CHƯƠNG III http://www.dayhoctructuyen.com/file.php/174/CHUONG_III.htm
1 of 10 4/10/2008 8:50 AM
CHƯƠNG III
NHỮNG LỢI THẾ VÀ TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỦA VÙNG DU
LỊCH BẮC BỘ
I - VỊ TRÍ ĐỊA LÝ
1. Thành phần
Vùng này gồm 27 tỉnh từ Hà Giang đến Hà Tĩnh, với thủ đô Hà Nội là trung tâm của
vùng và tam giác động lực tăng trưởng là du lịch Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh.
1.
Diện tích
Vùng có diện tích 149.064 km
2
, dân số 33,8 triệu người (năm 1994) chiếm 45 % diện tích và 46,7% số dân của Việt
Nam.
2.
Mật độ dân số
Trung bình 230 người/km
2
II - TIỀM NĂNG DU LỊCH
Vùng có tài nguyên du lịch rất phong phú, đa dạng, là cơ sở để phát triển toàn diện du
lịch.
1.
Tài nguyên du lịch tự nhiên
1.1.
Núi:
-
Hàm Rồng (Lào Cai)
-
Cao nguyên Đồng Văn (Hà Giang).
-

-
Tiền Hải (Thái Bình)
-
Tiên Lãng (Hải Phòng)
1.6. Bãi biển: Trà Cổ; Đồ Sơn; Sầm Sơn; Cửa Lò có sức thu hút đặc biệt
1.7. Kỳ quan thế giới: Vịnh Hạ Long
1.8. Khí hậu: mùa hè từ tháng 5- tháng 8. Mùa thu từ tháng 9- tháng 11.Mùa đông có
gió mùa đông Bắc. Nhiệt độ có lúc đạt 13 – 15 độ C. Các vùng núi cao như Sa Pa, Hà
Giang nhiệt độ có lúc dưới 0 độ C.
CHƯƠNG III http://www.dayhoctructuyen.com/file.php/174/CHUONG_III.htm
2 of 10 4/10/2008 8:50 AM
1.9. Đặc sản biển: cua biển, ca, tôm hùm, sò huyết, bào ngư.
1.10. Đặc sản núi rừng: Măng, nấm hương, thịt chim, thú rừng được phép săn bắn.
1.11. Dược liệu quý: sâm, nhung, tam thất, nấm Linh Chi…
2. Tài nguyên du lịch nhân văn
2.1. Về mặt văn hoá – lịch sử: di tích khảo cổ của văn hoá Đông Sơn, Hoà Bình
2.2. Những lễ hội truyền thống: hội Đền Hùng, Hội Lim, Hội Gióng (Hà Nội ), Hội
pháo Đồng Kị (B
ắc Ninh), Hội Chùa Hương (Hà Tây) đậm đà bản sắc dân tộc.
2.3. Về nghệ thuật: vùng có những làn điệu quan họ, điệu chèo, hát ví dặm, nghệ thuật
tuồng, múa rối nước, âm nhạc, chiêng cồng và các điệu múa cổ truyền của các dân tộc
trong vùng.
2.4. Về mặt kiến trúc: vùng có 1 kho tàng kiến trúc nghệ thuật độc đáo như chùa: Chùa
Tây Phương (Hà Tây), chùa Keo (Thái Bình), chùa Một cột (Hà Nội).
2.5. Về Bảo tàng: vùng tập trung hầ
u hết các viện bảo tàng lớn, có giá trị cao nhất ở
Việt Nam như: viện bảo tàng lịch sử quân đội, viện bảo tàng cách mạng, viện bảo tàng
mỹ thuật, viện bảo tàng Hồ Chí Minh ở Hà Nội. Bảo tàng các dân tộc miền núi (Thái
Nguyên).
2.6. Hàng thủ công mỹ nghệ: Mây tre, sơn mài, gốm sứ, thêu ren, đan, chạm, khắc, các

1.1.

Tham quan nghiên cứu nền văn hoá Việt Nam
-
Các di tích lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam
+ Tại Việt Trì: Đền Hùng
+ Tại Lạng Sơn, Cao Bằng: Chi Lăng, Pắc Pó, Đông Khê, Thất Khê
+ Tại Tuyên Quang, Bắc Cạn, Thái Nguyên: An toàn khu Sơn Dương, Tân Trào, Chiêm
CHƯƠNG III http://www.dayhoctructuyen.com/file.php/174/CHUONG_III.htm
3 of 10 4/10/2008 8:50 AM
Hoá, Bắc Sơn.
+ Tại Ninh Bình: Hoa Lư, Tam Điệp
+ Tại Quảng Ninh – Hải Phòng có Vân Đồn, Yên Tử, Côn Sơn, S.
Bạch Đằng
-
Các di sản văn hoá, nghệ thuật truyền thống: chèo tuồng, múa rối nước, âm nhạc
cổ truyền, hát quan họ, hát ca trù…
-
Các lễ hội và sinh hoạt tâm linh: thuộc các nền văn minh, văn hoá của các dân tộc
như Tết Nguyên Đán, Tết Trung Nguyên (rằng tháng 7 AL), tết Trung Thu.
-
Các làng nghề truyền thống
+ Làng gốm: Hương Canh (Vĩnh Phúc), Đông Triều, Lò Chum (Thanh Hoá)
+ Làng mộc:
Nội Duệ, Đồng Kỵ (Tiên Sơn, Bắc Ninh), Lỗ Khê (Đông Anh – Hà Nội).
Sản phẩm chủ yếu ở đay là chạm gỗ, chạm là làm nổi, trổ là làm thủng. Người thợ đã
dùng bàn tay khéo léo của mình khắc chạm vào các sản phẩm hoành phi, câu đối, sập
gụ, tủ chè, tượng phật, đồ thờ. Sau khi chạ
m rồng bay phượng múa lân chầu, các tích
tuồng cổ đã làm tăng giá trị sản phẩm lên gấp bội.

ẩm liên quan đến lễ hội kỷ niệm ở Hà Nội như lễ hội Đống Đa, lễ hội Cổ Loa và
vùng phụ cận: lễ hội đền Hùng, lễ hội Kiếp Bạc (Hải Dương), lễ hội Côn Sơn (Hải
Dương), và lễ hội dân gian như hội pháo Đồng Kỵ, hội Lim (Bắc Ninh), lễ hội chùa
Hương (Hà Tây).
+ Đô thị đặc biệt
Hà Nội là trung tâm chính tr
ị kinh tế văn hoá xã hội của cả nước; trung tâm thông tin
CHƯƠNG III http://www.dayhoctructuyen.com/file.php/174/CHUONG_III.htm
4 of 10 4/10/2008 8:50 AM
viễn thông hiện đại trung tâm giao tiếp, trung tâm đào tạo khoa học kỹ thuật của cả
nước, trung tâm của nền văn hoá nghệ thuật truyền thống. Nơi có đầu mối giao thông
lớn nhất của cả nước. Thành phố của hệ sinh thái, hồ sông. Hà Nội còn là khu cảnh
quan du lịch, nghỉ dưỡng, thể thao dưới nước. Ven hồ Tây sẽ xây dựng khách sạn quốc
tế 3- 5 sao, hu thể dục thể thao quố
c tế, công viên văn hoá nghỉ ngơi. Các làng nghề
truyền thống và các làng du lịch quốc tế mới.
V- CÁC TUYẾN, ĐIỂM DU LỊCH CÓ Ý NGHĨA QUỐC TÊ VÀ QUỐC GIA
1. Các tuyến du lịch chủ yếu
- Hà Nội – Lai Châu - Điện Biên
- Hà Nội – Lào Cai
- Hà Nội – Cao Bằng - Lạng Sơn
- Hà Nội - Hạ Long – Trà Cổ
- Hà Nội – Thanh Hoá – Vinh
- Hà Nội - Lạng Sơn
2. Các điểm du lịch có ý nghĩa quốc tế và qu
ốc gia
A. Tiểu vùng du lịch trung tâm
1. Thành phố Hà Nội
- Là thủ đô, trung tâm hành chính – chính trị, kinh tế - văn hoá, khoa học ký thuật cuat
cả nước và là một trung tâm du lịch lớn.

CHƯƠNG III http://www.dayhoctructuyen.com/file.php/174/CHUONG_III.htm
5 of 10 4/10/2008 8:50 AM
Hồ nhân tạo với hệ đập chính, phụ dài 4km, để giữ nước từ 2 suối chính là Yên Cư và
Cầu Rồng từ núi Ba Vì chảy xuống, tưới cho 7000 ha đất canh tác. Diện tích 28 km
2
,
chu vi hồ 36 km. Dung tích 46 triệu m
3
. Trong hôf có 14 đảo lớn, nhỏ. Ven hồ đã trồng
cây ăn quả. Hồ rộng có nhiều bãi tắm đẹp. Hàng năm hồ cung cấp hàng chục tấn cá.
Các sinh vật trong hồ như chim lele, mòng, két, vịt trời, giang, sếu đến hàng vạn con.
1.
Điểm du lịch đền Hùng
-

Nằm ở phía Tây bắc Hà Nội, cách thủ đô khoảng 90 km, có thể đi lại bằng đường săt
(Hà Nội – Lào Cai) hoặc theo quốc lộ số 2.
-

Đền Hùng Vương xây dựng trên núi Hùng (Nghĩa Lĩnh) cao 175m, thuộc thô Cổ
Tích, xã Huy Cương – Phong Châu – Phú Thọ.
-
Toàn bộ di tích gồm 4 đền chùa và 1 lăng
-

Đi qua cổng chính gồm 225 bậc đá là đến Đền Hạ, tại đây có chùa Thiên Quang, và
cây Thiên Trúc 700 tuổi. Gần đó có đền Ngọc và giếng Ngọc. Đi tiếp 168 bậc đá lên
Đền Trung, đi 102 bậc nữa thì đến đền Thượng, có lăng Vua Hùng còn goi là Một
Tổ.
-

3.
Điểm du lịch Hoa Lư
- Nằm ở thị trấn Hoa Lư, huyện Hoa Lư – Ninh Bình, cách Hà Nội 90 km về phía Nam,
gần quốc lộ 1A. Hoa Lư là cố đô của nước Đại Cồ Việt có từ thế kỷ thứ X.
- Diện tích rộng 300n ha, tạo nên vòng thành kiên cố và tuyến liên hoàn trong nội bộ
thành.
CHƯƠNG III http://www.dayhoctructuyen.com/file.php/174/CHUONG_III.htm
6 of 10 4/10/2008 8:50 AM
- Các di tích: Đền Vua Đinh, đền vua Lê, lăng vua Đinh, lăng vua Lê xây cất ở phía
Nam chân núi.
- Lễ hội Hoa Lư tổ chức hàng năm vào ngày 10/3 AL là ngày sinh của vua Đinh Tiên
Hoàng. Hội có dâng hương, các trò chơi có tích chất thượng võ, đậm đà màu sắc dân
tộc. Hoa Lư là 1 thắng cảnh, 1 di tích lịch sử và kiến trúc nổi tiếng của Việt Nam.
7. Điểm du lịch vườn quốc gia Cúc Phương
- Diện tích 25.000ha, nằm ở vị trí giáp ranh của 3 tỉnh Ninh Bình, Hoà Bình, Thanh
Hoá, cách biển 60km.
- Khí hậu nhiệt ẩm, gió mùa. Nhiệt độ TB năm là 20 – 21 độ C. Lượng mưa TB
2000mm. Mùa mưa từ tháng 5 – tháng 11, tập trung 90% lượng mưa. Mùa khô từ tháng
12 – tháng 4 là mùa du lịch thích hợp.
- Rừng chủ yếu là rừng nguyên sinh, gồm 5 tầng.
- Cúc Phương có tới 2000 loài cây cỏ khác nhau. 1983 loài thực vật bậc cao, 443 cây
làm thuốc, 229 loài cây thực phẩm. Riêng hoa Phong Lan có tới 50 loài, có loài cho hoa
và hương thơm quanh năm. Có cây Chò xanh, cây sấu cổ thụ 1000 năm tuổi, cao 150 –
170m. Có 37 loài thực vật và 36 loài động vật
được ghi vào sách đỏ Việt Nam.
- Cúc Phương còn có 262 loài động vật có xương sống, 64 loài thú, 300 loài chim, 36
loài bò sát. Trong đó có nhiều loài thú, chim quý như Gấu ngựa, Lợn lòi, Sóc bụng đỏ,
Trăn gấm, Báo gấm, Hổ. Có khu chăn nuôi bán tự nhiên với các loài Hươu sao, Nai,
Khỉ vàng, Voọc quần đùi, Sóc bay, Trằn lằn bay…
- Cúc Phương còn là quê hương của hàng trăm loài chim lạ và đẹp như Phượng hoàng

- Năm 1994 Vịnh Hạ Long được công nhận là di sản thiên nhiên thế giới. Năm 2000,
CHƯƠNG III http://www.dayhoctructuyen.com/file.php/174/CHUONG_III.htm
7 of 10 4/10/2008 8:50 AM
được công nhận là di sản thế giới có tính chất ngoại hạng và có ý nghĩa toàn cầu về địa
chất, địa mạo.
- Mỗi đảo tên gọi khác nhau: hòn Con Cóc, hòn Voi, hòn Gà chọi, hòn Mái nhà, hòn
Cánh buồm, hòn Trống mái, hòn Lư Hương.
- Có nhiều hang động được xếp vào loại đẹp nhất nước, đó là hang Đầu gỗ, hang Trinh
nữ, động Sửng Sốt, động Thiên cung, động Hang hanh.
- Có hệ sinh thái rừng ngập mặn, hệ sinh thái rạn san hô, hệ sinh thái rừ
ng nhiệt đới với
hàng ngàn loài động vật vô cùng phong phú.
- Địa danh Hạ Long còn gắn liền với lịch sử phát triển của dân tộc: Thương cảng Vân
Đồn, núi Bài Thơ, sông Bạch Đằng 2 làn đánh tan quân xâm lược.
- Hạ Long là cái nôi của loài người gắn với các địa danh: Đồng mang, Xích thổ, Soi
như, Soi giếng. Chính vì vậy mà nhà thơ Tiêu Tam (Trung quốc) nổi tiếng đã viết trong
bài thơ của mình vào ngày 31/5/1960 ngay trong chuyến đi thăm vịnh Hạ Long:
“ Ch
ưa xem vịnh Hạ Long
Chưa phải đến Việt Nam”
-

Hạn chế của vịnh Hạ Long: việc khai thác than của Quảng Ninh mâu thuẫn với việc
phát triển du lịch nên phong cảnh đang bị xuống cấp.
2.
Điểm du lịch đảo Cát Bà
-
Cát bà tên 1 đảo chính, rộng khoảng 100 km
2
, cách cảng Hải Phòng 60 km, tiếp nối

Đồ Sơn là bãi biển có nhiều phong cảnh tự nhiên đẹp, nằm cách Hà Nội 120 km
thuộc huyện Đồ Sơn của tỉnh Hải Phòng. Từ Hà Nội đến Đồ Sơn có thể đi bằng
đường bộ hoặc đường biển khá thuận lợi.
-

CHƯƠNG III http://www.dayhoctructuyen.com/file.php/174/CHUONG_III.htm
8 of 10 4/10/2008 8:50 AM
Đồ Sơn có nhiều bãi tắm rộng, sức chứa lớn, bờ thoãi, nước cạn. Khí hậu có mùa
đông ấm và mùa hè mát, thuận lợi cho việc tổ chức loại hình du lịch tắm biển.
-

Đồ Sơn là 1 bãi cá lớn của vùng nên có nhiều điểm thuận lợi về cung cấp thực phẩm
tại chỗ.
C.
TIỂU VÙNG DU LỊCH MIỀN NÚI ĐÔNG BẮC
1.
Điểm du lịch Lạng Sơn
-

Vịt trí: cách Hà Nội 151 km, là cửa khẩu quan trọng nhất trên đường biên giới Việt
– Trung. Nằm ở nơi gặp gỡ của quốc lộ 1, quốc lộ 4, dọc đường biên giới nối 3 tỉnh
Quảng Ninh - Lạng Sơn – Cao Bằng. Nằm bên bờ sông Kỳ Cùng, chảy về phía
Trung Quốc. Có vị trí quan trọng về quân sự, kinh tế chính trị, văn hoá ở Đông Bắc.
-

Thắng cảnh: Động Tam Thanh, Núi Vọng Phu, Động Nhị Thanh, Chùa Tiên, Giếng
Tiên, Chợ Đồng Đăng và chợ Kỳ Lừa.
2.

Điểm du lịch Pắc Pó

D.
TIỂU VÙNG DU LỊCH MIẾN NÚI TÂY BẮC
1.
Điểm du lịch Điện Biên
-

Điện Biên là di tích lịch sử ghi lại chiến công oanh liệt của quân và dân Việt Nam
trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
-

Cánh Hà Nội 500km về phía tây. Nếu đi bằng đường hàng không thì chỉ cách Hà
CHƯƠNG III http://www.dayhoctructuyen.com/file.php/174/CHUONG_III.htm
9 of 10 4/10/2008 8:50 AM
Nội 300 km, Từ Hà Nội đi theo quốc lộ 6, qua Sơn La, vượt đèo Pha Đin, sang Tuần
Giáo rồi rẽ vào Điện Biên. Điện Biên là 1 cánh đồng phẳng chạy dọc theo thung
lũng của sông Nậm Rốm, có nhiều dãy núi đồi trùng điệp bao quanh.
-

Tại đây, vào ngày 7/5/1954, sau 55 ngày đêm ta đã tiêu diệt 16,000 quân Pháp, bắt
sống tướng Đơcátơri và toàn bộ chỉ huy cứ điểm.
-

Các di tích nổi bật của chiến trường xưa là: cứ điểm Hồng Cúm, Him Lam, đồi Độc
Lập, đồi A1, cầu và sân bay Mường Thanh, hầm chỉ huy của tướng Đơcátari.
2. Điểm du lịch Sapa
- Vị trí: Sapa là 1 địa danh nổi tiếng của Việt Nam, cách Hà Nội 333km về phía tây bắc,
cách thị xã Lào Cai hơn 30 km về phía tây.
- Đặc điểm: Sapa nằm trên độ cao 1600m, trên lưng chứng núi Hoàng Liên Sơn. Sapa
luôn có mây che phủ, nhất là về mùa
đông nên được gọi là “thành phố trong sương”.

+ Ở đây còn có nhà của cụ cử nhân Vương Thúc Quý, thầy dạy Bác Hồ thời niên
thiếu. Có giếng cốc gắn bó với thôn làng.
-
Làng Chùa: (quê ngoại của Bác): cách làng Sen 2km, có ngôi nhà lá năm gian, xây
dựng từ năm 1883, nôi Hồ Chủ Tich ra đời, là nhà cụ Hoàng Xuân Đường, ông
ngoại Bác Hồ.
+
Các ngôi nhà và hiện vật còn lưu giũ thật giản dị và đơn sơm cùng với phong cảnh quê
CHƯƠNG III http://www.dayhoctructuyen.com/file.php/174/CHUONG_III.htm
10 of 10 4/10/2008 8:50 AM
hương thanh bạch của Hồ Chủ Tịch, đã gây cảm xúc mạnh mẽ đối với khách du lịch
trong nước và quốc tế.
+ Phần mộ bà Hòng Thị Loan (mẹ của Bác) nằm trên núi Động Thanh, được
xây dựng lại từ năm 1985. Muốn đến viếng, bạn phải đi 300 bậc thnag đá mới đến phần
mộ. Cấu trúc phần mộ có dàn bê tông giống như hình khung cửi mà thuở sinh thời bà
Loan vẫn dệt vải để nuôi con.
2. Điểm du lịch bãi biển Cửa Lò
Từ thành phố Vinh đi 18km là đến bãi biển Cửa Lò. Bãi biển dài 10 km, cát trắng, nước
trong xanh, nhiệt độ nước 20 độ C, mùa hè 25 độ C. Ngày nay, ở đây đã mọc lên nhà
nghỉ, khách sạn, là nơi nghie cuối tuần của Hà Nội và TP. Vinh.
3. Ngã Ba Đồng Lộc
- Giao điểm của đường tỉnh lộ 5 và 15 của Hà Tĩnh
- Là cửa ngõ giao thông từ miề
n Bắc vào đường mòn Hồ Chí Minh trong những năm
đánh Mỹ. Trên đoạn đường dài 20 km, Mỹ đã đánh 2057 trận bom.
- Tai đây, trong những năm đánh Mỹ, 1 tiểu đội nữ TNXP do Võ Thị Tần làm tiểu đội
trưởng và 10 cô gái tuổi từ 17 – 22 được giao nhiệm vụ sửa đường cho xe qua.
- Ngày 24/07/1968, lúc 16h30 sau trận bom của Mỹ, 10 cô gái đã hi sinh. Hiện nay trên đồi
cao của ngã Ba Đồng Lộc có đài liệt sĩ tưởng niệm kh
ắc tên 10 cô gái anh hùng