BÀI 4:
PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ
SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1. Kiến thức :
–

Buổi đầu của phong trào công nhân: đập phá máy, bãi công
trong buổi đầu thế kỷ XIX.
–

C. Mác và Anghen và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học.
–

Phong trào công nhân vào những năm 1848 – 1870.
2. Tư tưởng :
–

Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học.
–

Giáo dục tinh thần quốc tế chân chính, tinh thần đoàn kết đấu
tranh của giai cấp công nhân.
3. Kỹ năng :
–

Biết phân tích, nhận định về quá trình phát triển của phong trào
công nhân vào thế kỷ XIX.
–


Giáo viên nhận xét
3. Giảng bài mới :
Vào bài: Cách mạng Công nghiệp Anh bắt đầu từ nửa sau thế
kỷ XVIII đã gây nên những chuyển biến căn bản trong việc phát triển
của sức sản xuất và quan hệ sản xuất. Trong xã hội, mâu thuẫn giữa
tư sản và vô sản ngày càng nặng nề, vì vậy đã đưa tới những cuộc
đấu tranh của giai cấp vô sản chống lại giai cấp tư sản, giải phóng
người lao động khỏi ách áp bức, bóc lột. Giai cấp công nhân lãnh đạo
cuộc đấu tranh, trong phong trào đấu tranh của công nhân, CNXHKH
ra đời đã đưa phong trào công nhân là một bước mới. Hôm nay
chúng ta hãy cùng tìm hiểu “Phong trào công nhân và sự ra đời của
chủ nghĩa Mác”.
Các hoạt động của thầy – trò Tiết 7:
I. PHONG TRÀO CÔNG NHÂN NỬA ĐẦU THẾ KỶ XIX

Hoạt động 1: Nội dung
–

Nguyên nhân dẫn đến phong trào
đấu tranh của công nhân.
–

Các hình thức đấu tranh.
–

Kết quả.
Giáo viên: Cùng với sự phát triển của


đảo và tập trung nhưng không cải thiện
đời sống cho họ. Tình cảnh họ tồi tệ và
sa sút. Ngày lao động của công nhân kéo
dài từ 14

16h và chỉ được lãnh đồng
lương chết đói. Lao động trẻ em và phụ
nữ được sử dụng rộng rãi trong những
điều kiện khắc nghiệt: nơi sản xuất rất
nóng vào mùa hè và lạnh vào mùa đông.
Không khí lao động nặng nề, môi trường
bị ô nhiễm

người lao động mắc một
số bệnh: đau xương sống, chân đi vòng
kiềng, vẹo xương, nhiều bệnh hiểm
nghèo khác, người lao động không thọ
quá 40 tuổi. Họ còn bị nạn thất nghiệp đe
dọa do những cuộc khủng hoảng kinh tế
gây nên sẵn sàng hất họ ra hè phố


Trước tình cảnh trên mâu thuẫn giữa giai




Hình thức đấu tranh
là sự trấn áp của giai cấp nắm chính
quyền. Họ tiến lên một bước cao hơn là
đấu tranh bãi công và xây dựng công
đoàn.
Trong những năm 20 – 30 của thế kỷ

–

Nhận thức của giai cấp công nhân
phát triển dẫn đến những cuộc đấu
tranh mới.
–

Kết quả các cuộc đấu tranh.
Trình bày Giáo viên: Qua quá trình đấu
tranh, giai cấp công nhân dần dần có ý
thức và tổ chức hơn, họ tiến hành những
cuộc đấu tranh với quy mô lớn hơn
chống lại không riêng một chủ xưởng mà
với toàn bộ giai cấp tư sản, đòi hỏi
không riêng quyền lợi kinh tế mà còn có
–

Đập phá máy móc.
–

Đốt công xưởng.
–

Bãi công. 

Kết quả
–


1831 công nhân dệt
thành phố Lion
(Pháp) khởi nghĩa.
–

1844 công nhân dệt
vùng Sơ lê din
(Đức).
–

1836 – 1847 Phong
trào Hiến chương ở
Anh.

yêu cầu chính trị rõ rệt.
Phỏng vấn: Từ những năm 30 của thế kỷ
XIX giai cấp công nhân như thế nào?

(Trở thành một lực lượng xã hội độc
lập)

trực tiếp chống lại giai cấp tư
sản.
Trình bày Giáo viên: Một số công nhân
dệt thành phố Lion Pháp – trung tâm
công nghiệp lớn sau Paris với 30.300
công nhân dệt sống rất khổ cực, họ đã
đòi tăng lương nhưng không được chủ
chấp nhận nên đứng lên đấu tranh làm


Kết quả
–

Đều thất bại 

Ý nghĩa
–

Sự trưởng thành của
phong trào công
nhân quốc tế.


Phong trào công nhân ở các nước Châu Á trong những năm 1830
– 1840 có những điểm gì khác phong trào công nhân nhận thức
trước đó?


Nêu các sự kiện chủ yếu về phong trào công nhân trong những
năm 1830 – 1840?
5. Dặn dò
–

Xem lại bài + học thuộc bài.
–

Trả lời câu hỏi bài tập.
–

Đọc trước phần II và trả lời câu hỏi.
–

Làm bài tập câu hỏi trang 36.

Tiết 8
II. SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC


Chuẩn bị bài giảng
o

Tranh ảnh C. Mác và Anghen (SGK).

Hoạt động 1: Nội dung
–

Sự ra đời của chủ nghĩa Mác.
–

Nội dung Tuyên ngôn Đảng Cộng
sản.
–

Sự ra đời của Quốc tế I
–

Tiểu sử Mác và Anghen.
Giáo viên: Đọc SGK.
Trình bày:


C. Mác 5/5/1818 ở thành phố Tơriô
sinh trưởng trong một gia đình trí
thức gốc Do Thái 1841 ông trình
bày luận án tiến sĩ với đề tài “Sự
khác nhau giữa triết học tự nhiên
Đêmôcrit với triết học tự nhiên
1. Mác Và Enghen


Tiểu Sử (SGK Trang
32, 33)
–

Anghen 28/11/1820 ở thành phố
Bácmen thuộc trung tâm công
nghiệp lớn ở Đức. Tháng 11/1842
sang Anh, ông tìm đọc tài liệu, báo
cáo, thống kê, nhận định của người
trước về giai cấp công nhân Anh,
xây dựng tác phẩm “Tình cảnh giai
cấp lao động ở Anh”. Tháng 8/1844
Enghen sang Paris gặp Mác, cả 2
ông cùng nghiên cứu tạo ra những
tiền đề lý luận cho chủ nghĩa xã hội
khoa học.
Những điểm giống nhau nổi bật trong tư
tưởng của Mác và Enghen?

(Xây dựng học thuyết CNCSKH, chỉ
ra sứ mệnh lịch sử của giai cấp công
nhân, sự phát triển của cuộc đấu tranh
giai cấp

xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, chỉ
rõ bản chất bóc lột của chủ nghĩa tư
bản).
Hoạt động 2: Nội dung


Sự ra đời Tuyên ngôn Đảng Cộng
sản.
–

Nội dung Tuyên ngôn.
–

Ý nghĩa lịch sử.
Trình bày Giáo viên: Quá trình công tác
cỉa 2 ông trong việc nghiên cứu đã tạo ra
những tiền đề lý luận cho chủ nghĩa xã
hội khoa học. Trong khi xây dựng nền
tảng đầu tiên cho học thuyết Mác và
Enghen rất chú ý đến công tác tuyên
truyền và xây dựng tổ chức phong trào
công nhân. Trong thời gian ở Anh, Mác
và Enghen đã liên hệ một tổ chức bí mật
của công nhân Châu Âu, tổ chức “Đồng
minh những người chính nghĩa” được
thành lập ở Paris 1836. Để tạo điều kiện
tuyên truyền chủ nghĩa Cộng sản và
phong trào công nhân và đặt sợi dây liên
lạc giữa những người hoạt động xã hội
chủ nghĩa, Mác và Enghen đã thành lập
Ủy ban thông tấn cộng sản.
Đầu tháng 6/1847, Đồng minh tiến
hành đại hộ ở Luân Đôn và đổi tên là
“Đồng minh những người Cộng sản”



–

2/1848 cương lĩnh
của Đồng minh được
công bố

Tuyên
ngôn Đảng Cộng sản



Nội dung (SGK)



Ý Nghĩa
–

Là văn kiện quan
trọng của chủ nghĩa
xã hội khoa học.
quyền lợi của giai cấp công nhân và là
vũ khí lý luận trong cuộc đấu tranh
chống giai cấp tư sản).
Giáo viên: CNXHKH và Tuyên ngôn
Đảng Cộng sản ra đời có ý nghĩa to lớn
nhằm giác ngộ giai cấp công nhân và
nhân dân lao động đứng lên đấu tranh
chống áp bức, bóc lột và bất công, do
vậy đã góp phần thúc đẩy lịch sử phát
triển nhanh chóng.
Hoạt động 3: Nội dung
3. Phong trào công nhân
từ những năm 1848 đến
1870: Quốc tế thứ nhất.


Hoàn cảnh
–

Phong trào công
nhân phát triển.
–

Đòi hỏi thành lập –

Hoàn cảnh ra đời Quốc tế 1.
–

Vai trò của Mác trong Quốc tế 1.
Giáo viên: Cùng với sự phát triển của
nền sản xuất công nghiệp, giai cấp công
nhân hình thành ở nước Anh và tăng
nhanh ở các nước khác. Mâu thuẫn giữa
tư sản và vô sản ngày càng gay gắt thì
công nhân càng đứng dậy đấu tranh
giành quyền lợi cho mình. Hàng loạt các
cuộc đấu tranh của công nhân nổ ra
chống lại giai cấp tư sản như: cuộc khởi
nghĩa của công nhân dệt thành phố Lion
(Pháp) 1831, phong trào Hiến chương ở
Anh (1836 – 1847), và cuộc khởi nghĩa
của công nhân dệt vùng Sơ-lê-đin (Đức)
1844 đánh dấu thời kỳ đấu tranh có tính
chất độc lập của giai cấp công nhân. Các
cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân nổ
ra mạnh mẽ với hình thức: đập phá máy
móc, đốt công xưởng, bãi công,… tuy
nhiên đều bị thất bại, nó bộc lộ những
nhược điểm: chưa có đường lối đấu tranh

nhân dân lao động Paris lại tiến hành
một cuộc khởi nghĩa.
* Tường thuật: Từ sáng sớm ngày 23/6
công nhân bắt đầu xây dựng những ụ
chiến đấu, trên ụ chiến đấu những lá cờ
đỏ tung bay với khẩu hiệu “Sống trong
lao động, chết trong chiến đấu”, “Nền
cộng hòa dân chủ và xã hội chủ nghĩa
muôn năm”. Trong 2 ngày đầu 23 và
24/06 quân khởi nghĩa tấn công vào Toà
Thị chính. Đến chiều, quân chính phủ
tăng viện. Ngày 25/06 cuộc chiến diễn ra
ác liệt trên từng ụ chiến và trên từng
đường phố. Ngày 26/06 quân khởi nghĩa
rút khỏi thành phố, giai cấp tư sản điên
cuồng khủng bố, giết hết những nghĩa
quân bị thương, bắt giam 25.000 người,
nhiều người bị kết án tử hình. Cuộc khởi
nghĩa bị đàn áp đẫm máu.
Phỏng vấn:
Vì sao giai cấp công nhân ngày càng
nhận thức rõ tầm quan trọng của sự đoàn
kết quốc tế?


( Có chung một kẻ thù, đoàn kết tọa
ra sức mạnh chống lại sự áp bức bóc lột
của giai cấp tư sản).
Giáo viên: 1848 ở Pháp, Đức, Anh diễn
ra phong trào đấu tranh rầm rộ của giai

Quốc tế I).
Vai trò của Quốc tế I đối với phong trào
công nhân quốc tế như thế nào?

(đấu tranh chống tư tưởng sai lệch và
tổ chức, thúc đẩy phong trào công nhân
phát triển).

TỔNG KẾT BÀI
–

Giai cấp vô sản ra đời cùng giai cấp tư sản hình thành xã hội tư
bản chủ nghĩa. Ngay từ đầu hai giai cấp này đối lập với nhau,
mâu thuẫn gay gắt. Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống
lại sự áp bức, bóc lột của giai cấp tư sản với các hình thức phát
triển dần lên cao.
–

Trong Phong trào công nhân, chủ nghĩa xã hội khoa học được
hình thành đánh dấu bằng việc ra đời Tuyên ngôn của Đảng
Cộng sản, nêu lên sứ mạng lịch sử và sự đoàn kết quốc tế của
giai cấp vô sản để đánh đổ chế độ tư bản, xác lập xã hội xã hội
chủ nghĩa.
4. Củng cố
Làm bài tập câu 01/03 trang 36

Giáo viên nhận xét
5. Dặn dò:
–