Website: Email : Tel : 0918.775.368

Lời nói đầu
Trong mọi chế độ xã hội tất cả các hoạt động để tạo ra của cải vật chất
đều cần có t liệu lao động, đối tợng lao động và sức lao động trong đó sức lao
động có tính chất quyết định. Có thể nói quá trình lao động mà công nhân
dùng sức lực và trí tuệ của mình để làm việc, vậy họ phải đợc bù đắp vật chất
để tái sản xuất sức lao động dựa trên lao động hao phí mà họ bỏ ra, phần bù
đắp đó chính là tiền lơng.
Trong giai đoạn hiện nay việc đảm bảo lợi ích cá nhân ngời lao động là
một động lực cơ bản trực tiếp khuyến khích mọi ngời đem hết khả năng nỗ lực
phấn đấu sáng tạo trong sản xuất. Để tạo điều kiện cho nhân tố con ngời ngày
càng đợc chú ý coi trọng cả về trí lực và thể lực. Trong đó, yếu tố quyết định
sẽ thúc đẩy hay kìm hãm, thậm chí làm tha hoá con ngời, đó chính là chế độ
tiền lơng và chế độ thởng phạt đối với ngời lao động.
Chính vì vậy, các doanh nghiệp phải làm thế nào để khuyến khích việc
tăng năng suất lao động và hiệu quả của công việc đối với ngời lao động Điều
đó phụ thuộc rất nhiều vào công tác tổ chức hạch toán lao động và tiền lơng
trong các doanh nghiệp hiện nay.
Trong thời gian theo học lớp kế toán trởng vừa qua bản thân em có một
số suy nghĩ và chọn đề tài: Tổ chức hạch toán tiền lơng và các khoản tính
theo lơng hiện nay trong các doanh nghiệp.
Nội dung bài viết gồm có:
Phần I: Kế toán tiền lơng và các khoản tính theo lơng.
Phần 2:Thực trạng, thực hiên chế độ tiền lơng, BHXH, BHYT, KPCĐ
hiện nay
Phần 3: Một số ý kiến đề xuất về vấn đề tiền lơng BHXH, BHYT.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368

Phần I

nghiệp quản lý tốt quỹ tiền lơng, đảm bảo việc trả lơng và trợ cấp bảo hiểm xã
hội đúng nguyên tắc, đúng chế độ, khuyến khích ngời lao động hoàn thành
nhiệm vụ đợc giao, đồng thời cũng tạo cơ sở cho việc phân bổ chi phí nhân
công vào giá thành sản phẩm đợc chính thức.
II. Phơng pháp tính toán và tổ chức hoạch toán lao động tiền l-
ơng.
1. Phân loại lao động.
Trong tất cả các doanh nghiệp công nghiệp thì công việc đầu tiên có tác
dụng thiết thực đối với công tác quản lý và hạch toán lao động tiền lơng là
phân loại lao động.
Ta có thể phân loại lao động theo nghề nghiệp và theo nhóm lơng.
1.1. Phân loại theo nghề nghiệp.
Phân loại lao động theo nhóm nghề nghiệp bao gồm:
- Công nhân thực hiện chức năng sản xuất chính: là những ngời làm
việc trực tiếp bằng tay hoặc bằng máy móc tham giá vào quá trình sản xuất và
trực tiếp làm ra sản phẩm.
- Công nhân sản xuất phụ, là những ngời phục vụ cho quá trình sản
xuất và làm các ngành nghề phụ nh phục vụ cho công nhân trực tiếp hoặc chỉ
tham gia một cách gián tiếp vào quá trình sản xuất sản phẩm.
- Lao động còn lại gồm có: nhân viên kỹ thuật, nhân viên lu thông tiếp
thị, nhân viên hoàn chỉnh, kế toán, bảo vệ....
1.2. Phân loại theo nhóm lơng.
Lao động trực tiếp và gián tiếp trong doanh nghiệp có nhiều mức lơng
theo bậc lơng thang lơng thông thờng công nhân sản xuất trực tiếp có từ một
đến 7 bậc lơng.
- Bậc 1 và bậc 2 bao gồm là phần lớn số lao động phổ thông cha qua tr-
ờng lớp đào tạo chuyên môn nào.
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368



Tiền đề cần thiết cho việc tổ chức tốt hệ thống thông tin kế toán lao
động tiền lơng là:.
- Phải xây dựng đợc cơ cấu sản xuất hợp lý đây là tiền đề cho việc tổ
chức lao động khoa học tại nơi làm việc cho tổ chức ghi chép ban đầu về sử
dụng lao động.
- Thực hiện tổ chức tốt lao động tại nơi làm việc, sự hợp lý của việc bố
trí lao động tại vị trí lao động theo không gian, thời gian, ngành nghề, cấp bậc,
chuyên môn...là điều kiện để hạch toán kết quả lao động đợc chính xác và trên
cơ sở đó tính toán đủ mức tiền công phải trả cho ngời lao động.
- Phải xây dựng đợc các tiêu chuẩn định mức lao động cho từng loại lao
động, từng loại công việc và hệ thống quản lý lao động chặt chẽ cả về mặt tổ
chức nhân sự, nội quy, quy chế, kỷ luật lao động.
- Phải xác định trớc hình thức trả công hợp lý và cơ chế thanh toán tiền
công thích hợp có tác dụng khích thích vật chất ngời lao động nói chung và
lao động kế toán nói riêng. Nghĩa là: phải bằng cách lợng hoá đợc tiền công
theo thời gian, theo việc, theo kết quả của việc đã làm trong khuôn khổ chế độ
chung hiện hành.
- Phải xây dựng nguyên tắc phân chia tiền công khi nó có liên quan tới
nhiều loại hoạt động kinh doanh, nhiều loại sản phẩm làm ra, để tính phí tiền
lơng hợp lý các giá thành.
2.1. Tổ chức hạch toán lao động và kết quả lao động.
Tổ chức hạch toán nghiệp vụ về lao động và kết quả lao động là thông tin
cơ sở để tổ chức kế toán tiền lơng và thành toán và ngời lao động trong đơn vị.
Tổ chức hoạch toán đối tợng trên do bộ phận tổ chức đảm nhận.
Chỉ tiêu thông tin cần tổ chức thu nhập và xử lý là.
- Số lợng lao động đợc sử dụng tăng, giảm. di chuyển...đợc sắp xếp theo
các tiêu thức phân loại nhất định để quản lý. Theo trình độ thành thạo nghề
nghiệp, theo nơi lao động, theo nghề nghiệp, theo giới tính, theo độ tuổi đời
tuổi nghề.

6
Website: Email : Tel : 0918.775.368

* Phải lựa trọn cách chia tiền công hợp lý cho từng ngời lao động, cho
các loại công việc đợc thực hiện bằng 1 nhóm ngời lao động khác nhau về
ngành nghệ, cấp bậc, hiệu xuất công tác.
+ Xây dựng chứng từ thanh toán tiền công và các khoản có liên quan
khác tới ngời lao động với t cách là chứng từ tính lơng và thanh toán chứng
từ này đợc hoàn thành sau khi thực hiện đợc sự trả công cho từng ngời lao
động và trở thàng chứng từ gốc để ghi sổ tổng hợp tiền lơng và bảo hiểm xã
hội.
+ Lựa chọn tiêu thức thích hợp để phân bổ tiền lơng bảo hiểm xã hội
cho từng đối tợng chịu chi phí sản xuất (dựa vào bảng tính lơng) và gián tiếp
(qua tiêu chuẩn trung gian phân bổ) cho đối tợng chịu phí tiền lơng cuối cùng
lập chứng từ ghi sổ cho số liệu đã phân bổ làm văn cứ ghi sổ tổng hợp của kế
toán theo nguyên tắc ghi chép.
+ Xây dựng quan hệ ghi số tài khoản theo nội dung thanh toán và tính
toán phân bổ tiền lơng phù hợp với yêu cầu thông tin về đối tợng kế toán
nên trên.
- Thủ tục, chứng từ hạch toán.
Để thanh toán tiền lơng, tiền công và các khoản phụ cấp từ cấp cho ngời
lao động, hàng tháng kế toán doanh nghiệp phải lập bảng thanh toán tiền lơng
cho từng tổ, phân xởng sản xuất và các phòng ban căn cứ vào kết quả tính lơng
cho từng ngời. Trên bảng tính lơng cần ghi rõ từng khoản tiền lơng (lơng sản
phẩm hoặc lơng thời gian), các khoản phụ cấp tự cấp, các khoản khấu trừ và số
tiền ngời lao động còn đợc lĩnh khoản thanh toán về trợ cấp, bảo hiểm cũng đ-
ợc lập tơng tự sau khi kế toán trởng kiểm tra, xác nhận và ký giám đốc duyệt
ngay. Bảng thanh toán lơng và bảo hiểm xã hội sẽ đợc làm căn cứ để thanh
toán lơng và BHXH cho ngời lao động. Thông thờng tại các doanh nghiệp việc
thanh toán lơng và các khoản khác cho ngời lao động đợc chia làm 2 kỳ, kỳ 1

hợp lý.
Định mức lao động là nhân tố chủ yếu để tính đơn giá trả lơng đúng
đắn, phát huy đợc tác dụng khuyến khích sản xuất và hiệu quả kinh tế thiết
thực của chế độ trả lơng theo sản phẩm.
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368

Đơn giá trả lơng đợc xác định trên cơ sở định mức lao động và mức l-
ơng theo cấp bậc công việc, do vậy muốn cơ đơn giá đúng thì ngoài việc định
mức lao động phải xác định đúng đắn công việc chủ yếu, cơ sở để xác định là
dựa vào các yếu tố tổ chức và kỹ thuật của công việc.
Các định mức lao động hợp lý và cấp bậc công việc đợc xác định đúng
đắn thì việc tính đơn giá trả lơng sản phẩm mới chính xác, do đó mới đảm bảo
trả lơng đợc công bằng, hợp lý và việc bố trí sử dụng lao động mới phù hợp
với khả năng thực tế của mỗi ngời.
Việc trả lơng theo sản phẩm có thể tiến hành theo nhiều hình thức tuy
nhiên tuỳ theo tình hình sản xuất cụ thể trong từng phân xởng và từng loại lao
động có thể áp dụng các hình thức sau:
- Trả lơng theo sản phẩm trực tiếp không hạn chế.
áp dụng đối với công nhân trực tiếp sản xuất. Tiền lơng trả theo từng
đơn vị sản phẩm và theo đơn giá nhất định.
Tiền lơng = số lơng sản phẩm hoàn thành x đơn giá trả lơng.
- Trả lơng theo sản phẩm gián tiếp.
Thích hợp với những công nhân phục vụ, tuy lao động của họ không
trực tiếp sản xuất ra sản phẩm nhng lại gián tiếp ảnh hởng đến năng suất lao
động của lao động trực tiếp, nếu có thể căn cứ vào kết quả lao động trực tiếp
mà lao động gián tiếp phục vụ để tình lơng cho lao động gián tiếp
Tiền lơng = tiền lơng công nhân sản xuất trực tiếp x hệ số hoặc định mức.
Tóm lại: hình thức trả lơng theo sản phẩm nói chung có nhiều u điểm
quán triệt đợc nguyên tắc phân phối theo lao động tuy nhiên, muốn cho hình

Tổ chức hợp lý vấn đề tiền lơng có ý nghĩa rất quan trọng nó không chỉ
đảm bảo đúng đắn việc phân phối theo lao động mà còn biểu hiện sự vận dụng
đúng đẵn nguyên tắc khuyến khích sản xuất bằng lợi ích vật chất nhằm động
viên mọi ngời lao động phát huy tích cực, sáng tạo trong sản xuất nó là đòn
bẩy kinh tế có tác dụng thúc đẩy sản xuất phát triển với chi phí ít nhất mà lại
mang lại hiệu quả cao nhất.
10