XUÂN DIỆU
CẤU TRÚC CHUYÊN ĐỀ.
I.Vài nét về tiểu sử,con người.
1. Cuộc đời
2. Những nhân tố ảnh hưởng đến thơ văn Xuân Diệu.
II. Sự nghiệp văn chương
1.Trước cách mạng tháng tám
1.1. Nhà thơ của trần gian và hiện tại
1.2. Thi sĩ của tuổi trẻ và tình yêu
1.3. Nhà thơ của một quan niệm thẩm mĩ mới mẻ ,của nỗi sợ hãi trước
sự trôi chảy của thời gian.
1.4. Một hồn thơ cô đơn
2. Sau cách mạng tháng tám.
2.1. Thời kì kháng chiến chống Pháp.
2.2. Thời kì kháng chiến chống Mỹ.
III. Phong cách nghệ thuật trong thơ Xuân Diệu.
I. Vài nét về tiểu sử,con người.
1. Cuộc đời
Tên thật:Ngô Xuân Diệu (1916-1985)
Bút danh:Trảo Nha
Quê hương:
Quê cha:Hà Tĩnh
Quê mẹ: Bình Định
Gia đình: Nhà nho
Nơi học tập: Quy Nhơn – Huế - Hà Nội
Bằng cấp: Tú tài
Được mệnh danh: “Tao đàn nguyên súy” và “Mới nhất trong các nhà thơ
mới”
Tài năng nhiều mặt: Làm thơ viết văn, nghiên cứu phê bình ,dịch
thuật…
Tham gia mặt trận Việt Minh.

II. Sự nghiệp văn chương.
1.Thơ văn Xuân Diệu trước cách mạng tháng tám
Trước cách mạng tháng tám, Xuân Diệu có hai tập thơ:Thơ thơ
(1938), Gữi hương cho gió (1945).
Ông là nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới, cả về nội dung lẫn
hình thức.Trong "Thi nhân Việt Nam", Hoài Thanh đã khẳng định :
“Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới, nhà thơ đại
diện đầy đủ nhất cho thời đại”.Là nhà thơ lãng mạn“mới nhất trong
các nhà thơ mới” nên tư tưởng đó bao quát, chi phối toàn bộ thế giới
cảm xúc và nghệ thuật trong thơ của ông.
=>Thơ Xuân Diệu trở thành đỉnh cao của phong trào thơ mới.Bởi độ
tràn đầy và sung mãn cuả nó được viết bởi một con người tài hoa,có ý
thức cao về cá nhân,dám sống thành thực với cái tôi cá nhân.
Ai đã từng đọc và cảm nhận thơ Xuân Diệu sẽ dễ dàng nhận thấy thơ
XD được khắc họa qua bốn mảng chính:
1.1. Xuân Diệu- Nhà thơ của trần gian và hiện tại
XD đã đem đến cho thơ mới nguồn cảm hứng mới lạ của một
hồn thơ sôi nổi, tha thiết yêu đời thể hiện niềm khát khao giao cảm
với cuộc đời bằng cái tôi cá thể, ý thức thật rõ giá trị của bản thân
trước thiên nhiên tạo vật.
Nhà thơ bộc lộ niềm khát khao giao cảm nồng cháy, cuồng say trước
cuộc đời, bắt nguồn từ quan niệm sống tích cực của cái tôi cá nhân, ý
thức sự hiện hữu của bản thân trong cuộc đời và khát khao sự sống
trần gian, đối lập với cuộc đời hoặc thoát ly thực tại. “XD đốt cảnh
bồng lai và xua ai nấy về hạ giới”. Ông muốn khẳng định cái tôi trong
quan hệ gắn bó với đời, muốn được sống một cách thật mạnh mẽ.
“Sống toàn tâm,toàn trí, sống toàn hồn”
Sống toàn thân và thức ngọn giác quan với cuộc đời và
“Thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt
Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm”

Đã hôn rồi hôn lại
Cho đến mãi muôn đời
Đến tan cả đất trời
Anh mới thôi dào dạt

(Biển)
1.3.Xuân Diệu - Nhà thơ của một quan niệm thẩm mĩ mới mẻ,
của nỗi sợ hãi trước sự trôi chảy của thời gian.
Trong thơ Xuân Diệu, cảm thức thời gian được bắt nguồn từ
quan điểm nhân sinh mới mẻ. Xuân Diệu với tâm hồn nhạy bén ý thức
được sự chảy trôi của thời gian một đi không trở lại nên luôn mang trong
mình nỗi ám ảnh lo sợ.
Nhà thơ muốn chạy đua với thời gian để giành giật sự sống tận
hưởng từng phút giây của cuộc đời, thể hiện niềm ham sống lành mạnh.
1.4. Xuân Diệu - Một hồn thơ cô đơn.
Bên cạnh niềm mê say với cuộc đời, thơ Xuân Diệu cũng thể
hiện nỗi buồn chán, hoài nghi cô đơn. Do Xuân Diệu là một nhà thơ,
một nghệ sĩ theo khuynh hướng lãng mạn, đòi hỏi cái hoàn mĩ, tự nuôi
mình bằng những ảo mộng của cuộc đời, luôn thèm muốn giao cảm vô
biên với cuộc đời, nên khi gặp phải hoàn cảnh xã hội tầm thường giả
dối, sống trong đất nước mất chủ quyền, bản thân là người dân mất
nước,chịu vòng nô nệ khao khát dâng hiến nhưng gặp phải hoàn cảnh xã
hội như vậy nên Xuân Diệu rơi vào chán nản, hoài nghi, cô đơn.
Xuân Diệu yêu đời thiết tha với cuộc sống nhưng lại mang
trong mình nỗi chán nản, hoài nghi, cô đơn. Hai trạng thái cảm xúc này
tưởng như đối lập nhưng lại rất thống nhất của một hồn thơ khát khao
giao cảm mãnh liệt với đời,của một cái tôi ý thức đầy đủ về sự hiện hữu
và giá trị của bản thân trước thế giới :
Tôi là con nai bị đánh lưới
Không biết đi đâu, đứng sầu bóng tối.

đường thơ của ông (Tặng làng Còng, Bà cụ mù lòa…). Trên cơ sở đó,
nhà thơ đã viết nên nhiều vần thơ giản dị mà thâm nặng nghĩa tình:
Hạt cơm ăn của bà con
Là tình, là nghĩa, là ơn thắm nhuần.
(Tặng làng Còng)
Bên cạnh đó, XD cũng bày tỏ được một cách chân thành nỗi trăn trở và
sự kính yêu của mình khi viết về Bác.Ông đã tìm được cách thể hiện rất
thấm thía:
Trên đầu tóc Bác sương ghi
Chắc đôi sợi bạc đã vì chúng con
(Sáng)
Dù còn có hạn chế, song các tập thơ trên đã thể hiện được bao nỗi niềm,
tình cảm của XD trước hiện thực đời sống cách mạng. Thơ XD thời kì
này đánh dấu một bước chuyển biến lớn về tư tưởng,tình cảm,giọng
điệu… trên con đường thơ của ông.
2.2. Thời kì kháng chiến chống Mỹ.
Sau khi cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc thắng lợi, miền
Bắc bước vào xây dựng Chủ nghĩa xã hội.Trước hiện thực sôi động đó,
với sự nhạy cảm, lòng tin yêu cuộc đời mới, thơ XD có sự vươn lên
mạnh mẽ,đề cập đến nhiều vấn đề trong cuộc đời mới. Biểu hiện rõ ở ba
tập thơ:Riêng chung (1960), Mũi Cà Mau cầm tay (1962), Khối hồng
(1964).XD say sưa ngợi ca cuộc đời mới với những đổi thay mang ý
nghĩa sâu sắc trong đời sống của dân tộc và rồi ông trăn trở nghĩ về
mình,bày tỏ chân thành niềm cảm xúc.
Thơ XD có khi còn nặng về kể, giàu trình bày, ít ẩn ý, thiếu hàm
xúc, dài dòng trong nhạc điệu, từ ngữ.Điều đó tạo nên sự hạn chế phần
nào về sức truyền cảm và hấp dẫn của thơ ông đối với người đọc.
Đến với XD ta sẽ thấy “XD là ngòi bút chiến đấu, không ngừng chiến
đấu, chiến đấu rất tích cực cả về chính trị và văn chương, cả về tiểu luận
phê bình và thơ ca”. Bên cạnh những phát hiện tinh teerfsvaf rất có giá

cách tân có vẻ phuơng Tây của nhà thơ, vẫn có thể thấy rất rõ ràng”một
cái gì đó rất Việt Nam”.
Giữa các phong cách thơ mới, Xuân Diệu là một cái gì vừa phải, hợp lí,
ông vốn có cái dễ dàng để đến với đám đông trong văn chương cũng như
trong cuộc đời.
Thế Lữ hơi cổ. Trong thơ Thế Lữ người ta vẫn cảm thấy một cái gì đó
hơi già, hơi cũ, mắt nhìn về cái mới chứ chân chưa đặt tới cái miền mới
mẻ đó. Mong muốn kéo nhà thơ này đi tới nhưng con người ông không
theo kịp.
Lưu Trọng Lư cũng vậy, mà lại ngả sang mơ mộng xa xôi.
Huy Cận như già trước tuổi. Về độ chín của thơ, Xuân Diệu không
bằng Huy Cận song sự trẻ trung làm Xuân Diệu có sự hấp dẫn hơn, phổ
biến hơn nhiều .
Hàn Mặc Tử và Chế Lan Viên ăn nhều ở sự hướng thượng, suy tư,
độc đáo. Các ông có cái gì đó mà bình thường khó với tới. Họ nhìn theo
các ông mà ngại.
Xét ảnh hưởng đến các thế hệ sau, vai trò của Xuân Diệu cũng rất lớn
như ở thế hệ những người sinh khoảng những năm 40 của thế kỉ trước,
những Bằng Việt, Xuân Quỳnh, Lưu Quang Vũ, Phạm Tiến Duật.
Nếu đặt ra một hàng: Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên, Hàn Mặc
Tử thì khác nhau rất rõ. Xuân Diệu như hoa hồng trong một vườn hoa
loài hoa nào cũng đẹp. Như một thứ cơm tẻ vừa với mọi người.
Mặc dù có những bài tuyệt bút, song Xuân Diệu thường vẫn để lại ấn
tượng có chỗ sượng chưa đều tay, chưa chín.