Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
1
M
Ở

ĐẦU

Ch
ủ
trương c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c
đã

đượ
c
đề
c
ậ
p
đế
n

nghi
ệ
p qu
ố
c doanh có đi
ề
u ki
ệ
n thành công ty c
ổ
ph
ầ
n và thành l
ậ
p m
ộ
t s
ố

công ty qu
ố
c doanh c
ổ
ph
ầ
n m
ớ
i. Ph
ả
i làm thí đi

ộ
i ngh
ị

đạ
i bi
ể
u toàn qu
ố
c gi
ữ
a
nhi
ệ
m k
ỳ
khoá VII
đã
kh
ẳ
ng
đị
nh m
ụ
c đích c
ủ
a c
ổ
ph
ầ

n các h
ì
nh th
ứ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá có m
ứ
c
độ
thích
h
ợ
p v
ớ
i tính ch
ấ
t và m
ứ
c
độ
s
ả
n xu
ấ
t kinh doanh, trong đó Nhà n
ướ
c chi

pháp h
ữ
u hi
ệ
u c
ủ
a Nhà n
ướ
c, nh
ằ
m huy
độ
ng v
ố
n, t
ạ
o vi
ệ
c làm , nâng cao thu
nh
ậ
p, nâng cao sưc c
ạ
nh tranh, t
ạ
o đi
ề
u ki
ệ
n

Trong ph
ạ
m vi bài vi
ế
t này, em xin tr
ì
nh bày ng
ắ
n g
ọ
n m
ộ
t s
ố
n
ộ
i dung
cơ b
ả
n c
ủ
a c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c, nh

v
ề
m
ộ
t
doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c
đã
th
ự
c hi
ệ
n thành công vi
ệ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh
nghi
ệ
p.
nh c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh
nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c, ta c
ầ
n ph
ả
i hi
ể
u th
ế
nào là m
ộ
t công ty c
ổ
ph
ầ
n
1-Khái ni
ệ
m và
đặ
c đi
ể

n
đượ
c chia thành các c
ổ
ph
ầ
n b
ằ
ng nhau, ng
ườ
i hùn v
ố
n v
ớ
i tư cách
là các c
ổ
đông s
ẽ
mua m
ộ
t s
ố
c
ổ
ph
ầ
n đó.
C
ổ

c quy
ề
n t
ự
do sang nh
ượ
ng l
ạ
i c
ổ
ph
ầ
n thông qua
vi
ệ
c mua bán các c
ổ
phi
ế
u.
Theo lu
ậ
t công ty
ở
n
ướ
c ta, công ty c
ổ
ph
ầ

ủ
a công ty
đượ
c chia thành nhi
ề
u ph
ầ
n b
ằ
ng nhau g
ọ
i là
c
ổ
ph
ầ
n. Giá tr
ị
m
ỗ
i c
ổ
ph
ầ
n g
ọ
i là m
ệ
nh giá c
ổ

c không ghi tên. C
ổ
phi
ế
u
c
ủ
a sáng l
ậ
p viên, c
ủ
a thành viên h
ộ
i
đồ
ng qu
ả
n tr
ị
ph
ả
i là nh
ữ
ng c
ổ
phi
ế
u có
ghi tên.
-C


đồ
ng
ý
c
ủ
a h
ộ
i
đồ
ng qu
ả
n tr
ị
.
-Công ty c
ổ
ph
ầ
n
đượ
c t
ự
do
đặ
t tên, trên b
ả
ng hi
ệ
u, hoá đơn, qu

2- Th
ế
nào là c
ổ
ph
ầ
n hoá
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
3
C
ổ
ph
ầ
n hoá là chuy
ể
n th
ể
m
ộ
t doanh nghi
ệ
p t
ừ
d
ạ
ng chưa là công ty
c

ể
n công ty liên doanh thành công ty c
ổ
ph
ầ
n.
3-M
ụ
c tiêu c
ủ
a c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi
ệ
p
-Huy
độ
ng v
ố
n c
ủ
a cán b
ộ
công nhân viên trong doanh nghi
ệ
p; cá
nhân, các t
ổ

n
để
nh
ữ
ng ng
ườ
i góp v
ố
n và cán b
ộ
công nhân viên
trong doanh nghi
ệ
p c
ổ
ph
ầ
n, nâng cao vai tr
ò
làm ch
ủ
th
ự
c s
ự
, t
ạ
o thêm
độ
ng

a Chính ph
ủ

đã
quy
đị
nh tiêu chu
ẩ
n
để
ch
ọ
n m
ộ
t s
ố
doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c
để
c
ổ
ph
ầ
n hoá.
-Các doanh nghi
ệ
p có quy mô v

ố
t.
-Không thu
ộ
c di
ệ
n các doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c c
ầ
n thi
ế
t ph
ả
i gi
ữ
100%
v
ố
n
đầ
u tư c
ủ
a Nhà n
ướ
c.
Căn c
ứ

có th
ể
phân ra:
Lo
ạ
i 1: Nh
ữ
ng doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c tr
ự
c ti
ế
p ph
ụ
c v
ụ
an ninh, qu
ố
c
ph
ò
ng, m
ộ
t s
ố
doanh nghi
ệ

ố
daonh nghi
ệ
p công ích
ph
ụ
c v
ụ

đờ
i s
ố
ng s
ả
n xu
ấ
t (n
ướ
c máy ph
ụ
c v
ụ
sinh ho
ạ
t, v
ệ
sinh môi tr
ườ
ng.
Nh

ng đi
ề
u ph
ố
i kinh t
ế
ho
ặ
c chi ph
ố
i th
ị
tr
ườ
ng (xi măng, phân bón),
m
ộ
t s
ố
l
ĩ
nh v
ự
c thương m
ạ
i, xu
ấ
t nh
ậ
p kh

n hoá m
ộ
t s
ố
b
ộ

ph
ậ
n nh
ỏ
(phân x
ưở
ng s
ả
n xu
ấ
t, m
ộ
t s
ố
công ty nh
ỏ
mang tính h
ỗ
tr
ợ
). Khi c
ổ


ướ
c trong l
ĩ
nh v
ự
c ph
ụ
c v
ụ
công
c
ộ
ng, có quy mô v
ừ
a ho
ặ
c nh
ỏ
(s
ả
n xu
ấ
t hàng tiêu dùng, khách s
ạ
n, du l
ị
ch,
các xí nghi
ệ
p s

c v
ẫ
n gi
ữ
t
ỷ
l
ệ
c
ổ

ph
ầ
n chi ph
ố
i (trên 30%)
Lo
ạ
i 4: Nh
ữ
ng doanh nghi
ệ
p khác, không có
ý
ngh
ĩ
a quan tr
ọ
ng v
ề

i nh
ỏ
, các c
ử
a hàng thương nghi
ệ
p.v.v ) C
ầ
n ti
ế
n hành
c
ổ
ph
ầ
n hoá các doanh nghi
ệ
p này và Nhà n
ướ
c có th
ể
không ho
ặ
c gi
ữ
m
ộ
t t
ỷ


ế
t
đị
nh danh sách doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá thành công ty c
ổ

ph
ầ
n.
a)Nh
ữ
ng h
ì
nh th
ứ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá
Có 3 h
ì

p, phát hành c
ổ
phi
ế
u theo
quy
đị
nh nh
ằ
m thu hút thêm v
ố
n
để
phát tri
ể
n doanh nghi
ệ
p
-Bán m
ộ
t ph
ầ
n giá tr
ị
hi
ệ
n có c
ủ
a doanh nghi
ệ

c
ổ
ph
ầ
n hoá.
Vi
ệ
c xác
đị
nh giá tr
ị
doanh nghi
ệ
p d
ự
a trên nguyên t
ắ
c:
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
5
-Giá tr
ị
doanh nghi
ệ
p ph
ả
i do m

ị
th
ự
c
c
ủ
a doanh nghi
ệ
p mà ng
ươì
bán (Nhà n
ướ
c) và ng
ườ
i mua c
ổ
ph
ầ
n có th
ể

ch
ấ
p nh
ậ
n
đượ
c.
-Căn c
ứ

ộ
tài chính
h
ướ
ng d
ẫ
n và theo k
ế
t qu
ả
phân tích, đánh giá th
ự
c tr
ạ
ng c
ủ
a doanh nghi
ệ
p
nhà n
ướ
c
đượ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá. Th
ự
c tr

p và nh
ữ
ng
ưu th
ế
v
ề
c
ạ
nh tranh c
ủ
a doanh nghi
ệ
p, các y
ế
u t
ố
th
ị
tr
ườ
ng khác như kh
ả

năng sinh l
ờ
i, trong nh
ữ
ng năm s
ắ

nghi
ệ
p., th
ự
c tr
ạ
ng v
ề

đấ
t đai (h
ệ
s
ố
l
ợ
i th
ế
c
ủ
a doanh nghi
ệ
p). H
ệ
s
ố
l
ợ
i th
ế

u qu
ả
kinh doanh
đượ
c tính vào giá tr
ị
doanh nghi
ệ
p khi ti
ế
n hành
c
ổ
ph
ầ
n hoá.
b) Cơ quan có th
ẩ
m quy
ề
n quy
ế
t
đị
nh danh sách DNNN
để
c
ổ
ph
ầ

ưở
ng cơ quan ngang b
ộ
, th
ứ
tr
ưở
ng cơ quan thu
ộ
c Chính
ph
ủ
, Ch
ủ
t
ị
ch u
ỷ
ban nhân dân t
ỉ
nh, thành ph
ố
tr
ự
c thu
ộ
c trung ương sau khi
nh
ấ
t trí v

ph
ầ
n hoá .
Th
ẩ
m quy
ề
n quy
ế
t
đị
nh th
ự
c hi
ệ
n c
ổ
ph
ầ
n hoá DNNN
đượ
c quy đinh
nha sau:
-
Đố
i v
ớ
i nh
ữ
ng doanh nghi


ph
ầ
n hoá g
ử
i v
ề
Ban ch
ỉ

đạ
o Trung ưoưng
để
tr
ì
nh Th
ủ
t
ướ
ng Chính Ph
ủ

để

Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
6
phê duy

i v
ớ
i nh
ữ
ng doanh nghi
ệ
p có v
ố
n Nhà n
ướ
c t
ừ
10 t
ỷ

đồ
ng tr
ở

xu
ố
ng, B
ộ
tr
ưở
ng và Ch
ủ
t
ị
ch u

ướ
ng d
ẫ
n ki
ể
m tra c
ủ
a các B
ộ
có liên quan, d
ướ
i s
ự
h
ướ
ng d
ẫ
n, theo d
õ
i,
giám sát c
ủ
a ban ch
ỉ

đạ
o Trung ương c
ổ
ph
ầ

p, H
ộ
i
đồ
ng qu
ả
n tr
ị
xây
d
ự
ng phương án c
ổ
ph
ầ
n hoá g
ử
i v
ề
ban ch
ỉ

đạ
o Trung ương c
ổ
ph
ầ
n hoá
để


ưở
ng sau khi c
ổ
ph
ầ
n
hoá.
Đượ
c gi
ả
m thu
ế
l
ợ
i t
ứ
c 50% trong 2 năm liên ti
ế
p sau khi chuy
ể
n sang
ho
ạ
t
độ
ng theo lu
ậ
t công ty.
Đượ
c s

i vi
ệ
c chuy
ể
n nh
ữ
ng tài s
ả
n thu
ộ
c
quy
ề
n qu
ả
n l
ý
và s
ử
d
ụ
ng c
ủ
a doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c c
ổ
ph

ế
và l
ã
i su
ấ
t áp d
ụ
ng
đố
i v
ớ
i doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c.
Đượ
c ti
ế
p t
ụ
c xu
ấ
t nh
ậ
p kh
ẩ
u hàng hoá theo ch
ế


doanh nghi
ệ
p do B
ộ
tài chính quy
đị
nh.
7-
Đố
i t
ượ
ng mua c
ổ
phi
ế
u và cơ quan qu
ả
n l
ý
vi
ệ
c phát hành c
ổ

phi
ế
u c
ủ
a các doanh nghi
ệ

-Các t
ổ
ch
ứ
c kinh t
ế
cs tư cách pháp nhân
-Các t
ổ
ch
ứ
c x
ã
h
ộ
i
đượ
c pháp lu
ậ
t công nh
ậ
n.
-Công dân Vi
ệ
t nam t
ừ
18 tu
ổ
i tr
ở

ệ
p c
ổ
ph
ầ
n hoá ho
ặ
c bán
thông qua các ngân hàng thương m
ạ
i và các công ty tài chính
đượ
c ch
ỉ

đị
nh.
S
ố
ti
ề
n thu
đượ
c t
ừ
bán c
ổ
phi
ế
u ch

ợ
i h
ợ
p pháp c
ủ
a ng
ườ
i mua c
ổ
phi
ế
u
đượ
c
Nhà n
ướ
c b
ả
o v
ệ
theo quy
đị
nh t
ạ
i đi
ề
u 6 và đi
ề
u 175 c
ủ

ấ
t là bán cho công nhân viên ch
ứ
c đang làm vi
ệ
c t
ạ
i doanh
nghi
ệ
p, m
ộ
t s
ố
công nhân viên ch
ứ
c có hàon c
ả
nh khó khăn
đượ
c ưu tiên tr
ả

ch
ậ
m ti
ề
n mua c
ổ
phi

kinh t
ế
như ngân hàng, công ty b
ả
o hi
ể
m, công ty tài chính.
Th
ứ
ba là các cá nhân trong n
ướ
c.
Cơ quan qu
ả
n l
ý
vi
ệ
c phát hành c
ổ
phi
ế
u c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p c
ổ
ph
ầ

vi
ệ
c phát hành c
ổ
phi
ế
u khi công ty c
ổ
ph
ầ
n vi
ph
ạ
m các quy
đị
nh hi
ệ
n hành.
Vi
ệ
c qu
ả
n l
ý
v
ố
n Nhà n
ướ
c t
ạ

c tr
ưở
ng t
ổ
ng c
ụ
c qu
ả
n l
ý
v
ố
n và tài s
ả
n Nhà n
ướ
c t
ạ
i doanh nghi
ệ
p c
ử

Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
8
ng
ườ

ph
ậ
n c
ủ
a doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c
độ
c l
ậ
p, t
ổ
ng công
ty Nhà n
ướ
c thành công ty c
ổ
ph
ầ
n.
Trên đây là m
ộ
t s
ố
n
ộ
i dung cơ b
ả

i dung co
ỏ
ph
ầ
n hoá doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c. Ngoài ra
c
ò
n r
ấ
t nhi
ề
u v
ấ
n
đề
khác liên quan
đế
n quá tr
ì
nh c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi
ệ
p

độ
ng
đượ
c h
ưở
ng sau
khi doanh nghi
ệ
p
đã

đượ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá., vai tr
ò
ch
ứ
c năng c
ủ
a Công Đoàn
trong doanh nghi
ệ
p c
ổ
ph
ầ
n hoá…v v ho

ổ
ph
ầ
n
II-T
HỰC

TRẠNG

CỔ

PHẦN
HOÁ DOANH
NGHIỆP
NHÀ
NƯỚC

Ở

NƯỚC

TA-
MỘT
VÍ
DỤ

CỤ

THỂ
MÀ SINH VIÊN

ệ
p
Nhà n
ướ
c thành công ty c
ổ
ph
ầ
n
đế
n tháng 12/ 2000 m
ớ
i có 636 DNNN và b
ộ

ph
ậ
n DNNN
đượ
c th
ự
c hi
ệ
n c
ổ
ph
ầ
n hoá ho
ặ
c các h

năm 1999 là 250, năm 200 là 212 và 5 tháng
đầ
u năn 2001 là 54…
Trong s
ố
636 DNNN
đượ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá, chuy
ể
n sang ho
ạ
t
độ
ng theo
lu
ậ
t doanh nghi
ệ
p th
ì
45,5% thu
ộ
c l
ĩ
nh v
ự

i. Như v
ậ
y hi
ẹ
n nay trên th
ự
c t
ế
chúng ta m
ớ
i ch
ỉ
c
ổ
ph
ầ
n hoá
đượ
c 11% trên t
ổ
ng s
ố
doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c.
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
ả
i
đườ
ng
bi
ể
n c
ủ
a Vi
ệ
t nam
đượ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá, nhưng t
ớ
i nay k
ế
t qu
ả
v
ẫ
n chưa
đượ
c là
bao nhiêu. Hi
ệ
n nay ngành v

công nghi
ệ
p tàu thu
ỷ
Vi
ệ
t nam.
Bên c
ạ
nh nh
ữ
ng n
ỗ
l
ự
c mà liên hi
ệ
p Gemadept
đã

đạ
t
đượ
c trong th
ờ
i
gian qua, Nhà n
ướ
c c
ũ

ả
hơn, bên
c
ạ
nh đó nh
ằ
m khuy
ế
n khích và t
ạ
o đi
ề
u ki
ệ
n cho các doanh nghi
ệ
p c
ò
n l
ạ
i
trong ngành v
ậ
n t
ả
i dd
ườ
ng bi
ể
n nói riêng và các doanh nghi

cách doanh nghi
ệ
p .
Quy lu
ậ
t t
ấ
t y
ế
u s
ẽ
d
ẫ
n
đế
n phá s
ả
n hàng lo
ạ
t các doanh nghi
ệ
p v
ừ
a và
nh
ỏ
n
ế
u nhà n
ướ

ứ
c liên
k
ế
t r
ộ
ng l
ớ
n thay cho h
ì
nh th
ứ
c liên k
ế
t “tay đôi” ph
ổ
bi
ế
n hi
ệ
n nay.
M
ộ
t phương th
ứ
c lliên k
ế
t
đượ
c

ầ
n Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
10
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
11


ế
nhà n
ướ
c gi
ữ
vai tr
ò
ch
ủ

đạ
o trong n
ề
n kinh t
ế
nhi
ề
u
thành ph
ầ
n th
ì
không có cách nào khác là ph
ả
i ti
ế
p t
ụ
c
đẩ

ng. Ngh
ị
quy
ế
t
đạ
i h
ộ
i l
ầ
n th
ứ
IX c
ủ
a
Đả
ng, ph
ầ
n nói v
ề

đườ
ng l
ố
i chi
ế
n l
ượ
c phát tri
ể

ớ
i và
nâng cao hi
ệ
u qu
ả
ho
ạ
t
độ
ng các doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c hi
ệ
n có”, “Th
ự
c
hi
ệ
n t
ố
t ch
ủ
trương c
ổ
ph
ầ
n hoá và đa d