www.hoc360.vn

TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG ĐẤT NƯỚC TRONG THƠ TỐ HỮU
Tôi nhớ mãi một kỷ niệm từ hồi nhỏ, hôm học bài "Các dấu trong tiếng Việt" (huyền,
sắc, nặng, hỏi, ngã) có một câu: "Cờ đỏ bay quanh tóc bạc Bác Hồ”. Với đầu óc non nớt,
ngây thơ của một đứa trẻ mới cắp sách đến trường, lúc đó tôi không hiểu gì về ý nghĩa câu
thơ này, mà chỉ hiểu được sự ẩn dụ tinh tế của câu thơ tài hoa đó của nhà thơ Tố Hữu.
Ngược dòng thời gian, ai đã từng cắp sách đến trường hết bậc trung học phổ thông như
chúng tôi ở thập kỷ 80 của thế kỷ trước, nếu lưu tâm để ý sẽ thấy ở lớp học nào, cấp học
nào cũng có thơ Tố Hữu. Đủ thì trọn vẹn cả một bài thơ, ít thì trích một hai đoạn. Không
phải nhà văn, nhà thơ nào cũng có được niềm vinh dự, tự hào ấy. Các tác phẩm văn học
được đưa vào giảng dạy ở phổ thông hồi đó không chỉ có tư tưởng nội dung tốt, mà còn thể
hiện ý nghĩa nhân văn đậm đà và giá trị giáo dục sâu sắc.
Đọc những vần thơ, những bài thơ của Tố Hữu, chúng ta đã cảm nhận được một
tâm hồn thơ dạt dào cảm xúc, một trái tim nhân hậu, một tấm lòng trung trinh với Đảng,
với Tổ Quốc, với nhân dân và tình cảm gắn bó thân thiết keo sơn với đồng bào, đồng chí.
Bao trùm lên toàn bộ sáng tác thơ của Tố Hữu là lý tưởng cách mạng, vì cuộc đấu tranh
giành độc lập dân tộc, tự do và hạnh phúc cho nhân dân, vì lương tâm, chính nghĩa, công lý
và lẽ phải trên đời. Trong lịch sử văn học cách mạng nước nhà, thật hiếm thấy nhà thơ nào
lại có những tác phẩm mang đậm dấu ấn đặc trưng của mỗi giai đoạn lịch sử và đã đi vào
lòng người như thơ Tố Hữu trong thế kỷ 20. Tình yêu quê hương, đất nước thiết tha, sâu
nặng đã hóa thân vào những vần thơ trữ tình chính trị đạt tới đỉnh cao về nghệ thuật thơ ca
cách mạng. Và một trong những giá trị tiêu biểu của thơ Tố Hữu là tính hướng thiện được
biểu lộ vừa thầm kín, tinh tế, vừa sâu sắc, đậm đà qua 6 tập thơ nổi tiếng: Từ ấy, Việt Bắc,
Ra trận, Gió lộng, Máu và hoa, Một tiếng đờn.
Trong những thời kỳ nước sôi lửa bỏng nhất của cách mạng, kẻ thù điên cuồng lục
lọi, săn lùng, bắt bớ và tàn sát những người yêu nước và các chiến sỹ cộng sản. Cả dân tộc
có lúc như không có lối thoát, nhưng với niềm tin mãnh liệt vào tương lai Tổ Quốc, nhà thơ
đã từng tâm sự như một lời thổ lộ chân thành:

đồng - tập thể và cá nhân, giữa vật chất tầm thường và tinh thần – tư tưởng của người
cộng sản, Tố Hữu đã có những lời bộc bạch thấu tình, đạt lý và rất giàu bản chất cách
mạng:
"Không thể gì quyến rũ
Mua bán được lương tâm
Danh dự của riêng thân
Là của chung đồng chí"
(Con cá chột nưa)
Và: "Con người muốn sống con ơi
Phải yêu đồng chí, yêu người anh em
Một ngôi sao chẳng sáng đêm
Một thân lúa chín chẳng nên mùa vàng
Một người đâu phải nhân gian
Sống chăng một đốm lửa tàn mà thôi"
(Tiếng ru)
Những vần thơ của Tố Hữu luôn chan chứa tình đời, tình người, rất nhẹ nhàng, tinh
tế:
“Thủy chung vẫn đậm tình người
Cắn đôi hạt muối chung đời cháo rau
Uống từng viên thuốc chia đau
Quên mình chia lửa, cứu nhau chia hầm"
(Nước non ngàn dặm) www.hoc360.vn

Những tháng năm cùng nhân dân trên chặng đường chiến đấu đầy chông gai, thử
thách, Tố Hữu luôn đặt niềm tin tuyệt đối vào sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc,
vào tiền đồ tươi sáng của đất nước. Chính tình cảm cách mạng trong sáng, đạo đức chí
công vô tư và tinh thần lạc quan, tự hào phơi phới luôn thường trực trong mình mà nhà thơ

“Xin tạm biệt đời yêu quý nhất
Còn mấy vần thơ, một nắm tro
Thơ tặng bạn đường, tro bón đất www.hoc360.vn

Sống là cho và chết cũng là cho".
Thơ vốn đã mang trong mình tính hướng thiện cao đẹp, và tình yêu quê hương, đất
nước trong thơ Tố Hữu là một biểu hiện rực rỡ nhất về tính hướng thiện đó. Bởi thế, con
người, cuộc đời, sự nghiệp cách mạng và thi ca của Tố Hữu luôn sống mãi trong niềm tin
yêu, kính trọng của Đảng và nhân dân.
Tài li
ệu sưu tầ
m