2- Lý luận về công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng cơ sở vật chất- kỷ
thuật của CNXH; đẩy mạnh CNH, HĐH gắn với kinh tế tri thức.
CNH-HĐH của nước ta nhằm mục tiêu cơ bản là: biến nước ta thành 1 nước CN
có cơ sở VC- KT hiện đại, cơ câu Ktế hợp lý, QHSX tiến bộ, phù hợp với trình độ phát
triển của LLSX, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, đảm bảo quốc
phòng, an ninh vững chắc, dân giàu nước mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh.
1. Bối cảnh tiến hành CNH-HĐH gắn với kinh tế tri thức
CNH-HĐH là xu hướng phát triển của các nước trên TG và đây cũng chính là con
đường phát triển tất yếu của nước ta để nhằm đạt được mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh,
xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” mà Đảng và NN ta đã đề ra.
Sự nghiệp CNH, HĐH ở nước ta được triển khai trong bối cảnh cuộc cách mạng
KHCN diễn ra mạnh mẽ chưa từng có, khoa học cùng với lượng tri thức đang tăng nhanh
và trở thành nhân tố quyết định kinh tế xã hội.
Cuộc cách mạng khoa học công nghệ là quá trình biến đổi những yếu tố chủ yếu
trong lực lượng sản xuất được thực hiện bởi vai trò dẫn đường của KH trong chu trình
khép kín (khoa học-công nghiệp-sản xuất-xã hội-công nghệ-môi trường). Cuộc cách
mạng khoa học công nghệ hiện đại t/hiện sự t/thế từng bước các TLSX truyền thống do
cuộc CMKHCN mang lại bằng các TLSX hiện đại hơn. Cuộc cách mạng khoa học công
nghệ đang làm biến đổi có tính căn bản toàn bộ hệ thống SX xã hội dựa trên 4 ngành trụ
cột: CN t/tin, CN s/học, CN vật liệu mới, CN n/lượng.
Cuộc cách mạng khoa học công nghệ trên thế giới đang phát triển như vũ bão đã
tác động hầu hết trên các quốc gia. Điều này đặt ra trong q/trình CNH, HĐH nước ta
trước những thách thức gay gắt, đồng thời tạo ra những cơ hội to lớn để rút ngắn quá
trình CNH, HĐH đất nước.
Rõ ràng xu thế toàn cầu hóa kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế. Trong xu thế toàn
cầu hóa hiện nay sự phân công và trao đổi được thực hiện thông qua mạng l/kết toàn cầu
xu thế này tất yếu làm cho các q/gia xích lại gần nhau trong hoạt động đầu tư và thương
mại. Việc tham gia vào q/trình TCH và hội nhập kinh tế quốc tế cho phép các nước chậm
phát triển có thể tranh thủ về vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm tổ chức q/lý, đào tạo cán bộ và
công nhân kỹ thuật.
2. Nội dung CNH-HĐH: Qúa trình CNH, HĐH ở Việt nam:
động hầu hết các quốc gia, đồng thời đặt ra cho CNH, HĐH nước ta những thách thức
gay gắt và cũng là cơ hội tạo ra rút ngắn quá trình CNH, HĐH đất nước. Muốn rút ngắn
CNH, HĐH thì phải nắm bắt, khai thác và sử dụng KHCN hiện đại và những yếu tố tri
thức , phải tăng tốc, đi tắt, đón đầu, bỏ qua lối mòn mà các nước trước đây đã vượt qua.
- Xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế: hiện nay sự phân công lao động
và trao đổi được thông qua liên kết toàn cầu, xu thế này tất yếu làm cho các nước xích lại
gần nhau trong hoạt động đầu tư và thương mại; cho phép các nước mở rộng quan hệ
kinh tế với các nước tiên tiến trên thế giới để tranh thủ vốn, kỉ thuật, kinh nghiệm quản
lý…xu hướng chỉ đạo hiện nay là tiến lên nền kinh tế tri thức như là lực lượng quyết định
phát triển kinh tế xã hội. VN cũng tất yếu đi vào nền kinh tế tri thức, coi nó là đòn bẩy
phát triển nền kinh tế.
- Những kết quả đã đạt được: Thực tiễn 20 năm đổi mới, cả về lý luận và thực tiễn,
quá trình CNH-HĐH gắn với ktế tri thức cho thấy, chúng ta đã chuyển từ CNH theo kiểu
cũ, khép kín, hướng nội, thiên về phát triển công nghiệp nặng, chủ yếu dựa vào lợi thế lao
động, tài nguyên, đất đai và nguồn viện trợ từ các nước XHCN sang CNH gắn với HĐH
trong 1 nền ktế mở ; từ chổ xác định vai trò chủ lực thực hiện CNH là Nhà nước và
doanh nghiệp nhà nước sang là sự nghiệp của toàn dân.
CNH, HĐH là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất kinh
doanh dịch vụ và quản lý kinh tế XH từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sách sử
dụng một cách phổ biến sức lao động, cùng với công nghệ, các phương tiện và phương
pháp tiên tiến nhằm tạo ra một năng suất lao động cao”.
Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sản sinh ra phổ cập và sử dụng tri thức giữ
vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế tạo ra của cải, nâng cao chất lượng
cuộc sống.
CNH,HĐH gắn với kinh tế tri thức. Thuật ngữ kinh tế tri thức được văn kiện đại
hội 9 của đảng nêu nền kinh tế có tỉ lệ hàm lượng chất xám cao; trong cơ cấu giá trị hàng
hóa thì chất xám chiếm tỉ lệ cao hơn. Đại hội 10 : coi kinh tế tri thức là yếu tố quan trọng
của nền kinh tế và CNH – HĐH. Phát triển mạnh các ngành và sản phẩm kinh tế có giá trị
tăng cao dựa nhiều vào tri thức … kinh tế tri thức đòi hỏi phải có nguồn nhân lực chất
lượng cao, nắm vững và làm chủ được khoa học công nghệ và ứng dụng có hiệu quả
- Xây dựng QHSX mới phù hợp với sự phát triển của LLSX…
Hai là, Phát triển ktế vùng:
Cơ cấu kinh tế vùng là một trong những cơ cấu cơ bản của nền ktế quốc dân. Xác
định cơ cấu vùng để phát huy lợi thế so sánh của từng vùng cho sự phát triển đồng thời
từng bước tạo ra sự phát triển đồng đều của các vùng trong cả nước. Trong thời gian qua,
ngoài ba vùng kinh tế trọng điểm phát triển nhanh, các vùng ktế Trung du, miền núi phía
Bắc, Đồng bằng Sông Hồng, Duyên hải miền Trung, Tây nguyên, Đông nam bộ, Đồng
bằng sông cửu long.
- Đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn đòi hỏi phát triển tập trung một
số vùng kinh tế trọng điểm, tạo động lực, tác động lan tỏa đến các vùng khác; đồng thời
tạo điều kiện phát triển nhanh hơn cho các vùng ktế đang còn khó khăn, đặc biệt klà các
vùng biên giơpí, hải đảo, Tây nguyên, Tây nam, Tây bắc.
- Quy hoạch phát triển các vùng, có cơ chế, chính sách phù hợp để các vùng trong
cả nước phát triển; đồng thời, tạo ra sự liên kết giữa các vùng và nội vùng.
- Phát triển những vùng có thế mạnh tự nhiên
Ba là, Phát triển nhanh hơn công nghiệp và xây dựng, dịch vụ:
3
- Khuyến khích phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghệ chế tác, công
nghiệp phần mềm và công nghiệp bổ trợ có lợi thế cạnh tranh, tạo nhiều sản phẩm xuất
khẩu và thu hút nhiều lao động, phát triển một số khu kinh tế mở và đặc khu ktế, nâng
cao hiệu quả các khu công nghiệp, khu chế xuất.
- Khuyến khích, tạo điều kiện để các thành phần kinh tế tham gia phát triển mạnh
các ngành công nghiệp SX hàng tiêu dùng và hàng XK, SX tu liệu sX quan trọng theo
hướng huiện đại, ưu tiên thu hút đầu tư các tập đoàn ktế lớn nuớc ngoài và các công ty
xuyên quốc gia.
- Khẩn trương thu hút vốn trong nước và ngoài nước để đầu tư dự án lớn quan
trọng: khai thác dầu khí, lọc dầu và hoá dầu, luyện kim, cơ khí ché tạo, phân bón
- Bổ sung và hoàn chỉnh qui hoạch, huy động các nguồn lực trong và ngoài nước
để xdựng đồng bộ kết cấu hạ tầng ktế- XH, nhất là san bay quốc tế, cảng biển, đuờng cao
tốc, đường ven biển, đuờng Đông-Tây, mạng lưới cung cấp điện , hạ tầng kỷ thuật ở các