chặt chẽ tình trạng kỹ thuật và mức độ gây tiếng ồn của các
phương tiện giao thông.
Quy định mức độ tiếng ồn cho phép đối với từng loại phương tiện:
Ví dụ ở CH Pháp (theo TC 150R362):
+ Xe con: 82 dBA
+ Môtô: 84 dBA
5
• Biện pháp về tổ chức giao thông:
− Hạn chế xe có tải trọng lớn lưu thông trong thành phố (có thể theo giờ
quy định);
− Hạn chế tốc độ xe chạy (theo nghiên cứu của cơ quan môi trường châu
Âu: khi vận tốc trung bình giảm từ 60 km/h xuống 45 km/h, tiếng ồn
giảm được gần 40%);
− Loại bỏ đèn đỏ ở các nút giao thông bằng cách sử dụng nút khác mức
− Phối hợp các đèn tín hiệu tổ chức giao thông theo “làn sóng xanh”;
• Về giải pháp thiết kế, xây dựng và bảo dưỡng đường:
− Bình đồ: tránh sử dụng những đoạn tuyến có yếu tố hình học thay đổi
đột ngột