Lời nói đầu
Đất nớc ta ngày càng phát triển và đổi mới. Với nền kinh tế thị trờng các
doanh nghiệp Nhà nớc cũng nh doanh nghiệp t nhân ngày càng lớn mạnh một cách
rõ rệt. Khi nền kinh tế phát triển thì các mối quan hệ kinh tế ngày càng trở nên đa
dạng và phức tạp. Do đó, việc thu thập và xử lý thông tin ngày càng đòi hỏi phải đ-
ợc nâng cao về mọi mặt. Để phù hợp với sự phát triển này, các doanh nghiệp phải
hoàn thiện công việc kế toán nhất là công việc hạch toán kế toán nguyên vật liệu.
Hiện nay các doanh nghiệp đợc Nhà nớc giao quyền tự chủ về tài chính. Để
tồn tại và phát triển các doanh nghiệp phải tổ chức các công tác kế toán đảm bảo
hợp lý làm sao cho đạt hiệu quả cao nhất. Để góp phần cho doanh nghiệp phát
triển, hoạt động đúng hớng thì Lãnh đạo doanh nghiệp phải có thông tin chính xác
về tình hình tài chính, tình hình hoạt động của doanh nghiệp để có những điều
chỉnh hợp lý, phù hợp với tình hình thị trờng. Vì vậy doanh nghiệp cần phải phát
huy khả năng hạch toán kế toán, xác định nhu cầu vốn cho sản xuất doanh nghiệp,
tạo nguồn tài chính để đáp ứng nhu cầu đã xác định, phải theo dõi, kiểm tra, quản
lý chặt chẽ việc nhập, xuất, quản lý nguyên vật liệu doanh nghiệp mình.
Từ những lý do và nhận thức ấy mà em đã liên hệ về thực tập tại Công ty
Cổ phần Bia Hoà Bình, với mục đích học hỏi những kinh nghiệm ở thực tế nói
chung và nghiên cứu tìm hiểu quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh qua phơng
pháp hạch toán ở phòng Tài vụ của Công ty Cổ phần Bia Hoà Bình nói riêng.
Qua thời gian thực tập tại Công ty Cổ phần Bia Hoà Bình đợc sự giúp đỡ tận
tình của Giám đốc Công ty, các cô chú trong phòng Kế toán, phòng Hành chính
tổng hợp em đã bớc đầu tìm hiểu một cách tổng quan về cơ cấu tổ chức bộ máy
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
của Công ty, các yếu tố liên quan đến phát triển cũng nh công việc hạch toán kế
toán của công ty và em đã thực hiện xong bản chuyên đề thực tập này.
Kế toán nguyên vật liệu tại Công ty cổ phần Bia Hoà Bình
Chuyên đề này ngoài lời mở đầu có ba chơng chính nh sau:
Chơng I: Thực trạng kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Bia
Hoà Bình.
Chơng II: Một số nhận xét, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán
Hoà Bình thành Công ty Cổ phần Bia Hoà Bình.
Trong nền kinh tế thị trờng, do luôn tìm cách nâng cao chất lợng sản phẩm
mở rộng thị trờng tiêu thụ nên sản lợng của Công ty có xu hớng tăng dần, nhờ thế
Trờng ĐH Kinh tế Quốc dân
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
vị trí của công ty trong sản xuất kinh doanh không bị sút kém đi mà lại đợc củng
cố vững chắc thêm. Kinh nghiệm hoạt động của công ty sẽ góp phần hình thành và
khẳng định mô hình công nghệ thích hợp cho tỉnh Hoà Bình, từng bớc đóng góp
cho ngân sách Nhà nớc.
Trong những năm qua, Công ty Cổ phần Bia Hoà Bình đã có những bớc phát
triển quan trọng, tốc độ tăng trởng khá, uy tín đợc nâng lên rõ rệt, thị trờng tiêu thụ
sản phẩm, hàng hoá trong và ngoài tỉnh không ngừng đợc mở rộng và phát triển.
Từ vốn tự có tính cho giá trị dây truyền công nghệ sản xuất cũ là: 1,178 tỷ
đồng, khi thực hiện dự án đầu t chiều sâu và mở rộng sản xuất. Công ty đã bổ sung
thêm đến nay tổng nguồn vốn của công ty là 6,337 tỷ đồng. Nguồn vốn này đợc
phân bổ nh sau:
- Vốn thiết bị: 5,388 tỷ đồng.
- Vốn xây lắp và kiến thiết cơ bản khác: 0,637 tỷ đồng
- Vốn dự phòng: 0,312 tỷ đồng
Hoạt động của công ty đã đem lại những lợi ích kinh tế nh:
- Góp phần tăng tổng sản phẩm nội địa (GDP) của tỉnh Hoà Bình
- Khuyến khích phát triển nhiều nghành nghề kinh tế khác thông qua việc
tiêu thụ nguyên vật liệu, nhiên liệu, năng lợng... để duy trì sản xuất kinh doanh của
công ty.
- Đóng góp cho ngân sách Nhà nớc thông qua các khoản thuế nh: thuế tiêu
thụ đặc biệt, tiền thuê đất... đầy đủ đúng hạn mà mức thuế nộp cho ngân sách Nhà
nớc tăng lên một cách rõ rệt. Bình quân thu nhập của cán bộ CNV cũng đợc nâng
cao, cụ thể sự phát triển của công ty thể hiện:
KếT QUả TổNG KếTCủA CÔNG TY QUA CáC NĂM
Đến nay Công ty đã tạo công ăn việc làm cho 120 lao động.
Trong đó: + Nam có 74 ngời
+ Nữ có 46 ngời
Cán bộ công nhân viên có 20 đồng chí có trình độ Đại học, 10 đồng chí có
trình độ Cao đẳng và trung cấp, 30 ngời là công nhân kỹ thuật và có 60 công nhân
viên lành nghề.
Trong năm 2005, nguồn vốn sản xuất của công ty nh sau:
Tổng số vốn kinh doanh là: 4.730.000.000 đ
Trong đó:
- Vốn cố định là: 4.600.000.000 đ
- Vốn lu động là: 130.000.000 đ
Với số vốn nh vậy công ty tạo công ăn việc làm cho 120 ngời trong công ty
và một số lao động tự do hiện đang làm đại lý bán bia ở một số nơi ngoài nhà máy.
Hiện thu nhập bình quân của cán bộ công nhân viên cha cao (700.000 đ/ tháng)
song lại khá ổn định. Việc làm ổn định là điều kiện rất tốt để nâng cao trình độ kỹ
thuật và tay nghề cho các kỹ s và công nhân.
Để đạt đợc kết quả nh vậy là do công ty luôn có chủ trơng và giải pháp đúng
đắn trong sản xuất, kinh doanh đảm bảo ổn định sản xuất và đời sống cán bộ công
nhân viên.
Không những thế, công ty còn là một doanh nghiệp sử dụng vốn vay có hiệu
quả, giảm tỷ trọng vốn ngân sách. Hiện nay toàn bộ vốn của công ty là vốn tự có
(vốn bổ sung và vốn vay). Công ty đảm bảo trả lãi và gốc cho ngân hàng đúng kỳ
Trờng ĐH Kinh tế Quốc dân
6
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
hạn, đầy đủ. Phơng hớng của công ty trong năm 2006 và những năm tiếp theo là
nâng cao chất lợng sản phẩm, tăng sản lợng tiêu thụ, cố gắng vơn lên để đứng vững
và phát triển trong cơ chế thị trờng.
1.2. Đặc điểm tổ chức sản xuất và quản lý sản xuất kinh
doanh của Công ty Cổ phần Bia Hoà Bình :
Trêng §H Kinh tÕ Quèc d©n
8
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
Quy trình sản xuất bia là quy trình sản xuất phức tạp kiểu liên tục. Để sản
xuất ra sản phẩm công ty bia sử dụng nguyên vật liệu chính là Malt (đại mạch),
gạo tẻ, hoa cau và đờng. Tuy nhiên nếu chỉ dùng nguyên liệu chính là Malt và cao
hoa để sản xuất thì chất lợng sản phẩm thơm ngon, rất tốt, nhng giá thành lại rất
cao bởi vì Malt là một nguyên liệu ngoại nhập. Để tiết kiệm chi phí giảm giá thành
sản phẩm và tận dụng thế mạnh Việt Nam là một trong những nớc xuất khẩu gạo
đứng thứ 3 trên thế giới ( Năm 2003 ). Công ty đã dùng gạo để thay thế một phần
Malt nhng chất lợng vẫn có sức thu hút đối với ngời tiêu dùng bởi chất lợng sản
phẩm phụ thuộc vào tỉ lệ phối trộn giữa Malt và gạo tẻ mà công ty đã xây dựng.
Cụ thể: tỷ lệ mỗi loại là 70-80% Malt v 20-30% gạo. Nếu dùng chế phẩm
enzym để đờng hoá thay cho Malt thì tỷ lệ Malt là 50% và gạo là 50%.
Hiện nay Công ty Cổ phần Bia Hoà Bình sản xuất ra hai loại sản phẩm là bia
hơi là 10
0
và bia chai là 12
0
. Tuỳ vào mục đích sản xuất loại bia nào, số lợng bao
nhiêu mà công ty xác định kết cấu, xác định nguyên vật liệu chính đa vào sản xuất
tơng ứng. Có thể tóm tắt quy trình công nghệ sản xuất bia nh sau:
* Giai đoạn nấu: Trớc hết nhập nguyên vật liệu chính nh Malt, gạo tẻ, cao
hoa, đờng theo tỷ lệ đã quy định tuỳ thuộc vào số lợng sản xuất bao gồm các
bớc sau:
+ Bớc 1: Nghiền gạo,Malt
+ Bớc 2: Bột gạo nấu cháo, dịch hoá, hồ hoá đun sôi bột Malt. Nấu Malt sau
đó thực hiện quá trình đờng hoá khoảng 10 - 15 phút khi đờng hoá hết lọc
dịch đờng để lấy đờng nha ban đầu, sản phẩm phụ là bã bia dùng cho chăn nuôi.
+ Bớc 3: Cho cao hoa vào dịch nha đun sôi, đủ thông số kỹ thuật thì hạ nhiệt
+ Tổ xay nghiền: Nghiền gạo và Malt.
+ Tổ nấu và tổ men: Thực hiện giai đoạn nấu và lên men.
+ Tổ lọc chiết CO2: Thực hiện triết bia theo yêu cầu kỹ thuật và thanh trùng.
Trờng ĐH Kinh tế Quốc dân
10
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
+ Tổ thành phẩm: Dập nút, dán nhãn, đóng két, vận chuyển vào kho.
- Phân cơ khí và phụ trợ:
+ Tổ nồi hơi: Cung cấp năng lợng phục vụ quá trình nấu, lọc, thanh trùng.
+ Tổ điện lạnh: Theo dõi và điều chỉnh nhiệt độ trong quá trình lên men, bảo
quản bia trong.
+ Tổ điện: Cung cấp điện năng phục vụ sản xuất, sửa chữa, thay thế phụ
tùng, lắp mới...
+ Phòng vi sinh: Nghiên cứu nuôi cấy men nhằm cung cấp men cho quá
trình lên men.
+ Tổ phụ trợ: Bốc xếp, dỡ hàng xuống cho khách, đóng lại các két đựng bia
có thể sử dụng đợc, chuyển chai vào sản xuất.
1.3: đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của công ty cổ
phần bia hoà bình
Bộ máy Công ty Cổ phần Bia Hoà Bình do Đại hội đồng Cổ đông sáng lập
tại đại hội bầu ra Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát, Hội đồng quản trị bầu ra
Chủ tịch hội đồng quản trị kiêm Giám đốc điều hành. Ngoài ra bộ máy công ty còn
có 4 phòng chức năng:
+ Phòng tổ chức hành chính
+ Phòng kế toán tài vụ
+ Phòng kinh doanh vật t
+ Phòng bảo vệ.
- Hội đồng quản trị (HĐQT): Là cơ quan quản lý của công ty có toàn quyền
nhân danh công ty để quyết định mọi vấn đề liên quan đến mục đích, quyền lợi của
Trờng ĐH Kinh tế Quốc dân
- Phòng bảo vệ: Có nhiệm vụ bảo vệ tài sản, hàng hoá của công ty, mạng lới
cơ sở vật chất kỹ thuật của công ty
Sơ đồ bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần Bia Hoà Bình
1.4 : nội dung tổ chức công tác kế toán của Công ty Cổ
phần Bia Hoà Bình
Trờng ĐH Kinh tế Quốc dân
13
Hội đồng quản trị
Giám đốc kiêm chủ
tịch HĐQT
Ban kiểm soát
Phòng
kế toán
tài vụ
Phòng
kinh
doanh
vật tư
Phòng
tổ chức
hành
chính
Phòng
bảo vệ
Phân xưởng
Phân xư
ởng bia
Phân xư
ởng cơ
khí và phù
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
1.4.2 Hình thức sổ kế toán đang áp dụng tại Công ty Cổ phần Bia Hoà Bình
Để phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh của công ty, trình độ quản lý
nói chung và trình độ đội ngũ cán bộ kế toán nói riêng.C ông ty lựa chọn hình thức
kế toán chứng từ ghi sổ
Hình thức kế toán chứng từ ghi sổ gồm các thể loại số kế toán sau:
+ Chứng từ ghi sổ
+ Sổ cái
+ Sổ, thẻ kế toán chi tiết.
- Công ty thực hiện kế toán hàng tồn kho theo phơng pháp kê Kiểm kê định kỳ:
Trờng ĐH Kinh tế Quốc dân
15
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
Trình tự hạch toán Kế toán Nguyên vật liệu theo hình thức chứng từ ghi sổ
Ghi chú
Ghi hàng ngày
Ghi cuối tháng
Đối chiếu kiểm tra
Trình tự ghi sổ
Hàng ngày kế toán căn cứ vào chứng từ gốc về nguyên vật liệu (hoá đơn mua
hàng, biên bản giao nhận, biên bản thanh lý... ) hoặc bảng tổng hợp chứng từ gốc để lập
chứng từ ghi sổ. Nếu nghiệp vụ phát sinh có liên quan đến việc thu, chi tiền thì kế toán
phải phản ánh trên sổ quỹ. Căn cứ vào chứng từ ghi sổ để kế toán vào thẳng sổ cái các
TK 152 vì công ty không sử dụng sổ đăng ký chứng từ ghi sổ. Các chứng từ
Trờng ĐH Kinh tế Quốc dân
16
Chứng từ gốc
Chứng từ ghi sổ
Sổ cái TK
152
máy đờng Vạn Điển. Mua bột trợ lọc của nhà máy hoá chất Việt Trì...
- Nguyên vật liệu của công ty chỉ sử dụng vào hoạt động sản xuất chính là:
sản xuất bia không có sản xuất phụ
Trờng ĐH Kinh tế Quốc dân
17
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
- Trong quá trình sản xuất, ở các tổ sản xuất có phế liệu thu hồi nh: bã bia
bán cho khách hàng có nhu cầu sử dụng giá trị thu đợc, đợc giảm trừ chi phí vào
giá thành Bia.
2.1.2-Phân loại và đánh giá nguyên vật liệu ở công ty cổ phần Bia Hoà
Bình:
- Phân loại:
Nguyên vật liệu ở công ty sử dụng sản xuất bia đơn giản. Do vậy việc hạch
toán vật liệu không phức tạp lắm. Tuy vậy, muốn hạch toán chính xác và quản lý
tốt vật liệu, cần phải phân loại vật liệu một cách khoa học hợp lý.
Căn cứ vào vai trò và công dụng nguyên vật liệu trong sản xuất công ty chia
thành các loại.
+ Nguyên vật liệu chính: Là đối tợng lao động chủ yếu. Là cơ sở vật chất
hình thành sản phẩm mới. Các nguyên vật liệu chính: Malt, đờng, hoa, gạo tẻ.
+ Vật liệu phụ: cũng là đối tợng lao động nhng nó không là đối tợng chính
hình thành nên sản phẩm mới nó giữ một vai trò nhất định tạo cho quá trình sản
xuất đợc tiến hành bình thờng bảo đảm và tăng thêm chất lợng của nguyên vật liệu
chính hoặc phục vụ cho nhu cầu công nghệ, kỹ thuật quản lý, vật liệu phụ của công
ty gồm: bột trợ lọc, Co
2
, H
2
0.
2.1.3-Nhiên liệu:
Là một loại vật liệu khi sử dụng nó có tác dụng cung cấp nhiệt lợng cho quá
19
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
Cụ thể:
Tháng 3-2006 không có tồn kho đầu tháng:
Nhập mua: 400kg đờng giá 5.900đ/kg
Nhập mua: 500kg đờng giá 6000đ/kg.
Ngày 20/03/2006: Xuất cho xí nghiệp bia: 80kg
Vậy giá thực tế của đờng xuất kho ngày 20/3/2006 là: 80kg x 5.900đ =
476.000đ.
2.2. Kế toán chi tiết vật liệu:
2.2.1 Chứng từ kế toán:
Mọi hoạt động kinh tế xảy ra trong quá trình sản xuất kinh doanh của xí
nghiệp liên quan đến việc nhập xuất vật liệu đều đợc lập chứng từ kế toán kịp thời,
chính xác theo đúng chế độ ghi chép ban đầu về vật liệu đã đợc Nhà nớc ban hành.
Chứng từ kế toán là cơ sở để ghi chép trên thẻ kho và trên cơ sở kế toán để
kiểm tra, giám sát tình hình biến động và số liệu có của từng thứ vật liệu, thực hiện
quản lý có hiệu quả phục kịp thời nhu cầu vật liệu cho sản xuất kinh doanh.
2.2.2 Kế toán chi tiết vật liệu:
Phải đợc tổ chức theo từng kho, nhóm, loại, thứ vật liệu và từng ngời chịu
trách nhiệm quản lý.
Kế toán phải thực hiện đầy đủ các quy định thủ tục nhập, xuất và đối chiếu
kiểm tra số liệu trong xí nghiệp sản xuất, việc quản lý vật liệu do nhiều bộ phận
đơn vị tham gia, song việc quản lý tình hình nhập xuất tồn kho nguyên vật liệu
hàng ngày chủ yếu là ở kho xí nghiệp và phòng xí nghiệp.
Trờng ĐH Kinh tế Quốc dân
20
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
Hạch toán chi tiết vật liệu phải thực hiện song song ở kho và phòng kế toán.
Tại kho thủ kho là ngời quản lý các loai vật liệu, chịu trách nhiệm về nhập, xuất
bảo quản, dự trữ vật liệu và chịu trách nhiệm sổ sách, bảng chi tiêu hiện vật. Vì
Ghi chép trùng lặp giữa kho và phòng kế toán, khối lợng ghi chép công việc
quá lớn. Công việc dồn vào cuối tháng nên hạn chế tính kịp thời của kế toán.
Phạm vi áp dụng:
áp dụng với các xí nghiệp có ít chủng loại nguyên vật liệu, hàng ngày tình hình
nhập xuất vật t không nhiều, trình độ nghiệp vụ kế toán và quản lý còn hạn chế.
2.2.2.2. Phơng pháp đối chiếu luân chuyển:
*Tại kho:
Dùng thẻ kho để ghi chép tình hình nhập - xuất - tồn kho cùng thể loại
giống phơng pháp trên.
*Tại Phòng kế toán:
Dùng sổ đối chiếu luân chuyển để phản ánh tình hình vật liệu luân chuyển
trong tháng cũng nh vật liệu tồn kho cuối tháng theo chỉ tiêu số lợng và giá trị. Sổ
Trờng ĐH Kinh tế Quốc dân
22
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
đối chiếu luân chuyển đợc mở cho cả năm. Mỗi thứ vật liệu theo từng kho đợc ghi
vào từng dòng trong sổ đối chiếu luân chuyển. Cuối tháng tính ra số tồn kho và đối
chiếu với số liệu ghi trên thẻ kho.
Ưu điểm:
Giảm bớt khối lợng ghi chép còn trùng lặp công việc đối chiếu không đợc
tiến hành trong tháng. Phơng pháp này không đợc áp dụng rộng rãi.
Nhợc điểm:
Việc ghi chép còn trùng lặp, công việc đối chiếu không đợc tiến hành trong
tháng, kế toán không ghi sổ. Phơng pháp này không đợc áp dụng rộng rãi.
2.2.2.3. Phơng pháp mức d: ( Sổ số d ).
* Tại kho:
Vẫn sử dụng thẻ kho để phản ánh ghi chép hàng ngày tình hình nhập, xuất,
tồn kho nguyên vật liệu (giống 2 phơng pháp trên).
Đồng thời sử dụng sổ số d cuối tháng để ghi chép số tồn kho cuối tháng của
từng thứ vật liệu từ thẻ kho vào sổ số d theo dõi chỉ tiêu số lợng. Sổ số d đợc mở
24
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Đức Toàn
- Phạm vi sử dụng:
Thích hợp với xí nghiệp có số lợng vật t lớn, nhiều chủng loại, việc nhập
xuất vật liệu diễn ra thờng xuyên, đã xây dựng đợc hệ thống gía hạch toán. Hệ
thống danh điểm của từng thứ vật liệu. Trình độ quản lý và kế toán khá, có tinh
thần trách nhiệm.
Căn cứ vào các phơng pháp hạch toán vật liệu, Công ty Cổ phần Bia Hoà
Bình nhận thấy Phơng pháp ghi thẻ song song là phù hợp với điều kiện hạch toán
của Công ty. Công ty đã chọn phơng pháp ghi thẻ song song để hạch toán chi tiết
vật liệu.
2.3. Kế toán tổng hợp vật liệu
2.3.1 Tài khoản kế toán sử dụng:
Kế toán hạch toán vât liệu, kế toán sử dụng các tài khoản (TK) sau:
2.3.1.1 Tài khoản 152: Nguyên vật liệu
Tài khoản này đợc sử dụng để phản ánh giá trị và tình hình biến động của các
loại nguyên vật liệu, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế và sửa chữa, thiết bị
xây dựng cơ bản và các loại vật liệu khác.
* Kết cấu tài khoản 152:
- Bên nợ: Phản ánh giá trị thực tế của các loại vật liệu nhập kho, giá trị vật
liệu thừa khi kiểm kê và giá trị vật liệu tăng thêm khi đánh giá lại vật liệu.
- Bên có: Phản ánh giá trị vật liệu các loại khi xuất kho, giá trị vật liệu thiếu
khi kiểm kê, giá trị vật liệu giảm khi đánh giá lại.
- Số d nợ: Phản ánh giá trị thực tế của các loại vật liệu tồn kho.
Tài khoản 152 - NVL đợc tổ chức thành 7 tiểu khoản:
Trờng ĐH Kinh tế Quốc dân
25
Copyright: Tài liệu đại học ©