TÊN ĐỀ TÀI:
“BIỆN PHÁP PHỤC VỤ BẠN ĐỌC NGOÀI THƯ VIỆN
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC”
Tác giả: Phạm Thị Thúy Vân
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Bồng Sơn
A. MỞ ĐẦU
I/ Đặt vấn đề:
1. Thực trạng:
Phục vụ bạn đọc là toàn bộ hoạt động của thư viện nhằm thỏa mãn nhu cầu
và giúp đỡ bạn đọc từ việc lựa chọn và sử dụng hiệu quả tài liệu đó. Phục vụ bạn
đọc có tầm quan trọng đặc biệt. Bằng nhiều biện pháp khác nhau, phục vụ bạn
đọc giúp cho việc vận hành vốn tài liệu thư viện một cách hiệu quả nhất. Nhằm
phát huy cao nhất tác dụng của sách, báo đối với chất lượng giáo dục của nhà
trường đồng thời động viên, khơi dậy phong trào đọc sách của cán bộ, giáo viên
và học sinh, thư viện trường Tiểu học Bồng Sơn ngoài việc tổ chức các khâu kĩ
thuật như: xây dựng vốn tài liệu, quản lý sổ sách, phân loại, mô tả. . . ; tổ chức
phục vụ bạn đọc trong thư viện như: giới thiệu sách, điểm sách, thông báo sách
mới với nhiều hình thức phong phú và đa dạng.
Song với thực trạng của một trường tiểu học có nhiều điểm trường lẻ, trong
đó có một điểm học bán trú cả ngày thì việc học sinh ở các điểm trường đi đến
thư viện để mượn đọc sách báo còn hạn chế. Thư viện nhà trường chủ yếu thu hút
phần đông số lượng bạn đọc ở tại điểm trường chính (nơi có thư viện). Để khắc
phục thực trạng trên và tạo sức hấp dẫn đối với thư viện nhằm phục vụ bạn đọc
trong và ngoài thư viện hiệu quả hơn. Trong năm học 2012 – 2013 tôi đã thực
1
hiện một số giải pháp phục vụ bạn đọc thông qua đề tài sáng kiến kinh nghiệm:
“Biện pháp phục vụ bạn đọc ngoài thư viện ở trường Tiểu học”.
2. Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới:
- Tuyên truyền giới thiệu những sách báo cần thiết, tốt nhất cho bạn đọc,
giúp bạn đọc chọn được sách họ cần. Phát huy cao nhất tác dụng của sách, báo
đối với chất lượng giáo dục của nhà trường đồng thời động viên, khơi dậy phong
- Tăng cường công tác tuyên truyền giới thiệu sách đến bạn đọc.
- Tổ chức các hình thức đọc sách ngoài thư viện.
- Phối hợp với các tổ chức, cá nhân trong nhà trường.
2.2 Thời gian tạo ra giải pháp: Giải pháp được tạo ra từ năm học 2011-
2012 và được chính thức thực hiện trong năm học 2012 - 2013.
B. NỘI DUNG
I. Mục tiêu:
- Đổi mới, sáng tạo trong các hình thức phục vụ bạn đọc nhằm kích thích sự
ham thích đọc sách, khơi dậy tình yêu sách của giáo viên và học sinh, phát huy
việc tự giác trong tìm sách, đọc sách một cách tích cực và hiệu quả.
- Giúp bạn đọc thỏa mãn được nhu cầu đọc của mình, biết áp dụng các kiến
thức thu nhận được từ sách báo vào học tập, cuộc sống. Xây dựng thói quen đọc
sách báo, góp phần vào việc giáo dục đạo đức, thẩm mĩ, yêu thích văn hóa đọc,
giữ gìn và phát huy “văn hoá đọc” trong nhà trường.
3
II. Mô tả giải pháp:
1. Giải pháp:
Giải pháp 1: Tăng cường công tác tuyên truyền giới thiệu sách
Giải pháp 1.1: Xây dựng góc giới thiệu sách cho giáo viên ở các điểm
trường và phát huy tốt tác dụng của góc thư viện lớp học đối với học sinh
Ngoài việc giới thiệu sách có ứng dụng CNTT cho cán bộ giáo viên trong
các cuộc họp chuyên môn, họp hội đồng sư phạm thư viện còn xây dựng thêm
các góc giới thiệu sách ở các điểm trường bằng cách sử dụng một phần nhỏ bảng
kế hoạch của nhà trường tại phòng giáo viên ở các điểm trường lẻ để giới thiệu
sách mới, sách chủ điểm hàng tháng. Các bài giới thiệu sách được in trên giấy
A4, có kèm hình ảnh trực quang của cuốn sách và phần giới thiệu tóm tắt nội
dung nghệ thuật của tác phẩm đó.
Ở các lớp học của 3 điểm trường đã được xây dựng góc thư viện từ năm học
2011-2012, từ các bài giới thiệu sách ở góc thư viện đã giúp học sinh lựa chọn
sách hay, phù hợp nhu cầu và lứa tuổi để đọc, bổ sung kiến thức giúp các em học
giúp học sinh rèn luyện kĩ năng viết, kĩ năng tạo lập văn bản ở các dạng khác
nhau, các mức độ khác nhau theo yêu cầu của chương trình từng bài học. Trong
mỗi bài luyện tập, thường có câu tạo 3 phần: thứ nhất - đề bài; thứ hai – bài văn
chọn lọc; thứ ba – luyện tập.
5
Sách giúp giáo viên và các bậc phụ huynh tham khảo để hướng dẫn cho các
em học sinh thực hành luyện tập về phân môn tập làm văn đạt kết quả tốt.
Rèn kỹ năng cảm thụ văn học qua các bài tập đọc lớp 2 /Lê
Hữu Tỉnh, Ngô Vũ Thu Hằng H.:Giáo dục Việt Nam,
2012 160tr.;24cm
Nội dung sách bình chọn, phân tích, gợi ý học sinh cảm thụ
hầu hết các bài văn, bài thơ thuộc phân môn tập đọc trong
sách giáo khoa tiếng việt. Điểm mới của cuốn sách là tác giả không chỉ phân tích,
khai thác mặt nội dung, ý nghĩa của các
áng văn thơ mà còn chỉ ra giá trị nghệ thuật, chỉ ra vẻ đẹp của tiếng việt, phân
tích giá trị biểu hiện, biểu cảm của các biện pháp tu từ được thể hiện trong các
áng văn thơ ấy. Cuốn sách không chỉ giúp học sinh nâng cao năng lực cảm thụ
văn học mà còn cung cấp cho giáo viên những tư liệu tham khảo hữu ích, giúp
các thầy cô dạy tốt môn tiếng việt tiểu học.
Luyện đọc và phát triển từ ngữ tiếng việt 2/ Phan Phương
Dung, Nguyễn Mai Hương, Đỗ Xuân Thảo H.:Giáo dục
Việt Nam,2012 119tr.;24cm
Cuốn sách được biên soạn theo định hướng dạy học tích
hợp trong những năm gần đây được đánh giá là đem lại
hiệu quả tích cực đối với việc hình thành nhưng kiến thức
và kĩ năng lời nói cho người học. Nội dung học tập trong sách được thiết kế thành
6
bài tập trắc nghiệm hoặc tự luận gắn với nội dung từng bài tập đọc. Nội dung chia
2 phần:
Phần I: Luyện đọc và phát triển từ ngữ bao gồm những câu hỏi và bài tập
chuyển sách cho 2B, lớp 2B chuyển sách cho 2C, lớp 2C chuyển sách cho 2A.
Tuần thứ ba lại tiếp tục hoán đổi một lần nữa theo thứ tự như tuần thứ hai. Tuần
cuối của tháng thư viện thu hồi sách của cả 3 lớp hai và cho mượn sách mới. Số
sách thu hồi ở lớp hai sẽ mang luân chuyển cho các lớp khác ở điểm An Đông
trong tháng 11 và ngược lại. Cứ như thế sách được luân chuyển nhiều lần ở nhiều
lớp và được nhiều bạn đọc đón nhận, vòng quay của sách được nhân lên gấp
nhiều lần, phát huy tác dụng cao đối với bạn đọc là học sinh.
Giải pháp 2.3: Các hình thức tổ chức cho HS đọc sách tại lớp
Thư viện đã phối kết hợp với tổ chức Đội, với giáo viên chủ nhiệm tổ chức
các hình thức cho học sinh đọc sách tại lớp như sau:
2.3.1 Tổ chức cho học sinh đọc 15 phút đầu giờ: Học sinh được đọc sách
báo trong 15 phút đầu giờ theo lịch quy định của Đội: thứ 3 và thứ 5 hàng tuần.
GVCN sẽ cử một em có giọng đọc tốt đọc một mẩu chuyện ngắn về giáo dục đạo
đức hoặc một đoạn, một câu truyện cổ tích hay cho cả lớp cùng nghe và có nhận
xét rút ra bài học giáo dục học sinh. Nếu câu chuyện đọc chưa hết sẽ tiếp tục đọc
trong giờ sinh hoạt 15 phút đầu giờ lần sau. Đội cờ đỏ sẽ thường xuyên kiểm tra,
8
chấm điểm thi đua cho các lớp và báo cáo kết quả hàng tuần với GV tổng phụ
trách Đội. Thư viện sẽ thống kê kết quả từ Đội để có biện pháp cùng GVCN tổ
chức cho học sinh đọc tốt hơn.
2.3.2 Tổ chức cho học sinh đọc trong giờ ra chơi, giờ sinh hoạt cuối tuần:
giáo viên chủ nhiệm từng lớp sẽ sắp xếp lịch linh động cho cả lớp được đọc trong
giờ ra chơi hoặc giờ sinh hoạt cuối tuần phù hợp với tình hình thực tế của lớp
(khoảng 2 đến 3 lần/tuần). Giáo viên chủ nhiệm sẽ phân sách cho cả lớp cùng
đọc, khi đọc xong cuốn sách của mình các em được hoán đổi sách với bạn ngồi
cạnh. Hết thời gian đọc, lớp trưởng thu sách, kiểm tra và giao lại cho giáo viên
chủ nhiệm cất vào tủ.
2.3.2 Tổ chức cho học sinh đọc sau giờ ăn trưa:
Việc tổ chức cho học sinh đọc tại lớp được tiến hành thường xuyên, đều
đặn ở các điểm trường. Riêng đối với học sinh ở điểm bán trú học cả ngày, ngoài
Giải pháp 3.2. Phối hợp với các tổ chức đoàn thể và đội ngũ cán bộ giáo
viên:
- Phối hợp với tổ chức Công đoàn, Chi đoàn và giáo viên Tổng phụ trách
Đội: phát động phong trào đọc sách, báo và làm theo sách báo trong giáo viên và
học sinh. Thường xuyên giáo dục, nhắc nhở học sinh về nề nếp đọc sách báo, ý
thức tự giác trong việc mượn, đọc và bảo quản sách báo của thư viện.
10
- Phối kết hợp với giáo viên chủ nhiệm: Trong việc điều tra nhu cầu hứng
thú học sinh; Quản lý sách báo, tổ chức và hướng dẫn học sinh đọc sách báo tại
lớp học và
giải quyết những mâu thuẫn khi học sinh tranh giành mượn sách trong lớp học.
Lựa chọn và hướng dẫn học sinh kể những mẩu chuyện hay dưới cờ. Giáo dục
học sinh bảo quản sách báo và phát động các em đóng góp sách xây dựng thư
viện.
- Phối hợp với giáo viên tin học để đăng các bài giới thiệu sách, bài điểm
sách, các thông báo sách mới lên trang Website của trường.
- Phối hợp với tổ công tác thư viện để tuyên truyền, vận động học sinh đọc
sách báo, bảo quản sách báo và tham gia các hoạt động của thư viện như: kể
chuyện sách, giới thiệu sách, sắp xếp sách báo sau khi đọc xong ở thư viện và lớp
học, mượn và trả sách, truyện đúng thời gian quy định
2. Khả năng áp dụng:
2.1 Thời gian áp dụng: áp dụng trong suốt cả năm học.
2.2. Khả năng áp dụng: Các biện pháp phục vụ bạn đọc ngoài thư viện ở
trường Tiểu học nêu trên đã được vận dụng đạt hiệu quả ở trường Tiểu học Bồng
Sơn và có thể vận dụng được ở các thư viện trường phổ thông trong và ngoài
huyện.
3. Lợi ích kinh tế - xã hội:
3.1 Lợi ích về mặt giáo dục:
- Tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh được thường xuyên đọc sách báo
nhất là học sinh các điểm trường lẻ không được thường xuyên đến thư viện; Giáo
sách mới.
23 tên sách chủ
điểm
5 tên sách đạo
đức, 4 cuốn
truyện cổ tích; 2
truyện lịch sử
624 lượt sách,
truyện ở các thể
loại
II
Giới thiệu 4 tên
sách truyện văn học
và 12 tên sách mới
16 tên sách chủ
điểm, sách mới
4 tên sách đạo
đức, 3 cuốn
truyện cổ tích; 2
truyện lịch sử
456 lượt sách,
truyện ở các thể
loại
Bảng 2: Số liệu bạn đọc:
12
Năm học 2012-2013 trường có tổng số 36 CBGV và 598 học sinh. Số
lượng bạn đọc tham gia đọc, mượn sách báo so với năm học 2011 – 2012 được
thể hiện như sau:
Bạn đọc
Thời điểm
luật
Sách,
truyệ
n Bác
Hồ
Sách,
truyệ
n văn
học
Truyện
cổ tích,
truyện
tranh
Truyện
lịch sử,
danh
nhânkhoa
học
Sách
khác
+ báo,
T.chí
Tổng
cộng
Năm học
2011 - 2012
597 815 206 248 3487 1965 1638 8956
Năm học
2012 - 2013
631 909 214 257 3562 1989 1687 9249
sách báo, có tinh thần tự giác cao, tự học hỏi, rèn luyện bổ sung kiến thức thông
qua sách báo. Luôn nhiệt tình ủng hộ thư viện và thẳng thắn tham gia đóng góp ý
kiến để xây dựng thư viện hoạt động hiệu quả cao hơn. Giáo viên chủ nhiệm phải
nhiệt tình ủng hộ thư viện nhiều hơn nữa trong việc tổ chức phục vụ học sinh đọc
sách báo tại lớp học.
Đội cần phối hợp chặt chẽ cùng thư viện để đẩy mạnh hơn nữa hiệu quả
trong phong trào đọc sách của học sinh. Cán bộ thư viện phải thực hiện tốt hơn
nữa công tác tham mưu với BGH nhà trường. Phối hợp chặt chẽ, hiệu quả hơn
nữa với tổ chức đoàn thể, với đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường để việc
tuyên truyền giới thiệu sách và phục vụ bạn đọc trong và ngoài thư viện đạt hiệu
quả cao hơn./.
15
XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC TRƯỜNG
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
16
MỤC LỤC
(Bạn có thể thay đổi - thêm bớt nên số trang thay đổi do vậy chúng tôi chỉ để sẵn danh mục. Bấm
phím tab sẽ ra các dấu … cách đều)
PHẦN I. MỞ ĐẦU Trang 3
1. Lý do chọn đề tài 4
biến cho đồng nghiệp nên nếu có bạn đọc học tập, nghiên cứu, sử dụng, áp dụng sáng kiến này tôi
cũng không khiếu nại hay đòi hỏi quyền sở hữu.
…………, ngày … tháng … năm 20….
Người cam kết
(Ký, ghi rõ họ tên)
18
19
20