BÁO CÁO TỐT NGHIỆP
==
Đề tài
Phân tích những ảnh hưởng tới việc
thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt
ở Việt Nam hiện nay
1
MỤC LỤC
BÁO CÁO TỐT NGHIỆP 1
== 1
Đề tài 1
Phân tích những ảnh hưởng tới việc thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt ở Việt Nam hiện
nay 1
MỤC LỤC 2
LỜI MỞ ĐẦU
Thuế tiêu thụ đặc biệt là một khoản thuế gián thu đánh vào một số lạo hàng
hóa , dịch vụ đặc biệt với mức thuế suất rất cao. Với tốc độ tăng trưởng bình
2
quân từ số thu từ thuế tiêu thụ đặc biệt từ 12- 14% Thuế tiêu thụ đặc biệt đã và
đang khảng định được vai trò to lớn của mình. Nhưng làm như thế nào để việc
thực thi pháp luật thế tiêu thụ đặc biệt đạt được hiệu quả? Những yếu tố nào đã
tác động tới hoạt động thực thi đó? Để làm rõ vấn đề này em đã quyết định lựa
chọn bài tập số 12 : “Phân tích những ảnh hưởng tới việc thực thi pháp luật
thuế tiêu thụ đặc biệt ở Việt Nam hiện nay” để hoàn thiện bài tập lớn của mình.
Kết cấu bài của em gồm 3 phần: Lời mở đầu, nội dung và kết luận. Trong đó
phần nội dung em chia làm 3 phần nhỏ
I) Lý luận chung .
II) Các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc
biệt.
III) Một số ý kiến để hoàn thiện thực thi pháp luật thuê tiêu thụ đặc biệt.
Bài làm của em chắc chắn vẫn còn nhiều thiếu sót, em mong nhận được sự

Thực thi pháp luật được hiểu chung nhất là hoạt động thực hiện và thi
hành pháp luật. Theo nghĩa hẹp thực thi pháp luật chỉ là hoạt động của riêng cơ
quan quản lý nhà nước trong việc áp dung, thi hành pháp luật. Nhưng cách hiểu
đó là phiến diện và chưa đầy đủ vì pháp luật là những chuẩn mực chung và bất
cứ ai trong xã hội phải tuân theo.Vì vậy thực thi pháp luật phải là hoạt động thực
hiện và tuân theo pháp luật của tất cả mọi người.
Đối với pháp luật thuế nói chung và pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt nói
riêng việc thực thi pháp luật chia làm 2 nhóm hoạt thu(quản lý thuế) và hoạt
động đóng thuế tương ứng với 2 nhóm đối tượng đó là cơ quan nhà nước( chủ
thể quyền lực) và chủ thể có nghĩa vụ nộp thuế( chủ thể mang nghĩa vụ).
3) Vai trò của hoạt động thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt.
4
Pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt là một trong những công cụ giúp Nhà
nước thực hiện chính sách quản lý đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh và nhập
khẩu hàng hóa dịch vụ giúp Nhà nước quản lý hoạt động nhập khẩu mặt hàng
này. Vì vậy, khi thuế tiêu thụ đặc biệt không được thực thi trên thực tế thì Nhà
nước không thể xác định số lượng của các mặt hàng bị đánh thuế tiêu thụ đặc biệt
trên thị trường Việt Nam hiện nay, điều này sẽ dẫn tới hậu quả là hành vi trốn
thuế của các chủ thể có nghĩa vụ nộp thuế( nhất là đối với loại thuế có mức thuế
suất cao như thuế tiêu thụ đặc biệt), gây khó khăn cho chủ thể quản lý thuế.
Công bằng trong xã hội là điều mà bất kỳ quốc gia hay dân tộc nào đều
hướng tới. Nhưng với sự phát triển của kinh tế xã hội việc chênh lệch mức sống
giữa các tầng lớp nhân dân ngày càng cao. Những người có mức sống cao thường
muốn sử dùng những mặt hàng xa xỉ hơn so vơi mức sống của người khác như ô
tô, máy bay, du thuyền Vì vậy thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt còn
nhằm mục đích điều tiết thu nhập của các tầng lớp trong dân cư có thu nhập cao
bằng cách áp dụng mức thuế cao đối với những mặt hàng đó. Mặt khác, những
mặt hàng là đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt còn là những mặt hàng có hàng
tuy không phải xa xỉ nhưng có hại cho sức của người sử dụng và những người
xung quanh nên hạn chế sử dụng như rượu, bia, thuốc lá Với mức thuế suất

mặt hàng bị đánh thuế liên tục được điều chỉnh để phù hợp với tình hình kinh tế
mới.
Các yếu tố kinh tế thay đổi làm cho hành vi thực thi pháp luật thuế TTĐB
cúng thay đổi. Khi các yếu tố kinh tế thay đổi sẽ có tác động tới việc thực hiện
thuế TTĐB: Ví dụ: có nhiều loại mặt hàng, dịch vụ tương tự những mặt hàng bị
đánh thuế TTĐB nhưng pháp luật chưa quy định, nên các doanh nghiệp sẽ trốn
thuế bằng cách áp dụng các hàng hóa, dịch vụ mới này.Mặt khác, các mặt hàng
được xem là xa xỉ như ô tô dưới 24 chỗ sẽ không phải là đối tượng của thuế
TTĐB khi kinh tế tăng lên, đời sống cũng như cơ sở hạ tầng ở Việt Nam ngày
càng đươc nâng cao…
6
1.2- Văn hóa – giáo dục
Bất cứ một quốc gia nào trên thế giới đều có pháp luật để đảm bảo trật tự xã
hội. Nhưng văn hóa để thực thi pháp luật ở mỗi quốc gia thì không như nhau.
Pháp luật nói chung và pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt nói riêng luôn có một hệ
thống pháp chế để đảm bảo thi hành, nhưng hoạt động của các cơ quan công
quyền nếu không có văn hóa, không tôn trọng pháp luật thì việc thực thi pháp
luật chắc chắn không đúng. Bên cạnh đó, nếu các chủ thể quyền lực này đã có
văn hóa, ý thưc thực thi đúng pháp luật nhưng các chủ thể có nghĩa vụ không có
văn hóa và ý thưc tôn trọng ý thức thực thi thuế sẽ dẫn tới hành vi trốn thuế, để
thu được lợi nhuận cao hơn. Hành vi trốn thuế tiêu thụ đặc biệt đồng nghĩa với
không thực thi thuế đối với một số mặt hàng nhất định, cơ quan có quyền lực đôi
khi không thể tìm ra do nhiều nguyên nhân khác nhau.
Văn hóa bắt nguồn từ việc giáo dục, giáo dục ở đây mang ý nghĩa rộng tức là
giáo dục ý thức của người dân ở gia đình, nhà trường và cả xã hội. Đối với chủ
thể có nghĩa vụ nộp thuế cần giáo dục họ nghĩa vụ tôn trọng pháp luật và muốn
làm được điều đó thì trước hết cần giáo dục nhóm chủ thể mang quyền lực được
vai trò của thuế tiêu thụ đặc biệt, giáo dục sự tôn trọng một cách thực sự chứ
không phải là nỗi khiếp sợ về các chế tài xử lý.
1.3- Hội nhập quốc tế

Dưới các tác động của kinh tế xã hội nêu trên, các cơ quan Nhà nước sẽ là
người quyết đinh phương hướng thực thi cơ bản của pháp luật thuế tiêu thụ đặc
biệt.Yếu tố tác động từ các cơ quan Nhà nước có thể được xem kim chỉ nam cho
các hoạt động thự thi thuế tiêu thụ đặc biệt. Nếu có các chủ trương và phương
hướng phù hợp sẽ góp phần tích cực tới việc thực thi pháp luật thuế tiêu thụ đặc
biệt trên thực tế. Và ngược lại, cũng có thể làm cho việc thực thi thuế khó được
thực hiện và nếu được thực hiện cũng sẽ gặp phải sự phản đối lớn trong xã hội,
dẫn tới việc không thực thi được hoặc thực thi không đúng, không đủ.
2.1 - Chính sách
8
2.1.1- Đối tượng chịu thuế:
Danh mục các hàng hóa là đối tượng áp dụng thuế TTĐB 2005 ở Việt
Nam chỉ đánh vào 8 nhóm hàng hóa và 5 nhóm dịch vụ.Con số này ít hơn một số
nước trong khu vực như: Ở Thái Lan, thuế TTĐB đánh vào 15 nhóm hàng, ở
Indonesia áp dụng cho 37 nhóm hàng. Như vậy, nhìn vào phương diện số mặt
hàng thì việc thực thi thuế tiêu thụ đặc biệt của Việt Nam có vẻ đơn giản hơn.
Nhưng trong quá trình thực thi, tổng kết của chính phủ việc thực hiện luật thuế
tiêu thụ đặc biệt 2005 cho thấy đã tồn tại nhiều bất cập dẫn đến việc khó thực thi
và bỏ sót nhiều mặt hàng.
Ví du: Tàu bay, du thuyền vì giá trị của nó lớn hơn ô tô mà lại không bị
đánh thuế gây tâm lý ức chế cho những người mua ô tô. Hay cùng là máy chơi
điện tử jackpot thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB. Nhưng trong thực tế, ngoài
chủng loại máy jackpot còn có các loại máy slot machines khác cũng đang được
sử dụng cho các trò chơi điện tử có thưởng. Vì vậy nếu chỉ quy định máy jackpot
thuộc đối tượng chịu thuế thì không bao quát được tất cả các loại trò chơi điện tử
có thưởng khác. Điều này sẽ dẫn tới việc khi thực thi các doanh nghiệp kinh
doanh trò chơi điện tử sẽ sử dụng máy slot nhằm không phải nộp thuế TTĐB
Vì vậy, luật thuế TTĐB 2008 đã quy định thêm một số mặt hàng là đối
tượng áp thuế TTĐB. Bao gồm 10 nhóm hàng hóa và 5 nhóm dịch vụ.Cụ thể như
sau:

quan trọng trong việc thực thi trong thực tế. Một mặt, nó phù hợp với xu hướng
hợp nhập thế giới của Việt Nam. Mặt khác, nhận được ủng hộ của các doanh
nghiệp trong nước cũng như nước ngoài dẫn đến việc luật được tôn trọng hơn và
ý thức tuân theo pháp luật thuế TTĐB, giúp việc thực thi thuế TTĐB diễn ra
nhanh chóng và hạn chế được hành vi trốn thuế. Nhưng mức thuế suất vẫn phải
đảm bảo được mục đích hướng dẫn tiêu dùng mà Nhà nước đã đề ra. Cân bằng
lợi ích xã hội và lợi ích cá nhân.
2.1.3 Phương pháp tính thuế
10
Phương pháp tính thuế TTĐB 2008 được quy định tại Điều 6 Luật
thuế TTĐB : “Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi hoặc tiêu dùng nội bộ,
biếu, tặng cho là giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt của hàng hóa, dịch vụ cùng loại
hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh các hoạt động này.
Giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hàng hóa, dịch vụ quy định tại Điều này
bao gồm cả khoản thu thêm, được thu (nếu có) mà cơ sở kinh doanh được hưởng.
Giá tính thuế được tính bằng Đồng Việt Nam. Trường hợp người nộp thuế có
doanh thu bằng ngoại tệ thì phải quy đổi ngoại tệ ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao
dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng nhà nước Việt
Nam công bố tại thời điểm phát sinh doanh thu để xác định giá tính thuế.
Chính phủ quy định cụ thể Điều này.”
Nghị định 26/2009/NĐ-CP ngày 16 tháng 3 năm 2009 về quy định chi tiết
thi hành một số điều của Luật thuế TTĐB quy định chi tiết việc tính thuế TTĐB
như sau:
“1.Đối với hàng hoá sản xuất trong nước, giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt
được xác định như sau:
Giá bán chưa có thuế giá trị gia tăng
Giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt = ──────────────────────
1 + Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt
Trong đó, giá bán chưa có thuế GTGT được xác định theo quy định của
pháp luật về thuế GTGT…

chính xác, tránh việc bỏ sót các trường hợp hoặc việc không tuân thủ của các
doanh nghiệp và người tiêu dùng vì lý do không quy định cụ thể nên có cách áp
dụng khác nhau.
2.1.4 Chế độ hoàn thuế, giảm thuế, khấu trừ thuếTTĐB
12
Trong luật Thuế TTĐB không còn tồn tại khái niệm miễn thuế và xuất
hiện thêm khái niệm khấu trừ thuế. Miễn thuế TTĐB là điều không nên có bởi vì
người nộp thuế thực sự là người dân, mà khi họ đã chấp nhấn sử dụng các hàng
hóa, dịch vụ thuộc danh mục phải chịu thuế TTĐB( là những hàng hóa Nhà nước
không khuyến khích và không thiết yếu trong cuộc sống) là họ đã chấp nhận và
có khả năng bỏ ra khoản thuế TTĐB vì vậy không cần thiết phải miễn thuế
TTĐB.Có thể áp dụng giảm thuế để góp phần tạo điều kiện giải quyết khó khăn
trước mắt của doanh nghiệp.
Khấu trừ thuế là hoạt động không phải tới bây giờ mới áp dụng vì đây là
nguyên tắc “đánh thuế phải đảm bảo không xảy ra tình trạng một đối tượng tính
thuế phải chịu một loại thuế nhiều lần”. Hoàn thuế cũng để đảm bảo nguyên tắc
này nhưng phần lớn đối với hàng xuất khẩu hoặc khi chia cắt, giải thể, phá sản…
Như vậy chưa là chưa tính tới các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa TTĐB trong
nước, cần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp này có thêm vốn để sản xuất, kinh
doanh.
2.1.5 Chế độ hóa đơn chứng từ
Hóa đơn, chứng từ mua bán, nhập khẩu hàng hóa, cung ứng dịch vụ là
những yếu tố quan trọng không chỉ với đối cơ sở kinh doanh hoạt động kế toán,
kiểm toán mà còn đối với cả Nhà nước trong việc xác định đúng, đủ nghĩa vụ
thuế của cơ sở kinh doanh đối với Ngân sách nhà nước. Vì vậy, trong việc thực
thi thuế TTĐB không thể không kể tới việc giữ gìn hóa đơn, chứng từ. Đây là cơ
sở để người nộp thuế báo cáo về việc thực thi pháp luật của mình. Đây cũng là cơ
sở để các cơ quan quản lý, quản lý việc tuân theo pháp luật của người có nghĩa
vụ nộp thuế và quản lý số thu cho NSNN, tránh sự tùy tiện.
2.2 Phương pháp quản lý

thực thi cụ thể qua hành vi của mỗi người sử dụng hàng hóa, dịch vụ là đối tượng
bị áp dụng thuế TTĐB. Như đã nói ở trên, Nhà nước muốn điều tiết tiêu dùng vì
vậy khi cân nhắc giữa lợi ích thật và lợi ích mình bỏ ra người tiêu dùng sẽ có
14
những lựa chọn cụ thể. Và khi chấp nhận sử dụng các loại hàng hóa dịch vụ này
đương nhiên họ phải chuẩn bị tâm lý thực thi pháp luật về thuế TTĐB.
III) Thực trạng tình trạng thực thi thuế tiêu thụ đặc biệt
1) Những thành tựu đạt được trong quá trình thực thi pháp luật thuế
TTĐB
Việc thực thi pháp luật thuế TTĐB trên thực tế đã thu được nhiều thành
tựu như sau:
Nhà nước có những thay đổi phù hợp với các yếu tố khách quan, cân bằng lợi
ích giữa lợi ích của Nhà nước và cá nhân. Tạo khung pháp lý cơ bản để việc thi
hành thuế TTĐB được diễn ra thuận lợi, không gây bất lợi hoặc gây những cách
hiểu khác nhau dẫn tới cách áp dụng khác nhau.
Các doanh nghiệp chấp hành khá nghiêm chỉnh việc thực thi pháp luật thuế
TTĐB theo các quy định về trình tự kê khai, nộp thuế, tính thuế của pháp luật và
việc lưu, giữ các hóa đơn, chứng từ cũng được các doanh nghiệp quan tâm một
cách thích đáng để làm căn cứ nộp thuế TTĐB, khấu trừ thuế TTĐB…
Thuế TTĐB mặc dù có diện đối tượng chịu thuế thu hẹp nhưng lại có thuế
xuất cao hơn các loại thuế gián thu khác vì vậy Thuế TTĐB đem lại được cho
Ngân sách nhà nước nguốn thu không nhỏ. Theo thống kê tỷ trọng số thu từ thuế
TTĐB lớn thứ tư trong tỷ trọng các số thu từ sắc thuế hiện hành
( Nguồn: Ban dự toán- Tổng cục thuế)
15
2) Những hạn chế còn tồn tại trong công tác thực thi pháp luật thuế tiêu thục
đặc biệt
Tồn tại lớn nhất của việc thực thi thuế TTĐB đó là hành vi trốn thuế cúa các
đơn vị sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ là đối tượng bị áp dụng thuế
TTĐB. Các đơn vị tìm cách trốn thuế…Việc ấn định thuế được quy định tại điều

kém của đội ngũ cán bộ có thể do 2 lý do: Thứ nhất là sự yếu kém trong trình độ,
thứ hai là sự yếu kém trong quản lý. Đối với yếu kém trong trình độ thì cần có
chính sách để đào tạo lại những cán bộ đã làm việc lâu năm, tránh việc hiểu sai,
áp dụng sai. Và tạo nguồn cán bộ mới phù hợp với yêu cầu. Đối với yếu kém
trong quản lý thì cần có chế tài xử lý nghiêm khắc để răn đe và cần quy định
thêm hệ thống cán bộ thanh tra các bộ thuế.
KẾT LUẬN
Khi phân tích được các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực thi thuế TTĐB sẽ xác
định được hướng thay đổi để phù hợp để thực thi pháp luật thuế TTĐB 1 cách tốt
hơn. Cần thay đổi để phù hợp với các yếu tố khách quan và tạo ra khuôn khổ
pháp lý phù hợp để mỗi người thực hiện công tác thực thi thuế TTĐB tốt hơn.
Đảm bảo cân bằng giữa lợi ích cá nhân và lợi ích Nhà nước.
Hà Nội, Ngày 20 tháng 4 năm 2011
17
Danh mục tài liệu tham khảo
1) Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật thuế Việt Nam, NXB Tư Pháp,
Hà nội 2004
2) Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt 2005
3) Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt 2008
4) Luật Quản lý thuế 2006
5) Nghị định 85/2007/NĐ-CP của chính phủ ngày 25 tháng 5 năm
2007 quy định chi tiết một số điều của luật quản lý thuế.
6) 1 số Webside
www.slideshare.net/pnquang/ta-netluat-thue-ttdb-072010
/>xi/45/5604875.epi
/>18
Mục Lục
BÁO CÁO TỐT NGHIỆP 1
== 1
Đề tài 1