Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng
Đề tài: Gần đây có nhận định cho rằng: "NHNN VN thường chạy theo sự biến
động tỷ giá của thi trường tự do mà không quan tâm đến các yếu tố kinh tế vĩ mô
như lạm phát, cán cân thanh toán và tình trạng nợ nước ngoài của quốc gia" Anh
chị suy nghĩ như thế nào về ý kiến trên?
1. CÁC VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
1.1. Khái niệm:
Có rất nhiều cách định nghĩa khác nhau về tỷ giá hối đoái, do cách tiếp
cận vấn đề khác nhau, đôi khi do cách diễn đạt khác nhau. Tỷ giá hối đoái là giá
của đồng tiền này được tính theo một đồng tiền khác. Tỷ giá hối đoái cũng được
hiểu là tỉ lệ trao đổi giữa hai đồng tiền của hai quốc gia khác nhau. Tỷ giá hối
đoái xuất hiện và phát triển cùng với sự ra đời, phát triển của thương mại quốc
tế, nó được giải thích bởi một hiện tượng đơn giản, hàng hoá không có biên giới
quốc gia trong khi tiền chỉ được chấp nhận trên lãnh thổ quốc gia phát hành ra
nó.
Thông thường tỷ giá hối đoái được biểu diễn thông qua tỷ lệ bao nhiêu
đơn vị đồng tiền nước này (nhiều hơn một đơn vị) bằng một đơn vị đồng tiền của
nước kia.
Ví dụ: tỷ giá hối đoái giữa Đồng Việt Nam và Dollar Mỹ là 18,960
VND/USD hay giữa Yen Nhật và Dollar Mỹ là 116,729 JPY/USD hay giữa
Dollar Mỹ và Euro là 1,28262 USD/Euro.
1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá
1.2.1. Cung, cầu ngoại tệ:
Khi cung ngoại tệ lớn hơn cầu ngoại tệ, lượng ngoại tệ mà thị trường cần
bán ra nhiều hơn lượng ngoại tệ cần mua vào, khi đó có một số người không bán
Ngân hàng Trung ương – Nhóm 21
Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng
được sẽ sẵn sàng bán với mức giá thấp hơn và làm cho giá ngoại tệ trên thị
trường giảm. Tư duy tương tự, khi cầu lớn hơn cung, một số người không mua
được ngoại tệ sẵn sàng trả giá cao hơn và gây sức ép làm giá ngoại tệ trên thị
trường tăng. Khi cung ngoại tệ bằng cầu ngoại tệ, lượng ngoại tệ mà thị trường

của tỷ giá trong dài hạn. Việc nghiên cứu yếu tố này để làm cơ sở dự đoán biến
động của tỷ giá trong ngắn hạn sẽ đem lại kết quả không đáng tin cậy.
1.2.3. Mức chênh lệch lãi suất giữa các nước.
Lãi suất có vai trò quyết định đối với thị trường ngoại hối. Những đồng
tiền đại diện cho những nền kinh tế có lãi suất cao có khuynh hướng mạnh hơn
những đồng tiền đại điện cho những nền kinh tế có lãi suất thấp hơn. Nhà đầu tư
luôn luôn tìm kiếm những khoản lợi nhuận cao nhất có thể trên những khoản đầu
tư của họ, và những nền kinh tế với lãi suất cao hơn thường có lợi tức đầu tư cao
hơn.
Ví dụ, nếu lãi suất khi bạn đầu tư vào nước Anh là 6%, lãi suất khi đầu tư vào
Thụy Sĩ là 2% thì bạn sẽ thích đầu tư vào nước Anh hơn.
Vậy thì vấn đề lãi suất ảnh hưởng như thế nào đến đồng Bảng của nước Anh?
Khi càng có nhiều người đổ tiền vào nước Anh, đồng Bảng Anh sẽ tăng giá do
cầu về đồng tiền này tăng. (Qui luật cung cầu).
Nhà đầu tư thành công trên thị trường ngoại hối luôn biết phải thường xuyên
theo dõi sát xao những động thái của NHTW để xem liệu NHTW sẽ tăng, giảm
hay duy trì một mức lãi suất cố định trong tương lai
Ngân hàng Trung ương – Nhóm 23
Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng
1.2.4. Những dự đoán về tỷ giá hối đoái:
Người dân, các nhà đầu cơ, các ngân hàng và các tổ chức kinh doanh
ngoại tệ là các tác nhân trực tiếp giao dịch trên thị trường ngoại hối. Hoạt động
mua bán của họ tạo nên cung cầu ngoại tệ trên thị trường. Các hoạt động đó lại
bị chi phối bởi yếu tố tâm lý, các tin đồn cũng như các kỳ vọng vào tương lai.
Điều này giải thích tại sao, giá ngoại tệ hiện tại lại phản ánh các kỳ vọng của dân
chúng trong tương lai. Nếu mọi ngưòi kỳ vọng rằng tỷ giá hối đoái sẽ tăng trong
tương lai, mọi người đổ xô đi mua ngoại tệ thì tỷ giá sẽ tăng ngay trong hiện tại;
Mặt khác, giá ngoại tệ rất nhậy cảm với thông tin cũng như các chính sách của
chính phủ. Nếu có tin đồn rằng Chính phủ sẽ hỗ trợ xuất khẩu, hạn chế nhập
khẩu để giảm thâm hụt thương mại, mọi người sẽ đồng loạt bán ngoại tệ và tỷ giá

ròng âm. Theo quy luật tối ưu hoá, luồng vốn sẽ chảy đến nơi nào có lợi nhất,
tức là hiệu suất sinh lời cao nhất. Một nền kinh tế sẽ thu hút được các luồng vốn
đến đầu tư nhiều hơn khi nó có môi trường đầu tư thuận lợi, nền chính trị ổn
định, các đầu vào sẵn có với giá rẻ, nguồn lao động dồi dào có tay nghề, thị
trường tiêu thụ rộng lớn, lãi suất cao và sự thông thoáng trong chính sách thu hút
đầu tư nước ngoài của Chính phủ.
 Cán cân thanh toán quốc tế bội chi  Nhu cầu về ngoại hối tăng  Cung <
Cầu  TGHĐ tăng và tương tự ta có hệ quả ngược lại.
Ngoài những yếu tố nêu trên TGHĐ còn chịu ảnh hưởng của các yếu tố
khác, chẳng hạn như chính sách của chính phủ, tình hình kinh tế chính trị,…
Ngân hàng Trung ương – Nhóm 25
Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng
2. TÌNH HÌNH BIẾN ĐỘNG TỶ GIÁ TỪ NĂM 2009 ĐẾN NĂM
2010
Biểu đồ biến động tỷ giá USD/VND trần và tỷ giá thi trường tự do từ đầu
năm 2008 đến cuối năm 2010
2.1 Diễn biến tỷ giá năm 2009
2.1.1 Tỷ giá thị trường tự do:
Giai đoạn 1(1/2009-3/2009):
• Tỷ giá trên thị trường tự do dao động trong khoảng 17.450 đồng -
17.800 đồng, cao hơn tỷ giá trên liên ngân hàng trên 100 điểm.
Giai đoạn 2(4/2009-9/2009)
Ngân hàng Trung ương – Nhóm 26
Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng
• Tỷ giá thị trường tự do từ 18.180 đồng - 18.250 đồng nhưng từ nửa
cuối tháng 6/2009, tăng lên mức 18.450 đồng - 18.500 đồng.
Giai đoạn 3(10/2009-24/11/2009):
Từ cuối tháng 10/2009, tỷ giá tăng mạnh và đến ngày 10/11, cao hơn giá
trần 1.000 điểm. Biến động tỷ giá rất dữ dội, có ngày tăng 200 - 300 điểm
và đạt đỉnh ở mức 19.750 vào 24/11. Chỉ đến khi Ngân hàng Nhà nước

Ngân hàng Trung ương – Nhóm 28
Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng
Biểu đồ Tỷ giá Đồng USD so với VND năm 2010
(Nguồn: VIBbank TP Hồ Chí Minh)
Giai đoạn 1 (1/2010- giữa tháng 2/2010) nếu giá USD tăng khá mạnh
trong năm 2008-2009,sang tháng 1 năm 2010 lại giảm nhẹ và tiếp tục dao động
quanh mức 18479VND/USD cho đến giữa tháng 2/2010
Giai đoạn 2(nửa cuối tháng 2-4/2010) tỷ giá tăng và dao động quanh mức
19000 VND/USD (18900-19100)
Bất ngờ đầu tiên, đáng chú ý của thị trường ngoại hối năm 2010 là vào
ngày 28/4/2010 tỷ giá trên thị trường tự do lần đầu tiên đã thấp hơn mức tỷ giá
niêm yết của các NHTM. Và tỷ giá do các NHTM niêm yết trong thời gian này
cũng luôn thấp hơn mức trần cho phép của NHNN, đứng ở mức 18.950 - 18.970
đồng/USD
Ngân hàng Trung ương – Nhóm 29
Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng
Tuy nhiên theo biểu đồ ta thấy tỷ giá lại tăng trở lại vào tháng 5/2010 và
tăng mạnh sang các tháng tiếp theo, có thể thấy Phá mốc 20.000 VND, 20.500
VND rồi áp sát 21530 VND vào tháng 11/2010.
Tháng 12/2010 :trái lại những căng thẳng trên thị trường vào những tháng
trước :Giá USD giao dịch trên thị trường tự do đã về sát mức 21.000 đồng/USD.
Tuy còn cách xa so với tỷ giá niêm yết của ngân hàng (khoảng 1.570
đồng/USD), song giá USD trên thị trường tự do đã giảm khá nhiều so với ngày
đầu tháng 12. Qua đó, phần nào giảm áp lực lên cung ngoại tệ cuối năm.
2.2.2 Tỷ giá Ngân hàng nhà nước:
Năm 2010, NHNN có 2 đợt điều chỉnh tỷ giá.
Lần đầu vào ngày 10/2/2010, NHNN điều chỉnh tỷ giá bình quân liên
ngân hàng từ 17.941 đồng lên 18.544 đồng/USD (mức tăng 3,3%), như vậy trần
mua bán USD tại các NHTM là 19.100 đồng/USD. Cùng ngày, NHNN cũng quy
định mức lãi suất tiền gửi tối đa bằng USD của các tổ chức kinh tế (trừ tổ chức

khoảng 8,4 tỷ USD, FDI, FII (tính riêng dòng tiền vào thị trướng chứng khoán
dương khoảng 1 tỷ USD), ODA,…đều đạt được kết quả tốt.
Nguồn: tạp chí cộng sản điện tử
3.2 Lạm phát:
Tác động tiêu cực đầu tiên được nhắc đến và cũng là tác động mang tính
hệ thống của việc tăng tỷ giá là làm gia tăng chi phí của các nhà sản xuất. Giá
các hàng hoá cơ bản như xăng dầu, phân bón, dược phẩm sẽ tăng mạnh sẽ làm
hầu hết các hàng hoá đến tay người tiêu dùng bị tăng theo.
Nguồn: saigontt
Ngân hàng Trung ương – Nhóm 212
Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng
Tăng tỷ giá sẽ hỗ trợ xuất khẩu, giảm nhập siêu. Tuy nhiên, việc
tăng tỷ giá sẽ tạo áp lực tăng giá lên hàng nhập khẩu. Nguyên liệu nhập khẩu
tăng giá sẽ tạo áp lực lên lạm phát. Đặc biệt, các doanh nghiệp kinh doanh xăng
dầu đang khó khăn sẽ tiếp tục khặp khó khăn vì giá nhập khẩu xăng, dầu tăng sẽ
tạo thêm áp lực tăng giá xăng dầu trong nước trong thời gian tới. Điều này tạo áp
lực lên an sinh xả hội và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân.
Nguồn: Tạp chí tài chính
Chủ tịch danh dự Hội các hãng xuất khẩu gạo Thái Lan cho rằng: do
Việt Nam hiện nay tồn tại hiện tượng kinh tế quá nóng, việc phá giá VND có thể
là "con dao hai lưỡi", sẽ làm cho lạm phát trở nên nghiêm trọng hơn. Liên đoàn
Công nghiệp Thái Lan thì dự kiến, ngành xuất khẩu của Việt Nam rất có thể gia
tăng 7% lợi nhuận bởi phá giá VND, nhưng lạm phát cao cũng sẽ tăng giá thành
của nhiều lĩnh vực, vì thế lại làm giảm thiểu lợi nhuận do phá giá VND mang lại.
Nguồn:tạp chí cộng sản điện tử
Lạm phát hàng tháng (so với 12 tháng
trước)
2008 2009 2010
Tháng 1 6,50 17,46 17,48
Tháng 2 6,8 14,75 14,79

chiếm 10,68%; còn lại là các đồng tiền khác chiếm 3,37% tổng dư nợ nước ngoài
Chính phủ.
Năm 2010, Việt Nam đã mượn thêm 1 tỉ đôla, nâng tổng số nợ nước ngoài lên
tới 29 tỉ đôla. Số liệu đó tương đương với 28% GDP của Việt Nam, là 104 tỉ đôla
hồi năm 2009. Trong quý đầu năm 2010, Việt Nam đã trả hơn 329 triệu đôla tiền
nợ của nước ngoài.
Với số nợ hiện nay, Việt Nam sẽ phải trả hơn 1,7 tỉ đôla tiền nợ, và hơn 250
triệu đôla tiền lãi trong năm 2016.
Cơ cấu đồng tiền vay cũng có thay đổi theo hướng tăng tỉ trọng vay bằng USD
và giảm ở các đồng tiền mạnh khác. Tỉ trọng vay bằng USD tăng từ mức gần
17% hồi cuối năm 2009 lên gần 23% vào giữa năm 2010. Trong khi đó, các
khoản vay bằng đồng yen lại giảm tỉ trọng từ 39,63% xuống còn 38,25%; SDR
Ngân hàng Trung ương – Nhóm 215
Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng
(quyền rút vốn đặc biệt - đơn vị tiền tệ quy ước của một số nước thành viên IMF)
giảm từ 29,29% xuống 26,64%; euro giảm từ 10,78% còn 9,21% Cũng trong
kỳ báo cáo, VN đã trả nợ tổng cộng hơn 741 triệu USD, trong đó nợ gốc là trên
478 triệu USD.
4. KẾT LUẬN:
Như vậy, Ngân hàng nhà nước ấn định tỷ giá không chỉ dựa vào tỷ giá thị trường
tự do mà còn dự tính vào các nhân tố vĩ mô khác của nền kinh tế như: lạm phát,
cán cân thanh toán, tình trạng nợ nước ngoài.
Tuy nhiên tác động của chính sách chưa thực sự mang lại hiệu quả như mong
đợi.
Ngân hàng Trung ương – Nhóm 216