Sáng kiến kinh nghiệm

Tên đề tài:
Phương pháp giúp học sinh lớp 1 vẽ hình tự tin
tạo bố cục thuận mắt trong bài vẽ tranh đề tài.

Người thực hiện : Vũ Thị Xuân Hương.
Trường: Tiểu học Cát Linh - Đống Đa - Hà
Nội

Hà Nội 2001A- Phần mở đầu:
1. Lý do chọn đề tài
Với sự phát triển ngày càng đi lên của thế giới
nói chung và việt nam nói riêng, việc đưa môn mĩ thuật
trở thành một trong 9 môn học bắt buộc trong nhà
trường tiểu học là quan trọng và cần thiết. Giáo
dục thẩm mĩ cho học sinh , nhất là những năm đầu
đi học, từng bước giúp trẻ hoà nhập thế giới xung
quanh ;trẻ biết suy xét và mong muốn làm theo
cái đẹp - chính là giúp trẻ tự hoàn thiện mình,
trở thành người công dân có ích cho xã hội.
Là người giáo viên dạy mĩ thuật, tôi luôn
mong ước với kiến thức của mình có thể giúp trẻ
em , nhất là trẻ em mới vào lớp 1 nhìn nhận và
thể hiện cái đẹp thông qua các bài vẽ tranh đề
tài một cách tự tin .
2 .Mục đích của đề tài
- Nhằm phát huy cách vẽ hồn nhiên , ngây

Do đó giáo viên dạy mĩ thuật tiểu học , nhất là
giáo viên dạy học sinh lớp 1 càng phải quan tâm
đến việc giáo dục thẩm mĩ ở trẻ hơn - hướng cho
trẻ vẽ đẹp song phải thật tự nhiên ; tạo cho trẻ kĩ
năng vẽ hình phù hợp khổ giấy , nét vẽ khoáng
đạt , thể hiện đuợc nội dung đề tài định vẽ .
2. Những cơ sở lí luận .
- Tôi nghiên cứu đề tài này luôn chú trọng đến
đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi tiểu học mà các nhà
tâm lí học đã đúc kết với mong muốn phần nào
giúp trẻ lớp 1 điều chỉnh cách vẽ hình cho thật
đẹp , phù hợp mục tiêu giáo dục của môn mĩ thuật
.
- Dựa vào các kiến thức đã học ở trường Cao
đẳng , lớp bồi dưỡng mĩ thuật của trường đào tạo
cán bộ giáo dục , tôi thấy mình có nhiệm vụ phải
truyền thụ lại phần nào cho học sinh , nhất là học
sinh lớp 1 cách vẽ hình , làm bố cục tranh một
cách mĩ thuật :
+ Nét vẽ khoáng đạt , tự tin , rất trẻ
thơ .
+ Hình vẽ được sắp xếp phù hợp tờ
giấy .
Mục đích làm trẻ yêu thích môn Mĩ thuật , hào
hứng khi được học môn Mĩ thuật.
Chương 2
Cơ sở thực tiễn
- Hiện nay học sinh ở Mẫu giáo đã được làm
quen với môn Mĩ thuật song do cách tư duy
tưởng tượng của trẻ vẫn còn tản mạn , ít có tổ

sâu vào chi tiết , tri giác những gì gây ấn tượng mạnh đối
với các em hoặc các em tri giác những gì mình thích .
Tình cảm có ảnh hưởng đến độ nhanh, độ bền trong
trí nhớ của các em . Các em có thể nhớ rất nhanh và làm
những gì mình thích .
Do đó , khi dạy vẽ học sinh lớp 1 , ta lợi dụng đặc
điểm tâm lí trên để hướng trẻ vẽ tranh đề tài với cách
nhìn của mình . Trong mỗi tiết học vẽ , tatạo ra sự hứng
thú cho trẻ đối với những đề tài định vẽ ; không khí lớp
học thoải mái , nhẹ nhàng ; đưa ra đồ dùng trực quan
hợp lí , ấn tượng , bám sát chủ đề tranh định vẽ ; các
mẫu tranh vẽ là tranh của thiếu nhi , nhất là của chính
học sinh lớp 1 - làm học sinh dễ hiểu dễ tri giác hơn .
Ví dụ : Trong bài “ Vẽ con vật mà em thích” các em
rất thích vẽ con trâu ; giáo viên mô tả lại con trâu một
cách say sưa lôi cuốn , cho các em xem tranh các bạn
vẽ con trâu đanh hoạt động ( ăn cỏ , nằm nghỉ , đang cày
ruộng ) và nêu bằng lời cách vẽ trâu : Đầu hình quả đu
đủ , mình trâu hình quả trứng to hơn nhiều so với đầu , 2
sừng cong nhọn ,4 chân trâu đi guốc
* Việc tìm hiểu những đặc điểm tâm lí nói trên rất có lợi
cho việc dạy trẻ lớp 1 vẽ những sự vật hiện tượng quanh
ta một cách tổng quát , song hồn nhiên theo cảm quan
của các em .
- Tư duy: ở học sinh lớp một , tính trực quan cụ thể
vẫn còn chiếm ưu thế ( sẽ chuyển dần sang tính trừu
tượng , khái quát ở lớp cuối cấp ) .
Cho nên đồ dùng trực quan đưa ra phải đẹp , cô
đọng , phong phú về thể loại ( tranh vẽ , băng hình
video , máy chiếu hắt , máy soi ảnh ) hoặc vật thật .

nhiều tiết học .
Người giáo viên dạy Mĩ thuật phải biết cách khai thác
óc tưởng tượng phong phúc của trẻ phục vụ cho việc biểu
hiện hình vẽ trong bài vẽ tranh đề tài ; Có thể dùng
phương pháp hỏi đáp , kể chuyện , so sánh để bật ra đặc
điểm của bức tranh định vẽ .
- Ví dụ vẽ bài “ Cây và nhà” : Cô giáo hỏi học sinh :
Con biết các loại cây gì ? Con thử mô tả lại đặc điểm
của cây đó Đi ngoài phố , con nhìn thấy những ngôi
nhà giống hay khác nhau - mô tả cụ thể Cô kể lại
ngôi nhà của mình có đặc điểm nào đó . Cô hỏi một vài
học sinh về ngôi nhà của mình . Hoặc so sánh nhà ở nông
thôn và thành phố bằng cách hỏi học sinh .
* Tư duy lứa tuổi học sinh tiểu học có những nét đặc
thù so với những lứa tuổi khác . Mà bậc học tiểu học là
bậc học nền tảng cho những bậc học sau này . Vì vậy ,
giáo viên dạy Mĩ thuật phải lựa chọn phương pháp dạy
học tối ưu , phù hợp với nội dung từng bài vẽ tranh đề
tài ( Cũng như các phân môn vẽ khác ) . Hướng dẫn
các em tích cực suy nghĩ để hình thành kiến thức về Mĩ
thuật , khuyến khích học sinh chủ động , tự tin khi vẽ
bài ; Người giáo viên có vai trò hướng dẫn giúp đỡ chứ
không áp đặt , làm thay các em .
Nắm vững đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học ,
cụ thể là học sinh lớp 1 , giúp cho giáo viên dạy vẽ như
bản thân tôi rất tự tin trong việc nghiên cứu hướng dẫn
cho các em cách vẽ hình tự tin , tạo bố cục thuận mắt
trong bài vẽ tranh đề tài
2 . Khái niệm “tranh vẽ theo đề tài” .
- Đây là một phân môn của Mĩ thuật trong chương

- Cùng với mảng , màu sắc , khối và đặc trưng của chất
liệu làm thành bức tranh đẹp , mô tả sự nhìn nhận của
người vẽ với thế giới xung quanh .
4 . Nội dung nghiên cứu .
- Nghiên cứu cách dạy vẽ hình , bố cục trong khuôn
khổ giấy được trẻ thể hiện qua các bài vẽ theo đề tài dưới
sự hướng dẫn của giáo viên dạy Mĩ thuật làm sao đạt
được hiệu quả cao nhất : đó là sự say mê vẽ của học trò .
a . Hiện nay , trẻ em vào học lớp một đã được trang bị
một chút kiến thức Mĩ thuật về tạo hình do được học ở
mẫu giáo : cây , nhà , ô tô con người , chim , gà , cá ,
mặt trời
Chỉ còn một số ít trẻ không qua mẫu giáo thì vẫn bỡ
ngỡ trong việc xây dựng hình bằng nét vẽ
Ví dụ : vẽ người - tranh vẽ trang
- Để có mặt bằng kiến thức về nét vẽ - tương đối đồng
đều ở học sinh lớp một - Tôi hướng dẫn cụ thể cách vẽ
cho đối tượng đó bằng cách cho học sinh xem những bức
tranh có nét vẽ rõ ràng , mạch lạc đối lập với những bức
tranh có nét vẽ loằng ngoằng , khó nhìn là hình gì .
Ví dụ: Tranh vẽ trang
- Đồng thời hướng dẫn những trẻ vẽ nét tạo hình tốt
hơn dạy cho bạn .
Do đó các em vẽ được nên tự tin hơn trong các bài vẽ
tiếp theo .
b . Khi cách nhận thức về vẽ hình của học sinh lớp một
đã tương đối đồng đều thì phải giúp các em đi sâu tim
hiểu về cách vẽ tranh đề tài , cụ thể là sắp xếp bố cục
hợp lí để nêu bật được chủ đề bức tranh .



Và tôi đã động viên kịp thời những em học sinh đó
bằng cách cho cả lớp xem bài , đồng thời cho điểm tốt
những bài vẽ đẹp .
Theo tôi , đó chính là do chất liệu : phấn có nét to cho
nên trẻ vẽ hình to , rõ hơn ( do các em sợ vẽ hình nhỏ thì
các nét phấn sẽ dính vào nhau nhìn không rõ hình ) .

Sau đó , tôi thử nghiệm : cho học sinh dùng luôn bút
có nét to như dạ màu , sáp màu - để vẽ bài tranh đề tài
trong sách giáo khoa hoặc vào giấy khổ A4 thì thấy đạt
hiệu quả tương đương như các em vẽ trên bảng con .
Như vậy , hình vẽ của trẻ trên bài vẽ tranh đề tài tỉ lệ
thuận với nét vẽ do chất liệu để vẽ tạo nên .
Tôi đã cho cả lớp xem bài vẽ của học sinh có nét vẽ
mạnh dạn , hình vẽ to phù hợp giấy vẽ và khen ngợi
trước lớp học sinh đó .
Học sinh lớp một rất hay quên , do đó việc tạo thói
quen cho trẻ lớp một trong cách vẽ hình ( ở bài vẽ tranh
đề tài ) bằng bút có nét to , rõ được lặp đi lặp lại nhiều
lần ở các tiết học Mĩ thuật . Tôi luôn động viên các em
học sinh nên dùng bút có nét to , đậm ( mầu nâu , đen ,
xanh , tím ) để vẽ . Tôi đã thí nghiệm việc dùng
bút có nét to, rõ để giúp học sinh vẽ hình trong bài vẽ
theo đề tài ở 5/ 7 lớp một trong thời gian 2 tháng .
Năm lớp được vẽ bằng bút có nét to , rõ cho chất lượng
bài vẽ tốt hơn nhiều so với hai lớp vẽ bằng bút chì .
Trong số hai lớp này , 10% số học sinh tạo hình bằng bút
chì đạt được bố cục tốt , nhưng tốc độ vẽ lại chậm . Với
số học sinh này , tôi động viên các em vẽ bằng bút to.

vẽ hình đơn giản , một bức tranh chỉ cần vẽ ba bốn hình
là đủ tạo thành một bố cục tranh . Trong tiết Mĩ thuật ,
để giúp học sinh làm quen với cách tạo bố cục bằng nét
vẽ to , rõ ; tôi luôn khen ngợi trước lớp bài của các em
có bố cục đẹp , được vẽ bằng nét to , rõ ( dạ mầu , sáp
màu ) ,. Và khuyến khích các em vẽ chì cố gắng hơn nữa
để có được bài đẹp như các bạn kia . kết quả là cuối năm
học , số lượng học sinh vẽ bằng bút có nét to , rõ chiếm
70% trong toàn khối .