ĐỀ TÀI:

THÔNG TIN BẤT CÂN XỨNG TRONG THỊ
TRƯỜNG BẢO HIỂM

I/. MỞ ĐẦU
Bảo hiểm là một lĩnh vực rất quan trọng đối với các các quốc gia nói
chung và với Việt Nam nói riêng. Không chỉ là một biện pháp di chuyển rủi ro, bảo
hiểm ngày nay đã trở thành một trong những kênh huy động vốn hiệu quả cho nền
kinh tế, đảm bảo an sinh và công bằng của xã hội. Thực tế hoạt động kinh doanh
bảo hiểm đã cho thấy sự lớn mạnh không ngừng của ngành bảo hiểm và nhiều tiềm
năng phát triển trong tương lai. Thị trường bảo hiểm đang ngày càng được đa dạng
hóa và mở rộng không ngừng. Tuy nhiên, cũng có không ít những khó khăn và
thách thức đặt ra. Để có thể giải quyết các vấn đề đó thì không chỉ là sự nỗ lực của
các doanh nghiệp bảo hiểm mà đòi hỏi sự phối kết hợp đồng bộ giữa các tổ chức
liên quan, các cơ quan nhà nước,… nhằm hướng tới phát triển thị trường bảo hiểm
lớn mạnh không ngừng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội đảm bảo an sinh
của người dân.
Vì vậy, việc nghiên cứu tìm hiểu đề tài: “Thị trường bảo hiểm” để từ đó đưa
ra các giải pháp giúp phát triển bền vững và hiệu quả thị trường bảo hiểm trong
tương lai là điều rất quan trọng và cần thiết.
II/. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1. Một số quan điểm, định nghĩa về bảo hiểm:
Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về bảo hiểm được xây dựng dựa trên từng
góc độ nghiên cứu xã hội, pháp lý, kinh tế, kĩ thuật, nghiệp vụ :
Theo Monique Gaullier: “Bảo hiểm là một nghiệp vụ, qua đó, một bên là người
được bảo hiểm cam đoan trả một khoản tiền được gọi là phí bảo hiểm thực hiện
mong muốn để cho mình hoặc cho người thứ ba trong trường hợp xảy ra rủi ro sẽ
nhận được một khoản đền bù các tổn thất được trả bởi một bên khác: đó là bảo
hiểm. Người bảo hiểm nhận trách nhiệm đối với toàn bộ rủi ro và đền bù các thiệt

Giả sử như chủ nhà xưởng có một khối lượng tài sản bao gồm các tài sản
hữu hình như máy móc, thiết bị, cơ sở… là 50.000USD. Cơ sở của ông ta chuyên
chuyên kinh doanh các sản phẩm sơn tường, một loại hình sản phẩm dễ gây cháy
nổ, và ông ta biết được xác suất tai nạn cháy nổ xảy ra là 10% và như vậy ông ta sẽ
mất đi cơ ngơi của mình. Trước tình thế này ông ta đứng trước một trong hai lựa
chọn là mua hoặc không mua bảo hiểm cho tài sản của mình. Nếu mua bảo hiểm
thì mức phí ông ta đóng sẽ là 10% bằng với mức rủi ro.
Bảo hiểm Tai nạn
(xác suất 10%)
Không tai nạn
(xác suất 90%)
Giá trị tài sản kỳ
vọng của chủ
Không
Có
0
45.000
50.000$
45.000
45.000$
45.000$
Từ trên ta thấy được giá trị kỳ vọng của tài sản trong hai trường hợp có và
không có bảo hiểm là như nhau, hay nói cách khác bảo hiểm không làm thay đổi
giá trị kỳ vọng của tài sản, và tùy theo mỗi người có độ thỏa dụng biên khác nhau
mà họ có chọn mua bảo hiểm hay không.
Tuy nhiên trong thực tế, rủi ro là các sự kiện đơn lẻ ngẫu nhiên, do đó khó
có thể biết trước được nó xảy ra hay không và xảy ra khi nào hay xác suất là bao
nhiêu, do đó, với những khối lượng tài sản lớn, có nguy cơ rủi ro, con người ta sẽ
rất ít mạo hiểm vì họ biết rằng khi biến cố xảy ra họ sẽ khó lòng đối phó được với
nó. Vì lẽ đó có không ít người đã chọn cho mình phương thức bảo hiểm, và ngay

Vậy: p=h
Từ kết quả trên ta thấy được trong thị trường hòan hảo các công ty bảo hiểm sẽ
định mức phí bảo hiểm bằng với xác suất xảy ra rủi roc ho tài sản cần bảo hiểm.
3. Khuyết tật của thị trường bảo hiểm:
a. Giá trị của thông tin trong thị trường bảo hiểm:
Trong thực tế, thị trường của chúng ta không phải là thị trường hòan hảo, và
thông tin hòan tòan không cân xứng. Có nghĩa là sẽ có một bên có những thông tin
mà bên còn lại không có.
Ta có thể dễ dàng nhận thấy rằng, mục tiêu lợi nhuận của công ty luôn luôn
lớn hơn không, hay nói cách khác doanh thu của công ty từ các mức phí bảo hiểm
phải đủ bù đắp các chi phí giao dịch, lương nhân viên… Do đó:
=pX-{(Xh + 0(1-h)} > 0
pX > Xh
p > h
Lúc này tại điểm cân bằng E ta có:
<
Hay nói cách khác, tại điểm cân bằng độ dốc của đường ngân sách, có nghĩa
là để tối đa hóa độ thỏa dụng của mình, người mua bảo hiểm sẽ không chọn mua
bảo hiểm tòan phần. Và đó cũng là cách mà các nhà cung cấp bảo hiểm thu về lợi
nhuận cho mình. Tuy nhiên việc xác định được mức rủi ro h sẽ là một vấn đề hết
sức khó khăn. Để làm được điều này, buộc các công ty phải tiêu tốn một mức phí
để điều ra dựa trên các quan sát, thu thập thông tin tích lũy trong quá khứ của thị
trường mình hướng tới… Và điều này rất khó để thực hiện. Nếu mức p thấp thì sẽ
lỗ vốn, nếu mức p quá cao thì người ta lại không tham gia bảo hiểm.
Mặc khác, một vấn đề thông tin không cân xứng còn được thể hiện qua sự
hiểu biết của người mua bảo hiểm về rủi ro của mình còn người bán bảo hiểm thì
không. Ví dụ như trong thị trường bảo hiểm y tế. Những người mua bảo hiểm là
những người có khả năng mắc bệnh cao, như vậy công ty bảo hiểm sẽ phải chi trả
một số tiền lớn cho những người này và để bù lại chi phí thì họ sẽ phải tăng mức
phí bảo hiểm lên cao hơn. Chính vì điều này sẽ dẫn đến thực trạng là những người

người nghèo khó có khả năng tham gia bảo hiểm. Tuy nhiên họ lại là những người
dễ đối diện với bệnh tật nhất vì điều kiện sinh hoạt, chế độ dinh dưỡng… Do đó
thật thiếu công bằng khi những người cần đến dịch vụ bảo hiểm nhiều nhất thì lại
không thể tiếp cận với dịch vụ.
4. Vai trò của chính phủ trong việc giải quyết khuyết tật của thị trường
bảo hiểm:
Đứng ở phương diện chính phủ, vấn đề phúc lợi xã hội được đặt lên hàng
đầu và nhiệm vụ của chính phủ là giải quyết các vấn đề khuyết tật của một số thị
trường bảo hiểm cũng như là can thiệp vào các thị trường bảo hiểm mà vai trò của
tư nhân không đảm đương được.
Mục tiêu đầu tiên của chính phủ là làm thế nào để những dịch vụ bảo hiểm
cần thiết như bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế … có thể đến
rộng rãi với mọi người dân, mang đến sự công bằng cho xã hội.
Đầu tiên, đối với các bảo hiểm thiết thực, để hạ thấp mức phí bảo hiểm,
đồng thời đưa bảo hiểm đến với rộng rãi người dân thì chính phủ bắt buộc mọi
người phải tham gia bảo hiểm. Ví dụ như những người đi làm phải trích ra một
phần lương để đóng bảo hiểm xã hội, hay mọi người dân phải đóng bảo hiểm y tế
một cách bắt buộc. Như vậy, về cơ bản sự can thiệp của chính phủ đã giải quyết
được vấn đề thông tin bất cân xứng trên thị trường.
Để giải quyết vấn đề tâm lý hành xử tắc trách, nhất là trong thị trường bảo
hiểm y tế, thì luật bảo hiểm năm 2009 đã được bổ sung vào hạn mục là chia đều rủi
roc ho công ty bảo hiểm và cả người được bảo hiểm. Theo đó người dân sẽ phải
đóng 20% tổng chi phí phát sinh khi điều trị bệnh tật, thay vì hòan tòan miễn phí
như trước đây. Do đó, người dân sẽ quan tâm đến sức khỏe của mình hơn, vì đối
với họ, giá trị tài sản kỳ vọng khi xảy ra rủi ro sẽ thấp hơn giá trị tài sản lúc không
có biến cố rất nhiều.
Đồng thời, với sự bắt buộc rộng rãi ở một số thị trường bảo hiểm đã mang
đến cho mọi người cơ hội được sẽ chia rủi ro. Những người nghèo sẽ được tham
gia thị trường bảo hiểm với một mức phí bằng với mức phí của mọi người nhưng
lại rất phù hợp với thu nhập của họ.

nên mức hưởng cũng thấp.
Nguy cơ mất cân đối quỹ BHXH cao do cơ chế tài chính BHXH dựa trên phương
thức “tọa thu, tọa chi” thực hiện trong điều kiện tuổi thọ bình quân có xu hướng
gia tăng, mức đóng – mức hưởng không có quan hệ chặt chẽ và phù hợp , cơ chế
và phương thức đầu tư quỹ BHXH chưa thực sự hiệu quả.
Công tác tổ chức thực hiện các chế độ của BHXH còn nhiều bất cập dẫn đến việc
thực thi các qui định của Luật Bảo hiểm xã hội còn bị hạn chế.
• BHXH tự nguyện:
Sau hơn 1 năm thực hiện, đa số các đối tượng tham gia BHXH tự nguyện là
những người đã tham gia BHXH bắt buộc được một số năm, nay tham gia tiếp để
đáp ứng điều kiện tối thiểu có 20 năm để hưởng chế độ BHXH; Số lao động trong
khu vực phi chính thức, đặc biệt là nông dân nông thôn, lao động trẻ tham gia chưa
nhiều, một phần là do nhận thức về tự nguyện không cao, công tác tuyên truyền
thông tin còn yếu và lý do chính là do thu nhập hàng tháng thấp nên không đủ khả
năng tham gia.
Thiếu cơ chế để thu hút và chính sách hỗ trợ người lao động khu vực phi chính
thức, đặc biệt là người lao động nghèo, người không đủ điều kiện về tuổi tham gia
hệ thống.
• Hệ thống quản lý BHXH:
Cơ sở hạ tầng của hệ thống quản lý BHXH vẫn còn yếu, mạng lưới các dịch vụ
thu và chi BHXH cũng như đội ngũ cán bộ quản lý và thực hiện các nghiệp vụ
BHXH vẫn còn bất cập.
Công tác theo dõi giám sát đối tượng tham gia còn gặp nhiều khó khăn. Đặc
biệt, hệ thống BHXH sẽ gặp nhiều khó khăn khi số lượng đối tượng được dự báo là
sẽ tăng nhanh trong thời gian tới.
c) Đề hướng giải pháp.
Quản lý thống nhất các hoạt động BHXH trên phạm vi toàn quốc gia:
Dù hệ thống tổ chức và cách thức quản lý của các quốc gia có khác nhau, nhưng
việc các quốc gia đều có sự quản lý thống nhất các hoạt động BHXH. Việc quản lý
thống nhất thể hiện qua việc chỉ có Nhà nước mới ban hành chính sách vĩ mô định

thâm hụt vì những lý do bất khả kháng.
Trong hoạt động BHXH có hai nhóm đối tượng đó là nhóm đối tượng tham
gia BHXH và nhóm đối tượng thụ hưởng BHXH. Nhóm đối tượng tham gia
BHXH bao gồm các doanh nghiệp và người lao động. Khi tham gia BHXH, doanh
nghiệp (người sử dụng lao động) và người lao động đều phải đóng phí BHXH. Vì
vậy, để đảm bảo nguồn thu cho quỹ BHXH, các cơ quan BHXH phải nắm chắc
được số lượng các đơn vị tham gia BHXH, những di biến động trên từng địa bàn
và trong toàn quốc. Đồng thời, cũng phải có được những thông tin đầy đủ về người
lao động để xác định được nguồn thu và dự báo được các khoản chi trong tương
lai.
Nhóm đối tượng thụ hưởng BHXH bao gồm người lao động và gia đình họ
(theo quy định của từng nước). Cơ quan BHXH cũng phải có đầy đủ các thông tin
về người lao động khi thụ hưởng BHXH để chi đúng, chi đủ cho đối tượng và hạn
chế những sự lạm dụng BHXH.
Quản lý quỹ BHXH:
Quản lý quỹ BHXH bao gồm quản lý công tác thu BHXH và quản lý công
tác chi BHXH, nhằm đảm bảo cho quĩ được an toàn và đảm bảo thu đúng, thu đủ;
chi đúng, chi đủ cho đối tượng thụ hưởng BHXH; hạn chế tối đa sự thất thoát quỹ
BHXH.
Xây dựng chiến lược tăng trưởng quỹ BHXH thông qua các hoạt động đầu
tư.
Tham gia vào thị trường tài chính của quốc gia. Đây là một trong những chức
năng quan trọng của cơ quan BHXH. Bởi lẽ các quá trình thu và chi BHXH không
diễn ra song trùng và thông thường sự tồn tích của quỹ BHXH rất lớn. Nếu được
Nhà nước điều tiết thông qua các chính sách và công cụ tài chính, quỹ BHXH sẽ
góp phần rất lớn vào việc ổn định nền tài chính quốc gia
2. Bảo hiểm y tế.
a) Thành Tựu
Chính sách bảo hiểm y tế đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận. Nếu
năm 2001 mới có 16 triệu người tham gia bảo hiểm y tế (trong đó 12 người tham

bảo hiểm y tế để đảm bảo khả năng cân đối quỹ bảo hiểm y tế theo hướng: Thực
hiện đa dạng hóa các chế độ bảo hiểm y tế theo các nhóm bệnh tật với các mức
đóng, hưởng khác nhau trong đó có tính đến các trợ giúp mức đóng cho các nhóm
đối tượng dễ bị tổn thương; gắn quyền lợi được hưởng các chế độ bảo hiểm y tế
với mức tham gia và thời gian tham gia đóng bảo hiểm y tế của người dân; tính
toán mức “đồng chi trả” giữa người bệnh có bảo hiểm y tế và cơ quan bảo hiểm y
tế một cách hợp lý để hạn chế tình trạng lạm dụng quỹ bảo hiểm y tế nhưng vẫn
đảm bảo được quyền lợi của đối tượng tham gia bảo hiểm; trong dài hạn, cần nâng
cao hiệu quả đầu tư từ tiền nhàn rỗi của quỹ bảo hiểm y tế.
Xây dựng cơ chế chi trả không gắn với việc xuất trình thẻ bảo hiểm y tế
cho cơ quan khám chữa bệnh để hạn chế tình trạng phân biệt đối xử
Tăng tỷ lệ chi tiêu cho y tế trong tổng chi ngân sách Nhà nước và nâng cao hiệu
quả phối hợp giữa các cơ quan thực hiện bảo hiểm y tế cũng là một biện pháp đảm
bảo tính hiệu quả trong thực hiện chính sách bảo hiểm y tế ở nước ta.
• TÓM LẠI KẾT LUẬN
Bảo Hiểm Xã Hội,Bảo Hiểm Y Tế ảnh hưởng đến an sinh xã hội của một
quốc gia,đặt biệt đối với Việt Nam chúng ta Đất Nước đang trong thời kỳ phát
triển,đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn,thu nhập thấp kèm theo môi
trường ô nhiễm dẫn tới tác động rất lớn đến đời sống của người dân nhất là các
tầng lớp lao động thu nhập thấp người dân ở nông thôn ,miền núi.Chính phủ cần
quan tâm nâng cao quản lý chính sách bảo hiểm xã hội bảo đảm an sinh và công
bằng xã hội.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình kinh tế vi mô tác giả Robert S.Pindyck và Daniell L.Rubìneld
2. Trang chủ bảo hiểm xã hội Việt Nam
3. Trang chủ bảo hiểm y tế Việt Nam
4. Bài giảng thị trừơng bảo hiểm của giảng viên Nguyễn Xuân Thành.