ĐỀ CƯƠNG MÔN QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
Câu 1: Phân tích những tính chất cơ bản của nền hành chính nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa VN ?
TL: - Tính lệ thuộc vào chính trị và hệ thống chính trị
+ Nhiệm vụ chính trị là nhiệm vụ định hướng cho sự phát triển xã hội, đưa ra đường lối, chính sách. Chính trị
biểu hiện ý chí nhà nước dưới sự lãnh đạo của đảng cầm quyền.
+ Nhiệm vụ hành chính là việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị.
- Tính pháp luật:
+ Hành chính nhà nước mang tính cưỡng chế, yêu cầu mọi tổ chức xã hội, cơ quan nhà nước và công dân phải
tuân thủ các mệnh lệnh hành chính, đảm bảo và giữ vững kỷ cương, trật tự xã hội.
+ Tính pháp luật đòi hỏi các cơ quan hành chính và công chức phải đảm bảo tính quyền uy, nghĩa là phải nắm
vững quyền lực, sử dụng đúng quyền lực, đồng thời phải tạo dựng uy tín về chính trị, về phẩm chất đạo đức và
năng lực trí tuệ.
- Tính thường xuyên, ổn định và thích nghi:
+ Hoạt động hành chính nhà nước không được làm theo lối phong trào”, “chiến dịch”. Đội ngũ công chức
phải có phẩm chất đạo đức ngang tầm nhiệm vụ trong mọi thời kì phát triển của đất nước.
+ Nhà nước là một sản phẩm của xã hội, đời sống xã hội biến chuyển không ngừng, do đó nền hành chính nhà
nước cung phải thích nghi với hoàn cảnh thực tế xã hội.
- Tính chuyên môn hóa nghiệp vụ cao:
+ Đối với các công chức nhà nước, kiến thức chuyên môn và kĩ năng quản lý điều hành thực tiễn là tiêu chuẩn
về trình độ nghiệp vụ. Tính chuyên môn hóa nghề nghiệp ở trình độ cao là cơ sở để đảm bảo thực hiện mục
tiêu chiến lược, hoạch định chính sách và chương trình dài hạn.
- Tính hệ thống thứ bậc chặt chẽ:
+ Tính thứ bậc chặt chẽ đòi hỏi cấp dưới phải phục tùng cấp trên, địa phương phải phục tùng trung ương, cả
nước phục tùng chỉnh phủ trong việc thực hiện quyết định, chỉ thị và chịu sự kiểm tra thường xuyên của cấp
trên, của thủ trưởng.
- Tính không vụ lợi: Hành chính nhà nước chỉ có nhiệm vụ phục vụ lợi ích công và lợi ích công dân, không
theo đuổi mục tiêu danh lợi.
- Tính nhân đạo: Bản chất nhà nước ta là dân chủ, do dân, của dân và vì dân. Dân chủ xã hội chủ nghĩa được
thể hiện trong luật pháp, cụ thể là trong pháp luật hành chính, những thể chế, quy tắc, thủ tục hành chính phải
xuất phát từ lợi ích của dân, từ tấm lòng thật sự thương dân, phải đơn giản, trong sáng, tôn trọng con người và
đem lại sự thuận lợi cho dân.

việc được giao từ ngân sách nàh nước.
Công sản là ngân sách, là vốn, là kinh phí và các điều kiện, phương tiện vật chất để cơ quan hoạt động.
- Quyết định quản lý hành chính nhà nước:
+ Trong quản lí hành chính nhà nước,người ra quyết định được nhân danh nhà nước, có tính ý chí quyền lực
nhà nước của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
+ Quy trình ra quyết định này gồm 4 bước:
Bước 1: Phải dựa vào một cơ sở để ra quyết định có nghĩa là quyết định này dựa vào căn cứ nào, nguồn thông
tin nào?
Bước 2: Bảo đảm năm yêu cầu của quyết định:
Yêu cầu bảo đảm tính chính trị, tính hợp pháp và tính hợp lí.
Yêu cầu bảo đảm tính quần chúng.
Yêu cầu bảo đảm tính khoa học.
Yêu cầu bảo đảm tính thẩm quyền.
Yêu cầu bảo đảm tính cụ thể kịp thời, khả thi và đúng văn bản pháp chế.
Bước 3: Thực hiện dân chủ hóa trước khi ban hành quyết định thông qua sự bàn bạc nhất trí trong lãnh đạo và
sự dân chủ bàn bạc với tập thể và trên cơ sở đó, thủ trưởng tính toán, cân nhắc và quyết định.
Bước 4: Thực hiện quy trình khoa học của việc ra và tổ chức thực hiện quyết định, gồm có; sự phân tích tình
hình, dự báo, lập phương án và chọn phương án tốt nhất; soạn thảo và thông qua quyết định; ra văn bản pháp
quy; tổ chức lực lượng để thực hiện quyết định; điều tra phản hồi, nếu có phản ứng phải điều chỉnh kịp thời;
kiểm traddinhj kỳ và đột xuất; tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm đúc kết thành lí luận, tiếp tục ra quyết định
mới.
Câu 4: Phân tích chức năng: định hướng sự phát triển nền kinh tế của nhà nước. Liên hệ thực tế ?
TL: - Khái niệm: Định hướng phát triển kinh tế là xácđịnh con đường và định hướng sự vận động của nền
kinh tế nhằm đạt đến một mục đích nhất định (goi là mục tiêu)
- Sự cần thiết khách quan của chức năng định hướng phát triển nền kinh tế: Sự vận hành nền kinh tế thị
trường mang tính tự phát và tính không xác định rất lớn. Do đó nà nước phải thực hiện chức năng phát triển
nền kinh tế của mình.
- Phạm vi định hướng phát triển nền kinh tế bao gồm:
+ Toàn bộ nền kinh tế.
+ Các ngành kinh tế.

chính nhà nước ?
TL: - Một là, quán triệt các quan điểm, nguyên tắc trong việc tiếp tục cải cách bộ máy, xây dựng và hoàn thiện
nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa VN, xây dựng chiến lược cải cách hành chính.
- Hai là, thấu suốt những tư tưởng chỉ đạo tiến trình hành chính nhà nước. Tiến trình cải cách hành chính nhà
nước được xem :
+ Là một bộ phận trọng yếu của việc xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền VN gắn với đổi mới và
chỉnh đốn đảng.
+ Là một nền hành chính nhà nước dân chủ phục vụ đắc lực nhân dân, giữ vững trật tự kỷ cương xã hội theo
pháp luật.
+ Là phục vụ đắc lực và thúc đẩy mạnh mẽ công cuộc tiếp tục sự nghiệp đổi mới, phát triển theo đấtnướctheo
cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước thoe định hướng xã hội chủ nghĩa, thực hiện công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước.
+ Là xuất phát từ yêu cầu cuộc sống, sát với hoàn cảnh thực tế của đất nước đồng thời phải thích ứng với xu
thế của thời đại, nhằm thu hút được kết quả thiết thực, tác động tích cựcđến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
- Ba là, tiếp tục chấn chỉnh bộ máy hành chính nhà nước, phân định lại thẩm quyền, phân cấp, phân công thẩm
quyền, ủy quyền cụ thể rõ ràng, xây dựng quy chế hoạt động của hệ thống quản lí hành chính nhà nước, đặc
biệt đối với chính quyền địa phương.
- Bốn là, đào tạo cán bộ, bồi dưỡng cán bộ - công chức quản lí hành chính cả về lí luận chính trị, phẩm chất
đạo đức, trình độ chuyên môn và năng lực, kỹ năng điều hành thực tiễn, trước hết là đội ngũ cán bộ chủ chốt,
coi trọng đức và tài, trong đó đức là gốc.
- Năm là, thực hiện pháp lệnh cán bộ - công chức hoàn thiện chế độ công vụ.
+ Sáu là, nâng cao hiệu lực hoạt động của tòa án hành chính.
Câu 6: Phân tích sự cần thiết khách quan của quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoa học công nghệ ?
TL: - Hoạt động khoa học và phát triển công nghệ có tính xã hội cao, cần vốn lớn, nhiều rủi ro, thời hạn thu
hồi vốn khó lường và chứa đựng nhiều quan hệ phức tạp có thể dẫn tới tranh chấp nên cần sự can thiệp điều
chỉnh của nhà nước. Hoạt động khao học và phát triển công nghệ đòi hỏi sự tham gia hầu hết các ngành, các
lĩnh vực, các lớp người, các bộ phận xã hội cũng như đòi hỏi sự nối tiếp các hoạt động nghiên cứu của nhiều
thế hệ từ đời này qua đời khác.
- Hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ có liên quan trực tiếp và rất quan trọng đến khả năng
quốc phòng và kinh tế, đặc biệt là sản phẩm của khoa học xã hội có tính chất chính trị, giai cấp rõ rệt. Các hoạt

a, Quyết đinh quy phạm pháp luật cảu thủ tướng chính phủ được ban hành để quyết định các chủ trương, các
biện pháp lãnh đạo, điều hành hoạt động của chính phủ và hệ thống hành chính nhà nước từ trung ương tới cơ
sở, quy định chế độ làm việc với các thành viên chính phủ, chủ tịch UBND tỉnh, thành phó trực thuộc TW và
các vẫn đề khác thuộc thảm quyền của thủ tướng chính phủ.
b, Quyết định quy phạm pháp luật của chánh tòa án nhân dân tối cao được ban hành để quản lý các toàn án
nhân dân địa phương và tòa án quân sự về tổ chức, quy định những vẫn đề khác thuộc thẩm quyền của chánh
án tòa án nhân dân tối cao.
c, Quyết định quy phạm pháp luật của chán án tòa án nhân dân tối cao được ban hành để quy định các biện
pháp đảm bảo việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND các cấp, quy định những vấn đề khác thuộc
thẩm quyền của Viện trưởng viện kiểm sát nhân dân tối cao.
d, Quyết định quy phạm pháp luật của Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, được ban hành để quy định về
tổ chức và hoạt động của các cơ quan, đơn vị trực thuộc, quy định các tiêu chuẩn, quy trình, quy phạm và các
định mức kinh tế - kĩ thuật của ngành, lĩnh vực do mình phụ trách, quy định các biện pháp để thực hiện chức
năng quản lí ngành, lĩnh vực do mình phụ trách và những vấn đề được chính phủ giao.
e,Quyết định quy phạm pháp luật của UBND được ban hành để quyết định các chủ trương, biện pháp, chế độ
thuộc thẩm quyền quản lí của mình, nhằm thực hiện các chủ trương, chinh sách của cấp trên và các nghị quyết
của các HĐND cùng cấp. Cụ thể UBND quyết định tập thể các vấn đề sau đây:
- Chương trình làm việc của UBND;
- Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách, quyết toán ngân sách hàng năm và quỹ dự trữ của địa
phương trình HĐND.
- Các biện pháp thực hiện nghị quyết của HĐND về kinh tế - xã hội, thông qua báo cáo của UBND trước
HĐND.
- Đề án thành lập mới, sáp nhập, giải thể các cơ quan chuyên môn thuộc UBND và việc phân vạch, điều chỉnh
địa giới đơn vị hành chính ở địa phương.
Quyết định còn được ban hành nhằm hợp lí hóa các văn bản quy phạm pháp luật như điều lệ, quy chế, quy
định, và các phụ lục kèm theo (nếu có).
Nội dung của quyết đinh thường được viết theo văn điều khoản (tương tự như nghị định). Khi ban hành kèm
theo văn bản quy phạm pháp luật thì thường không quá 5 điều, trong đó điều 1 thường là: “Ban hành kèm theo
quyết định này là Quy chế ”. Các điều được trình bày cô đọng, không dùng các câu và từ chuyển tiếp, được
sắp xếp theo trình tự logic nhất định.

+ Văn bản pháp quy quy phạm pháp luật hành chính là quyết định hành chính được ghi thành chưc viết, để
cho các khách thể quản lí căn cứ vào đó mà thực hiện và là chứng cứ để các chủ thể quản lí kiểm tra các khách
thể thực hiện có đầy đủ và đúng hay không và tùy theo đó mà truy cứu trách nhiệm, xử lí theo pháp luật.
- Hội nghị: là hình thức để tập thể lãnh đạo ra quyết định.
+ Hội nghị còn sử dụng để bàn bạc một công việc có liên quan đến nhiều cơ quan hoặc nhiều bộ phạn trong
một cơ quan, cần có sự kết hợp, phối hợp, giúp đỡ lẫn nhau. Hội nghị còn dùng để truyền đạt thông tin, học
tập, biểu thị thái độ, tuyên truyền, giải thích
+ Hội nghị bàn công việc sữ có nghị quyết hội nghị. Các nghị quyết hội nghị được thể hiện bằng văn bản pháp
quy mới có đầy đủ tính pháp lý.
+ Hội gnhij là hình thức cần thiết và quan trọng. Cần phải tổ chức và chủ trì hội nghị theo phương pháp khoa
học ít tốn thời gian mà hiệu quả cao.
- Hoạt động thông tin điều hành bằng các phương tiện kỹ thuật hiện đại.
+ Theo hình thức này, máy móc có thể thay thế lao động chân tay và cả lao động trí óc cho công chức hành
chính.
+ Hình thức này hiện nay dang phát triển mạnh mẽ. Chẳng hạn: sử dụng điện thoại, ghi âm, ghi hình, vô tuyến
truyền hình, fax, photocopy, máy vi tính, máy điện toán, internet
+ Nói chung là tin học hiện đại được sử dụng vào công tác nghiệp vụ điều hành quản lí hành chính nhà nước.
Trong ba hình thức trên, hình thức ra văn bản pháp quy quy phạm pháp luật hành chính là chủ yếu.
Câu 10: Trình bày những nghĩa vụ của cán bộ, công chức theo quy định của luật cán bộ, công chức ?
TL: NGHĨA VỤ CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC
Điều 8. Nghĩa vụ của cán bộ, công chức đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân
1. Trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ danh dự
Tổ quốc và lợi ích quốc gia.
2. Tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân.
3. Liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân.
4. Chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
Điều 9. Nghĩa vụ của cán bộ, công chức trong thi hành công vụ
1. Thực hiện đúng, đầy đủ và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao.
2. Có ý thức tổ chức kỷ luật; nghiêm chỉnh chấp hành nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức, đơn vị; báo cáo
người có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật trong cơ quan, tổ chức, đơn vị; bảo vệ bí mật

+ Thông qua hoạt động thực tiễn và phong trào cách mạng của nhân dân, nâng cao trình độ dân trí để tuyển
chọn, giáo dục, rèn luyện, bồi thường can bộ.
+ Đảng thống nhất lãnh đạo cong tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ theo nguyên tắc tập trung dân chủ,
đồng thời phát huy trách nhiệm của các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị.
- Quản lý công chức là quản lý một lực lượng lao động đặc biệt, do đó ngoài những nguyên tắc mang tính
quan điểm cần chú ý một số nguyên tắc đặc trưng sau:
+ Công bằng, bình đẳng cho tất cả mọi người đối với nền công vụ bao gồm cả vấn đề dân tộc, sắc tộc, tôn
giáo, đảng phái, giới tính.
+ Cơ hội làm việc như nhau, cả về điều kiện.
+ Đánh giá, tuyển chọn dựa vào tiêu chí chứ khong dựa vào con người;
+ Tiền lương phải được xác định trên cơ sở công việc phải bình đẳng.
+ Công chức trong bộ máy nàh nước không chỉ đơn thuần là người làm công cho nhà nước. Chính vì vậy các
quy tắc quy chế công vụ - công chức không phải nhằm điều tiết mối quan hệ giữa người lao động (công chức)
vàng]ời thuê lao động (nhà nước) mà là nhằm bảo vệ công chức khi thực thi vai trò xã hội đặc biệt cuả họ và
đồng thời xác định những tiêu chuẩn nghề nghiệp họ phải có.
+ Các hành vi của công chức là những hành vi do luật pháp quy định.
+ Công khai, dân chủ trong hoạt động quản lý công chức, tuyển chọn, đề bạt
Câu 12: Trình bày những yêu cầu về nội dung và hình thức của văn bản quy phạm pháp luật ?
TL: * Những yêu cầu về nội dung:
- Văn bản phải có tính mục đích:
+ Trước khi bắt tay vào soạn thảo văn bản cần xác định mục tiêu và giới hạn điều chỉnh của nó, tức là cần
phải trả lời được các vấn đề: văn bản này ban hành để làm gì? Giải quyết cộng việc gì? Mức độ giải quyết đến
đâu? Kết quả của việc thực hiện văn bản là gì? Tính mục đích của văn bản còn thể hiện ở phương diện mức độ
phản ánh các mục tiêu trong đường lối, chính sách các cấp ủy Đảng, nghị quyết của các cơ quan quyền lực
cùng cấp và các văn bản của cơ quan quản lý cấp trên áp dụng vào giải quyết các công việc cụ thể ở một
ngành, một cấp nhất định.
- Văn bản phải có tính khoa học:
+ Có đủ lượng thông tin quy phạm và thông tin thực tế cần thiết.
+ Các thông tin được sử dụng để đưa vào văn bản phải được xử lý và đảm bảo chính xác.
+ Bảo đảm sự logic về nội dung