ch ng nào và đâu còn chi m đo t lao đ ng thì t t còn xung đ t, còn đ i kháng. Trong xãừ ở ế ạ ộ ấ ộ ố
h i phân chia giai c p, th c ch t c a quan h giai c p là quan h xung đ t đ i kháng. N uộ ấ ự ấ ủ ệ ấ ệ ộ ố ế
hi u khác đi là m h v giai c p. Tri t lý n i ti ng c a C.Mác và Ph.Angghen “t c đo tể ơ ồ ề ấ ế ổ ế ủ ướ ạ
k đi t c đo t” không ch đúng v i quy lu t ph đ nh c a ph đ nh chi ph i toàn b chu kỳẻ ướ ạ ỉ ớ ậ ủ ị ủ ủ ị ố ộ
phát tri n tr n v n c a l ch s loài ng i (s h u xã h i – s h u t nhân – s h u xã h iể ọ ẹ ủ ị ử ườ ở ữ ộ ở ữ ư ở ữ ộ
trên hình th c cao h n), mà còn h p v i ứ ơ ợ ớ c đ o lý s ng c b n nh tả ạ ố ơ ả ấ c a loài ng i.ủ ườ
đ c tr ng còn l i c a giai c p trong m nh đ th hai, V.I.Lênin đã g n li n đ cƠ ặ ư ạ ủ ấ ệ ề ứ ắ ề ặ
tr ng chi m đo t lao đ ng không ph i v i “h th ng s n xu t xã h i” (nh đ nh nghĩa thư ế ạ ộ ả ớ ệ ố ả ấ ộ ư ị ứ
nh t) mà v i c “ch đ kinh t xã h i” – nghĩa là v i toàn b tòa nhà xã h i, c th xã h i.ấ ớ ả ế ộ ế ộ ớ ộ ộ ơ ể ộ
Vì r ng, v i nhi u lý do khác nhau, có nh ng b ph n xã h i chi m đo t lao đ ng khôngằ ớ ề ữ ộ ậ ộ ế ạ ộ
ph i do quan h s h u trong s n xu t kinh t , mà do l i d ng tr c ti p đ a v chính tr – xãả ệ ở ữ ả ấ ế ợ ụ ự ế ị ị ị
h i. Đ c quy n đ c l i c a t ng l p quý t c d i chính th quân ch – l p hi n là m t víộ ặ ề ặ ợ ủ ầ ớ ộ ướ ể ủ ậ ế ộ
d . N n h i l – tham nhũng x a nay trong b máy nhà n c cũng là m t ví d . ụ ạ ố ộ ư ộ ướ ộ ụ
+ Ngoài các đ c tr ng c a giai c p v n mang tính v t ch t đ c khái quát trong haiặ ư ủ ấ ố ậ ấ ựơ
m nh đ trên, Lênin còn nhi u l n nói t i đ c tr ng v ệ ề ề ầ ớ ặ ư ề trình đ ý th c c a giai c pộ ứ ủ ấ : M tộ
Page 344 of 487
“giai c p t nó” hay “t phát” là ch a ý th c đ c l i ích căn b n s ng còn c a mình. Cònấ ự ự ư ứ ựơ ợ ả ố ủ
m t “giai c p cho mình” hay “t giác” là giai c p đã tr ng thành t i m c ý th c đ c l iộ ấ ự ấ ưở ớ ứ ứ ượ ợ
ích căn b n – s ng còn c a mình.ả ố ủ
Ch ng h n, trong quá trình đ u tranh ch ng phong ki n, giai c p t s n đã t ng tr i quaẳ ạ ấ ố ế ấ ư ả ừ ả
hai trình đ ý th c nh v y. Và đ n l t mình, trong quá trình đ u tranh ch ng CNTB và xâyộ ứ ư ậ ế ượ ấ ố
d ng CNXH, CNCS, giai c p vô s n cũng không th không tr i qua hai trình đ t phát và tự ấ ả ể ả ộ ự ự
giác nh v y.ư ậ
Tóm l i, phân tích k đ nh nghĩa giai c p c a Lênin, chúng ta hi u ra r ng quan h giaiạ ỹ ị ấ ủ ể ằ ệ
c p th c ch t và tr c h t là ấ ự ấ ướ ế nh ng quan h s n xu tữ ệ ả ấ , là “nh ng quan h c b n, ban đ u,ữ ệ ơ ả ầ
quy t đ nh” – nh C.Mác t ng k t – đ i v i t t c các quan h xã h i khác. Đ ng nhiên,ế ị ư ổ ế ố ớ ấ ả ệ ộ ươ
không vì th mà có th gi n đ n quy t t c các quan h xã h i khác vào quan h giai c p.ế ể ả ơ ấ ả ệ ộ ệ ấ
 Câu 42: Phân tích ngu n g c, k t c u c a giai c p ?ồ ố ế ấ ủ ấ
1. Ngu n g c giai c pồ ố ấ
Page 345 of 487
+ Xã h i c ng s n nguyên thu t ng t n t i hàng tri u năm, nh ng ch a h có giai c p.ộ ộ ả ỷ ừ ồ ạ ệ ư ư ề ấ

Page 347 of 487
vô tình hay c ý bênh v c cho k m nh mãi mãi bóc l t và áp b c k y u. T đó có thố ự ẻ ạ ộ ứ ẻ ế ừ ể
kh ng đ nh:ẳ ị s xu t hi n ch đ t h u là nguyên nhân quy t đ nh tr c ti p s ra đ i giaiự ấ ệ ế ộ ư ữ ế ị ự ế ự ờ
c p.ấ
+ Trong b i c nh phân hóa giai c p nh v a trình bày, đ c bi t nh ng ng i đ ng đ uố ả ấ ư ừ ặ ệ ữ ườ ứ ầ
các b l c nguyên th y đã l i d ng đ a v th lĩnh c a mình đ chi m đo t nhi u nh t cácộ ạ ủ ợ ụ ị ị ủ ủ ể ế ạ ề ấ
s n ph m d th a c a c ng đ ng – k c tù binh b t đ c và tr thành ch nô. Các ch nôả ẩ ư ừ ủ ộ ồ ể ả ắ ượ ở ủ ủ
này cùng v i quá trình phân hóa giàu – nghèo trên n n t ng ch đ t h u đã d n d n hìnhớ ề ả ế ộ ư ữ ầ ầ
thành nên giai c p bóc l t đ u tiên trong l ch s là ấ ộ ầ ị ử giai c p ch nô,ấ ủ đa ph n ng i lao đ ngầ ườ ộ
r i xu ng tình tr ng ơ ố ạ giai c p nô l .ấ ệ
Tóm l i, ạ ngu n g c giai c pồ ố ấ , xét đ n cùng, là ngu n g c ế ồ ố kinh t ế mang tính v t ch t –ậ ấ
khách quan, b t ngu n t m t trình đ phát tri n nh t đ nh c a l c l ng s n xu t và ti pắ ồ ừ ộ ộ ể ấ ị ủ ự ượ ả ấ ế
đó g n li n tr c ti p v i ắ ề ự ế ớ ch đ t h uế ộ ư ữ
2. K t c u giai c pế ấ ấ
Trong xã h i có giai c p, m i hình thái kinh t – xã h i có m t k t c u giai c p nh tộ ấ ỗ ế ộ ộ ế ấ ấ ấ
đ nh. C s kinh t c a k t c u giai c p là t ng th các ki u ph ng th c s n xu t cùngị ơ ở ế ủ ế ấ ấ ổ ể ể ươ ứ ả ấ
Page 348 of 487
t n t i trong hình thái kinh t xã h i đ ng th i. Xét đ n cùng, b n ch t và t ng quan c aồ ạ ế ộ ươ ờ ế ả ấ ươ ủ
các giai c p trong m t k t c u giai c p b quy đ nh b i b n ch t và t ng quan c a cácấ ộ ế ấ ấ ị ị ở ả ấ ươ ủ
ph ng th c s n xu t đ ng th i.ươ ứ ả ấ ươ ờ
trình đ phát tri n chín mu i c a m t hình thái kinh t – xã h i nh t đ nh, Ở ộ ể ồ ủ ộ ế ộ ấ ị k t c uế ấ
giai c p th ng bao g m ấ ườ ồ các giai c p c b n ấ ơ ả và các giai c p không c b n.ấ ơ ả
Các giai c p c b nấ ơ ả g n li n v i ki u ph ng th c s n xu t th ng tr . S đ i kháng vàắ ề ớ ể ươ ứ ả ấ ố ị ự ố
đ u tranh gi a các giai c p đ i kháng này ph n ánh ấ ữ ấ ố ả mâu thu n c b nẫ ơ ả c a ph ng th c s nủ ươ ứ ả
xu t sinh ra chúng, cũng nh quy đ nh m t cách khách quan ấ ư ị ộ mâu thu n c b n c a ch đ xãẫ ơ ả ủ ế ộ
h iộ . T ng ng v i các ki u ph ng th c s n xu t bóc l t t ng th ng tr trong l ch s là cácươ ứ ớ ể ươ ứ ả ấ ộ ừ ố ị ị ử
c p giai c p c b n nh ch nô – nô l , phong ki n – nông nô, t s n – vô s n.ặ ấ ơ ả ư ủ ệ ế ư ả ả
Các giai c p không c b nấ ơ ả g n li n v i ho c là các ph ng th c s n xu t ắ ề ớ ặ ươ ứ ả ấ tàn dư ho cặ
là ph ng th c s n xu t ươ ứ ả ấ m iớ nh là ư m m m ngầ ố c a xã h i t ng lai. Ví d , nô l và ch nôủ ộ ươ ụ ệ ủ
còn l i trong th i kỳ đ u c a xã h i phong ki n, vô s n và t s n v a m i ra đ i trong th iạ ờ ầ ủ ộ ế ả ư ả ừ ớ ờ ờ

Page 351 of 487
Khái ni m ệ đ u tranh giai c pấ ấ đ c V.I.Lênin đ nh nghĩa m t cách khoa h c nh sau:ượ ị ộ ọ ư
“Đ u tranh giai c p là đ u tranh c a m t b ph n nhân dân này ch ng m t b ph n khác,ấ ấ ấ ủ ộ ộ ậ ố ộ ộ ậ
cu c đ u tranh c a qu n chúng b t c các quy n, b áp b c và lao đ ng, ch ng b n đ cộ ấ ủ ầ ị ướ ề ị ứ ộ ố ọ ặ
quy n đ c l i, b n áp b c và ăm bám, cu c đ u tranh c a nh ng ng i công nhân làm thuêề ặ ợ ọ ứ ộ ấ ủ ữ ườ
hay nh ng ng i vô s n ch ng nh ng ng i h u s n hay giai c p t s nữ ườ ả ố ữ ườ ữ ả ấ ư ả ”
63
.
C n hi u đ u tranh giai c p qua đ nh nghĩa này nh th nào ?ầ ể ấ ấ ị ư ế
M t làộ , cũng nh giai c p trong đ nh nghĩa giai c p c a V.I.Lênin, đ u tranh giai c pư ấ ị ấ ủ ấ ấ
không ph i là xung đ t cá nhân hay xung đ t c a các nhóm nh , mà là đ u tranh trên qui môả ộ ộ ủ ỏ ấ
r ng l n c a xã h i (đ c tr ng v l ng). ộ ớ ủ ộ ặ ư ề ượ
Hai là, đ u tranh giai c p có nguyên nhân xã h i t xung đ t v l i ích, tr c h t là l iấ ấ ộ ừ ộ ề ợ ướ ế ợ
ích kinh t gi a các giai c p đ i kháng – dù cho các thành viên c a các giai c p nh n th cế ữ ấ ố ủ ấ ậ ứ
đ c hay không. Xét đ n cùng, c i ngu n v t ch t c a đ u tranh giai c p là ượ ế ộ ồ ậ ấ ủ ấ ấ mâu thu n ngàyẫ
càng sâu s c và chín mu i gi a l c l ng s n xu t m i đòi đ c gi i phóng v i quan hắ ồ ữ ự ượ ả ấ ớ ượ ả ớ ệ
s n xu t l i th iả ấ ỗ ờ . Nh v y, n u đ c tr ng b n ch t c a giai c p (đ c phân tích t đ như ậ ế ặ ư ả ấ ủ ấ ượ ừ ị
63
V.I Lênin, Toàn t p, T. 10,ậ Nxb Ti n b , Mátxc va; 1979, tr. 237-238.ế ộ ơ
Page 352 of 487
nghĩa c a V.I.Lênin) v n mang tính v t ch t – khách quan, thì đ u tranh giai c p qua đ nhủ ố ậ ấ ấ ấ ị
nghĩa v a đ c phân tích cũng mang tính v t ch t – khách quan m t cách t ng ng. Nóiừ ượ ậ ấ ộ ươ ứ
v n t t: ắ ắ đ u tranh giai c p là bi u hi n t t y u v m t xã h i c a mâu thu n trong lòngấ ấ ể ệ ấ ế ề ặ ộ ủ ẫ
ph ng th c s n xu t.ươ ứ ả ấ
Ba là, trong đ nh nghĩa đ u tranh giai c p, V.I.Lênin không quên nh n m nh ị ấ ấ ấ ạ cu c đ uộ ấ
tranh gi a giai c p vô s n v i giai c p t s n ữ ấ ả ớ ấ ư ả nh là cu c đ u tranh ư ộ ấ cao nh t, đi n hìnhấ ể
nh tấ và cũng là cu i cùngố c a l ch s đ u tranh giai c p. Các cu c đ u tranh giai c p tr củ ị ử ấ ấ ộ ấ ấ ướ
kia t th i chi m h u nô l t i th i phong ki n là kém đi n hình, vì th ng di n ra d iừ ờ ế ữ ệ ớ ờ ế ể ườ ễ ướ
hình th c đ ng c p h n là giai c p. ứ ẳ ấ ơ ấ
B n là,ố trong nh ng b i c nh l ch s nh t đ nh, có th có đ i kháng v l i ích gi a cácữ ố ả ị ử ấ ị ể ố ề ợ ữ

64
. Xét đ n cùng thì đi uế ề
đó v n đúng đ i v i c cách m ng khoa – công ngh trong đi u ki n c a CNTB hi n đ iẫ ố ớ ả ạ ệ ề ệ ủ ệ ạ
ngày nay.
Th hai,ứ các c i cách xã h i ti n b nh t đ nh mà các giai c p th ng tr l i th i th cả ộ ế ộ ấ ị ấ ố ị ỗ ờ ự
hi n không ph i là “ban n”, mà chính là k t qu đ u tranh b n b c a qu n chúng lao đ ngệ ả ơ ế ả ấ ề ỉ ủ ầ ộ
cùng v i các l c l ng ti n b trong n c và trên th gi i. ớ ự ượ ế ộ ướ ế ớ
64
C.Mác và Ph.Ăngghen, Toàn t p, T.27ậ , tr. 425 (Ti ng Nga).ế
Page 355 of 487
Th baứ , đ u tranh giai c p đ c bi t đ l i nh ng d u n sâu s c trong lĩnh v c tinhấ ấ ặ ệ ể ạ ữ ấ ấ ắ ự
th n tinh t và nh y c m c a đ i s ng xã h i là lĩnh v c văn hóa – ngh thu t, và cũng làầ ế ạ ả ủ ờ ố ộ ự ệ ậ
đ ng l c m nh m c a lĩnh v c này. ộ ự ạ ẽ ủ ự
Th t ,ứ ư đ u tranh giai c p ch ng nh ng có tác đ ng c i t o xã h i, xóa b các l cấ ấ ẳ ữ ộ ả ạ ộ ỏ ự
l ng l i th i và ph n đ ng, mà còn c i t o chính b n thân các giai c p cách m ng. ượ ỗ ờ ả ộ ả ạ ả ấ ạ
Th nămứ , đ u tranh giai c p không ph i là đ ng l c duy nh t c a xã h i có giai c p,ấ ấ ả ộ ự ấ ủ ộ ấ
nh ng là đ ng l c m nh m nh t và tr c ti p nh t c a xã h i có giai c p. Các cu c đ uư ộ ự ạ ẽ ấ ự ế ấ ủ ộ ấ ộ ấ
tranh khác nh đ u tranh dân t c, đ u tranh tôn giáo… nh nh n xét c a Ăngghen – đ uư ấ ộ ấ ư ậ ủ ề
ph n ánh ít nhi u đ u tranh giai c p. ả ề ấ ấ
3. Tính t t y u c a cu c đ u tranh giai c p c a giai c p vô s n ấ ế ủ ộ ấ ấ ủ ấ ả
a) Tính t t y u c a cu c đ u tranh giai c p c a giai c p vô s n đ giành chínhấ ế ủ ộ ấ ấ ủ ấ ả ể
quy n ề
T gi a th k XIX, l n đ u tiên, C.Mác và Ph.Ăngghen đã v ch ra tính t t y u c aừ ữ ế ỷ ầ ầ ạ ấ ế ủ
cu c đ u tranh giai c p gi a giai c p vô s n v i giai c p t s n b t ngu n t ộ ấ ấ ữ ấ ả ớ ấ ư ả ắ ồ ừ mâu thu nẫ
gi a trình đ và tính ch t xã h i hóa cao c a l c l ng s n xu tữ ộ ấ ộ ủ ự ượ ả ấ đ c công nghi p hóaượ ệ v iớ
Page 356 of 487
quan h s n xu t t nhân TBCNệ ả ấ ư ngày càng t ra ch t h p l i th iỏ ậ ẹ ỗ ờ – mà c t lõi là ch đ số ế ộ ở
h u t nhân TBCN v t li u s n xu t. ữ ư ề ư ệ ả ấ
V i t t c tính u vi t v n có c a mình (đ i di n cho ph ng th c s n xu t tiên ti n,ớ ấ ả ư ệ ố ủ ạ ệ ươ ứ ả ấ ế
XHCN, có ý th c t ch c k lu t cao, có b n ch t cách m ng tri t đ , có tinh th n qu c tứ ổ ứ ỷ ậ ả ấ ạ ệ ể ầ ố ế

65
C.Mác và Ph.Ăngghen, Tuy n t pể ậ , T. , Nxb S th t, Hà N i, 1980, tr. 554.ự ậ ộ
66
Sđd, tr. 557.
Page 358 of 487
ch y u c a m i cu c cách m ng chính tr .ủ ế ủ ọ ộ ạ ị Đúng nh t t ng c b n th hai c a Mác vư ư ưở ơ ả ứ ủ ề
giai c p và đ u tranh giai c p kh ng đ nh: “Đ u tranh giai c p t t y u d n t iấ ấ ấ ẳ ị ấ ấ ấ ế ẫ ớ chuyên chính
vô s nả ”.
b) Tính t t y u c a đ u tranh giai c p c a giai c p vô s n th i kỳ quá đ lênấ ế ủ ấ ấ ủ ấ ả ở ờ ộ
ch nghĩa xã h i ủ ộ
Tính t t y u m i c a cu c đ u tranh giai c p này là ch c n ph i gi i quy t mâuấ ế ớ ủ ộ ấ ấ ở ỗ ầ ả ả ế
thu n c b n th i kỳ quá đ là mâu thu n “ai th ng ai” gi a hai con đ ng XHCN vàẫ ơ ả ở ờ ộ ẫ ắ ữ ườ
TBCN trên m i lĩnh v c c a đ i s ng xã h i.ọ ự ủ ờ ố ộ
- V chính trề ị, c n ph i xây d ng ầ ả ự m t h th ng chính tr ki u m i v ng ch c c a đa sộ ệ ố ị ể ớ ữ ắ ủ ố
(g m Đ ng C ng s n, b máy nhà n c, các đoàn th chính tr – xã h i c a qu n chúng)ồ ả ộ ả ộ ướ ể ị ộ ủ ầ
nh m phát huy ngày càng cao quy n làm ch c a nhân dân trên m i lĩnh v c, đ s c đè b pằ ề ủ ủ ọ ự ủ ứ ẹ
hay vô hi u hóa m i m u đ phá ho i c a các th l c ph n đ ng, b o v v ng ch c cácệ ọ ư ồ ạ ủ ế ự ả ộ ả ệ ữ ắ
thành t u c a cách m ng. ự ủ ạ
Page 359 of 487
- V kinh tề ế, c n ph i c i t o n n kinh t cũ, ch a mang tính XHCN, t ng b c theoầ ả ả ạ ề ế ư ừ ướ
con đ ng XHCN, ườ mà nhi m v tr ng tâm xuyên su t th i kỳ quá đ là công nghi p hóaệ ụ ọ ố ờ ộ ệ
(ngày nay k t h p v i ế ợ ớ hi n đ i hóaệ ạ ).
- V đ i s ng tinh th nề ờ ố ầ , c n ti n hành ầ ế cách m ng t t ng – văn hóa ạ ư ưở đ chi n th ngể ế ắ
các t t ng l c h u ph n đ ng, t ng b c xây d ng ư ưở ạ ậ ả ộ ừ ướ ự n n văn hóa m i và con ng i m i,ề ớ ườ ớ
XHCN, t ng b c nêu cao vai trò chi ph i c a h t t ng Mác - Lênin trong đ i s ng tinhừ ướ ố ủ ệ ư ưở ờ ố
th n c a xã h i.ầ ủ ộ
- V quan h qu c tề ệ ố ế, c n có nh ng đ ng l i và chính sách đ i ngo i đúng đ n nh mầ ữ ườ ố ố ạ ắ ằ
ph c v đ c l c cho công cu c xây d ng và b o v đ t n c và góp ph n đ c l c vào sụ ụ ắ ự ộ ự ả ệ ấ ướ ầ ắ ự ự
nghi p đ u tranh vì các m c tiêu cao c c a th i đ i: ệ ấ ụ ả ủ ờ ạ hòa bình, đ c l p dân t c, dân ch ,ộ ậ ộ ủ
ti n b xã h i và CNXHế ộ ộ . Đ c bi t, trong đi u ki n h th ng XHCN s p đ , các quan hặ ệ ề ệ ệ ố ụ ổ ệ

văn hoá và kinh t ).ế
+ Quan h giai c p là nhân t quy t đ nh ti n trình hình thành và phát tri n c a cácệ ấ ố ế ị ế ể ủ
dân t c. ộ V i t cách là s n ph m tr c ti p c a ph ng th c s n xu t trong xã h i có giaiớ ư ả ẩ ự ế ủ ươ ứ ả ấ ộ
c p, quan h giai c p là nhân t có vai trò quy t đ nh đ i v i ti n trình hình thành, t n t i,ấ ệ ấ ố ế ị ố ớ ế ồ ạ
bi n đ i, phát tri n và m t đi c a các dân t c. Nói khác đi, quan h giai c p (hay ph ngế ổ ể ấ ủ ộ ệ ấ ươ
Page 362 of 487
th c s n xu t th ng tr ) quy t đ nh b n ch t dân t c và quan h gi a các dân t c. N u ứ ả ấ ố ị ế ị ả ấ ộ ệ ữ ộ ế ở
ph ng Tây, các dân t c hình thành và phát tri n g n li n v i s hình thành và phát tri n c aươ ộ ể ắ ề ớ ự ể ủ
ph ng th c s n xu t TBCN, v i ti n trình cách m ng t s n hay các c i cách dân ch tươ ứ ả ấ ớ ế ạ ư ả ả ủ ư
s n, thì trái l i, ph ng Đông, s hình thành và phát tri n các dân t c t ng di n ra tr cả ạ ở ươ ự ể ộ ừ ễ ướ
CNTB hàng nghìn năm, g n li n v i m t lo t nhân t đ a lý, kinh t và phi kinh t (nh trắ ề ớ ộ ạ ố ị ế ế ư ị
th y, ph ng th c s n xu t châu Á [chi m h u nô l và phong ki n kém đi n hình và khôngủ ươ ứ ả ấ ế ữ ệ ế ể
phân bi t rõ ràng nh ph ng Tây), ho c nhu c u ch ng ngo i xâm t đ u l p qu c…]) ệ ư ươ ặ ầ ố ạ ừ ầ ậ ố
+ Áp b c giai c p là nguyên nhân căn b n, sâu xa c a áp b c dân t c.ứ ấ ả ủ ứ ộ Do đó, gi iả
phóng dân t c ph i g n ch t v i gi i phóng giai c p, gi i phóng xã h i, gi i phóng conộ ả ắ ặ ớ ả ấ ả ộ ả
ng i; và trái l i, gi i phóng giai c p cùng v i gi i phóng con ng i cũng tác đ ng m nhườ ạ ả ấ ớ ả ườ ộ ạ
m tr l i gi i phóng dân t c. Trong l ch s t c n – hi n đ i, b n ch t và xu h ng phátẽ ở ạ ả ộ ị ử ừ ậ ệ ạ ả ấ ướ
tri n c a các dân t c t s n tuỳ thu c tr c tiên vào ph ng th c s n xu t TBCN th ng trể ủ ộ ư ả ộ ướ ươ ứ ả ấ ố ị
đ ng th i là ươ ờ ti n b hay l i th i v l ch sế ộ ỗ ờ ề ị ử. Và l ch s đã ch ng minh r ng, quá trình hìnhị ử ứ ằ
thành và phát tri n CNTB s m châu Âu (và sau đó M , Nga, Nh t B n) cũng là quá trìnhể ớ ở ở ỹ ậ ả
th c dân hóa l n l t kh p toàn c u,ự ầ ượ ắ ầ dù là d i hình th c th c dân cũ hay th c dân m i. Khiướ ứ ự ự ớ
Page 363 of 487
CNTB phát tri n t i CNĐQ, t t c các qu c gia dân t c đang phát tri n, và ch m phát tri nể ớ ấ ả ố ộ ể ậ ể
đ u tr thành thu c đ a ho c ph thu c c a m t nhóm các n c t b n phát tri n. Trongề ở ộ ị ặ ụ ộ ủ ộ ướ ư ả ể
tình hình đó, mâu thu n c b n v n có c a CNTB gi a vô s n v i t s n đã phát tri n thànhẫ ơ ả ố ủ ữ ả ớ ư ả ể
ba mâu thu n c b n c a CNĐQ – nh phân tích c a Lênin t tr c Cách m ng tháng 10:ẫ ơ ả ủ ư ủ ừ ướ ạ
mâu thu n gi a vô s n v i t s n, gi a đ qu c v i đ qu c, gi a đ qu c v i thu c đ a.ẫ ữ ả ớ ư ả ữ ế ố ớ ế ố ữ ế ố ớ ộ ị
Chính tác đ ng qua l i và ngày càng sâu s c gi a ba mâu thu n c b n này đã làm CNTBộ ạ ắ ữ ẫ ơ ả
phát tri n không đ u d i CNĐQ, t o kh năng khách quan cho bùng n và th ng l i c aể ề ướ ạ ả ổ ắ ợ ủ
cách m ng vô s n và cách m ng dân t c dân ch n c này hay n c khác. ạ ả ạ ộ ủ ở ướ ướ

ch – dân t c, ch ng h n B c M (th k 18), Đ c, Ý, Ao, Ba lan (th k 19) v.v ủ ộ ẳ ạ ở ắ ỹ ế ỷ ở ứ ế ỷ
Song, v i b n ch t bóc l t và ích k c a mình, m t khi l i ích s ng còn c a giai c p t s nớ ả ấ ộ ỷ ủ ộ ợ ố ủ ấ ư ả
b đe d a b i s l i th i c a ph ng th c s n xu t TBCN ho c b i xâm l c t bên ngoài,ị ọ ở ự ỗ ờ ủ ươ ứ ả ấ ặ ở ượ ừ
thì các chiêu bài “l i ích qu c gia - dân t c” hay “b o v T qu c” th c ch t ch là l i ích tợ ố ộ ả ệ ổ ố ự ấ ỉ ợ ư
b n, nh t là l i ích c a đ i t b n mà thôi. ả ấ ợ ủ ạ ư ả
D i ch nghĩa đ qu c, áp b c, bóc l t và nô d ch các dân t c thu c đ a và n a thu cướ ủ ế ố ứ ộ ị ộ ộ ị ử ộ
đ a (Á, Phi, M Latinh) là ị ỹ b n ch t và lý do s ng cònả ấ ố c a các t p đoàn t b n đ c quy n c aủ ậ ư ả ộ ề ủ
các n c chính qu c. Nh phát hi n thiên tài c a Lênin, s phát tri n không đ u v kinh tướ ố ư ệ ủ ự ể ề ề ế
và chính tr – m t quy lu t tuy t đ i c a ch nghĩa đ qu c – có th và nh t đ nh làm chínị ộ ậ ệ ố ủ ủ ế ố ể ấ ị
mu i các mâu thu n c b n c a ch nghĩa đ qu c m t vài n c, th m chí m t n cồ ẫ ơ ả ủ ủ ế ố ở ộ ướ ậ ở ộ ướ
m i phát tri n trung bình nh n c Nga, t o tình th và th i c cho cách m ng vô s n bùngớ ể ư ướ ạ ế ờ ơ ạ ả
n và th ng l i m t n c. Th ng l i c a Cách m ng Tháng 10 (1917) v a là b ng ch ngổ ắ ợ ở ộ ướ ắ ợ ủ ạ ừ ằ ứ
Page 366 of 487
hùng h n cho lu n đi m n i ti ng đó c a Lênin, v a m ra ồ ậ ể ổ ế ủ ừ ở th i đ i m i quá đ t CNTBờ ạ ớ ộ ừ
lên CNXH trên ph m vi toàn th gi i.ạ ế ớ Kh u hi u chi n l c t p h p l c l ng cách m ngẩ ệ ế ượ ậ ợ ự ượ ạ
th i Mác, gi đây đ c m r ng và nâng lên thành kh u hi n chi n l c m i cho phù h pờ ờ ượ ở ộ ẩ ệ ế ượ ớ ợ
v i th i đ i Lênin – “Vô s n t t c các n c và các dân t c b áp b c đoàn k t l i!”. Ch aớ ờ ạ ả ấ ả ướ ộ ị ứ ế ạ ư
bao gi giai c p công nhân có th và c n ph i t p h p các l c l ng ti n b và cách m ngờ ấ ể ầ ả ậ ợ ự ượ ế ộ ạ
đông đ o xung quanh mình đ thúc đ y ti n trình cách m ng th gi i vì các m c tiêu cao cả ể ẩ ế ạ ế ớ ụ ả
c a th i đ i là hòa bình, đ c l p dân t c, dân ch , ti n b xã h i và CNXH nh th k 20ủ ờ ạ ộ ậ ộ ủ ế ộ ộ ư ở ế ỷ
đ y bão táp cách m ng v a qua. C s lý lu n sâu xa ch đ o ti n trình này là ầ ạ ừ ơ ở ậ ỉ ạ ế m i quan hố ệ
bi n ch ng gi a giai c p và dân t cệ ứ ữ ấ ộ đ c các Đ ng C ng s n các n c nh n th c và v nượ ả ộ ả ở ướ ậ ứ ậ
d ng sao cho phù h p v i đ c đi m c a th i đ i và đ c đi m c a dân t c mình. M i quanụ ợ ớ ặ ể ủ ờ ạ ặ ể ủ ộ ọ
ni m c c đoan, ho c tuy t đ i hóa dân t c (nh ch nghĩa bá quy n hay ch nghĩa dân t cệ ự ặ ệ ố ộ ư ủ ề ủ ộ
h p hòi, t ti), ho c tuy t đ i hóa giai c p, đ u xa l v i b n ch t giai c p vô s n, và khôngẹ ự ặ ệ ố ấ ề ạ ớ ả ấ ấ ả
tránh kh i làm t n h i t i l i ích chân chính c a dân t c và giai c p.ỏ ổ ạ ớ ợ ủ ộ ấ
2. Quan h giai c p – nhân lo iệ ấ ạ
Page 367 of 487
+ Khái ni mệ nhân lo iạ đ c hi u là ượ ể toàn b c ng đ ng ng i s ng trên trái đ t hàngộ ộ ồ ườ ố ấ
tri u năm. ệ