XÂY DỰNG MÔ HÌNH VẬN CHUYỂN THÔNG MINH
NHẰM CẢI THIỆN GIAO THÔNG TẠI HÀ NỘI

TRƯƠNG TIẾN LONG
Bộ môn Xây dựng cơ sở hạ tầng
Viện KH và CN xây dựng giao thông
Trường Đại học Giao thông Vận tải
Tóm tắt: Các tiến bộ trong công nghệ thông tin và viễn thông mang đến khả năng tối ưu
hóa hoạt động của mạng lưới đường hiện có theo cách không thể thực hiện được trước đây
mười năm. Bài báo đề xuất một mô hình vận chuyển thông minh ứng dụng internet, điện thoại
di động và công nghệ máy tính để kết hợp các hành trình giống nhau nhằm giảm lưu lượng
giao thông nhưng vẫn bảo đảm sự tiện lợi. Mô hình này phân nhóm và tối ưu hoá các hành
trình trên mạng lưới đường hiện có. Khác với các hệ thống vận chuyển khối lượng lớn thông
thường, các phương tiện vận chuyển thông minh không chạy trên các tuyến đường được định
sẵn. Thay vào đó, một máy tính trung tâm nhận thông tin về các yêu cầu di chuyển của hành
khách, tìm ra cách tốt nhất để phân nhóm hành khách, và gửi các phương tiện vận chuyển đến
để phục vụ hành khách.
Summary: Advances in information and communications technology offer the possibility
of optimizing the performance of existing road networks in such ways that were impossible 10
years ago. This paper proposes a smart mass transit system that uses cell phones, the Internet,
and computer technologies to combine similar trips to reduce traffic, but preserve convenience.
This system groups and optimizes the existing trips that take place on the road network. On the
contrary to traditional mass transit, these smart vehicles do not run on determined routes.
Instead, a central computer collects information about requested trips, figures out how best to
group passengers, and dynamically dispatches vehicles to serve the required trips.
CT 2
I. GIỚI THIỆU CHUNG
Hà nội và các thành phố lớn ở Việt Nam đang phải đối mặt với vấn đề tắc nghẽn giao thông
do sự gia tăng liên tục của số lượng xe hơi và xe máy. Giao thông ở Hà Nội rất đặc biệt vì tỷ lệ
xe máy chiếm tới 75% trong khi tỷ lệ xe hơi chiếm khoảng 5%. Hệ thống giao thông công cộng

II. HOẠT ĐỘNG CỦA MÔ HÌNH VẬN CHUYỂN THÔNG MINH
Mô hình vận chuyển thông minh ứng dụng công nghệ thông tin để phân nhóm và tối ưu
hóa các hành trình sẵn có trên mạng lưới đường. Mô hình này bao gồm nhiều thành phần. Thành
phần vận chuyển là một số lượng lớn các xe có tính năng cơ động như: xe vận chuyển hành
khách loại nhỏ và loại lớn. Khác với các hệ thống vận chuyển khối lượng lớn thông thường, các
phương tiện vận chuyển thông minh này không chạy trên các tuyến đường được định sẵn. Thay
vào đó, một máy tính trung tâm nhận thông tin về các yêu cầu di chuyển của hành khách, tìm ra
cách tốt nhất để phân nhóm hành khách và gửi các phương tiện vận chuyển đến để phục vụ hành
khách.
Ở một thành phố đông đúc như Hà nội, rất nhiều người sử dụng các phương tiện cá nhân để
thực hiện các chuyến đi khá giống nhau ở cùng một thời điểm. Mô hình vận chuyển mới sẽ cho
phé ng
tiện át
p phân nhóm các chuyến đi giống nhau lại để giảm sự chồng chéo xảy ra với các phươ
cá nhân đi trên cùng tuyến đường. Lấy một ví dụ cho một nhóm người muốn đi từ Giáp BCT 2
xe hơi để di chuyển, họ
có th
đến Cầu Giấy, Hà Nội. Nhóm 12 người này dự định sử dụng xe máy và
ể cần 8 xe máy và 2 xe con để thực hiện chuyến đi. Thay vì 8 xe máy và 2 xe con, một
chiếc xe 12 chỗ có thể chuyên chở toàn bộ nhóm người này và hợp nhất 10 phương tiện thành
chỉ 1 phương tiện. Chiếc xe này có thể dừng đón khách nhanh tại 3 điểm ở Giáp Bát và hướng
thẳng đến Cầu Giấy. Khi đến Cầu Giấy, xe có thể dừng trả khách tại điểm trung chuyển, rồi tiếp
tục đưa một số hành khách về nhà riêng. Một ví dụ tóm tắt về cách làm việc của hệ thống từ góc nhìn của người sử dụng dịch vụ sẽ
giúp ta hình dung bằng cách nào hệ thống vận chuyển này có thể hoạt động. Trước khi người dùng

thông, kéo theo đó là thời gian hành trình ngắn hơn.
TCT2

Hình 4. Sơ đồ hoạt động của mô hì
Ng
nh vận chuyển thông minh
H
ới tất
cả vấn đề
cho các
ph ắp xếp
thì chỉ
m y.
n chuyển.
S ng cần
ư nhân
n bởi hệ
th a các tổ
ch
IV. CÁC VẤN ĐỀ VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA MÔ HÌNH VẬN CHUYỂN THÔNG MIN
Một hệ thống vận chuyển hành khách cho cả thành phố sẽ rất phức tạp. Việc xem xét t
các yếu tố sẽ vượt quá phạm vi của bài báo này, do đó bài báo chỉ đề cập đến một số
chính liên quan đến hoạt động của hệ thống. Một trong những vấn đề lớn nhất là bãi đỗ
ương tiện vận chuyển. Tuy nhiên, không gian cho các phương tiện này là có thể s
được. Khi một phương tiện vận chuyển thông minh này khả năng thay thế vài ô tô con,
ột phần của bãi đỗ xe hiện nay dành riêng cho ô tô con cũng có thể giải quyết vấn đề nà
Các vấn đề khác cũng cần được xem xét như là việc đầu tư và quản lý đoàn xe vậ
ự quản lý tập trung là ko bắt buộc đối với đoàn xe vận chuyển. Phần duy nhất của hệ thố
được quản lý tập trung là hệ thống máy tính. Điều này cho phép sự tham gia của nhân tố t
trong đầu tư và quản lý đoàn xe vận chuyển. Theo đó, sự điều động xe sẽ được thực hiệ