Dạng 1 KIM LOẠI TÁC DỤNG VỚI AXIT MẠNH
1. Lý thuyết
- Một số axit mạnh thường gặp: HCl, H
2
SO
4
, HBr, HI
- Kim loại + Axit mạnh → Muối + H
2
↑
VD. Fe + 2HCl → FeCl
2
+ H
2
↑
2.Ví dụ
VD1. Cho 4,8 g kim loại Mg tác dụng hoàn toàn với 100 ml dd axit HCl. Sau phản
ứng thu được V (l) khí H
2
(đktc).
a. Viết PTPƯ
b. Tính V?
c. Xác định nồng độ của dung dịch HCl đã tham gia phản ứng?
Giải
a. PTPƯ: Mg + 2HCl → MgCl
2
+ H
2

Ta có: n
Mg

n
C
HCl
M
4
1,0
4,0
VD2: Cho m g Fe tác dụng hoàn toàn với dd H
2
SO
4 loãng
. Sau phản ứng thu được
6,72 l khí H
2
(đktc) và dung dịch A.
a. Viết ptpư
b. Tính m?
c. Cô cạn dd A thu được bao nhiêu g muối khan?
Giải
a. Fe + H
2
SO
4 loãng
→ FeSO
4
+ H
2

gMnm
molnn
FeSO
HFeSO
6,45152.3,0.
3,0
4
24


Vận dụng
1. Cho m g kim loại Al tác dụng hoàn toàn với 200 g dung dịch axit H
2
SO
4 loãng
thu
được 3,36 l khí H
2
đktc và dung dịch A.
a. Tính m?
b. Cô cạn dung dịch A thu được bao nhiêu g muối khan?
c. Xác địn nồng độ của dung dịch axit đã tham gia pư?
2. Cho 1,44 g kim loại M hoá trị II tác dụng hoàn toàn với dung dịch axit HCl, sau
pư thu được 1,344 l khí H
2
(đktc).
a. Xác định kim loại M?

= 27.x + 24.y = 3,75 g
*
Theo Pt (1) và (2) ta có
**
)2()1(
06,0
4,22
344,1
2
3
222
moly
x
nnn
HHH


Từ * và ** ta có hệ: {
moly
x
g
y
x
06,0
2
3
75
,
3
24

phản ứng thu được dung dịch A và 1,568 l khí H
2
(đktc). Cô cạn dung dịch A thu
được 6,47 g muối khan.
a. Viết pt pư?
b. Xác định m?
c. Tính thành phần phần trăm về khối lượng mỗi kim loại có trong hỗn hợp ban
đầu?

Dạng 2: KIM LOẠI TÁC DỤNG VỚI AXIT CÓ TÍNH OXI HOA MẠNH
I/ Lý thuyết:
- Axit có tính oxi hoa mạnh thường gặp: HNO
3
, H
2
SO
4 đặc

- Kim loại + Axit oxihoa mạnh → Muối + SP khử + H
2
O
- Hầu hết các kim loại đều phản ứng với axit có tính oxihoa mạnh trừ Au và
Pt.
- Kim loại trong trường hợp này được đưa lên hoá trị cao nhất.
- Fe, Al, Cr thụ động với HNO
3 đặc nguội
và H
2
SO
4 đặc nguội

2
+ 6H
2
O
II/ Bài tập
1/ Cho 12 gam hỗn hợp Fe Và Cu tác dụng hết với dung dịch H
2
SO
4
đặc nóng dư .
Sau khi phản ưng xảy ra hoàn toàn thu được 5,6 lít khí SO
2
ở đktc và dung dịch X .
Khối lưọng của Fe trong 12 gam hỗn hợp đầu là bao nhiêu ?
Giải
C
1

Viết pt pư: 2Fe +6 H
2
SO
4→ Fe
2
(SO
4
)
3

*
Theo pt pư ta có:
moly
x
nnn
SOSOSO
25,0
4,22
6,5
2
.3
)2(2)1(22

**

Từ
*
và
**
ta có hệ:





12.64.56
25,0
2
.3
yx

Theo đề ra: m
hh
= m
Fe
+ m
Cu
= 56.x + 64.y = 12 g
*
Fe
0
→ Fe
3+
+ 3e

x 3.x

Cu
0
→ Cu
2+
+ 2e

y 2.y
S
+6
+ 2e → S
4+0,25.2

1,0
1,0


x
y

gm
Fe
6,556.1,0 

BT2/ Hoà tan hoàn toàn 6,4 gam Cu trong dung dịch HNO
3
loãng dư thu được hỗn
hợp khí X gồm 0,04 mol NO và 0,01 mol N
x
O
y
. Công thức của N
x
O
y
là ?
ĐS : N
2
O (Áp dụng định luật bảo toàn e)
BT3/ Cho a gam Al tác dụng hết với dung dịch HNO
3
loãng thì thu được 0,896 lít
hỗn hợp khí X, gồm N