TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
KHOA TÂM LÝ GIÁO DỤC - LỚP TÂM LÝ 4
MÔN TÂM LÝ HỌC HỌC SINH TRUNG HỌC
NHÓM 1
CHỦ ĐỀ: TÌNH BẠN HỌC SINH THPT
NỘI DUNG THUYẾT TRÌNH
I. CÂU CHUYỆN “ĐI THIỆT HẢ NHỎ”
Đi thiệt hả mầy ?
- Ừ, cơ hội của tao mà. Chỉ ba tháng thôi rồi tao lại về…
Lan chẳng đợi Nga nói hết câu, đùng đùng đứng dậy. Mặc tiếng Nga gọi
với theo, nó ào ra lấy xe và đạp một mạch. Cảm giác này, Nga không thể hiểu.
Và nó khổ sở nhận ra, nó đang ghen tị với Nga thì đúng hơn.
Cách đây một học kì, nó với Nga cùng nộp đơn xin học bổng tiếng Anh
của một trường bên Mỹ. Cả hai đứa đã hứa với nhau sẽ đi chung, qua đó ở
chung, vui biết mấy. Ngày làm bài luận, hai đứa đều làm khá suôn sẻ. Nó khấp
khởi hi vọng sẽ có tên mình trong danh sách.
Đến ngày phỏng vấn, Lan đứng ngoài chờ Nga, lòng thấp thỏm. Rồi, có lẽ
vì quá hồi hộp nên người phỏng vấn nó đã nhíu mày khi nó trả lời. Nga an ủi
nó. Vậy mà, cuối cùng chỉ có Nga sắm sửa mọi thứ để lên đường. Hụt hẫng.
Một tuần trước khi Nga đi. Nó cố thuyết phục mình rằng, nó còn nhiều cơ
hội, và Nga đi ba tháng rồi sẽ về. Hai đứa lại đi học chung, lại thân nhau như
ngày nào.
Thế nhưng, lòng tự tôn quá lớn đã gieo trong đầu nó suy nghĩ: “Sao mày
lại thua kém Nga? Sao mày lại không được đi? Mày học giỏi hơn Nga mà?”.
Mớ suy nghĩ ấy cứ hành hạ nó đêm ngày.
Những buổi chiều quý giá còn lại, lẽ ra nó nên giúp Nga soạn sửa hành lí.
Đằng này, Nga rủ nó qua nhà, nó tay xếp đồ vô va ly cho Nga, đầu óc lại thẫn
thờ ở đâu, ý nghĩ giận hờn nhen lên trong mắt.
Trong khi trước tới giờ nó đâu phải đứa xấu tính. Có lúc, nó thấy có lỗi
với Nga, nhưng rồi nó lại bỏ mặc Nga với bao nhiêu thứ rối mù, khi lần đầu
tiên cô bạn đến một đất nước xa lạ. Nó ích kỉ quá.
mua bữa trước. Nga cũng im lặng thật lâu rồi trao cho nó …một tấm vải bù xù
thật lớn.
Nó mở ra, những mảnh vải tròn méo chắp vá xanh đỏ, hình hai con bé
đang nắm tay nhau. Một mập. Một ốm. Nga vẫn vậy, thích trao cho người khác
những món quà thật độc do chính cô bạn làm.
- Tấm này là tấm gì hả nhỏ?
- Ha ha, có thể là cái mền, hoặc để treo cửa sổ… trừ tà cũng được!
Tự nhiên, nó ôm lấy Nga. Nó tin sau ba tháng, tình bạn của hai đứa vẫn
ngọt như những viên kẹo. Ai cũng có lúc để tình bạn bị “cấp cứu”, nhưng rồi tự
nó sẽ chữa khỏi.
II. NỘI DUNG LÝ THUYẾT
- Tình bạn ở tuổi thanh niên đã được nâng lên thành mức đồng chí (cùng
chí hướng):
+ Khác với tuổi thiếu niên, tình bạn chủ yếu là cùng tính cách, sở thích và thói
quen…
VD: Cùng thích chơi một môn thể thao nào đó, thích đi mua sắm, thích đọc
sách, thích đi chơi…
+ Đến giai đoạn này, tình bạn ở thanh niên tiến lên một mức cao hơn đó là
cùng chung lý tưởng, chí hướng cao đẹp mà cá nhân họ muốn hướng tới. Đồng
thời, tình bạn ở giai đoạn này cũng đi vào chiều sâu hơn.
+ Tiêu chí kết bạn là sự tâm tình, thân mật, tình cảm ấm áp và cùng phấn đấu vì
một chí hướng, một giá trị nào đó.
+ Do sự tự ý thức phát triển mạnh nên các bạn thường có nhu cầu tìm kiếm
những cá tính mới lạ, khác mình để tâm sự giải bày.
VD: Muốn cùng nhau trở thành những doanh nhân nổi tiếng hay đơn giản là
đậu vào đại học… Họ sẽ cùng nhau thực hiện lý tưởng của mình.
+ Thanh niên có nhu cầu lớn trong tình bạn. Cảm xúc đầu tiên có được ở
người thanh niên có giáo dục tất là tình bạn chứ không phải tình yêu, tình bạn ở
tuổi thanh niên bền vững và sâu sắc. Ngoài việc cùng chí hướng và cùng hoạt
động, - tình bạn được củng cố bởi sự thân mật, chân tình, ấm áp về tình
chứng tỏ họ gặp khó khăn trong giao tiếp với người cùng tuổi, do nhút nhát
hoặc có yêu cầu quá cao.
- Đặc điểm nổi bật trong tình bạn ở tuổi thanh niên là tính xúc cảm cao:
+ Tình bạn khác giới có nhiều điểm tương tự với tình yêu nam – nữ: Say mê,
nồng nàn, chân thành, hy sinh, ghen tuông, đau khổ khi phải chia li.
+ Có một số trường hợp từ tình bạn -> tình yêu
So sánh (một cách tương đối) tình bạn trong nhà trường phổ thông với
những tình bạn ở các lĩnh vực khác (theo nghĩa rộng) thì tình bạn trong nhà
trường phổ thông vẫn đẹp hơn, vì một số lí do sau:
− Trước hết, đó là sự vô tư, trong sáng, hồn nhiên, chân thành. Bởi gian
đoạn này tất cả chưa phải là người lớn, các thành viên trong tập thể chưa bị
ràng buộc với nhau bởi tình cảm, vật chất, quyền lực Nên chưa xuất hiện sự
bon chen, âm mưu, thủ đoạn sống với nhau ân cần, cởi mở. Mục đích chính
chỉ có học và nghịch ngợm (Nhất quỉ - nhì ma - thứ ba học trò mà)
− Thứ hai là sự bình đẳng, bác ái. Trong giai đoạn này tất cả đều sống phụ
thuộc gia đình về kinh tế, nên không có ai phụ thuộc vào ai về kinh tế cả,
không có sự phân biệt giầu - nghèo trong tập thể; quan hệ với nhau không
mang tính chất vụ lơi. Tất đều cùng một lứa tuổi (có chăng thì chỉ hơn, kém
nhau 1 vài tuổi là cùng), nên dễ đồng cảm hơn, dễ hiểu nhau hơn, dễ gần nhau
hơn, sẵn sàng tha thứ cho nhau Mặt khác, tất cả các thành viên đều có chung
một quê hương, bản quán, nên không có sự "phân biệt đối xử", không có tình
trạng "đồng hương, đồng khói", chia bè, kéo cánh, nội bộ đánh nhau
− Thứ ba là, ở giai đoạn này sự phát triển mạnh mẽ về thể chất, tâm - sinh
lí, làm cho các thành viên bước qua được "thời thơ bé" (Cấp I, Cấp II), nên cảm
nhận về tình cảm bạn bè đã cao hơn, rộng mở hơn, tự do hơn và thoải mái hơn
(nếu như học cấp 1,2 con trai ít dám nói chuyện, gần gũi với các bạn gái, thì
gian đoạn này, hàng rào ngăn cách đó đã bị dỡ bỏ). Hình thành một tập thể hòa
đồng, cởi mở, chan hòa. Trong khi đó, 03 năm học cấp III thì lại quá ngắn
ngủi nên ai cũng mong muốn trân trong và giữ gìn. Kết thúc học phổ thông,
cũng chính là kết thúc một giai đoạn cơ bản của tuổi thơ. Từ đó con người
D) Tính xúc cảm cao
4) Tuổi thanh niên thường hướng vào bạn bè nhiều hơn là cha mẹ trong
hoàn cảnh:
A) Giao tiếp tự do, rỗi rãi, trong tiêu khiển, phát triển nhu cầu,
sở thích
B) Lựa chọn nghề nghiệp, thế giới quan, những giá trị đạo đức
C) “sống chết có nhau”, “chia ngot sẻ bùi”
D) Có chuyện “bí mật” không thể chia sẻ cùng với ba mẹ
5) Đặc điểm của tình bạn tuổi học sinh THPT khác so với học sinh
THCS:
A) Bền vững hơn
B) Yêu cầu cao hơn
C) Tình bạn nam – nữ tích cực hóa rõ rệt
D) Cả 3 ý trên