Luận văn
Đánh giá một số mô hình khoanh nuôi xúc tiến
tái sinh rừng tự nhiên có Vối thuốc (Schima
wallichii choisy) phân bố tại xã Chiềng Bôm –
huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn La
1
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ TỪ VIẾT TẮT i
DANH MỤC BẢNG BIỂU ii
DANH MỤC HÌNH ẢNH VÀ SƠ ĐỒ iii
2
ĐẶT VẤN ĐỀ
Rừng là một hệ sinh thái có khả năng tự tái tạo, tự phục hồi và luôn vận
động phù hợp với điều kiện ngoại cảnh. Với diện tích trên 330 nghìn km với
2/3 diện tích đất là đồi núi lại nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa nên nguồn tài
nguyên rừng nước ta rất giàu có, đa dạng và phong phú. Tuy nhiên, trong
những năm gần đây, do nhiều nguyên nhân khác nhau mà diện tích rừng bị
suy giảm nghiêm trọng cả về số lượng lẫn chất lượng. Ngày nay với sự phát
triển mạnh mẽ của nền kinh tế đất nước cùng với sự gia tăng về dân số, ô
nhiễm môi trường, đô thị hóa, biến đổi khí hậu,… thì việc khôi phục lại hệ
sinh thái rừng là rất cần thiết.
Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của rừng, hiện nay nhà nước
ta đã đầu tư nhiều chương trình dự án để phát triển trong đó đặc biệt là các
chương trình giao đất lâm nghiệp cho các hộ gia đình của Chính Phủ, chương
trình 327, dự án trồng mới 5 triệu ha rừng,… tốc độ phục hồi rừng đã tăng
nhanh. Các giải pháp kỹ thuật dựa trên cơ sở lợi dụng triệt để khả năng tái
sinh, diễn thế tự nhiên của thảm thực vật cùng với các giải pháp đúng đắn về
chính sách đất đai, vốn, lao động đã góp phần nâng cao độ che phủ rừng của
cả nước. Điều đó chứng tỏ tái sinh tự nhiên (TSTN) của thảm thực vật rừng
có vai trò quan trọng trong phục hồi rừng.
Khoanh nuôi xúc tiến tái sinh (KNXTTS) là quá trình lợi dụng tối đa

biện pháp kỹ thuật khoanh nuôi xúc tiến tái sinh kết hợp với việc đánh giá
một số mô hình KNXTTS có cây Vối thuốc khóa luận sẽ đề xuất một số giải
pháp KNXTTS rừng tự nhiên có Vối thuốc tại xã Chiềng Bôm – huyện Thuận
Châu – tỉnh Sơn La.
4
Chương I
TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Trên thế giới
1.1.1 Nghiên cứu về tái sinh rừng
Lịch sử nghiên cứu tái sinh rừng trên thế giới đã trải qua hàng trăm
năm nhưng với rừng nhiệt đới vấn đề này được tiến hành chủ yếu từ những
năm 30 của thế kỷ trước trở lại đây. Do sự phát triển của nền công nghiệp ở
thế kỷ 19, trong lâm nghiệp đã hình thành xu hướng thay thế rừng tự nhiên
thành rừng trồng nhân tạo cho năng suất cao nhằm đáp ứng nhu cầu gỗ cho
nguyên liệu công nghiệp và cuộc sống. Nhưng sau thất bại trong tái sinh nhân
tạo ở Đức và một số nước vùng nhiệt đới, nhiều nhà khoa học đã nêu khẩu
hiệu “Hãy quay lại với TSTN ”(dẫn theo Nguyễn Văn Thêm, 1992) [18]. Kết
quả nghiên cứu của các công trình nghiên cứu về tái sinh rừng tự nhiên trên
thế giới được tóm tắt như sau.
Theo Aubréville (1949), trong các nhóm yếu tố sinh thái phát sinh quần
thể thực vật, nhóm yếu tố khí hậu - thủy văn là nhóm yếu tố chủ đạo, quyết
định hình thái và cấu trúc của các kiểu thảm thực vật. Nhóm khí hậu - thủy
văn gồm các yếu tố quan trọng nhất là nhiệt độ, ánh sáng, lượng mưa, độ ẩm,
chế độ gió,…
Bechse, nhà lâm học người Đức cho rằng “ánh sáng là chiếc đòn bẩy
mà nhà lâm học dùng để điều khiển sự sống của rừng theo hướng có lợi về
kinh tế”.
Độ khép tán của quần thụ ảnh hưởng trực tiếp đến mật độ và sức sống
của cây con. Andel.S (1981) chứng minh độ đầy tối ưu cho sự phát triển bình
thường của cây gỗ là 0,6 - 0,7 [23].

Andamann; Donis và Maudouz (1951, 1954) với phương thức đồng nhất hóa
tầng trên ở Java [25],…
Tóm lại, các công trình nghiên cứu về tái sinh rừng trên đây đã làm
sáng tỏ phần nào về các nhân tố ảnh hưởng đến tái sinh rừng, các phương
pháp điều tra đánh giá tái sinh rừng từ đó sẽ làm cơ sở cho việc đề xuất các
giải pháp kỹ thuật lâm sinh đăc biệt là khoanh nuôi xúc tiến tái sinh.
6
1.1.2 Nghiên cứu về khoanh nuôi phục hồi rừng và xúc tiến tái sinh
Theo ITTO (2002), phục hồi rừng bằng khoanh nuôi là quá trình thúc
đẩy diễn thế đi lên của hệ sinh thái rừng, nâng cao mức độ đa dạng sinh học,
điều chỉnh cấu trúc, sản lượng của chúng thông qua việc bảo vệ không tác
động hoặc sử dụng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh như xúc tiến tái sinh, xúc
tiến tái sinh kết hợp trồng bổ sung, làm giàu rừng,…
Theo David Lamb (2003) quá trình phục hồi rừng có thể đưa cấu trúc
và sản lượng của hệ sinh thái tương đương với hệ sinh thái nguyên sinh. Tuy
nhiên, mức độ đa dạng sinh học của chúng không thể đạt được mức độ đó.
Như vậy, để xúc tiến quá trình phục hồi rừng con người có thể sử dụng các
biện pháp kỹ thuật tác động thông qua việc xúc tiến tái sinh cũng như xúc tiến
tái sinh có trồng bổ sung hoặc nuôi dưỡng rừng.
Khi nghiên cứu giải pháp kỹ thuật phục hồi rừng đã bị thoái hóa ở Châu
Phi, Dominic Blay và cộng sự (2004) đã xác định những giải pháp kỹ thuật
chủ yếu gồm: tái sinh tự nhiên, xúc tiến tái sinh tự nhiên, xúc tiến tái sinh tự
nhiên kết hợp trồng bổ sung và làm giàu rừng. Trong đó xúc tiến tái sinh tự
nhiên là giải pháp chặt phát những cây lớn và cây bụi cản trở để những cây
con tái sinh hạt hoặc tái sinh chồi sinh trưởng, cho nên nó có ưu điểm là chi
phí ít, giữ được đất, hình thành một kết cấu rừng hỗn giao ổn định. Tuy nhiên,
khuyết điểm là cây con sinh trưởng chậm dẫn đến một số loài cây phi mục
đích lấn át. Đây cũng là biện pháp kỹ thuật được áp dụng phổ biến ở Trung
Quốc trong các chương trình phục hồi rừng thứ sinh nghèo.
1.1.3. Những nghiên cứu về cây Vối thuốc (Schima wallichii Choisy)

Về cấu tạo giải phẫu, H. G. Richter và M. J. Dallwitz (1996) [31] đã
nghiên cứu và mô tả khá kỹ và đầy đủ về cây Vối thuốc.
Theo Tian - XiaoRui (2000), trong tất cả các loài cây, khả năng chịu
lửa của lá kém hơn khả năng chịu lửa của cành non và vỏ. Trị số nhiệt, độ
ẩm, điểm bốc cháy và lượng tro là chỉ tiêu chính ảnh hưởng đến sự cản lửa
của các loài cây. Trong số 12 loài nghiên cứu thì Vối thuốc (S. wallichii),
Castanopsis hystrix và Myrica rubra có sức chống lửa tốt nhất [32].
Như vậy, việc định loại, tên gọi và mô tả hình thái cũng như cấu tạo
8
giải phẫu loài Vối thuốc là tương đối rõ ràng, không chỉ có tác dụng nhận biết
và phân biệt loài mà còn có ý nghĩa gợi suy cho việc sử dụng một số sản
phẩm của nó thông qua những mô tả về hình thái cấu tạo giải phẫu các bộ
phận của cây.
Đặc điểm sinh lý – sinh thái
Qua những nghiên cứu ban đầu loài Vối thuốc có những nghiên cứu nổi
bật về đặc tính sinh lý – sinh thái như sau:
+ Vối thuốc là cây ưa sáng, nhưng lúc nhỏ có khả năng chịu bóng.
+ Vối thuốc chịu được nhiệt độ cao. Giới hạn sinh thái nhiệt của cây
lên tới 37 - 45
0
C.
+ Vối thuốc chịu rét tốt. Cây có thể sống được ở nhiệt độ không khí -
3
0
C, nếu nhiệt độ thấp duy trì trong thời gian dài thì ngưỡng sinh thái nhiệt là
0 - 5
0
C.
+ Vối thuốc có thể bị bệnh lở cổ rễ, sâu đục thân (Trachylophus
approximator) phá hoại, cũng do loài sâu đục thân này mà một số loài bệnh

mô hình.
Theo Phillips (1980), tỷ lệ sống của Vối thuốc trong trồng rừng năm
đầu có thể đạt 100%. Tại Malaysia, Vối thuốc được trồng với khoảng cách
1,8m x 1,2m hoặc 3,6m x 1,8m, với mật độ trồng thưa hơn đường kính cho
tăng trưởng gấp đôi so với mật độ dày.
Vối thuốc có thể trồng thuần loài hoặc hỗn giao với các loài khác. Tại
Indonesia, Vối thuốc được trồng hỗn giao với Thông nhựa (KeBler và
Sidiyasa, 1994) [27]. Vối thuốc cũng được trồng hỗn giao với Thông Luchu
(Pinus luchuensis Mayr) tại đảo Okinawa, Nhật Bản. Theo Xiaonui và Hirata
(2002)
10
1.2. Tại Việt Nam
1.2.1. Nghiên cứu về tái sinh rừng
Ở Việt Nam, tái sinh rừng đã đươc quan tâm nghiên cứu từ những thập
kỷ 60 của thế kỷ trước. Kết quả nghiên cứu có thể tóm tắt như sau.
Theo Thái Văn Trừng (1978) [19] đã xây dựng quan niệm “Sinh thái
phát sinh quần thể ” trong thảm thực vật rừng nhiệt đới và vận dụng để xây
dựng biểu phân loại thảm thực vật rừng Việt Nam. Theo tác giả một công
trình nghiên cứu về thảm thực vật mà không đề cập đến hoàn cảnh thì đó là
một công trình hình thức, không có lợi ích thực tiễn. Trong các nhân tố sinh
thái thì ánh sáng là nhân tố quan trọng khống chế và điều khiển quá trình
TSTN cả ở rừng nguyên sinh và rừng thứ sinh.
Một số tác giả trong nước đã nghiên cứu về mối quan hệ giữa địa hình
và khả năng tái sinh tự nhiên của thực vật: Ngô Quang Đê, Lê Văn Toán,
Phạm Xuân Hoàn (1994) [11] nghiên cứu mật độ cá thể và số lượng loài cây
phục hồi sau nương rẫy bỏ hóa tại Con Cuông - Nghệ An; Lâm Phúc Cố
(1996) [8] nghiên cứu ở Púng Luông - Yên Bái; Phùng Tửu Bôi - Trần Xuân
Thiệp (1997) [2] nghiên cứu ở vùng Bắc Trung Bộ, Phạm Ngọc Thường
nghiên cứu ở tái sinh phục hồi rừng sau nương rẫy ở Bắc Kạn và thái nguyên.
Khi nghiên cứu về quy luật cấu trúc rừng gỗ hỗn loài, Nguyễn Văn

Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An, Yên Bái và Quảng Ninh với sự tư vấn của
chuyên gia Hà Cự Trung - Trung Quốc. Phương pháp tiến hành là điều tra
khu tiêu chuẩn điển hình của các trạng thái rừng, trên cơ sở sử dụng ô điều tra
2.000m
2
diện tích đo đếm tái sinh 100 - 125 m
2
kết hợp với điều tra theo
tuyến. Dựa vào các tài liệu đã thu thập ngoài rừng, các tác giả tiến hành phân
tích, tính toán những chỉ tiêu cây đứng và cây tái sinh, phân chia các loại hình
thực vật rừng và dựa trên cơ sở đó nhận xét thực trạng rừng, đánh giá tình
hình TSTN và đề xuất biện pháp kinh doanh.
Dựa vào mật độ tái sinh, Vũ Đình Huề (1969) [16] đã phân chia khả
năng tái sinh rừng thành 5 cấp: rất tốt, tốt, trung bình, xấu và rất xấu với mật
12
độ tái sinh tương ứng là trên 12.000 cây/ha, 8.000 - 12.000 cây/ha, 4.000 -
8.000 cây/ha, 2.000 - 4.000 cây/ha. Nhìn chung, nghiên cứu này mới chỉ chú
trọng đến số lượng mà chưa đề cập đến chất lượng cây tái sinh.
Trong một công trình nghiên cứu về cấu trúc, tăng trưởng trữ lượng và tái
sinh tự nhiên rừng thường xanh lá rộng hỗn loài ở ba vùng kinh tế (sông Hiếu,
Yên Bái và Lạng Sơn), Nguyễn Du Chiêm (1988) [5] đã khái quát đặc điểm phân
bố của nhiều loài cây có giá trị kinh doanh và biểu diễn bằng các hàm lý thuyết.
Từ đó làm cơ sở định hướng các giai pháp lâm sinh cho các vùng sản xuất nguyên
liệu.
1.2.2. Các nghiên cứu về khoanh nuôi phục hồi rừng và xúc tiến tái sinh
Phục hồi rừng trước hết là phục hồi lại thành phần chủ yếu của rừng là
thảm thực vật cây gỗ. Sự hình thành nên thảm cây gỗ này sẽ tạo điều kiện cho
sự xuất hiện các thành phần khác của rừng như tầng cây bụi, tầng cỏ quyết,
khu hệ động vật, vi sinh vật,…và các yếu tố khác như chế độ nhiệt, chế độ
ẩm,…(Võ Đại Hải và cộng sự, 2003) [13].

những kết luận trên đây có thể sử dụng để tham khảo cho những đề xuất biện
pháp kỹ thuật tác động vào rừng có Vối thuốc tái sinh.
1.2.3. Các nghiên cứu về cây Vối thuốc
Phân loại : Hiện nay, đã phân biệt được 3 loài Vối thuốc phổ biến ở
nước ta là Vối thuốc (Schima wallichii Choisy) (còn có tên địa phương là
Khảo cài, Mạy thồ lộ, Vàng rậm - Viện Điều tra Quy hoạch rừng, 1996), Vối
thuốc răng cưa (Schima superba Gardn. et Champ) và Vối thuốc lá bạc
(Schima argentea Piitz. Ex Diels). Đây là 3 loài khác nhau mặc dù hình thái
và phân bố địa lý của chúng gần giống nhau
Mô tả : Là loài cây gỗ lớn, chiều cao đạt 25-35m, đường kính có thể đạt
50-60cm, thân thẳng, vỏ xù xì nứt dọc. Cành non và chồi phủ lông màu vàng
nhạt. Lá đơn mọc cách hình trái xoan hoặc thuôn, đầu lá nhọn, đuôi hình nêm
rộng, lá có kích thước 3 - 7cm x 8 - 17cm. Mép lá nguyên, mặt sau lá có lông
và phấn trắng. Cuống lá dài 1,3 - 3cm. Hoa lưỡng tính, mọc lẻ ở nách lá phía
14
đầu cành. Gốc hoa có 2 lá bắc hình trứng phủ nhiều lông. Đài hoa có 5 cánh,
mặt ngoài phủ lông, tràng 5 cánh màu trắng. Nhị nhiều. Bầu tròn phủ nhiều
lông, có 5 ô, mỗi ô có 2 - 3 noãn. Quả hình cầu bẹt, đường kính từ 1- 2 cm.
Quả chín vỏ hoá gỗ, nứt thành 5 mảnh. Cuống quả dài 1,3 - 2cm. Hạt hình
thận dẹt dài 8mm, có cánh mỏng (Cục Phát triển Lâm nghiệp, 1997 [9]; Lê
Mộng Chân và Lê Thị Huyên, 2000 [4]).
Phân bố: Theo Ngô Quang Đê (2004) Vối thuốc thích hợp ở những
vùng đất có nền đá mẹ Sa phiến thạch, Hoa cương, đá biến chất, đá sỏi. Đặc
biệt, Vối thuốc không phân bố ở những vùng đất có đá vôi [12]. Vối thuốc
sinh trưởng tốt trên đất sét phát triển trên nền đá mẹ phiến thạch sét, phiến
thách mica, sa thạch, foophia, ưa đất thoát nước tốt, độ pH từ 5 - 5,6. Vối
thuốc thường xuất hiện sau nương rẫy (Bộ NN & PTNT, 2000) [1].
Đặc tính sinh lý và sinh thái: Vối thuốc là cây tiên phong ưa sáng,
thường xuất hiện trong rừng phục hồi và các lỗ trống trong rừng.
Khả năng chịu rét, chịu hạn tốt, tái sinh chồi mạnh. Cây mọc rải rác

Ngạn, Bắc Giang Vối thuốc được trồng hỗn giao theo hàng với Thông mã vĩ
theo tỷ lệ 50:50, mật độ trồng 2.000 cây/ha. Sau 8 năm, tỷ lệ sống của Vối
thuốc còn 57,4%, chiều cao trung bình đạt 8,59m, đường kính D
1,3
đạt 11,9
cm, đường kính tán lá đạt 3,13 m, trên 90% cây có sức sinh trưởng tốt, dáng
thân đẹp. Tuy nhiên, do bị chèn ép mạnh nên hầu hết Thông mã vĩ trồng cùng
đã bị chết (Trần Văn Con và các cộng sự, 2006 [6]).
1.3 Nhận xét và đánh giá chung
Các công trình nghiên cứu trên thế giới đã nghiên cứu khá toàn diện và
hệ thống về tái sinh rừng và các kỹ thuật khoanh nuôi xúc tiến tái sinh. Các
kết quả này đã góp phần quan trọng vào thực tiễn kinh doanh rừng những năm
qua. Vối thuốc là loài cây đa tác dụng nên cũng có nhiều công trình nghiên
cứu về đặc điểm hình thái, giải phẫu và phân bố, giá trị sử dụng, đặc tính sinh
vật học và kỹ thuật trồng, chăm sóc, Đây là cơ sở quan trọng cho việc phát
triển rừng Vối thuốc.
16
Ở trong nước, nghiên cứu về tái sinh rừng cũng rất được quan tâm, đặc
biệt là cuối những năm 1980 trở lại đây. Những thành tựu về tái sinh rừng và
khoanh nuôi xúc tiến tái sinh chưa nhiều nhưng cũng đủ làm cơ sở để đề xuất
các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phù hợp. Nghiên cứu về Vối thuốc ở nước ta
còn hạn chế, các công trình nghiên cứu mới được tiến hành nhỏ lẻ trong một
vài năm gần đây chủ yếu tập chung phân loại, mô tả hình thái, đặc điểm sinh
lý - sinh thái. Cho đến nay, ở Việt Nam việc khoanh nuôi phục hồi rừng tự
nhiên có Vối thuốc phân bố đã được tiến hành khá nhiều trong thực tiễn sản
xuất, đặc biệt là ở Bắc Giang và Sơn La. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có
công trình nghiên cứu nào đánh giá kết quả về vấn đề này.
Xuất phát từ thực tiễn đó, đề tài “Đánh giá một số mô hình khoanh
nuôi xúc tiến tái sinh rừng tự nhiên có Vối thuốc (Schima wallichii choisy)
phân bố tại xã Chiềng Bôm - huyện Thuận Châu – tỉnh Sơn La ” được đặt

18
- Đề xuất và định hướng một số giải pháp khoanh nuôi xúc tiến tái sinh
rừng tự nhiên có Vối thuốc tái sinh tại xã Chiềng Bôm – huyện Thuận Châu –
tỉnh Sơn La
2.4. Phương pháp nghiên cứu
2.4.1. Quan điểm và cách tiếp cận của đề tài
- Vận dụng quan điểm sinh thái phát sinh thảm thực vật của Thái Văn
Trừng (1978): “Thảm thực vật rừng là tấm gương phản chiếu một cách trung
thành nhất, mà lại tổng hợp được các điều kiện của hoàn cảnh tự nhiên, đã
thông qua sinh vật để hoàn thành những quần thể thực vật”. Do đó khi xem
xét vấn đề tái sinh cần chú ý đến tác động tổng hợp của các nhân tố hoàn cảnh
bên ngoài.
- Tái sinh rừng là quá trình diễn thế lâu dài, do đó vận dụng quan điểm
lấy không gian thay thế thời gian để nghiên cứu tái sinh.
- Cấu trúc thể hiện ngoại mạo và nội dung bên trong của rừng, thể hiện
qua các quy luật phân bố, tương quan giữa các đại lượng và các thành phần
của rừng. Tuy nhiên khóa luận chỉ đánh giá sự thay đổi các trạng thái rừng
sau khoanh nuôi về cẩu trúc tổ thành, mật độ, tầng thứ, chứ không đi sâu vào
các quy luật phân bố và tương quan giữa các đại lượng.
2.4.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
2.4.2.1. Phương pháp kế thừa số liệu
- Kế thừa các tài liệu, kết quả nghiên cứu, đánh giá về điều kiện tự
nhiên, kinh tế xã hội và tài nguyên rừng xã Chiềng Bôm – huyện Thuận Châu
– tỉnh Sơn La
- Kế thừa các kết quả nghiên cứu về loài Vối thuốc, đặc biệt là nghiên
cứu về cấu trúc và tái sinh rừng.
- Làm việc với các cơ quan chức năng tại các địa phương như Trung
tâm khoa học sản xuất lâm nghiệp vùng Tây Bắc thuộc Viện khoa học lâm
nghiệp Việt Nam, UBND các xã để nắm được đặc điểm của đối tượng nghiên
cứu như diện tích, phân bố rừng Vối thuốc

cây cao như loài cây, D
1,3
, Hvn, mật độ, độ tàn che, độ che phủ, Kết quả thu
thập ghi vào mẫu biểu 01
BIỂU 2.1: PHIẾU ĐIỀU TRA RỪNG TỰ NHIÊN
Địa điểm:
ÔTC :
Độ dốc :
Độ tàn che :
Hiện trạng rừng :
Diện tích ÔTC :
Độ cao :
Độ che phủ :
Biện pháp tác động :
STT TÊN CÂY D
1.3
Hvn
1
2
3
+ Đối với cây tái sinh dưới tán rừng: Thu thập các số liệu về loài cây,
nguồn gốc, chất lượng (tốt, trung bình, xấu), số lượng cây tái sinh. Các số liệu
thu thập được ghi vào phiếu điều tra rừng. Kết quả thu thập ghi vào biều 02
BIỂU 2.2: BIỂU ĐIỀU TRA CÂY TÁI SINH
thuộc ÔTC… Diện tích Ô dạng bản là 4m
2
Ô dạng bản Loài cây Nguồn gốc Chất lượng
1-1
… …. …
… …. …

: có H > 15m
- Tầng ưu thế sinh thái A
2
: H = 5 - 15m
- Tầng dưới tán A
3
: H < 5m
2.4.2.3. Phương pháp xử lý số liệu
- Số liệu thu thập được xử lí trên phần mềm Excel 5.0, một số chỉ tiêu
được quan tâm là:
22
+ Tổ thành cây tái sinh và tầng cây cao:
10
×=
n
m
A
Trong đó: A: Hệ số tổ thành tầng cây cao hoặc cây tái sinh
m: Số cá thể mỗi loài trong ô tiêu chuẩn
n: Tổng số cây trong ô tiêu chuẩn
+ Mật độ cây tái sinh và cây cao:
dt
S
n
haN
×
=
000.10
/
Với S

Phía Nam giáp với xã Cò Mạ và Nậm Lầu.
Phía Đông giáp xã Púng Tra.
Phía Tây giáp xã Long Hẹ.
3.1.2. Địa hình
Chiềng Bôm có địa hình đặc trưng của các xã miền núi phía Bắc, dốc
và địa hình chia cắt mạnh. Điển hình có các dãy núi chạy theo hướng Tây Bắc
- Đông Nam có độ cao trong vùng 650 - 700 m so với mực nước biển, xen kẽ
giữa các dãy núi là các thung lũng, bãi, ruộng nước tương đối bằng phẳng có
diện tích không lớn.
3.1.3. Khí hậu
Xã Chiềng Bôm có khí hậu mang tính chất chung của khu vực Tây
Bắc: Mùa đông lạnh, Mùa hè rất nóng. Nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió
mùa với hai mùa rõ rệt: mùa mưa bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 9, mùa khô từ
tháng 10 năm trước đến tháng 3 năm sau.
Nhiệt độ trung bình trong năm là 22
0
C, mùa hè nhiệt độ trung bình từ
24
0
C - 27
0
C, mùa đông nhiệt độ trung bình từ 16 - 18
0
C. Nhiệt độ tối cao là
30,6
0
C vào tháng 5, nhiệt độ tối thấp là 11
0
C vào tháng 12.
Tổng số giờ nắng trung bình trong năm là 2.052 giờ/năm. Số giờ nắng