Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế
LỜI MỞ ĐẦU
LỜI MỞ ĐẦU
Nộp thuế, đó là nghĩa vụ và quyền lợi của mọi công dân.Nếu đánh thuế
quá cao như thờI kỳ trước đây, khI mà một số vua chúa còn lộng hành hay thờI
kỳ pháp thuộc thì dân tình đóI khổ, đờI sống không được nâng cao từđóđất nước
không phát triển, nhân dân luôn phảI sống trong cảnh lầm than.Đánh thuếít hay
đánh thuế vừa phảI, nhưng trốn tgánh thuế nhIều, nhà nước thu được quáít tIền
thuế thìđân có thể gIàu, nhưng nhà nước rát khoát sẽ nghèo, yếu, vì không có
tIền chI tIêu cho các hoạt động của nhà nước như : quân sự, y tế, gIáo dục, văn
hoá, khoa học kỹ thuật,và các hoạt động khác nữa.Mà trong thờI buổI hIện nay,
kẻ thù của chúng ta có thể tấn công chúng ta trên mọI mặt trận,chứ không rIêng
gì trên mặt trận quân sự mà thôI. Lúc đóđất nước của chúng ta cũng chỉ gIống
như một cơ thể sống đầy khoẻ mạnh mà lạI có bộóc không phát trIển “Hữu dũng
Vô mưu”. Và kẻ thù của chúng ta có thểđập tan chúng ta bất cứ lúc nào. Chính
vì lẽđó mà vIệc tìm ra những phương pháp thu thuế phù hợp, hay lấp đầy các kẽ
hở nhằm hạn chế vIệc trốn tránh thuế là công vIệc cần thIết của nhà nước ta hIện
nay. Là một sInh vIên đang còn ngồI trên gIảng đường,em không gIám tự mình
nghĩ ra các đIều luật,mà chỉ gIám đóng góp một phần sức lực nhỏ bé của mình,
một lần nữa nóI tớI công vIệc cần thIết này của nhà nước ta. Đây làđề tàI tương
đốI rộng và khó nên trong phạm vI của bàI vIết em chỉ gIám đI sâu vào phân
tích một loạI thuếđó là thuế gIá trị gIa tăng(GTGT). Do trình độ còn hạn chế nên
bàIvIết không tránh khỏI những thIếu sót, em mong thày trưởng khoa và tất cả
các thày cô gIáo trong khoa hết sức thông cảm cho em. Sau đây em xIn đI vào
nộI dung chính của bàI vIết.
Đề tài:
Đề tài:
Phân tích thuế giá trị gia tăng và một số giải pháp nhằm hạn chế hiện tượng
tránh trốn thuế VAT
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế
phục vụ cho các nhu cầu chI tIêu theo chức năng của Nhà nước. Thuế là một
phần thu nhập do ngườI dân trực tIếp lao động sản xuất tạo ra vàđóng góp cho
Nhà nước.
2. Khái nIệm về thuế
Thuế là một phần thu nhập mà mỗI tổ chức, cá nhân có nghĩa vụđóng góp
cho Nhà nước theo luật định đểđáp ứng yêu cầu chI tIêu theo chức năng của Nhà
nước; ngườI đóng thuếđược hưởng hợp pháp phần thu nhập còn lạI.
3. Phân loạI thuế
3.1- Mục đích của phân loại thuế:
MỗI một sắc thuếđược thIết kế có tính chất, đặc đIểm rIêng và nhằm các
mục tIêu rIêng. Để có thể phát huy tác dụng tích cực của từng công cụ thuế,
từđó có bIện pháp khaI thác, sử dụng thuế một cách tốt nhất, đáp ứng được các
mục tIêu chung của hệ thống chính sách thuế,ngườI ta phảI tIến hành phân loạI
thuế.
3.2- Cách phân loại thuế:
Tuỳ theo mục đích quản lý mà có các tIêu thức phân loạI khác nhau.
a. Dựa theo tính chất hành chính, thuế gồm loạI:
Thuế Nhà nước và Thuếđịa phương.
Cách phân loạI này thường được sử dụng trong kế toán quốc gIa. Theo
cách phân loạI này, thuếđược xếp theo các tổ chức thụ hưởng chúng (Nhà nước
Trung ương hay địa phương). Cách phân loạI này thường áp dụng ở các nước có
cư chế phân quyền gIữa Nhà nước trung ương vàđịa phương, VIệt Nam không
sử dụng.
b. Dựa theo tính chất kinh tế, có 3 tIêu thức:
- Dựa theo yếu tố kInh tế bịđánh thuế, thuếđược phân thành: thuế thu
nhập; thuế tIêu dùng (sử dụng thu nhập) và thuế tàI sản (của cảI để dành).
- Dựa theo tác nhân kInh tế chịu thuế: thuếđược phân thành thuếđánh
vào doanh nghIệp; thuếđánh vào các hộ gIa đình.
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế
4.1- Hệ thống chính sách thuế
Từ ngày thành lập nước (năm 1945) đến nay, Nhà nước ta luôn sử dụng
thuế như là một trong những công cụ có hIệu lực để thu cho Ngân sách Nhà
nước và quản lý vĩ mô nền kInh tế, phù hợp vớI yêu cầu của nhIệm vụ trong
từng gIaI đoạn cách mạng.
Từ năm 1990, thực hIện cảI cách bước I hệ thống chính sách thuếở nước
ta, Nhà nước đã ban hành một hệ thống chính sách thuếáp dụng chung cho các
thành phần kInh tế trong cả nước, gồm 11 sắc thuế sau đây:
Luật thuế doanh thu
Luật thuế tIêu thụđặc bIệt
Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
Luật thuế lợI tức
Pháp lệnh thuế thu nhập đốI vớI ngườI có thu nhập cao
Luật thuế sử dụng đất nông nghIệp
Pháp lệnh thuế nhàđất
Luật thuế chuyển quyền sử dụng đất
Pháp lệnh thuế tàI nguyên
Chếđộ thuế môn bàI
Chếđộ thuế sát sInh.
Thực hIện Chương trình cảI cách thuế bước II, vừa qua Quốc hộI đã ban
hành Luật thuế gIá trị gIa tăng và Luật thuế thu nhập doanh nghIệp. HaI Luật
thuế này có hIệu lực thI hành từ 1/1/1999 để thay thế cho Luật thuế doanh thu và
luật thuế lợI tức. Đồng thờI Quốc hộI cũng đã quyết định bãI bỏ chếđộ Thuế Sát
sInh từ 1/1/1999. Như vậy, từ 1/1/1999 hệ thông chính sách thuế của nước ta
gồm 10 sắc thuế là:
Thuế gIá trị gIa tăng
Thuế tIêu thụđặc bIệt
Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
II. THUẾGIÁTRỊGIATĂNG
1.
1.
Định nghĩa:
Định nghĩa:
Là thuế tính trên khoản gIá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sInh
Là thuế tính trên khoản gIá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sInhtrong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tIêu dùng ( dướI đây vIết tắt là VAT –
trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tIêu dùng ( dướI đây vIết tắt là VAT –Value Added Tax).
Value Added Tax).
VAT là loạI thuế gIán thu, đãđược nhIều nước áp dụng để thay cho thuế
VAT là loạI thuế gIán thu, đãđược nhIều nước áp dụng để thay cho thuếdoanh thu.
doanh thu.
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế
Được gọI là thuế VAT vì thuế chỉđánh trên phần gIá trị tăng thêm qua
Được gọI là thuế VAT vì thuế chỉđánh trên phần gIá trị tăng thêm quamỗI khâu của quá trình sản xuất – kInh doanh, và tổng số thuế thu được ở mỗI
mỗI khâu của quá trình sản xuất – kInh doanh, và tổng số thuế thu được ở mỗI
- Không đánh vào vốn nên khuyến khích đầu tư.
- Hàng hoá xuất khẩu chẳng những không phảI nộp thuế VAT ở khâu xuất
- Hàng hoá xuất khẩu chẳng những không phảI nộp thuế VAT ở khâu xuấtkhẩu mà còn đựơc hoàn trả lạI toàn bộ số thuế VAT đã nộp ở các khâu trước, do
khẩu mà còn đựơc hoàn trả lạI toàn bộ số thuế VAT đã nộp ở các khâu trước, dođó khuyến khích vIệc đẩy mạnh xuất khẩu.
đó khuyến khích vIệc đẩy mạnh xuất khẩu.
- VAT hạn chếđược thất thu vì thu thuếở khâu sau còn kIểm tra được vIệc
- VAT hạn chếđược thất thu vì thu thuếở khâu sau còn kIểm tra được vIệcnộp thuếở khâu trước.
nộp thuếở khâu trước.
- VAT khuyến khích sử dụng hoáđơn bán hàng.
- VAT khuyến khích sử dụng hoáđơn bán hàng.
b.
b.
Sự cần thIết áp dụng thuế vat ở vIệt nam.
Sự cần thIết áp dụng thuế vat ở vIệt nam.
Bước vào thờI kỳ hộI nhập vớI các nước trên thế gIớI, hệ thống thuế hIện
Bước vào thờI kỳ hộI nhập vớI các nước trên thế gIớI, hệ thống thuế hIệnhành, trong đó có thuế doanh thu bộc lộ rõ những nhược đIểm vốn có của nó,
hành, trong đó có thuế doanh thu bộc lộ rõ những nhược đIểm vốn có của nó,
Khoa Luật Kinh tế
bước đI thích hợp , vừa áp dụng vừa tạo dần các đIều kiện để thực hiện ngày
bước đI thích hợp , vừa áp dụng vừa tạo dần các đIều kiện để thực hiện ngàycàng có hiệu quả hơn.
càng có hiệu quả hơn.
3.
3.
Sự giống nhau và khác nhau giữa VAT và thuế doanh thu.
Sự giống nhau và khác nhau giữa VAT và thuế doanh thu.
a.
a.
Giống nhau:
Giống nhau:
- Đều là thuế gián thu tính vào giá hàng hoá, dịch vụ, do người tiêu dùng
- Đều là thuế gián thu tính vào giá hàng hoá, dịch vụ, do người tiêu dùngchịu. Người bán hàng hoá, dịch vụ chỉ là người thu hộ thuế này từ người mua
chịu. Người bán hàng hoá, dịch vụ chỉ là người thu hộ thuế này từ người muahàng và nộp vào Ngân sách Nhà nước.
hàng và nộp vào Ngân sách Nhà nước.
- Đều tính trên giá bán hàng hoá, dịch vụ.
- Đều tính trên giá bán hàng hoá, dịch vụ.
b.
b.
Khác nhau:
Tất cả các tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất – kinh doanh hànghoá,dịch vụ chịu thuế trên lãnh thổ Việt Nam, không phân biệt ngành nghề, tổ
hoá,dịch vụ chịu thuế trên lãnh thổ Việt Nam, không phân biệt ngành nghề, tổchức, hình thức kinh doanh (gọi là cơ sở kinh doanh) và mọi tổ chức, cá nhân
chức, hình thức kinh doanh (gọi là cơ sở kinh doanh) và mọi tổ chức, cá nhânkhác có nhập khẩu hàng hoá chịu thuế (gọi chung là người nhập khẩu) đều làđối
khác có nhập khẩu hàng hoá chịu thuế (gọi chung là người nhập khẩu) đều làđốitượng nộp thuế VAT.
tượng nộp thuế VAT.
4.2
4.2
- Đối tượng chịu thuế.
- Đối tượng chịu thuế.
Luật thuế VAT quy định tất cả các hàng hoá, dịch vụ dùng cho sản xuất
Luật thuế VAT quy định tất cả các hàng hoá, dịch vụ dùng cho sản xuất– kinh doanh và tiêu dùng trong lãnh thổ Việt Nam làđối tượng chịu thuế VAT.
– kinh doanh và tiêu dùng trong lãnh thổ Việt Nam làđối tượng chịu thuế VAT.
Cũng theo luật thuế GTGT thì các hàng hoá, dịch vụ sau đây không làđối
Cũng theo luật thuế GTGT thì các hàng hoá, dịch vụ sau đây không làđối
công nghệ và vật tư xây dựng thuộc loạI trong nước chưa sản xuất được cần
công nghệ và vật tư xây dựng thuộc loạI trong nước chưa sản xuất được cầnnhập khẩu đẻ tạo tàI sản cốđịnh của doanh nghiệp; thiết bị, máy móc, vật tư,
nhập khẩu đẻ tạo tàI sản cốđịnh của doanh nghiệp; thiết bị, máy móc, vật tư,phương tiện vận tảI thuộc loạI trong nước chưa sản xuất được cần nhập khẩu để
phương tiện vận tảI thuộc loạI trong nước chưa sản xuất được cần nhập khẩu đểsử dụng trực tiếp vào hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ;
sử dụng trực tiếp vào hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ;máybay, dàn khoan, tàu thuỷ thuê của nước ngoàI thuộc loạI trong nước chưa
máybay, dàn khoan, tàu thuỷ thuê của nước ngoàI thuộc loạI trong nước chưasản xuất được dùng cho sản xuất, kinh doanh;thiết bị máy móc, phụ tùng thay
sản xuất được dùng cho sản xuất, kinh doanh;thiết bị máy móc, phụ tùng thaythế, phương tiện vận tảI chuyên dùng và vật tư thuộc loạI trong nước chưa sản
thế, phương tiện vận tảI chuyên dùng và vật tư thuộc loạI trong nước chưa sảnxuất được cần nhập khẩu để tiến hành hoạt động tìm kiếm thăm dò, phát triển
Hoạt động văn hoá, triển lãm và thể dục, thể thao không nhằm mục đích
Hoạt động văn hoá, triển lãm và thể dục, thể thao không nhằm mục đíchkinh doanh; biểu diễn nghệ thuật; sản xuất phim; nhập khẩu, phát hành và chiếu
kinh doanh; biểu diễn nghệ thuật; sản xuất phim; nhập khẩu, phát hành và chiếuphim nhựa, phim vi - đI - ô tàI liệu;
phim nhựa, phim vi - đI - ô tàI liệu;
Dạy học, dạy nghề;
Dạy học, dạy nghề;
Phát sóng truyền thanh, truyền hình theo chương trình bằng nguồn ngân
Phát sóng truyền thanh, truyền hình theo chương trình bằng nguồn ngânsách nhà nước;
sách nhà nước;
Xuất bản, nhập khẩu và phát hành báo, tạp chí, bản tin chuyên ngành,
Xuất bản, nhập khẩu và phát hành báo, tạp chí, bản tin chuyên ngành,sách chính trị, sách giáo khoa, giáo trình, sách văn bản pháp luật, sách khoa học
phục vụ công cộng, cơ sở hạ tầng và nhà tình nghĩa bằng nguồn vốn đóng gópcủa nhân dân và vốn viện trợ nhân đạo;
của nhân dân và vốn viện trợ nhân đạo;
Vận chuyển hành khách công cộng bằng xe buýt, xe đIện;
Vận chuyển hành khách công cộng bằng xe buýt, xe đIện;
Đi
Đi
ều tra,thăm dòđịa chất; đo đạc, lập bản đồ thuộc loạI đIều tra cơ bản
ều tra,thăm dòđịa chất; đo đạc, lập bản đồ thuộc loạI đIều tra cơ bảncủa Nhà nước;
của Nhà nước;
Tưới, tiêu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp; nước sạch do tổ chức, cá
Tưới, tiêu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp; nước sạch do tổ chức, cánhân tự khai thác để phục vụ cho sinh hoạt ở nông thôn, miền núi, hảI đảo, vùng
nhân tự khai thác để phục vụ cho sinh hoạt ở nông thôn, miền núi, hảI đảo, vùngsâu, vùng xa;
Hàng hoá bán cho tổ chức quốc tế, người nước ngoàI để viện trợ nhân đạo,viện trợ không hoàn lạI cho Việt Nam;
viện trợ không hoàn lạI cho Việt Nam;
Hàng hoá chuyển khẩu, quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam; hành tạm nhập
Hàng hoá chuyển khẩu, quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam; hành tạm nhậpkhẩu, táI xuất khẩu và tạm xuất khẩu, táI nhập khẩu;
khẩu, táI xuất khẩu và tạm xuất khẩu, táI nhập khẩu;
Vận chuyển quốc tế; hàng hoá, dịch vụ cung ứng trực tiếp cho vận tảI
Vận chuyển quốc tế; hàng hoá, dịch vụ cung ứng trực tiếp cho vận tảIquốc tế và dịch vụ táI bảo hiểm ra nước ngoàI;
quốc tế và dịch vụ táI bảo hiểm ra nước ngoàI;
Chuyển giao công nghệ; phần mềm máy tính;
Chuyển giao công nghệ; phần mềm máy tính;
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế
Dịch vụ bưu chính, viễn thông và Internet phổ cập theo chương trình của
Hàng hoá, dịch vụ của cá nhân kinh doanh có thu nhập thấp. Mức thu
Hàng hoá, dịch vụ của cá nhân kinh doanh có thu nhập thấp. Mức thunhập thấp do Chính phủ quy định.
nhập thấp do Chính phủ quy định.
Hàng hoá dịch vụ không thuộc diện chịu thuế VAT quy định tạI ĐIều này
Hàng hoá dịch vụ không thuộc diện chịu thuế VAT quy định tạI ĐIều nàykhông được khấu trừ vào hoàn thuế VAT đầu vào, trừ trường hợp được áp dụng
không được khấu trừ vào hoàn thuế VAT đầu vào, trừ trường hợp được áp dụngmức thuế suất 0% quy định tạI đIều này.
mức thuế suất 0% quy định tạI đIều này.
Khoa Luật Kinh tế
Khoa Luật Kinh tế
5.
5.
Giá tính thuế và thuế suất.
Giá tính thuế và thuế suất.
5.1
5.1
– Giá tính thuế.
– Giá tính thuế.
Giá tính thuế là một căn cứ quan trọng để xác định số thuế VAT phảI nộp.
Giá tính thuế là một căn cứ quan trọng để xác định số thuế VAT phảI nộp.
bảo hiểm ra nước ngoàI; dịch vụ tín dụng, đầu tư tàI chính, đầu tư chứng khoánra nước ngoàI và sản phẩm xuất khẩu là tàI nguyên khoáng sản chưa khai thác
ra nước ngoàI và sản phẩm xuất khẩu là tàI nguyên khoáng sản chưa khai thácchưa qua chế biến do Chính phủ quy định.
chưa qua chế biến do Chính phủ quy định.
b.
b.
Mức thuế suất 5% đối với hàng hoá, dịch vụ:
Mức thuế suất 5% đối với hàng hoá, dịch vụ:
Nước sách phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt, trừ trường hợp quy định tạI
Nước sách phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt, trừ trường hợp quy định tạIkhoản 18 ĐIều 4 của Luật này;
khoản 18 ĐIều 4 của Luật này;
Phân bón, quặng để sản xuất phân bón; thuốc trừ sâu bệnh và chất kích
Phân bón, quặng để sản xuất phân bón; thuốc trừ sâu bệnh và chất kíchthích tăng trưởng vật nuôI, cây trồng;
thích tăng trưởng vật nuôI, cây trồng;
Luật này; băng từ, đĩa đã ghi hặc chưa ghi chương trình;
Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôI, thuỷ sản, hảI sản chưa qua chế biến,
Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôI, thuỷ sản, hảI sản chưa qua chế biến,trừđối tượng quy định tạI khoản 1 ĐIều 4 của Luật này;
trừđối tượng quy định tạI khoản 1 ĐIều 4 của Luật này;