SAI SỐ TRONG THÍ NGHIỆM THỰC HÀNH

A. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Thông qua hoạt động thí nghiệm thực hành (TNTH) nhằm củng cố, khắc
sâu một cách bản chất hơn về số kiến thức đã học.
- Thông qua việc vận dụng sẽ ôn lại nhiều kiến thức có liên quan đến mỗi
phương án thí nghiệm.
- Biết thêm kiến thức về thí nghiệm vật lý nói riêng và thí nghiệm khoa học
nói chung như sai số, cơ sở vật lí trong các nguyên lý hoạt động của một số
dụng cụ thí nghiệm, thao tác tư duy hùng biện.
2. Kỹ năng
- Biết sử dụng một số dụng cụ thí nghiện để đo độ dài, lực, thời gian, nhiệt
độm, khối lượng.
- Biết cách bố trí, lắp đặt, thao tác thu số liệu của các phép đo. Biết sử lý số
liệu, làm báo cáo, viết kết quả hợp lý. Biết nhận xét khái quát hóa, dự đoán quy
luật.
- Biết cách phân tích để hiểu nguyên lí cơ bản của một số thiết bị thí nghiệm,
thô sơ và hiện đại.
- Bước đầu làm quen với việc phân tích các phương án thí nghiệm, cách phán
đoán và lựa chọn phương án thí nghiệm và tạo tiền đề cho việc hình thành khả
năng sáng tạo các phương án thí nghiệm khả thi.
3. Tình cảm thái độ tác phong
- Hiểu đúng được đặc trưng của bộ môn vật lý là một môn khoa học thực
nghiệm.Từ đó yêu thích bộ môn.
- Rèn tác phong làm việc khoa học, cẩn thận tỉ mỉ, quen quan sát, tôn trọng
thực tế khách quan, trung thực trong học tập.
- Tiếp tục quá trình hình thành và phát triển ý thức cộng đồng về hoạt động
nhóm trong thí ngiệm.
B. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên

tính các loại sai số
của một đại lượng.
-Yêu cầu các nhóm
trình bày kết quả.
-Nhận xét và đánh giá
kết quả.
cách hạn chế sai số.

-Trả lời câu hỏi về
sai số
-Hoạt động nhóm:
Thực hành và đo tính
sai số của một đại
lượng nào đó.

- Trình bày cách đo
và tính sai số.
Kết quả của các phép đo không
bao giờ đúng hoàn toàn với giá trị
thật của đại lượng cần đo. Nói cách
khác mọi phép đo đều có sai số.
Nguyên nhân gây ra sai số của các
phép đo có thể là do dụng cụ đo,
quy trình đo, chủ quan của người
đo (đã học ở THCS).
Ví dụ: Khi đo chiều dài l năm lần
được các giá trị l
1
,l
2

tb
- l đến l
tb
+
l
ta có thể viết l = l
tb
+ l
b) Các loại sai số thường dùng
* Sai số tuyệt đối : l = (l
mac
-
l
min
)/2
* Sai số tỉ đối: l/l
tb
(%)
c) Phân loại sai số theo nguên
nhân
*Saisố hệ thống: Là loại sai số có
tính quy luật ổn định.
Ví dụ: Dùng thước đo có độ chia
nhỏ nhất (ĐCNN) là 1mm thì sẽ có
sai số đo dụng cụ là 0,5mm
*Sai số ngẫu nhiên: Là loại sai số
do tác động ngẫu nhiên gây nên.
Ví dụ: Người ta bấm đồng hồ đo
thời gian sớm hay muộn sẽ gây ra
sai số.

Đồ thị đã được sử dụng rất nhiều
trong toán, vật lí và nhiều bộ môn
ở chương trình THCS. Khi sử dụng
đồ thị trong các thì nghiệm Vật lí
cần chú ý cách biểu diễn các giá trị
có sai số như sau:
-Mỗi giá trị có được từ thực
nghiệm (gọi x là giá trị thực
nghiệm) đều có sai số, ví dụ x
i
+
x; y
i
+ y
-Trên đồ thị mỗi giá trị sẽ được
biểu diễn bằng một điểm nằm giữa
một ô chữ nhật có cạnh là 2x
i
và
2y
i

-Thông thường không cần phải vẽ
các ô sai số.
- Đường biểu diễn mối quan hệ
giữa các đại lượng là một đường
cong trơn đi qua gần nhất các điểm
thực nghiệm.

Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu hệ đo lường quốc tế SI.

Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu một số dụng cụ đơn giản.
Hướng dẫn của GV Hoạt động của HS
-Giới thiệu với HS về một số dụng cụ
đo. Sơ bộ về cấu tạo, nguyên lý hoạt
động, cách đo và một số chú ý trong quá
trình sử dụng. Làm thử đo mẫu
-Tổ chức hoạt động nhóm. Yêu cầu các
nhóm lần lượt làm quen với các dụng cụ
đo và thử.
-Quan sát GV hướng dẫn.

-Hoạt động nhóm tìm hiểu một số dụng
-Quan sát các nhóm làm việc.
-Nhận xét đánh giá kết quả của các
nhóm.
cụ đo.
-Đo thử một số đại lượng.

Hoạt động 4( phút): Vận dụng củng cố.
Hướng dẫn của GV Hoạt động của HS
-Yêu cầu HS kể tên một số dụng cụ đo
trong thực tế.
-Nhận xét câu trả lời của HS.
-Nêu câu hỏi trắc nghiệm về nội dung