SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
PHẦN 1 – ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Với sự phát triển ngày càng đi lên của thế giới nói chung và việt nam nói
riêng, việc đưa môn mĩ thuật trở thành một trong 9 môn học bắt buộc trong
nhà trường tiểu học là quan trọng và cần thiết. Giáo dục thẩm mĩ cho học
sinh, nhất là những năm đầu đi học, từng bước giúp trẻ hoà nhập thế giới
xung quanh ;trẻ biết suy xét và mong muốn làm theo cái đẹp - chính là giúp
trẻ tự hoàn thiện mình, trở thành người công dân có ích cho xã hội.
Là người giáo viên dạy mĩ thuật, tôi luôn mong ước với kiến thức của mình
có thể giúp trẻ em, nhất là trẻ em mới vào lớp 1 nhìn nhận và thể hiện cái đẹp
thông qua các bài vẽ tranh đề tài một cách tự tin.
II. Mục đích nghiên cứu
- Nhằm phát huy cách vẽ hồn nhiên, ngây thơ của trẻ từ mẫu giáo.
- Giúp trẻ bộc lộ sự phát triển trí tuệ, cảm quan đối với thế giới xung quanh
một cách tự nhiên, “rất trẻ thơ” qua các bài vẽ tranh đề tài.
- Giúp trẻ lớp 1 ngày càng yêu thích môn mĩ thuật - làm nền tảng cho việc
giáo dục thẩm mĩ cho học sinh khi học ở các lớp trên trong bậc tiểu học .
Cụ thể hơn là giúp trẻ lớp 1 điều chỉnh nét vẽ thật tự nhiên, cách sắp xếp
hình vẽ (bố cục) trong khuôn khổ giấy vẽ cho phù hợp.
- Tôi đã chọn đề tài này với mong muốn giúp trẻ lớp 1 càng ngày vẽ càng tự
tin hơn, đạt hiệu quả -phù hợp mục tiêu giáo dục của môn mĩ thuật: Giúp trẻ
có sân chơi lí thú, bổ ích, phần nào có cái nhìn tổng thể đối với sự vật, hình
ảnh quen thuộc xung quanh. Đây cũng là một yếu tố giúp trẻ học các môn
khác tốt hơn.
1
SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
PHẦN 2 - NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận nghiên cứu

- Quan niệm từ trước, cứ vẽ hình là cô giáo tiểu học cho dùng bút chì; nhiều
em vẽ rất đẹp ở mẫu giáo, lên lớp 1 lại lúng túng không tìm được cách thể
hiện bài vẽ thoải mái dẫn đến nhiều bài vẽ hình vẽ đẹp song lại quá bé không
phù hợp tờ giấy hoặc tâm lí sợ vẽ không đúng với thực tế.
Ví dụ: trẻ khi vẽ con chó, chúng muốn là phải thật giống, nếu vẽ sai sợ cô
giáo chê, hoặc khi vẽ người: Trẻ vẽ người có chân tay dài hơn thật, khi bị bạn
chê vội tẩy xoá ngay.
Vậy để giúp học sinh, nhất là học sinh lớp 1 ngay từ ngày đầu cấp học đã có
thiện cảm với môn Mĩ thuật, luôn muốn được vẽ - được hoạt động phù hợp
sinh lí trẻ - tôi muốn đưa ra một cách làm mà theo tôi là đạt hiệu quả, giúp trẻ
vẽ hình tự tin, thoải mái, sắp xếp hình hợp khuôn khổ giấy vẽ.
III. Mô tả nội dung
1. Tâm lí trẻ 6 tuổi.
* Theo các nhà tâm lí học, ở lứa tuổi tiểu học, sự tri giác của các em có các
đặc điểm sau:
3
SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
Tri giác: tri giác của các em mang tính đại thể, ít đi sâu vào chi tiết, tri giác
những gì gây ấn tượng mạnh đối với các em hoặc các em tri giác những gì
mình thích.
Tình cảm có ảnh hưởng đến độ nhanh, độ bền trong trí nhớ của các em. Các
em có thể nhớ rất nhanh và làm những gì mình thích.
Do đó, khi dạy vẽ học sinh lớp 1, ta lợi dụng đặc điểm tâm lí trên để hướng
trẻ vẽ tranh đề tài với cách nhìn của mình. Trong mỗi tiết học vẽ, tatạo ra sự
hứng thú cho trẻ đối với những đề tài định vẽ; không khí lớp học thoải mái,
nhẹ nhàng; đưa ra đồ dùng trực quan hợp lí, ấn tượng, bám sát chủ đề tranh
định vẽ; các mẫu tranh vẽ là tranh của thiếu nhi, nhất là của chính học sinh
lớp 1 - làm học sinh dễ hiểu dễ tri giác hơn.
Ví dụ: Trong bài “Vẽ con vật mà em thích” các em rất thích vẽ con trâu;

tượng của các em còn tản mạn, ít có tổ chức. Hình ảnh của tưởng tượng còn
đơn giản, hay thay đổi, chưa bền vững; nhất là lớp 1, các em phải dựa vào đối
tượng cụ thể. Cho nên tranh vẽ theo đềtài của các em còn đơn giản về các
hoạt động (của nhân vật), ít chi tiết, bố cục chưa đẹp.
Do đó người giáo viên dạy Mĩ thuật chú ý tập cho các em kĩ năng vẽ hình
đơn giản song cô đọng, dạy cách sắp xếp hình ảnh hợp với khuôn khổ giấy vẽ
qua nhiều tiết học.
Người giáo viên dạy Mĩ thuật phải biết cách khai thác óc tưởng tượng phong
phúc của trẻ phục vụ cho việc biểu hiện hình vẽ trong bài vẽ tranh đề tài; Có
5
SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
thể dùng phương pháp hỏi đáp, kể chuyện, so sánh để bật ra đặc điểm của bức
tranh định vẽ.
- Ví dụ vẽ bài “Cây và nhà”: Cô giáo hỏi học sinh: Con biết các loại cây gì ?
Con thử mô tả lại đặc điểm của cây đó Đi ngoài phố, con nhìn thấy những
ngôi nhà giống hay khác nhau - mô tả cụ thể Cô kể lại ngôi nhà của mình
có đặc điểm nào đó. Cô hỏi một vài học sinh về ngôi nhà của mình. Hoặc so
sánh nhà ở nông thôn và thành phố bằng cách hỏi học sinh.
* Tư duy lứa tuổi học sinh tiểu học có những nét đặc thù so với những lứa
tuổi khác. Mà bậc học tiểu học là bậc học nền tảng cho những bậc học sau
này. Vì vậy, giáo viên dạy Mĩ thuật phải lựa chọn phương pháp dạy học tối
ưu, phù hợp với nội dung từng bài vẽ tranh đề tài (Cũng như các phân môn vẽ
khác). Hướng dẫn các em tích cực suy nghĩ để hình thành kiến thức về Mĩ
thuật, khuyến khích học sinh chủ động, tự tin khi vẽ bài; Người giáo viên có
vai trò hướng dẫn giúp đỡ chứ không áp đặt, làm thay các em.
Nắm vững đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học, cụ thể là học sinh lớp
1, giúp cho giáo viên dạy vẽ như bản thân tôi rất tự tin trong việc nghiên cứu
hướng dẫn cho các em cách vẽ hình tự tin, tạo bố cục thuận mắt trong bài vẽ
tranh đề tài

- Nghiên cứu cách dạy vẽ hình, bố cục trong khuôn khổ giấy được trẻ thể
hiện qua các bài vẽ theo đề tài dưới sự hướng dẫn của giáo viên dạy Mĩ thuật
làm sao đạt được hiệu quả cao nhất: đó là sự say mê vẽ của học trò.
7
SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
a. Hiện nay, trẻ em vào học lớp một đã được trang bị một chút kiến thức Mĩ
thuật về tạo hình do được học ở mẫu giáo: cây, nhà, ô tô con người, chim, gà,
cá, mặt trời
Chỉ còn một số ít trẻ không qua mẫu giáo thì vẫn bỡ ngỡ trong việc xây dựng
hình bằng nét vẽ
Ví dụ: vẽ người - tranh vẽ trang
- Để có mặt bằng kiến thức về nét vẽ - tương đối đồng đều ở học sinh lớp
một - Tôi hướng dẫn cụ thể cách vẽ cho đối tượng đó bằng cách cho học sinh
xem những bức tranh có nét vẽ rõ ràng, mạch lạc đối lập với những bức tranh
có nét vẽ loằng ngoằng, khó nhìn là hình gì.
Ví dụ: Tranh vẽ trang
- Đồng thời hướng dẫn những trẻ vẽ nét tạo hình tốt hơn dạy cho bạn .
Do đó các em vẽ được nên tự tin hơn trong các bài vẽ tiếp theo.
b. Khi cách nhận thức về vẽ hình của học sinh lớp một đã tương đối đồng đều
thì phải giúp các em đi sâu tim hiểu về cách vẽ tranh đề tài, cụ thể là sắp xếp
bố cục hợp lí để nêu bật được chủ đề bức tranh .
c. Cách vẽ hình của trẻ trong bài vẽ tranh đề tài: Tương đối mạnh dạn ở số
đông; giáo viên phải biết cách phát huy - luôn khen ngợi những trẻ có nét vẽ
ngộ nghĩnh đồng thời tỏ ra chưa vừa lòng khi có học sinh chê bạn vẽ xấu,
không giống thật .
Ví dụ: một học sinh vẽ chân dung bạn mình, bạn ngồi bên cạnh thấy không
giống nên chê bai làm em đó sợ hỏng bài vội xoá hình đi - Lúc này tôi phải
tìm ra một đặc điểm nào đó đặc trưng nhất của nhân vật trong tranh và kịp
thời khen ngợi - như vậy đã giúp học sinh đó cảm thấy tự tin hơn, và học sinh

SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
dùng bút có nét to, đậm (mầu nâu, đen, xanh, tím ) để vẽ. Tôi đã thí nghiệm
việc dùng bút có nét to, rõ để giúp học sinh vẽ hình trong bài vẽ theo đề tài ở
5/ 7 lớp một trong thời gian 2 tháng. Năm lớp được vẽ bằng bút có nét to, rõ
cho chất lượng bài vẽ tốt hơn nhiều so với hai lớp vẽ bằng bút chì. Trong số
hai lớp này, 10% số học sinh tạo hình bằng bút chì đạt được bố cục tốt, nhưng
tốc độ vẽ lại chậm. Với số học sinh này, tôi động viên các em vẽ bằng bút to.
Song do cá tính, thói quen cẩn thận mà các em vẫn chỉ dùng bút chì để vẽ -
không bắt ép các em phải làm theo các bạn khác mà tôi luôn chỉ bảo để các
em có tốc độ vẽ hình nhạnh hơn trước .

Như vậy, tôi đã nhân rộng cách dạy trên của mình ở 7 lớp một, sau hai tháng
đầu của năm học đã đạt được kết quả tốt - 80% số học sinh thích vẽ bằng bút
có nét to, rõ. Việc vẽ hình bằng chất liệu trên đã giúp trẻ thêm tự tin vào
chính bản thân mình, không tẩy xoá hình vẽ nữa. Điều đó đã giúp bài vẽ của
các em ngộ nghĩnh, đáng yêu. Cảm xúc của trẻ được bộc lộ trên bức tranh.

Sau khi học sinh lớp một đã quen với cách dùng bút có nét to, rõ để vẽ hình
thì việc dạy trẻ cách tạo cho bài vẽ có bố cục chặt chẽ trở nên thuận lợi hơn.
Tôi vẽ thị phạm (xong rồi xoá đi ngay) trên bảng to, coi bảng là một tờ giấy
vẽ - vẽ hình rỏ, hợp lí trên bảng để học sịnh quan sát .
Ví dụ: bài vẽ “Chim và hoa”, “Em trong vườn hoa”, “Quan sát thiên nhiên” -
sách Mĩ thuật lớp một.
Như đã biết, trẻ 6 tuổi hay bắt chước các hành động, việc làm của người lớn
hơn - tôi đã vận dụng đặc điểm này của trẻ để hướng cho các em sắp xếp bố
cụctheo chuẩn mực của cái đẹp: vẽ hình phù hợp khuôn khổ bản vẽ - cách làm
10
SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1

bài vẽ “ Con trâu của bé” trang
so với hai bài vẽ bằng chì trang và trang thì đẹp hơn hẳn.
- Khi trẻ đã vẽ được bức tranh theo cách vẽ hình để tạo bố cục như trên, rất
thuận lợi cho giáo viên dạy vẽ - vì học sinh đã tự tin hơn khi thấy giáo viên
Mĩ thuật bước vào lớp; trẻ reo hò, háo hức “đòi” được vẽ. Đây chính là món
quà quí giá đối với một giáo viên dạy Mĩ thuật như tôi.
- Phương pháp cho trẻ dùng bút có nét to, rõ để vẽ hình, ngoài những ưu
điểm, thành quả trên còn có một số hạn chế: một số trẻ không vẽ theo mà vẫn
dùng bút chì vẽ để tẩy cho dễ, tôi phải mất nhiều thời gian trong một tiết học
để hướng dẫn cụ thể hơn cho các em này.
Một số học sinh khác (số lượng ít, khoảng 10% tổng số học sinh trong một
lớp) vẽ theo phương pháp tôi hướng dẫn trên có nhận thức chậm hoặc không
có năng khiếu, nên vẽ chưa đẹp - vẽ bài có bố cục dàn hàng ngang hoặc hình
người trong tranh giống nhau về động tác; một số em thích gì vẽ nấy dẫn đến
bố cục tranh lộn xộn. Trong quá trình giảng dạy tôi cố gắng giúp những em
này vẽ được những hình, bố cục đơn giản nhất bằng bút nét to: động viên kịp
thời một tiến bộ dù nhỏ nhất của các em.
* Môn Mĩ thuật - môn học giúp trẻ thư giãn sau các giờ học khác. Trẻ được
chơi, được tìm tòi suy nghĩ và bộc lộ bản thân qua từng nét vẽ, mảng màu, đề
tài khác nhau.
Với đề tài này, tôi đã giúp trẻ yêu thích môn Mĩ thuật, hạn chế cảm giác lo
sợ vì không biết vẽ. Trẻ biết bảo vệ ý thức chủ quan của bản thân khi vẽ
12
SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
tranh, không bị ảnh hưởng bởi lời chê bai của các bạn khác. Phương pháp vẽ
hình trên giúp bồi dưỡng rèn luyện óc quan sát, cách so sánh sự vật hiện
tượng ở học sinh, giúp các em tìm tòi thể hiện để vươn tới cái đẹp. Đó là một
cách giáo dục thẩm mĩ cho học sinh.
IV. Kết quả nghiên cứu

Phương pháp dạy học trên mới áp dụng trong toàn bộ khối một; tôi sẽ tìm
cách thử nghiệm ra các khối lớp khác vào những năm học tiếp theo.
II. Kiến nghị
Đây mới là ý tưởng của riêng bản thân, đề nghị các cấp lãnh đạo, các nhà
nghiên cứu về Mĩ thuật góp ý để tôi điều chỉnh cách dạy cho trẻ em ngày một
tốt hơn- giúp trẻ hoàn thiện nhân cách, trở thành người có ích cho xã hội.
- Xin tiếp thu mọi ý kiến nhận xét của cấp lãnh đạo để việc giáo dục thẩm mỹ
cho học sinh trong trường tiểu học của tôi ngày càng hoàn thiện.
14
SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
…………., ngày … tháng … năm 20…
Người viết
MỤC LỤC
(Bạn có thể thay đổi - thêm bớt nên số trang thay đổi do vậy chúng tôi chỉ để sẵn
danh mục. Bấm phím tab sẽ ra các dấu … cách đều)
15
SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
PHẦN I. MỞ ĐẦU Trang 3
1. Lý do chọn đề tài 4
2
3
4
5
PHẦN II. NỘI DUNG
1
2
3
4

SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
BẢN CAM KẾT
18
SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
I. THÔNG TIN TÁC GIẢ
Họ và tên: ………………………
Ngày, tháng, năm sinh: …………
Đơn vị: Trường tiểu học ………
Địên thoại: 0912345678
E-mail: [email protected]
II. TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên SKKN:
III. NỘI DUNG CAM KẾT
Tôi xin cam kết sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã áp dụng thành công trong
giảng dạy tại trường ……………………………… . Trong trường hợp có xảy ra
tranh chấp về quyền sở hữu đối với một phần hay toàn bộ sản phẩm sáng kiến kinh
nghiệm này mà tôi là người vi phạm, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước lãnh đạo
đơn vị, lãnh đạo sở GD&ĐT. Sáng kiến kinh nghiệm này tôi cũng đã phổ biến cho
đồng nghiệp nên nếu có bạn đọc học tập, nghiên cứu, sử dụng, áp dụng sáng kiến
này tôi cũng không khiếu nại hay đòi hỏi quyền sở hữu.
…………, ngày … tháng … năm 20….
Người cam kết
(Ký, ghi rõ họ tên)
19
SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1