Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời mở đầu I
Văn hóa và kinh doanh, hiểu theo nghĩa là mối liên hệ tác
động qua lại giữa hai lĩnh vực dờng nh tách bạch ấy, có một nội
dung rất phong phú và phức tạp.
Văn hóa doanh nghiệp đợc hiểu là tổng thể các giá trị và đạo
lý mà daonh nghiệp tự nguyện theo đuổi trong kinh doanh; là hệ
thống các động lực vật chất và tinh thần, các kiểu hành vi và biểu t-
ợng, các niềm tin và sự tự hào gắn bó và chi phối mọi thành viên vì
mục tiêu tồn tại và phát triển cẻa doanh nghiệp. Cơ sở triết lý của
văn hoá doanh nghiệp chính là triết lý kinh doanh của doanh nghiệp
đó. Đó là sự thể hiện trình độ thế giới quan và phơng pháp luận của
các thành viên ( đặc biệt là của những nhân vật thủ lĩnh, những ngời
sáng lập ) trong điều kiện đặc thù của doanh nghiệp. Văn hoá doanh
nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và có tác động quyết định đến
việc sử dụng đội ngũ lao dộng và các yếu tố khác trong sản xuất
kinh doanh. Trong kinh doanh hiện, môi trờng văn hoá đợc đặc biệt
quan tâm và đề cao. Môi trờng văn hoá càng trở nên quan trọng hơn
trong các doanh nghiệp liên doanh, bởi vì ở đó có sự kết hợp văn
hoá của các dân tộc, các nớc khác nhau. Mỗi doanh nghiệp thờng có
văn hoá riêng. Những doanh nghiệp thành công thờng là những
doanh nghiệp chú trọng xây dựng, tạo ra môi trờng có văn hoá riêng
biệt khác với các doanh nghiệp khác. Tính hiệu quả của doanh
nghiệp phụ thuộc rất lớn vào yếu tố văn hoá. Văn hóa doanh nghiệp
tạo ra lợi thế cạnh tranh rất lớn cho các doanh nghiệp. Nó ảnh hởng
trực tiếp, to lớn đến việc hình thành mục tiêu, chiến lợc và chính
sách; đồng thời cũng tạo thuận lợi cho việc thực hiện thành công
chiến lợc đã lựa chọn của doanh nghiệp.
Các yếu tố văn hoá tồn tại trong doanh nghiệp vừa là sự phản
ánh các giá trị văn hoá chung của xã hội, vừa đợc cấu thành từ các
1

văn hoá, nâng cao đời sống tinh thần của con ngời. Văn hoá vì thế, thờng
bị liệt vào lĩnh vực " phi sản xuất ", đứng bên ngoài kinh tế và do kinh tế
trợ cấp. Khi nào kinh tế gặp khó khăn, thì ngân sách Nhà Nớc cho văn
hoá thờng bị cắt giảm trớc hết và cắt nhiều nhất. Lý do thật đơn giản :
Văn hoá chỉ là để " giải trí ", nếu có cắt giảm bớt thì cũng cha chết ai !
Song kinh nghiệm thực tế của hàng loạt nớc trên thế giới trong những
thập kỷ qua cho thấy : " Khi các mục tiêu về tăng trởng kinh tế đặt ra mà
tách rời với môi trờng văn hoá thì kết quả thu đợc rất khập khiễng, mất
cân đối cả về kinh tế lẫn văn hoá, đồng thời tiềm năng sáng tạo của mỗi
dân tộc sẽ bị suy yếu đi rất nhiều".
Nền kinh tế của Việt nam hôm nay cũng có một bớc tiến đáng
kể so với thời kỳ trớc đây, khi còn thực hiện nền kinh tế chỉ huy theo lối
hành chính quan liêu, bao cấp. Nguyên nhân thành công thực ra không
phải chỉ do sự thúc đẩy tự động của các nhân tố kinh tế đơn thuần ( nh có
thêm vốn, kỹ thuật, công nghệ, thị trờng ), mà trớc hết là nhờ ở đổi mới t
duy trên cơ sở làm sống lại bài học " lấy dân làm gốc " đặt con ngời vào
vị trí trung tâm của mọi chủ trơng, chính sách và kế hoạnh phát triển,
khơi dậy và nhân lên các tiềm năng sáng tạo của
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
III
mọi tầng lớp nhân dân bắt nguồn từ những giá trị văn hoá nhân loại.
Điều đó có nghĩa rằng chính văn hoá là một động lực quan trọng thúc đẩy
sự phát triển kinh tế của đất nớc trong quá trình đổi mới.
Về nhận thức lý luận, nhiều ngời có thể đồng ý với quan điểm
kể trên về vai trò của văn hoá trong kinh doanh. Song trong thực tế, cần
làm gì và làm nh thế nào để có thể kết hợp hài hoà giữa văn hóa và kinh
tế, đặc biệt các yếu tố văn hoá trong kinh doanh ( bao gồm ba nội dung
chủ yếu : sản xuất, tiếp thị và quản lý tài chính ) vốn là những hoạt động
cụ thể, sinh động trong một nền kinh tế hiện đại, thì vấn đề lại không dơn

kinh doanh có văn hóa. Nó đảm bảo kết hợp đợc cái đúng, cái tốt, cái đẹp
- vốn là những giá trị cốt lõi của văn hóa - với cái lợi là mục đích của
kinh doanh.
Văn hoá doanh nghiệp đợc hiểu là những giá rrị chung của
doanh nghiệp, có ảnh hởng đến cách thức suy nghĩ, hành động của mỗi
cá nhân trong doanh nghiệp. Nó đợc nâng lên thành phong cách của
IV
mỗi thành viên trong thực thể doanh nghiệp. Nói cách khác, văn hoá
doanh nghiệp là những giới hạn trong đó quy định những gì các thành
viên của doanh nghiệp đợc phép hoặc không đợc phép làm. Những giới
hạn này thể đợc thể hiện trong các quy định, quy chế của doanh nghiệp
bao gồm cách thức ra quyết định, mức độ kiểm soát nhân viên thông qua
quy chế, việc sử dụng các hình thức thởng phạt, quan hệ giao tiếp trong
doanh nghiệp, các hoạt động vui chơi, giả trí, mức độ chấp nhận đối lập
rủi ro
Yếu tố văn hóa trong kinh doanh chính là hoạt động đem cái
dẹp, cái tiện nghi tới mọi nhà. Không thoả mãn với những gì đã có hôm
nay, các nhà thiết kế mỹ thuật, nhà sản xuất, nhà kinh doanh đã không
ngừng cải tiến mẫu mã, ứng dụng những thành tựu mới nhất của khoa học
và công nghệ vào quá trình chế tạo sản phẩm và đội ngũ các nhà thơng
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
nghiệp đã không quản ngại đờng sá xa xôi đa sản phẩm đa tới nơi tiêu
thụ từng b ớc hình thành một mạng lới kinh doanh xuyên quốc gia,
xuyên lục địa và cũng từ hoạt động này thúc đẩy xã hội tiến lên theo h-
ớng văn minh hiện đại.
Yếu tố văn hoá trong kinh doanh còn thể hiện sự giao lu văn hoá
giữa các vùng miền của mỗi nớc, giữa các quốc gia và có tính toàn cầu
mà sản phẩm là phơng tiện chuyển giao các thông tin về văn minh và tiến
bộ xã hội từ nớc này sang nớc khác. Nếu nh ta đặt vào tồn tại xã hội thi ta