Hệ thống hóa kiến thức chương II
Tính quy luật của hiện tượng di truyền
(Sinh học 12 nâng cao)
GV: Trần Đại Nghĩa
Trong chương trình sinh học 12 nâng cao, “tính quy luật của hiện tượng di
truyền” được xem là một trong những phần học khó. Khi học phần này, học sinh thường
hay lẫn lộn giữa các quy luật với nhau. Đặc biệt, với một bài toán mở thì ở một tỷ lệ giản
đơn, ngay cả những học sinh khá việc hoàn tất cũng gặp rất nhiều trở ngại. Dưới đây là
bảng hệ thống hóa kiến thức phần học được trình bày theo lối so sánh đối chiếu tương đối
rõ ràng và cụ thể, hy vọng sẽ giúp được các em phần nào trong quá trình học tập bộ môn.
Tên quy
luật
Nội dung Cơ sở tế bào Điều kiện
nghiệm đúng
Ý nghĩa
Phân ly Do sự phân ly đồng
đều của cặp nhân tố
di truyền nên mỗi
giao tử chỉ chứa
một nhân tố của cặp
Phân ly tổ hợp của cặp
nhiễm sắc thể tương
đồng
Mỗi nhiễm sắc
thể chỉ chứa
một gen quy
định một tính
trạng. Gen trội
át hoàn toàn
gen lặn
Xác định

Mỗi gen trên
một nhiễm sắc
thể
Tạo biến
dị tổ hợp
Tương
tác gen
không
alen
Hai hay nhiều gen
không alen cùng tác
động lên sự biểu
hiện của một tính
trạng
Các cặp nhiễm sắc thể
tương đồng phân ly
độc lập
Các gen không
tác động riêng
rẽ
Tạo biến
dị tổ hợp
Tác
động
cộng
gộp
Các gen cùng có vai
trì như nhau
Các cặp nhiễm sắc thể
tương đồng phân ly

Các gen liên
kết hoàn toàn
Chọn lọc
được các
nhóm gen
quý
Hoán vị
gen
Hoán vị các gen
alen, tạo sự tái tổ
hợp các gen không
alen
Trao đổi những đoạn
tương ứng của cặp
Nhiễm sắc thể tương
đồng
Các gen liên
kết không hoàn
toàn
Tăng
nguồn
biến dị tổ
hợp
Di
truyền
giới tính
ở các loài giao phối,
tỷ lệ đực:cái xấp xĩ
1:1
Nhân đôi, phân ly, tổ

kiến thức ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, cao đẳng
môn sinh học, NXB GD 2008
3. PGS.TS. Lê Đình Trung, TS. Trịnh Nguyên Giao, ThS. Trần Văn Kiên, Sinh
Học - Chuyên đề luyện thi đại học sinh thái và di truyền, NXB GD 2003