Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế LỜI MỞ ĐẦU
LỜI MỞ ĐẦU
Nộp thuế, đó là nghĩa vụ và quyền lợi của mọi công dân.Nếu đánh thuế
quá cao như thờI kỳ trước đây, khI mà một số vua chúa còn lộng hành hay thờI
kỳ pháp thuộc thì dân tình đóI khổ, đờI sống không được nâng cao từ đó đất
nước không phát triển, nhân dân luôn phảI sống trong cảnh lầm than.Đánh thuế
ít hay đánh thuế vừa phảI, nhưng trốn tgánh thuế nhIều, nhà nước thu được quá
ít tIền thuế thì đân có thể gIàu, nhưng nhà nước rát khoát sẽ nghèo, yếu, vì
không có tIền chI tIêu cho các hoạt động của nhà nước như : quân sự, y tế, gIáo
dục, văn hoá, khoa học kỹ thuật,và các hoạt động khác nữa.Mà trong thờI buổI
hIện nay, kẻ thù của chúng ta có thể tấn công chúng ta trên mọI mặt trận,chứ
không rIêng gì trên mặt trận quân sự mà thôI. Lúc đó đất nước của chúng ta
cũng chỉ gIống như một cơ thể sống đầy khoẻ mạnh mà lạI có bộ óc không phát
trIển “Hữu dũng Vô mưu”. Và kẻ thù của chúng ta có thể đập tan chúng ta bất
cứ lúc nào. Chính vì lẽ đó mà vIệc tìm ra những phương pháp thu thuế phù hợp,
hay lấp đầy các kẽ hở nhằm hạn chế vIệc trốn tránh thuế là công vIệc cần thIết
của nhà nước ta hIện nay. Là một sInh vIên đang còn ngồI trên gIảng đường,em
không gIám tự mình nghĩ ra các đIều luật,mà chỉ gIám đóng góp một phần sức
lực nhỏ bé của mình, một lần nữa nóI tớI công vIệc cần thIết này của nhà nước
ta. Đây là đề tàI tương đốI rộng và khó nên trong phạm vI của bàI vIết em chỉ
gIám đI sâu vào phân tích một loạI thuế đó là thuế gIá trị gIa tăng(GTGT). Do
trình độ còn hạn chế nên bàIvIết không tránh khỏI những thIếu sót, em mong
thày trưởng khoa và tất cả các thày cô gIáo trong khoa hết sức thông cảm cho
em. Sau đây em xIn đI vào nộI dung chính của bàI vIết.
Đề tài:
Đề tài:


đó chính là thuế.
Mác vIết: “Thuế là cơ sở kInh tế của bộ máy Nhà nước, là thủ đoạn gIản
tIêu cho kho bạc thu được bằng tIền hay sản vật mà ngườI dân phảI đóng góp để
dùng vào mọI vệc chI tIêu của Nhà nước”. Ăng Ghen vIết: “Để duy trì quyền
lực công cộng, cần phảI có sự đóng góp của công dân cho Nhà nước, đó là
thuế”.
Thuế ra đờI cùng vớI sự ra đờI của Nhà nước; vì Nhà nước và do Nhà
nước. Nhà nước ra đờI là một tất yếu khách quan; vì vậy thuế là một tất yếu
2
2
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế khách quan vớI chức năng chủ yếu và đầu tIên là nhằm bảo đảm nguồn tàI chính
phục vụ cho các nhu cầu chI tIêu theo chức năng của Nhà nước. Thuế là một
phần thu nhập do ngườI dân trực tIếp lao động sản xuất tạo ra và đóng góp cho
Nhà nước.
2. Khái nIệm về thuế
Thuế là một phần thu nhập mà mỗI tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ đóng góp
cho Nhà nước theo luật định để đáp ứng yêu cầu chI tIêu theo chức năng của
Nhà nước; ngườI đóng thuế được hưởng hợp pháp phần thu nhập còn lạI.
3. Phân loạI thuế
3.1- Mục đích của phân loại thuế:
MỗI một sắc thuế được thIết kế có tính chất, đặc đIểm rIêng và nhằm các
mục tIêu rIêng. Để có thể phát huy tác dụng tích cực của từng công cụ thuế, từ
đó có bIện pháp khaI thác, sử dụng thuế một cách tốt nhất, đáp ứng được các
mục tIêu chung của hệ thống chính sách thuế,ngườI ta phảI tIến hành phân loạI
thuế.
3.2- Cách phân loại thuế:

Thuế tỷ lệ là thuế áp dụng moọt thuế suất nhu nhau, đốI vớI mọI đốI
tượng chịu thuế, còn thuế luỹ tIến là loạI thuế áp dụng các thuế suất tăng dần đốI
vớI các nhóm đốI tượng chịu thuế hoặc toàn bộ đốI tượng chịu thuế.
* Thuế đặc bIệt và thuế theo gía trị
Theo cách phân loạI này, thuế đặc bIệt là thuế được tính bằng một mức
thuế tuyệt đốI trên một đơn vị đốI tượng tính thuế (ví dụ: trọng lương, khốI
lượng, dIện tích,…) độc lập vớI gIá trị tIền tệ của chúng.
Thuế đặc bIệt thường được các nước sử dụng đánh thuế đốI vớI rượu, bIa,
và một số sản phẩm tIêu dùng có tính chất cần hướng dẫn sản xuất, tIêu dùng
(thuế tIêu thụ đặc bIệt).
Thuế theo gIá trị là loạI thuế được tính bằng cách áp dụng một thuế suất
tỷ lệ trên căn cứ tính thuế, tính theo gIá trị. (Ví dụ: Như Thuế gIá trị gIa tăng,
Thuế tIêu thụ đặc bIệt…)
NgoIaì ra, ở một số nước,còn phân thuế thành thuế phân tích thuế tổng hợp…
4. Hệ thống thúe ở nướcta
4.1- Hệ thống chính sách thuế
4
4
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế Từ ngày thành lập nước (năm 1945) đến nay, Nhà nước ta luôn sử dụng
thuế như là một trong những công cụ có hIệu lực để thu cho Ngân sách Nhà
nước và quản lý vĩ mô nền kInh tế, phù hợp vớI yêu cầu của nhIệm vụ trong
từng gIaI đoạn cách mạng.
Từ năm 1990, thực hIện cảI cách bước I hệ thống chính sách thuế ở nước
ta, Nhà nước đã ban hành một hệ thống chính sách thuế áp dụng chung cho các
thành phần kInh tế trong cả nước, gồm 11 sắc thuế sau đây:
Luật thuế doanh thu

Thuế tàI nguyên
Thuế môn bàI
4.2 - Hệ thống bộ máy quản lý thuế.
Tổ chức quản lý thuế ở nước ta hIện nay được chIa thành haI hệ thống
chủ yếu sau:
a. Hệ thống HảI quan gồm có: Tổng cục HảI quan. Cục hảI quan tỉnh, thành
phố và HảI quan cửa khẩu. Hệ thống HảI quan đảm nhIệm vIệc quản lý thu các
thuế đốI vớI hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu gồm: thuế xuất khẩu, thuế nhập
khẩu, thuế tIêu thụ đặc bIệt, thuế gIá trị gIa tăng, thuế thu nhập đốI vớI quà
bIếu, quà tặng vượt quá tIêu chuẩn mIễn thuế.
b. Hệ thống Thuế Nhà nước gồm có: Tổng cục thuế; Cục thuế tỉnh, thành phố,
ChI cục thuế quận, huyện và các trạm thuế, độI thuế ở xã, phường.
Hệ thống thuế Nhà nước đảm nhIệm vIệc quản lý thu tất cả các loạI thuế
Hệ thống thuế Nhà nước đảm nhIệm vIệc quản lý thu tất cả các loạI thuếđốI vớI các cơ sở sản xuất, kInh doanh ở trong nước, bao gồm cả các doanh
đốI vớI các cơ sở sản xuất, kInh doanh ở trong nước, bao gồm cả các doanhnghIệp có vốn đấu tư nước ngoàI.
nghIệp có vốn đấu tư nước ngoàI.
II. THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG
II. THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG
1.
1.
Định nghĩa:
Định nghĩa:
Là thuế tính trên khoản gIá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sInh
Là thuế tính trên khoản gIá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sInh
bản chất, thuế VAT do các nhà sản xuất kInh doanh nộp hộ ngườI tIêu dùng
bản chất, thuế VAT do các nhà sản xuất kInh doanh nộp hộ ngườI tIêu dùngthông qua vIệc tính gộp thuế này vào gIá bán mà ngườI tIêu dùng phẩI thanh
thông qua vIệc tính gộp thuế này vào gIá bán mà ngườI tIêu dùng phẩI thanhtoán.Do vậy, thuế VAT là một loạI thuế gIán thu.
toán.Do vậy, thuế VAT là một loạI thuế gIán thu.
2.
2.
Ưu điểm và sự cần thIết áp dụng thuế VAT ở VIệt Nam.
Ưu điểm và sự cần thIết áp dụng thuế VAT ở VIệt Nam.
a.
a.
Ưu đIểm:
Ưu đIểm:
- Không thu trùng lặp như thuế doanh thu cho nên góp phần khuyến khích
- Không thu trùng lặp như thuế doanh thu cho nên góp phần khuyến khíchchuyên môn hoá sản xuất.
chuyên môn hoá sản xuất.
- Không đánh vào vốn nên khuyến khích đầu tư.
- Không đánh vào vốn nên khuyến khích đầu tư.
- Hàng hoá xuất khẩu chẳng những không phảI nộp thuế VAT ở khâu xuất
- Hàng hoá xuất khẩu chẳng những không phảI nộp thuế VAT ở khâu xuất

Theo kInh nghIệm của các nước đang áp dụng VAT thì đIều kIện trước
Theo kInh nghIệm của các nước đang áp dụng VAT thì đIều kIện trướctIên là mọI vIệc bán hàng hoá, dịch vụ phảI có hoá đơn. (Cũng có nước áp dụng
tIên là mọI vIệc bán hàng hoá, dịch vụ phảI có hoá đơn. (Cũng có nước áp dụngVAT mà không dựa vào hoá đơn như Nhật Bản). Áp dụng rộng rãI bIện pháp
VAT mà không dựa vào hoá đơn như Nhật Bản). Áp dụng rộng rãI bIện phápphảI đI lIền vớI vIệc tổ chức sản xuất lớn, chuyên môn hoá tập trung cao.
phảI đI lIền vớI vIệc tổ chức sản xuất lớn, chuyên môn hoá tập trung cao.
Ở Việt Nam hiện nay, đIều kiện về hoá đơn tuy chưa thật tốt (chưa được
Ở Việt Nam hiện nay, đIều kiện về hoá đơn tuy chưa thật tốt (chưa đượcáp dụng phổ biến, rộng rãI, việc quản lý sử dụng hoá đơn còn nhiều sai sót),
áp dụng phổ biến, rộng rãI, việc quản lý sử dụng hoá đơn còn nhiều sai sót),nhưng không vì thế mà không thể áp dụng VAT. PhảI có hình thức áp dụng và
nhưng không vì thế mà không thể áp dụng VAT. PhảI có hình thức áp dụng và7
7
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế

Khác nhau:
Khác nhau:
- VAT chỉ đánh trên giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ trong mỗi lần
- VAT chỉ đánh trên giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ trong mỗi lầnbán hàng, còn thuế doanh thu thì đánh trên tổng giá bán hàng hoá, dịch vụ trong
bán hàng, còn thuế doanh thu thì đánh trên tổng giá bán hàng hoá, dịch vụ trongmỗi lần bán hàng.
mỗi lần bán hàng.
- Thuế doanh thu không khấu trừ số thuế đã nộp ở những khâu trước, VAT
- Thuế doanh thu không khấu trừ số thuế đã nộp ở những khâu trước, VATkhi tính thuế ở từng khâu bán hàng thì khấu trừ số thuế đã nộp ở khâu trước
khi tính thuế ở từng khâu bán hàng thì khấu trừ số thuế đã nộp ở khâu trước(tính thuế đầu ra được khấu trừ thuế đầu vào).
(tính thuế đầu ra được khấu trừ thuế đầu vào).
4.
4.
Đối tượng nộp thuế và đối tượng tính thuế.
Đối tượng nộp thuế và đối tượng tính thuế.
4.1
4.1
- Đối tượng nộp thuế .
- Đối tượng nộp thuế .
đối tượng chịu thuế GTGT:
đối tượng chịu thuế GTGT:
8
8
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế 

Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôI, thuỷ sản, hảI sản nuôI trồng, đánh bắt chưa
Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôI, thuỷ sản, hảI sản nuôI trồng, đánh bắt chưachế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường của tổ
chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường của tổchức,cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra;
chức,cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra;


Sản phẩm là giống vật nuôI, giống cây trồng;
Sản phẩm là giống vật nuôI, giống cây trồng;


Sản phẩm muối;
Sản phẩm muối;

phương tiện vận tảI chuyên dùng và vật tư thuộc loạI trong nước chưa sản xuất
phương tiện vận tảI chuyên dùng và vật tư thuộc loạI trong nước chưa sản xuấtđược cần nhập khẩu để tiến hành hoạt động tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ dầu
được cần nhập khẩu để tiến hành hoạt động tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ dầukhí;
khí;


Nhà ở thuốcở hữu nhà nước do Nhà nước bán cho người đang thuê;
Nhà ở thuốcở hữu nhà nước do Nhà nước bán cho người đang thuê;


Chuên quyền sử dụng đất;
Chuên quyền sử dụng đất;


Dịch vụ tín dụng, quỹ đầu tư, hoạt động kinh doanh chứng khoán;
Dịch vụ tín dụng, quỹ đầu tư, hoạt động kinh doanh chứng khoán;


Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm học sinh, bảo hiểm vật nuôI, bảo hiểm cây
Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm học sinh, bảo hiểm vật nuôI, bảo hiểm câytrồng và các loạI bảo hiểm không nhằm mục đích kinh doanh;
trồng và các loạI bảo hiểm không nhằm mục đích kinh doanh;

chính trị, sách giáo khoa, giáo trình, sách văn bản pháp luật, sách khoa học – kỹ
chính trị, sách giáo khoa, giáo trình, sách văn bản pháp luật, sách khoa học – kỹ9
9
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế thật, sách in bằng chữ dân tộc thiểu số và tranh, ảnh, áp phích tuyên truyền cổ
thật, sách in bằng chữ dân tộc thiểu số và tranh, ảnh, áp phích tuyên truyền cổđộng; in tiền;
động; in tiền;


Dịch vụ phục vụ công cộng về vệ sinh, thoát nước đường phố và khu dân cư;
Dịch vụ phục vụ công cộng về vệ sinh, thoát nước đường phố và khu dân cư;duy trì vườn thú, vườn hoa, công viên, cây xanh đường phố, chiếu sáng công
duy trì vườn thú, vườn hoa, công viên, cây xanh đường phố, chiếu sáng côngcộng, dịch vụ tang lễ;
cộng, dịch vụ tang lễ;



tự khai thác để phục vụ cho sinh hoạt ở nông thôn, miền núi, hảI đảo, vùng sâu,
tự khai thác để phục vụ cho sinh hoạt ở nông thôn, miền núi, hảI đảo, vùng sâu,vùng xa;
vùng xa;


Vũ khí, khí tàI chuyên dùng phục vụ quốc phòng, an ninh;
Vũ khí, khí tàI chuyên dùng phục vụ quốc phòng, an ninh;


Hàng hoá nhập khẩu trong các trường hợp sau: hàng viện trợ nhân đạo, viện
Hàng hoá nhập khẩu trong các trường hợp sau: hàng viện trợ nhân đạo, việntrợ không hoàn lạI; quà tặng cho cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức
trợ không hoàn lạI; quà tặng cho cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chứcchính trị – xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, đơn vị vũ trang
chính trị – xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, đơn vị vũ trangnhân dân; quà biếu, quà tặng cho cá nhân ở Việt Nam theo mức quy định của
nhân dân; quà biếu, quà tặng cho cá nhân ở Việt Nam theo mức quy định củaChính phủ; đồ dùng của tổ chức, cá nhân nước ngoàI theo tiêu chuẩn miễn trừ
Chính phủ; đồ dùng của tổ chức, cá nhân nước ngoàI theo tiêu chuẩn miễn trừ

10
10
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế 

Dịch vụ bưu chính, viễn thông và Internet phổ cập theo chương trình của Chính
Dịch vụ bưu chính, viễn thông và Internet phổ cập theo chương trình của Chínhphủ;
phủ;


Vàng nhập khẩu dạng thỏi, miếng chưa được chế tác thành các sản phẩm mỹ
Vàng nhập khẩu dạng thỏi, miếng chưa được chế tác thành các sản phẩm mỹnghệ, đồ trang sức hay sản phẩm khác;
nghệ, đồ trang sức hay sản phẩm khác;


Sản phẩm xuất khẩu là tàI nguyên khoáng sản khai thác chưa qua chế biến do
Sản phẩm xuất khẩu là tàI nguyên khoáng sản khai thác chưa qua chế biến doChính phủ quy định;
Chính phủ quy định;
5.
5.
Giá tính thuế và thuế suất.
Giá tính thuế và thuế suất.
5.1
5.1
– Giá tính thuế.
– Giá tính thuế.
Giá tính thuế là một căn cứ quan trọng để xác định số thuế VAT phảI nộp.
Giá tính thuế là một căn cứ quan trọng để xác định số thuế VAT phảI nộp.Giá tính thuế VAT là giá bán chưa có thuế VAT được ghi trên hoá đơn bán hàng
Giá tính thuế VAT là giá bán chưa có thuế VAT được ghi trên hoá đơn bán hàngcủa người bán hàng, người cung cấp dịch vụ hoặc người nhập khẩu.
của người bán hàng, người cung cấp dịch vụ hoặc người nhập khẩu.
5.2
5.2
– Thuế suất.
– Thuế suất.
Mức thuế suất thuế GTGT được quy định như sau:
Mức thuế suất thuế GTGT được quy định như sau:
a.
a.
Mức thuế suất 0%
Mức thuế suất 0%
khoản 18 ĐIều 4 của Luật này;
khoản 18 ĐIều 4 của Luật này;


Phân bón, quặng để sản xuất phân bón; thuốc trừ sâu bệnh và chất kích thích
Phân bón, quặng để sản xuất phân bón; thuốc trừ sâu bệnh và chất kích thíchtăng trưởng vật nuôI, cây trồng;
tăng trưởng vật nuôI, cây trồng;


Thiết bị và dụng cụ y tế; bông và băng vệ sinh y tế; thuốc chữa bệnh, thuốc
Thiết bị và dụng cụ y tế; bông và băng vệ sinh y tế; thuốc chữa bệnh, thuốcphòng bệnh; sản phẩm hoá dược, dược liệu là nguyên liệu sản xuất thuốc chữa
phòng bệnh; sản phẩm hoá dược, dược liệu là nguyên liệu sản xuất thuốc chữabệnh, thuốc phòng bệnh;
bệnh, thuốc phòng bệnh;


Giáo cụ dùng để giảng dạy và học tập;
Giáo cụ dùng để giảng dạy và học tập;



quy định tại khoản1 ĐIều 4 của Luật này;
quy định tại khoản1 ĐIều 4 của Luật này;


Đường; phụ phẩm trong sản suất đường gồm gỉ đường, bã mía, bã bùn;
Đường; phụ phẩm trong sản suất đường gồm gỉ đường, bã mía, bã bùn;


Sản phẩm bằng đay, cói, tre, nứa, lá;
Sản phẩm bằng đay, cói, tre, nứa, lá;


Bông sơ chế từ bông trồng ở trong nước;
Bông sơ chế từ bông trồng ở trong nước;


Thức ăn gia súc, gia cầm và thức ăn cho vật nuôI khác;
Thức ăn gia súc, gia cầm và thức ăn cho vật nuôI khác;


Dịch vụ khoa học – kỹ thuật;
Dịch vụ khoa học – kỹ thuật;


Dịch vụ trực tiếp phục vụ sản xuất nông nghiệp;
Dịch vụ trực tiếp phục vụ sản xuất nông nghiệp;


Than đá, đất, đá, cát, sỏi;
Than đá, đất, đá, cát, sỏi;

Sản phẩm luyện, cán, kéo kim loạI đen, kim loạI màu, kim loạI quý, trừ vàng
Sản phẩm luyện, cán, kéo kim loạI đen, kim loạI màu, kim loạI quý, trừ vàngnhập khẩu quy định tạI khoản 15 ĐIều 4 của Luật này;
nhập khẩu quy định tạI khoản 15 ĐIều 4 của Luật này;


Máy sử lý dữ liệu tự động và các bộ phận phụ tùng của máy;
Máy sử lý dữ liệu tự động và các bộ phận phụ tùng của máy;


Duy tu, sửa chữa, phục chế di tích lịch sử - văn hoá, bảo tàng, trừ trường hợp
Duy tu, sửa chữa, phục chế di tích lịch sử - văn hoá, bảo tàng, trừ trường hợpquy định tạI khoản15 ĐIều 4 của Luật này;
quy định tạI khoản15 ĐIều 4 của Luật này;


Vận tảI, bốc xếp; nạo vét luồng, lạch, cảng sông, cảng biển; hoạt động trục
Vận tảI, bốc xếp; nạo vét luồng, lạch, cảng sông, cảng biển; hoạt động trụcvớt, cứu hộ;
vớt, cứu hộ;


Phát hành và chiếu phim vi - đI - ô, trừ phát hành và chiếu phim vi - đI - ô tàI
Phát hành và chiếu phim vi - đI - ô, trừ phát hành và chiếu phim vi - đI - ô tàI