Tài liệu bạn đang xem thuộc bản quyền website: Http://36Kn.Info
Chuyên đề tốt nghiệp đại học Hệ đào tạo :
Chính quy
Chuyên ngành :
Khuyến nông
Khoa :
Khuyến nông và phát triển nông thôn
Khoá :
2004-2008
Giảng viên hớng dẫn : TS.
Đinh Ngọc Lan
Đinh Ngọc LanĐinh Ngọc Lan
Đinh Ngọc Lan
2.2.1. Hệ thống khuyến nông ở Việt Nam.......................................................17
2.2.2. Một số công trình nghiên cứu về hệ thống khuyến nông ở Việt Nam ..19
2.2.3. Hệ thống khuyến nông Thái Nguyên ....................................................21
2.2.4. Một số kết quả đạt đợc trong công tác khuyến nông tỉnh Thái Nguyên......23
Phần 3.
Đối tợng, nội dung và phơng pháp nghiên cứu
............28
3.1. i tng, a im, thi gian: ................................................................28
3.2. Ni dung nghiên cu: ...............................................................................28
3.3. Phng pháp nghiên cu: .........................................................................28
Phần 4.
Kết quả và thảo luận
................................................................30
Tài liệu bạn đang xem thuộc bản quyền website: Http://36Kn.Info
4.1.
iu kin t nhiên, kinh t xã hi v hot ng sn xut nông nghip ti
huyn
i T ...................................................................................................30
4.1.1. Điều kiện tự nhiên .................................................................................30
4.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội ...................................................................31
4.1.3. Tình hình sản xuất nông nghiệp của huyện Đại Từ...............................31
4.2. Khái quát v h thng khuyn nông huyn i T..................................33
4.2.1. Hệ thống khuyn nông i T ..............................................................33
4.2.2. Chc nng, nhim v của cán bộ khuyến nông huyện Đại Từ..............35
4.2.3. Kết quả nghiên cứu về trình độ và năng lực của cán bộ KN Trạm KN
Đại Từ.
.............................................................................................................36
4.3. Thc trng hot ng ca cán b 248 ti huyn i T ..........................37
4.3.1. Chuyên môn đào tạo của cán bộ 248 của huyện Đại Từ .......................38
13. TBKT Tiến bộ kỹ thuật
14. TTKN Trung tâm khuyến nông
15. TTKNQG Trung tâm Khuyến nông Quốc gia
16. TP Thành phố
Tài liệu bạn đang xem thuộc bản quyền website: Http://36Kn.Info
Lời nói đầu
Lời nói đầuLời nói đầu
Lời nói đầu Với phơng châm học đi đôi hành, lý thuyết bắn liền với thực tiễn,
nhà trờng gắn liền với xã hội. Trờng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
hàng năm đã tổ chức cho sinh viên năm cuối đi thực tập tốt nghiệp. Đây là cơ
hội quý báu để các sinh viên tiếp cận và làm quen với công việc sẽ làm sau
khi ra trờng. Đợc vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn. Từ đó,
nâng cao kiến thức và kỹ năng cho bản thân.
Đợc sự đồng ý và tạo điều kiện của Ban giám hiệu Nhà trờng, Ban chủ
nhiệm khoa Khuyến nông & PTNT tôi đã tiến hành thực hiện chuyên đề tốt
nghiệp : Đánh giá hiệu quả hoạt động khuyến nông của cán bộ 248 trong
hoạt động khuyến nông cơ sở tại huyện Đại Từ. Đây cũng là lấn đầu tiên
thực hiện một chuyên đề. Vì vậy chuyên đề còn nhiều thiếu sót, tôi rất mong
nhận đợc sự góp ý và phê bình từ qúy thầy cô giáo, các bạn sinh viên để
chuyên đề của tôi đợc hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu Nhà trờng, Ban chủ
nhiệm khoa KN & PTNT. Đặc biệt cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của cô giáo TS.
Đinh Ngọc Lan giảng viên khoa KN & PTNT, là ngời đã truyền đạt cho tôi
Bảng 4.8. Đánh giá của nông dân về các buổi tập huấn của cán bộ 248........35
Bảng 4.9 : Đánh giá của nông dân về mức độ nhiệt tình của cán bộ 248.......36
Bảng 4.10: Đánh giá của nông dân về năng lực
cán bộ 248...........................36
Bảng 4.11. Đánh giá của cán bộ 248 về chế độ lơng và phụ cấp..................38
Tài liệu bạn đang xem thuộc bản quyền website: Http://36Kn.Info
Phn 1
đặt vấn đề
1.1. Tính cp thit ca chuyên
Khuyn nông Thái Nguyên đã thnh lp đợc 17 n
m di s h tr ca
CIDSE v SNV. H thng khuyn nông Thái Nguyên l mt trong nhng h
thng mnh nht min bc Việt Nam. Kt qu ni bt nht ca hot
ng
khuyn nông tỉnh Thái Nguyên trong nhng n
m qua là hình thnh đợc h
thng khuyn nông t tnh xung
n cp c s, vi nhiu hình thc hot
ng linh hot v mang tính hiu qu cao. c bit, phi nói n i ng cán
b 248 lm công tác khuyn nông ti các xã da trên kt lun s 248-KL/
TU ngy 08/06/2002 ca
ngời/km
2
. Có 8 dân tộc chung sống, chủ yếu là Kinh, Tày, Nùng, Dao, Sán
Dìu phân bố khá đồng đều trên toàn địa bàn huyện.
Tµi liÖu b¹n ®ang xem thuéc b¶n quyÒn website: Http://36Kn.Info
Hiện nay, hệ thống khuyến n«ng của huyện §¹i Tõ gồm cã trạm khuyến
n«ng huyện và hệ thống khuyến n«ng cấp x·, th«n bản. Trong
đã, khuyến
n«ng cơ sở với lực lượng chủ chốt là c¸n bộ 248
đang chiếm một vị trÝ quan
trọng trong việc chuyển giao tiến bộ kỹ thuật
đến với người n«ng d©n và c¸c
hoạt
động khuyến n«ng kh¸c. V× vậy, được sự ph©n c«ng của khoa KN &
PTNT - trường §ại học N«ng L©m Th¸i Nguyªn, chóng t«i tiến hành thực
hiện chuyªn đề thực tập tốt nghiệp:
“
иnh gi¸ hiệu quả hoạt động của c¸n bộ 248 trong c«ng t¸c khuyến
n«ng cơ sơ tại huyện
Đại Từ”
1.2. Mục tiªu nghiªn cứu
Môc tiªu chung
иnh gi¸ được hiệu quả hoạt động của c¸n bộ 248 trong c«ng t¸c khuyến
n«ng cơ sở của huyện và t×m ra c¸c giải ph¸p hữu hiệu nhằm n©ng cao hiệu
quả hoạt
động của c«ng t¸c khuyến n«ng cấp cơ sở.
Mục tiªu cụ thể
• иnh gi¸ thực trạng và hiệu quả hoạt động của c¸n bộ 248 trong c«ng
t¸c khuyến n«ng.
Mỹ đã có 42 trờng trên 39 bang có đào tạo khuyến nông và có bộ môn, khoa
khuyến nông.
ở châu á, ngay sau khi hội nghị đầu tiên về khuyến nông khu vực Châu
á đợc tổ chức tại Malila (Philippin) năm1955 phong trào khuyến nông đã có
bớc phát triển mạnh mẽ, tổ chức khuyến nông trong các nớc khu vực đã
đợc hình thành.
- Tại Trung Quốc, đã có khoa khuyến nông ở trờng Đại học Kim Lăng
từ năm 1933. Trung Quốc rất coi trọng xây dựng mô hình trình diễn, đa cán
bộ đi thực tế ở cơ sở. Tới nay họ có ủy ban khuyến nông Quốc gia Cục phổ
cập kỹ thuật nông nghiệp; ở cấp tỉnh có cục khuyến nông; dới tỉnh có khuyến
nông phân khu; cấp cơ sở là khuyến nông thôn xã. Hoạt động của sản xuất
nông nghiệp đã có những bớc đột phá trong sản xuất lúa lai, nuôi trồng thủy
sản, thú y và chế biến nông sản.
- Tại Thái Lan, tuy mãi đến 20/10/1967 chính phủ Thái Lan mới có quyết
định thành lập tổ chức khuyến nông, nhng hoạt động khuyến nông ở Thái
Lan rất mạnh, có mạng lới cán bộ khuyến nông đến tận làng xã. ở Bộ Nông
nghiệp thủy sản có cục khuyến nông.Trong cục có các phòng hành chính, tổ
chức, tài chính, kế hoạch, phòng cây lơng thực, kinh doanh dịch vụ cây nông
nghiệp, phòng giống, phòng thông tin đào tạo, phòng phát triển nông thôn.
Ngoài ra khuyến nông ở Thái Lan còn có 6 trung tâm vùng (Chiềng Mai,
Kinkhen, Rachabun, Chainat, Rayon, Songkla). ở tỉnh có trung tâm khuyến
nông, cấp huyện có trạm khuyến nông.
- Tại ấn Độ, công tác khuyến nông đợc đặc biệt coi trọng ở vùng nông
dân nghèo, những vùng còn ít phát triển. Ngời ta gắn khuyến nông vào các
Tài liệu bạn đang xem thuộc bản quyền website: Http://36Kn.Info
chơng trình quốc gia về giống lúa, ngô, đậu có những trung tâm vùng nh
trung tâm Anandniketan Ashsam ở bang Gugiasat suốt hơn 30 năm qua đã tập
trung hơn 3 triệu nông dân nghèo của mấy bộ tộc định canh và định c.
- Tại Hoa Kỳ, theo luật Smit-lever năm 1944, toàn liên bang có một cơ
Tài liệu bạn đang xem thuộc bản quyền website: Http://36Kn.Info
Thời kỳ 1976 1988: Nông nghiệp Việt Nam đợc thống nhất thành
một mối, Nhà nớc ta đã có nhiều chủ trơng, chính sách phát triển nông
nghiệp: Ngày 13/01/1981 chỉ thị 100 CT/TƯ của Ban Bí th Trung ơng Đảng
về cải tiến công tác khoán, mở rộng khoán sản phẩm đến nhóm và ngời lao
động trong hợp tác xã. Tháng 12 năm 1986 Đại hội VI Đảng Cộng sản Việt
Nam đề ra đờng lối đổi mới trong lãnh đạo và quản lý kinh tế. Và Nghị quyết
10 của Bộ Chính trị Trung ơng Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI
(05/05/1988) về đổi mới quản lý trong nông nghiệp ra đời nhằm giải phóng
sản xuất trong nông thôn đến từng hộ nông dân, khẳng định hộ xã viên là đơn
vị kinh tế tự chủ(Tài liệu tập huấn phơng pháp KN, 2007) [2].
Khuyến nông Việt Nam chính thức đợc hình thành và đi vào hoạt động
kể từ khi có Nghị định 13/CP của Chính phủ ban hành ngày 02/03/1993 về
công tác khuyến nông. HTKN đợc hình thành từ Trung ơng đến địa phơng.
Công tác khuyến nông còn rất mới mẻ nhng đã thu đợc nhiều thành tựu,
mang lại hiệu quả kinh tế xã hội, góp phần xóa đói giảm nghèo và tạo đợc
mối liên kết xã hội hóa khuyến nông rộng rãi.
Ngày 26/04/2005 Chính phủ ban hành Nghị định 56/2005/NĐ-CP về
khuyến nông khuyến ng. Đây là những văn bản pháp quy quan trọng đối
với công tác KN nói chung và tổ chức khuyến nông nói riêng.
2.1.2. Khái niệm, nội dung và vai trò của khuyến nông đối với phát triển
nông thôn Việt Nam
2.1.2.1. Định nghĩa khuyến nông
Khuyến nông là một thuật ngữ khó định nghĩa một cách chính xác, vì
khuyến nông đợc tổ chức bằng nhiều cách khác nhau, để phục vụ nhiều mục
đích rộng rãi, do đó có nhiều quan niệm và định nghĩa về khuyến nông, nhng
từ những sự hiểu biết khác nhau đó, chúng ta cũng có thể đa ra những điểm
chung nhất về khuyến nông, sau đây là một số quan niệm, khái niệm về
khuyến nông:
những hoạt động hỗ trợ sự nghiệp xây dựng và phát triển nông thôn, khuyến
nông là ngoài việc hớng dẫn cho nông dân tiến bộ kỹ thuật mới, còn phải
giúp họ liên kết với nhau để chống lại thiên tai, tiêu thụ sản phẩm, hiểu biết
các chính sách, luật lệ Nhà nớc, giúp nông dân phát triển khả năng tự quản
lý, điều hành, tổ chức các hoạt động xã hội nh thế nào cho ngày càng tốt hơn.
- Khuyến nông hiểu theo nghĩa hẹp, là một tiến trình giáo dục không
chính thức mà đối tợng của nó là ngời nông dân. Tiến trình này đem đến
cho nông dân những thông tin và những lời khuyên nhằm giúp họ tự giải quyết
những vấn đề hoặc những khó khăn trong cuộc sống. Khuyến nông hỗ trợ phát
triển các hoạt động sản xuất, nâng cao hiệu quả canh tác để không ngừng cải
thiện chất lợng cuộc sống của nông dân và gia đình họ. Khuyến nông là sử
Tài liệu bạn đang xem thuộc bản quyền website: Http://36Kn.Info
dụng các cơ quan nông lâm ng, các trung tâm khoa học nông lâm ng để phổ
biến, mở rộng các kết quả nghiên cứu tới nông dân bằng các phơng pháp
thích hợp để họ có thể áp dụng nhằm thu đợc nhiều sản phẩm hơn. (Bài giảng
Khuyến nông, 2004[5]).
2.1.2.2. Nội dung của khuyến nông
Theo Nghị định 56/2005/NĐ-CP ra đời ngày 26/04/2005 khuyến nông
Việt Nam hiện có các nội dung sau:
* Thông tin tuyên truyền
- Tuyên truyền chủ trơng đờng lối, chính sách của Đảng và Nhà nớc,
tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ, thông tin thị trờng, giá cả, phổ biến
điển hình tiên tiến trong sản xuất, quản lý, kinh doanh, phát triển nông nghiệp,
thủy sản.
- Xuất bản, hớng dẫn và cung cấp thông tin đến ngời sản xuất bằng các
phơng tiện thông tin đại chúng, hội nghị, hội thảo, hội thi, hội chợ, triển lãm
và các hình thức thông tin tuyên truyền khác.
* Bồi dỡng, tập huấn và đào tạo
- Bi dng, tp hun v truyn ngh cho ngi sn xut
trờng nông thôn.
- T vấn, hỗ trợ đổi mới tổ chức, cải tiến quản lý, hợp lý hóa sản xuất, hạ
giá thành sản phẩm của doanh nghiệp, của tổ chức kinh tế tập thể trong lĩnh
vực nông nghiệp, nông thôn.
* Hợp tác quốc tế về khuyến nông, khuyến ng
- Tham gia các hoạt động về khuyến nông, khuyến ng trong các chơng
trình hợp tác quốc tế.
- Trao đổi kinh nghiệm khuyến nông, khuyến ng với các tổ chức, cá
nhân nớc ngoài và các tổ chức quốc tế.
2.1.2.3. Vai trò của khuyến nông
* Vai trò của công tác khuyến nông
- Khuyến nông có vai trò trong sự nghiệp phát triển nông thôn.
Nớc ta có trên 76% dân số sống ở các vùng nông thôn, với 70% lao
động xã hội để sản xuất ra những nông sản thiết yếu cung cấp cho toàn bộ xã
hội nh lơng thực, thực phẩm và sản xuất nông nghiệp chiếm 37%-40% giá
trị sản phẩm xã hội. Vì vậy, vai trò của công tác khuyến nông là rất cần thiết,
giúp cho nền nông nghiệp của nớc ta phát triển mạnh, nâng cao đời sống của
nông dân.
- Vai trò của khuyến nông trong quá trình từ nghiên cứu đến phát triển
nông nghiệp. Nhà nghiên
cứu.Viện
nghiên cứu.
Trờng Đại
học
ít bị ràng buộc bởi những chỉ tiêu kế hoạch cụ thể của từng chơng trình
khuyến nông (bao nhiêu hộ trồng, nuôi, đạt năng suất bao nhiêu). Điều quan
trọng hơn là từ các mục tiêu, nhiệm vụ của chơng trình khuyến nông thì
ngời cán bộ khuyến nông phải chủ động, nỗ lực cố gắng động viên, tổ chức
ngời dân tham gia tích cực vào hoạt động khuyến nông. Muốn vậy, ngời cán
bộ khuyến nông phải thờng xuyên hỗ trợ và động viên nông dân phát triển
những tiềm năng, và sáng kiến của họ để chủ động giải quyết những vấn đề
trong cuộc sống.
Tài liệu bạn đang xem thuộc bản quyền website: Http://36Kn.Info
Mỗi cán bộ khuyến nông có những vai trò quan trọng sau đối với nông
dân:
1. Ngời đào tạo 5. Ngời cố vấn 9. Ngời cung cấp
2. Ngời tổ chức 6. Ngời bạn 10. Ngời thông tin
3. Ngời lãnh đạo 7. Ngời tạo điều kiện 11. Ngời hành động
4. Ngời quản lý 8. Ngời môi giới 12. Ngời trọng tài
Điều này, cho chúng ta thấy vai trò rất đa dạng của ngời cán bộ khuyến
nông trong sự nghiệp phát triển nông thôn. Vì thế, ngời cán bộ khuyến nông
phải hiểu đợc tầm quan trọng của mình và luôn sẵn sàng đánh giá các tình
huống, phân tích các vấn đề để nhập vai một cách đúng đắn và linh hoạt.
2.1.3. Các nhân tố ảnh hởng đến khuyến nông
Trong bất kỳ lĩnh vực nào khi tiến hành tổ chức hoạt động đều ít nhiều
chịu sự chi phối của một hay nhiều yếu tố ảnh hởng đến kết quả. Trong hoạt
động khuyến nông, thờng thì các chơng trình, dự án khuyến nông đa ra tổ
chức thực hiện chịu sự tác động của các nhân tố ảnh hởng là:
- Ngời cán bộ khuyến nông: Đây là nguyên nhân mang tính chủ quan
thiết. Đặc biệt đối với ngời nông dân họ thờng gặp khó khăn về vốn nên
không có điều kiện đa các tiến bộ kỹ thuật mới do khuyến nông mang tới.
- Các chính sách của Đảng và Nhà nớc có liên quan đến khuyến
nông: Đây là nguyên nhân ở tầm vĩ mô, ngoài các chính sách về khuyến nông
thì các chính sách khác có liên quan nh: chính sách đất đai, chính sách tín
dụng, chính sách thuế cũng có những tác động ảnh hởng đến hoạt động
khuyến nông.
2.2. Tình hình thực tiễn về hệ thống khuyến nông ở Việt Nam
2.2.1. Hệ thống khuyến nông ở Việt Nam
Hệ thống tổ chức khuyến nông Việt Nam đã chính thức ra đời vào năm
1993, ngay sau khi có Quyết định 13/CP đợc ban hành. Trải qua 15 năm hoạt
động, hệ thống khuyến nông đã đợc hình thành, củng cố và hoạt động thông
suốt từ Trung ơng đến địa phơng.
* Tổ chức khuyến nông Trung ơng.
Cục khuyến nông, khuyến lâm ra đời vào năm 1993 vừa làm nhiệm vụ
quản lý nông nghiệp về trồng trọt, chăn nuôi vừa triển khai các hoạt động
khuyến nông. Bộ NN & PTNT đã thấy đợc sự bất cập khi trên cùng một đơn
vị vừa tiến hành song song nhiệm vụ quản lý nông nghiệp và dịch vụ công
(khuyến nông). Và hầu nh nhiệm vụ quản lý nông nghiệp bị lu mờ trớc các
hoạt động dịch vụ công về khuyến nông. Chính vì vậy, ngày 18/07/2003
Chính phủ đã ban hành Nghị định 86/CP cho phép tách bạch khuyến nông,
Tài liệu bạn đang xem thuộc bản quyền website: Http://36Kn.Info
khuyến lâm thành hai đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Trung tâm
Khuyến nông Quốc gia.
Hiện nay, Trung Tâm Khuyến nông Khuyến ng Quốc gia là đơn vị sự
nghiệp trực thuộc Bộ NN & PTNT với một số chức năng nhiệm vụ chính:
hoạch định chính sách và kế hoạch khuyến nông, khuyến ng; hớng dẫn về
tổ chức và phơng pháp; chỉ đạo thực hiện các chơng trình, dự án khuyến
nông; t vấn về chính sách pháp luật; tổ chức sản xuất thị trờng; xây dựng
( Nguồn : http ://www.khuyennongvn.gov.vn.)
Bộ Nông nghiệp và
Phát triển nông thôn
Trung tâm khuyến
nông Quốc gia
Sở NN - PTNT tỉnh,
thành phố
Trung tâm khuyến
nông, Thành phố
UBND huyện,
quận
Trạm khuyến
nông huyện
UBND xã, phờng
Khuyến nông cơ sở
KN viên
xã, thôn
HTX NN
CL bộ
NN
Các hội
Các
Đoàn
15.246 ngời.
2.2.2. Một số công trình nghiên cứu về hệ thống khuyến nông ở Việt Nam
Đánh giá và phân tích hệ thống khuyến nông nhằm đa ra những điều
chỉnh phù hợp hơn với yêu cầu thực tiễn. Vì vậy, đã có nhiều nghiên cứu trong
và ngoài ngành về hệ thống khuyến nông. Bộ NN & PTNT, Trung tâm
Khuyến nông Quốc gia, Sở ban ngành và TTKN các tỉnh đều có những đề án
đánh giá hiệu quả, tổ chức lại và hoàn thiện hệ thống khuyến nông:
* Tổ chức CIDSE từ năm 1991 đã hợp tác và hỗ trợ tỉnh Thái Nguyên
thực hiện dự án nâng cao năng lực và củng cố HTKN từ tỉnh cho đến cấp xã,
và thôn bản nhằm đáp ứng tốt hơn các dịch vụ KN đến với nông dân.
Tài liệu bạn đang xem thuộc bản quyền website: Http://36Kn.Info
* Trung tâm Khuyn nông Phú Yên: Xây dựng đội ngũ cán bộ khuyến
nông viên cơ sở
: Trung tâm khuyn nông đã xây dng i ng khuyn nông
viên c s (KNVCS) cho 09 huyn, thnh ph trong tnh. S khuyn nông
viên (KNV) c hp ng l 189 ngi, bình quân mi xã s có 02 KNV,
u tiên cho các xã vùng sâu, vùng xa. Vi
i ng KNVCS nh vy, v c bn
tnh Phú Yên bc
u ã hình thnh nên h thng t chc khuyn nông t
tnh
n c s. Ông Võ Minh Thc Giám c S NN & PTNT cho bit:
Vic hình thnh nên
i ng khuyn nông viên cp c s s giúp cho vic
thc hin nhân rng các mô hình khuyn nông ti
a phng. (Nhật Minh,
2008).
* Khuyến nông cơ sở giúp nông dân xóa nghèo, lm giu hiệu quả:
Tnh Vnh Phúc ch còn 13% s h nghèo (theo tiêu chí mi) v không còn
.
(TTXVN, 17/05/2008).
* TTKN Cà Mau: Hiệu quả từ đề án xây dựng mạng lới cán bộ kỹ
thuật sản xuất cơ sở: Sau hn 2 n
m trin khai thc hin án, nhìn chung vai
trò nhim v ca cán b kỹ thuật sản xuất cơ sở (khuyn nông viên) ã tham
Copyright: Tài liệu đại học ©